Planowanie 

pracy 

dydaktycznej

Lekcja

Planowanie pracy 
dydaktycznej

…gruntownie przemyślany przewidywany 
przebieg i wyniki określonych wydarzeń 
i procesów zgodnie z projektem czynności, 
który obejmuje z jednej strony listę zadań, 
jakie mają być wykonane w ustalonych 
terminach, z drugiej zaś wskazuje 
wykonawców, metody,  środki 
i warunki, w jakich i za pomocą jakich te 
zadania mają być zrealizowane.

Lekcja – podstawowa jednostka 
planowania dydaktycznego 



Struktura – zależna od 
realizowanych celów i zadań 
dydaktycznych



Lekcje (w nauczaniu zbiorowym):

1.

zaznajamianie uczniów z nowym 
materiałem

2.

systematyzowanie i utrwalanie

3.

kontrola i ocena

Schemat lekcji indywidualnej gry na 
instrumencie wg Danuty 
Markiewiczowej:

1. sprawdzenie pracy domowej
2. podanie i pokaz nowego problemu, jego nazwy, 

znaczenia danej umiejętności lub nawyku

3. ustalenie zasad i reguł, które obowiązują podczas 

treningu danej umiejętności 

4. objaśnienie sposobów pracy nad utrwaleniem danej 

umiejętności w samodzielnej pracy domowej ucznia

5. wykonanie jednej lub kilku próbek zadań przez 

ucznia pod kontrolą nauczyciela 

6. ustne podsumowanie przez ucznia opracowanego 

na lekcji zagadnienia

7. zadanie pracy domowej mającej na celu utrwalenie 

danej umiejętności lub nawyku

Typy lekcji wg 
Markiewiczowej:

1. lekcja poświęcona nabywaniu nowych 

umiejętności

2. lekcja poświęcona utrwaleniu umiejętności 

i nawyków

3. lekcja poświęcona nabywaniu 

umiejętności samodzielnej pracy w domu

4. lekcja powtórzeniowa
5. lekcja problemowa
6. lekcja poświęcona kształtowaniu wyrazu 

muzycznego przed grą publiczną

Powyższe typy (1-5) nie występują w postaci czystej

Henryk Kierski „Niektóre problemy 

gry na klarnecie” – opisuje konieczne 

etapy lekcji:

1. przygotowanie się, skupienie, 

koncentracja, chęć grania

2. rozluźnienie aparatu gry 

(gamy, ćwiczenia) 

3. realizacja zadania głównego
4. podsumowanie
5. zadanie domowe

Błędy organizacji lekcji:



przypadkowy układ



przeładowanie materiału



zbyt dużo problemów 
rozpraszających uwagę ucznia

Antoni Cofalik – o nauce gry na 
skrzypcach
Dobra lekcja:



z której uczeń wynosi określoną wiedzę na 
temat gry i konkretne umiejętności



różnorodna, bogata w treść, ale nie 
przeładowana



lekcje są różne i powinny być stosowane 
na przemian: chłodne i gorące, muzyczne 
i wyczynowe, intelektualne i poetyczne



lepiej na lekcji zrobić mniej (wybrane 
zagadnienia), ale naprawdę dobrze



Lekcja indywidualna może ulec 
zmianie, bo zależy od przygotowania 
ucznia



Dlatego dobrze jest lekcję rozpocząć 
od pytania o rodzaj ćwiczenia w 
domu – 
to ważna wiedza dla nauczyciela

Przygotowanie nauczyciela do lekcji:



metodyczne – program nauczania, 

rozkład materiału, znajomość zasad i 

metod nauczania



rzeczowe (merytoryczne) – znajomość 

podręczników (szkół gry), wydawnictw 

nutowych, repertuaru, stylów 

wykonawczych, życiorysów 

kompozytorów i wykonawców, 

interpretacji utworów

W celu przygotowania się do kolejnych lekcji 
nauczyciel powinien szczerze odpowiedzieć 
sobie na pytania:

1. czy lekcja zachęciła i pobudziła ucznia do samodzielnej 

pracy w domu, czy wpłynęła dodatnio na jego stosunek 

do muzyki?

2. czego uczeń podczas lekcji się dowiedział i czego 

nauczył? Czy uwagi, poprawki i wyjaśnienia nie były 

chaotyczne?

3. czy uczeń dokładnie i jasno wiedział, jakie zadania ma 

wykonać w domu?

4. jaki nastrój panował na lekcji? Nudy, zapału, 

entuzjazmu, sztywny, przyjacielski, nerwowy, 

wzbudzający w uczniu lęk, zniechęcający go do pracy, 

czy mobilizujący go?

5. o ile wzbogaciło się doświadczenie nauczyciela?

Wdrażanie ucznia do samodzielnej 
pracy w domu:



rezultaty ćwiczeń domowych są 
wprost proporcjonalne do metod 
pracy podanych na lekcji



należy przestrzegać pewnych 
wskazań

Wskazania dla nauczyciela dotyczące 
samodzielnej pracy ucznia w domu

1. organizowanie pracy domowej powinno stanowić 

integralną całość łącznie z pracą domową

2. należy z góry przewidzieć odpowiednią ilość czasu lekcji 

na zadawanie pracy domowej

3. zakres i metoda pracy domowej powinna wynikać 

z poziomu pracy lekcyjnej i być jej kontynuacją

4. zadawanie pracy domowej może nastąpić po uprzednim 

upewnieniu się o realnej możliwości jej wykonania

5. nauczyciele wyznaczający pracę domową powinni to 

czynić w porozumieniu ze sobą, a nie wyłącznie na 

własną rękę 

i niezależnie od siebie

6. utrzymywanie stałej współpracy nauczycieli szkoły 

z rodzicami może znacznie przyczynić się do 

usprawnienia nauczania