background image

 

 

Andragogika

Dorosłość jako podstawowe 

pojęcie andragogiki

background image

 

 

Definicje dorosłości

Dorosłość -to ta część cyklu życia jednostki, 

która następuje po zakończeniu procesu 

wzrastania i biologicznego dojrzewania 

organizmu do pełnienia wszystkich istotnych 

funkcji życiowych. Okres ten obejmuje, więc 

lata życia od 18-22 do później starości 

włącznie.

                                                                      

M. 

Tyszkowa 

background image

 

 

Definicje dorosłości

Dorosły człowiek jest sam odpowiedzialny za 

siebie, jest sam podmiotem działalności 

produkcyjnej, sam decyduje o swoich 

planach życiowych, sam musi się parać z 

trudnościami jego realizacji, sam odpowiada 

wobec społeczeństwa za swoją działalność.

                                                                                                       T.Szewczuk

background image

 

 

Ery i fazy życia według 
Levinsona

background image

 

 

Ery i fazy życia według 
Levinsona

background image

Koncepcja K.P. Cross

Wiek i 

fazy życia

Znaczące 

wydarzenia

Zadania 

psychiczne

Charakterystyc

zne postawy

Opuszcze

nie domu 

rodzinne

go 
18-22 lat

Opuszczenie domu 

rodzinnego

Stworzenie sobie 

nowych warunków 

życia

Podjecie studiów, 

pierwszej pracy 

zawodowej

Poszukiwanie 

życiowego partnera

Uniezależnienie 

od rodziny

Uzyskanie 

autonomii i 

osobowościowej 

tożsamości

Zdobycie 

samoświadomości 

płci

Nawiązanie 

nowych stosunków 

społecznych

Wahanie między 

przynależnością 

do rodziny a jej 

opuszczeniem.

Wejście w 

świat 

dorosłych
23-28 lat

Małżeństwo i 

założenie domu 

rodzinnego

Urodzenie dziecka

Podjecie aktywności 

w środowisku 

lokalnym

Traktowanie 

siebie jako 

dorosłego

Układanie wizji 

struktury życia

Znalezienie osoby 

znaczącej 

(mentora)

„Robienie tego 

co należy”

Orientacja na 

przyszłość

Zaangażowanie 

się w dorosłość

background image

Dążenie 
do 

stabiliza

cji
29-34 lat

Pójście dzieci do 

szkoły

Osiągnięcia w karierze 

zawod. lub zamian 

pracy

Możliwość separacji, 

rozwodu, ponownego 

małżeństwa

Możliwość podjęcia 

dalszego kształcenia

Rewizja swoich 

stosunków z 

otoczeniem

Rewizja przyjętego 

modelu życia 

Dążenie do 

sukcesu, 

stabilizacji i 

bezpieczeństwa

Poszukiwanie 

wartości osobistych

Akceptacja 

dorastających 

dzieci

„Czy życie polega 

na tym co robię i 

przypuszczalnie 

będę robić?”

Tożsamo
ść 

osobowo

ś-
ciowa
37-42 

lata

Awans zawodowy

Rezygnacja z osoby 

znaczącej

Odpowiedzialność za 3 

pokolenia w rodzinie

(Dot. Kobiet) poczucie 

życiowej pustki, 

podjęcie pracy 

zawodowej, dalsze 

kształcenie

Zwrot ku 

realizmowi

Refleksja nad 

śmiercią i sensem 

życia

Przewartościowani

e małżeństwa

Wykrystalizowanie 

się zależności 

wobec 

przełożonego, 

współmałżonka

Refleksja nad 

motywami 

działania

„Czy 

postępowałem 

właściwie?”

„Czy jest czas na 

zmiany”

background image

Okres 
przełomu
45-55 lat

Szczyt kariery, 

stawanie się osoba 

znaczącą

Odejście dzieci, 

pojawienie się 

wnuków

Nowe hobby i 

zainteresowania

Pojawienie się 

ograniczeń 

fizycznych

Aktywne 

uczestnictwo w życiu 

społeczności lokalnej

Wzrost 

samoświadomości 

i poczucia 

własnych 

kompetencji

Przemiana więzi 

rodzinnych

Cieszenie się 

dokonanymi 

wyborami 

życiowymi i 

stylem życia 

dzieci

Rewizja 

zależności 

pomiędzy 

wzorami życia i 

„ja”.

Być może jest 

już za późno ale 

są rzeczy które 

chciałabym robić 

w II połowie 

życia.

Najlepszy okres 

życia

Okres 

tolerancji
57-64 lat

Możliwa utrata 

małżonka

Pojawienie się 

problemów 

zdrowotnych

Przygotowania się 

do okresu spoczynku

Osiąganie celów 

w czasie, jaki 

jeszcze pozostał

Akceptacja 

procesu starzenia 

się i 

przystosowanie 

się do wieku

Tolerancja 

różnorodności 

uczuć i relacji z 

ludźmi

Wzrastająca 

ważność roli 

małżonka, 

większe 

akceptacja „ja”. 

background image

Okres 
refleksji 

nad 

życiem
67+

Zmiana sytuacji 

finansowej, nowe 

warunki życia

Śmierć 

przyjaciela/małżonk

a

Znaczące zmiany 

w porządku dnia

Dążenie do 

wewnętrznej 

integracji lub 

stan rozpaczy

Wzrost 

samoakceptacji

Wycofanie się z 

aktywności

Przygotowanie 

się do utarty 

małżonka

Przegląd 

życiowych 

dokonań

Pragnienie 

dzielenia się z 

innymi 

codziennych 

ludzkich 

radości i 

kłopotów

Rodzina jest 

najważniejsza

Śmierć jest 

nową formą 

istnienia

background image

 

 

Istota człowieka 
współczesnego

Homo faber ( człowiek produkcyjny)

Homo ludens (człowiek bawiący się)

Homo viator (człowiek wędrujący)

background image

 

 

Dorosłość jak kategoria 
społeczna

 Koncepcja zegara społecznego:

Status wieku

Status roli społecznej uznawanej za 

przysługującą wiekowi chronologicznemu

Normy społeczne wyrażające przyjęte w 

danej kulturze zachowania


Document Outline