Laminarne 

kristy mitochondrialne

Synteza lizyny poprzez szlak 

kwasu 

aminoadypinowego

Wewnętrzna 

mitoza

Chityna

 oraz 

glukany 

w ścianie komórkowej

Substancja zapasowa 

glikogen

 

Królestwo

 Fungi 

(tzw. grzyby prawdziwe)

 

 

Formy 

komórkowe

 oraz 

strzępkowe

 (w części 

apikalnej strzępki obecny Spitzenkorper), w 
niektórych grupach 

dymorfizm

 

komórkowo-

strzępkowy

Znanych ok. 100 000 gatunków
Szacunkowa liczba: 1,5 mln gatunków 
(głównie w tropikach) 

 

Hawksworth, 1991; Hawksworth et 

al., 1995

 

 

Chytridiomycota 

– grzyby skoczkowe

Zygomycota 

– grzyby sprzężniowe

Glomeromycota 

– grzyby 

arbuskularne

Ascomycota

 – grzyby workowe 

(workowce)

Basidiomycota

 – grzyby 

podstawkowe 

(podstawczaki)

 

 

Przodkowie grzybów – najprawdopodobniej uwicione 
pierwotniaki zbliżone do współczesnego typu 

Choanoflagellata

Bardzo podobne do komórek gąbek.
Prawdopodobnie również przodkowie zwierząt

 

 

Najstarsza

 (ewolucyjnie) grupa

Wodne (wody słone i słodkie) oraz lądowe
pasożyty i saprobionty
Substraty/żywiciele: glony eukariotyczne, sinice, 
grzyby, 

  owady i inne 

stawonogi, 

  subst. organiczna (w tym 

      

  chityna, keratyna, 

celuloza), 

  rośliny, ziarna pyłku

Do 1995 opisano 1264 gatunki, gł. ze strefy 
umiarkowanej 
północnej półkuli

Gromada 

Chytridiomycota

 

 

Rozmnażanie bezpłciowe – 

zoospory

 

wytwarzane w zoosporangiach, 

często 

aktywnie wyrzucane

Jedyna grupa grzybów właściwych, w której 
występują pływki (!)

Ściana komórkowa zbudowana z 

chityny

 

(w przypadku jednego gatunku stwierdzono celulozę)

Pływki

 

– z 

jedną biczykowatą

 wicią, 

z tyłu

 komórki

 

 

Zygota 

przekształca się w strukturę 

przetrwalnikową 

(lub, rzadziej, daje początek formie 
diploidalnej)

Rozmnażanie płciowe: izo-, anizo- oogamia

 

 

Specyficzna budowa zoospor (różne typy 
budowy – cecha taksonomiczna)

Kompleks 

mikrociałka – krople tłuszczowe

 

(Microbody-Lipid Globule Complex ) – 

zgrupowanie kropli tłuszczowych, mikrociałek, 
mitochondriów i cystern obserwowane na poziomie 
ultrastrukturalnym (TEM) w komórkach zoospor 
tlenowych Chytridiomycota

 

 

Komórka/plecha 

cenocytyczna

 (komórczakowa)

często występują 

ryzoidy 

lub  

ryzomycelium 

(bardzo cienkie strzępki, przypominające ryzoidy)

, 

rzadziej strzępki

Grzyby 

holokarpiczne 

i 

eukarpiczne

 

 

 

 

Głównie 

słodkowodne

, rzadziej 

glebowe

 lub 

słonowodne

Wiele to pasożyty glonów, grzybów i roślin

Bardzo różne formy

Najsłabiej poznana grupa 

Rząd 

Chytridiales

 

 

ok. 80 rodzajów, 500 gatunków

np.  Allochytridium
 

Chytridium
Chytriomyces 
Cladochytrium, 
Nowakowskiella 
Rhizophydium 
Synchytrium

 

 

Synchytrium endobioticum

Choroba: rak ziemniaka

 

 

Synchytrium endobioticum  cykl życiowy

zarodnia zimowa

zoospory

encystacja, infekcja

prosorus

sorus

gamety

MEJOZA

SYNGAMIA

zoospory

 

 

Wyodrębnione z rzędu Chytridiales na 
podstawie różnic w budowie ultrastrukturalnej 
zoospor

Grzyby 

glebowe

, nie wodne (!)

Saproby

 i 

pasożyty

W wielu wypadkach brak danych o 
rozmnażaniu płciowym (u niektórych 
izogamia)

Wszystkie gatunki monocentryczne 
(eukarpiczne i holokarpiczne)

Rząd 

Spizellomycetales

 

 

rybosomy 

w centrum 

komórki

częściowo oddzielone 
przez błonę

zazw. 

jedna kropla

 tłuszczu

mikrotubule 

wyrastające 

z kinetosomu 

rumposom 

jądro 

nie zwiazane 

z 

kinetosomem

dodatkowa cetriola

 

związana 
z kinetosomem

rybosomy rozłożone 

w całej cytoplaźmie

wiele kropli

 lipidowych 

mikrotubule 

nie wyrastają

 

z kinetosomu 

brak

 rumposomu, 

jądro 

związane

 z kinetosomem

brak dodatkowej centrioli

Chytridiales

Spizellomycetales

 

 

8 rodzajów: 

Caulochytrium

Gaertneriomyces 

Kochiomyces 
Olpidium 
Rozella
Spizellomyces 
Triparticular

 

Urophlyctis

 

 

Spizellomyces punctatus – 
obiekt analiz mitochondrialnego RNA

Olpidium brassicae – 
pasożyt roślin kapustnych, (Brassicaceae), 
wektor wirusów (!)

 

 

Przede wszystkim wodne, 

saprobiontyczne

Rozmnażanie płciowe 
na drodze 

oogamii

– tylko w tej grupie 

(męskie gamety tzw. anterozoidy)

Rząd 

Monoblepharidales

np.  Gonapodya

Monoblepharella 

Harpochytrium
Oedogoniomyces

Monoblepharis

 

 

Żyją w 

przewodzie pokarmowym roślinożernych 

ssaków

, 

rozkładają celulozę 
i rozdrabniają 
ligninę umożliwiając 
jej dalszy rozkład 
przez bakterie 
ligninolityczne

Rząd 

Neocallimastigiales

np.  Neocallimastix

Pyromyces
Orpinomyces
Caecomyces 

 

 

Bezwzględne 

anaeroby

 (beztlenowce); 

brak mitochondriów (!), ich rolę pełnią 

hydrogenosomy 

(organelle otoczone podwójną błoną)

Rozmnażanie bezpłciowe przez 

wielowiciowe

 

zoospory

 

 

Czapeczka jądrowa

 – struktura zoospor 

zbudowana z masy rybosomów, przylegająca do 
jądra, otoczona błoną będącą kontynuacją 
zewnętrznej błony jądrowej

Rząd 

Blastocladiales

Na różnych substratach, szczególnie łatwe 
do znalezienia na gnijących owocach i 
okorowanych pniach drzew

np.  Catenaria

Physoderma (pasożyty roślin 

naczyniowych), 

Blastocladiella

Blastocladia
Coelomomyces (pasożyty zwierząt)
Allomyces

          Batrachochytrium

 

 

Batrachochytrium dendrobatidis – groźny 
patogen żab i 

innych płazów (ponad 

90 rożnych żywicieli)

Infekcja regionów skeratynizowanych (otwór 
gębowy, stopy) objaw: hyperkeratynoza 
(zgrubienie warstwy keratynowej) chorobie 
sprzyja niska temperatura

Patogen pochodzi z Afryki, 
w Europie od lat 30-tych XX w. 
obecny również w USA, Australli, 
Azji, Ameryce Południowej

 

 

Allomyces

 spp.

Grzyby wodne, 

strzępkowe

Cykl życiwowy 

haplo-diplontyczny

 (przemiana pokoleń)

gametotallus 1n – wykształca 

gametangia

hormony płciowe:  sirenina 

(żeński)

       paryzyna 

(męski)

        

anizogamia

zygota kiełkuje w plechę 

2n

 

 

sporotallus 2n – wykształca 

zoosporangia 

(romnażanie 

bezpłciowe)

sporangia spoczynkowe

 (tu 

mejoza

) – zoospory 

1n

 

 

Do 1974 roku wszystkie gatunki w rodzaju 
Endogone

W 1974 roku 4 rodzaje w rzędzie Endogonales 
(Zygomycota)

W 1990 roku 6 rodzajów i rząd Glomales 
(Zygomycota)

W 2001 roku gromada Glomeromycota

Gromada 

Glomeromycota

Ok. 150 gatunków

 

 

Nieseptowane

 strzępki 

Brak rozmnażania płciowego

 (rekombinacja?)

Tworzenie dużych 

zarodników

 średnicy ok. 40-

800 µm,
o wielowarstwowych ścianach;
często wewnątrz bakterie!

Kilkaset do kilku tysięcy 

jąder

 

(heterogeniczne!)

Pojedynczo lub w grupach – tzw. sporokarpiach

 

 

Glomus sp.

Gigaspora sp.
Scutellospora sp.

Acaulospora sp.
Entrophospora sp.

 

 

Geosiphon pyriforme

Symbioza z prokariotycznymi glonami z 
rodzajuNostoc

 

 

Obligatoryjna symbioza z roślinami:

rośliny naczyniowe – mikoryza 

arbuskularna

wątrobowce – mycotallus

Niemożliwe do utrzymania w czystych kulturach 
bez roślin symbiotycznych (lub ich korzeni)

 

 

grzybnia zewnętrzna

apresorium

grzybnia 
wewnątrzkorzeniowa

arbuskule

pęcherzyki

peletony = zwoje

 

 

Symbioza ubikwistyczna

Niska specyficzność; kolonizacja jednego 
systemu korzeniowego przez wiele gatunków; 

kombinacje mniej i bardziej kompatybilne; wzajemny 
wpływ: zbiorowisko roślinne                 zbiorowisko 
AMF

Pozytywny wpływa na: 

wzrost
obieranie związków mineralnych (gł. 

fosfor)

odporność na patogeny

Duże znaczenie w rolnictwie, sadownictwie, 
hodowli roślin ozdobnych

 

 

Powstały ok. 600–620 mln lat temu

Pierwsze zachowane zarodniki: Rhynia Chert, 
Szkocja, ok. 480 mln lat temu (ordowik)

Najstarsze arbuskule sprzed 400 mln lat 
(dewon)

Prawdopodobnie 

brały udział w wychodzeniu roślin na ląd