TRUCIZNY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO

TRUCIZNY OWADÓW



Jad pszczeli zawiera dwa główne składniki

toksyczne: melitynę, apaminę



Melityna działa silnie drażniąco w miejscu

użądlenia



Mechanizm działania toksycznego: działa

bezpośrednio hemolizująco, zwiększa

przepuszczalność naczyń krwionośnych,

powoduje skurcz mięśni szkieletowych

serca i żołądka oraz wyzwala histaminę



Mechanizm działania apaminy: działa na

o.u.n. częściowo go pobudzając, czasami

częściowo porażając.



Jad pszczół zawiera ponadto enzymy-

fosfolipazę A1 i A2 – rozkładają fosfolipidy

w tym lecytynę do izolecytyny, mają

działanie obniżające ciśnienie krwi



Innym enzymem jest hialuronidaza

powodująca szybkie rozprzestrzenienie

się jadu oraz histamina, przekaźnik

procesów zapalnych.

OBJAWY ZATRUCIA



Ból w miejscu użądlenia



Szybko rozprzestrzeniający się

obrzęk



Stan zapalny



Podrażnienie i skurcz mięśni



Hemoliza krwinek



Krwawienie z dziąseł i z nosa



W przypadku użądlenia przez

kilkanaście do kilkudziesięciu pszczól

lub os występuje nasilenie wszystkich

wymienionych objawów, z obrzękiem

ciała, duża hemoliza krwinek,

prowadząca do zablokowania nerek i

wystąpienia ostrej ich niewydolności



Zgon może również nastąpić z

powodu porażenia mięśnia sercowego

TRUCIZNY WĘŻY



wśród węży jadowitych wyróżnia się

dwie podstawowe grupy: żmijowate i

kobrowate.



Do grupy pierwszej należą żmije

grzechotniki, do drugiej kobry i

okularniki.



Jad okularników zawiera enzymy:

fosfolipazę oraz neurotoksyny i

kardiotoksyny



Jad grzechotnika oprócz fosfolipazy

zawiera również neurotoksyczna

krotoaktynę oraz hialuronidazy



W jadzie prawie wszystkich

gatunków węży znajduje się

ATPeaza często NADaza oraz

proteazy.



Mechanizm działania toksycznego:



Hialuronidaza zwiększa szybkość

wchłaniania się jadu oraz jego

rozprzestrzenianie się w organizmie.



ATPaza, NADaza oraz proteazy powodują

powstanie miejscowych stanów zapalnych

i martwicy tkanki



Jady węży mogą hamować krzepniecie

krwi



Jady żmii i kobry uszkodzają miesień

sercowy i zaburzają kraążenie.



Jad okularnika działa kuraryzująco

blokując przewodnictwo nerwowo

mięśniowo



Jad kobry może spowodować

porażenie mięśni

OBJAWY ZATRUCIA



Rozpoznanie ukąszenia węża opiera się

na stwierdzeniu jednej lub kilku ran

klutych lub śladów zębów na ciele.



Zatrucie lekkie: miejscowy obrzęk,

wybroczyny, zab. widzenia, osłabienie

mięśniowe, senność, nudności,

wymioty, ślinienie lub nadmierne

pocenie



Zatrucie jadem żmijowatych:

krwawienie z rany oraz z dziąseł,

krzepniecie krwi może być

całkowicie zniesione, powiększenie

miejscowych wężów chłonnych,

lekki obrzęk twarzy, rozszerzenie

źrenic, spadek ciśnienia krwi



Zatrucie jadem grzechotnikowatych:

obrzęk i ból w prawym pośladku

występuje w około 10 min po

ukąszeniu, krwawe wybroczyny

przechodzą w pęcherze o treści

krwistej, często występuje

drętwienie języka, ust lub skory

głowy



Zatrucie jadem zdradnicowatych i

okularnika: ciśnienie tętnicze krwi

spada, oddech staje się utrudniony,

występuje również opadanie powiek,

zab widzenia.



Leczenie ukąszenia przez węża

wymaga szybkiej identyfikacji gatunku

oraz podania właściwej surowicy.

TRUCIZNY SKORPIONOW



Toksyczność jadów niektórych

skorpionów wydaje się większa od

większości jadów węży jednak

skorpion wydziela znacznie mniejsza

ilość jadu.



Jad skorpionów zawiera fosfolipazę

A1 i A2, neurotoksynę - skorpaminę



Mechanizm działania toksycznego:

spontaniczny skurcz jest wynikiem

bezpośredniego działania jadu na

błony włókien mięśniowych.



Małe ilości jadu powodują

przedłużenie potencjału

czynnościowego, depolaryzacje i

aktywność spontaniczna



Objawy zatrucia: lekkie pieczenie i

pokłuwanie w miejscu ukąszenia, które

mogą stopniowo rozszerzać się na cała

kończynę. W ciężkich przypadkach

pojawiają się skurcze mięśni gardła, uczucie

powiększenia języka, niepokój, drżenie,

drgawki, nie trzymanie moczu i kału oraz

niewydolność oddechowa. Odczyn trwa 24-

48h, jednak zab neurologiczne utrzymują

się do tygodnia. U dzieci notuje się

największą śmiertelność.



Leczenie wymaga szybkiego

zastosowania swoistej surowicy.

Ważne jest zapobieganie, które

wymaga stałej kontroli

pomieszczeń, odzieży, oraz

stosowanie środków owadobójczych

Document Outline