Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Zarządzanie łańcuchem dostaw
Zarządzanie łańcuchem dostaw
Teoretyczne podstawy zarządzania
łańcuchami dostaw
Wykład nr 3
Bartłomiej Rodawski
Katedra Zarządzania Strategicznego i Logistyki
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Zarządzanie łańcuchem dostaw
Zarządzanie łańcuchem dostaw
Teoretyczne podstawy zarządzania
łańcuchami dostaw
Wykład nr 3
Bartłomiej Rodawski
Katedra Zarządzania Strategicznego i Logistyki
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Plan wykładu
•
Pojęcie i typologia łańcuchów dostaw. Łańcuch a sieć
dostaw
•
Istota i cele współczesnego zarządzania łańcuchami
dostaw (kontekst logistyczny, integracyjny i
synchronizacyjny)
•
Obszary zadaniowe w zarządzaniu łańcuchem dostaw
według macierzy Seuringa i Goldbacha
•
Partnerstwo i rola ogniw w łańcuchach dostaw
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Wprowadzenie
• Młody, rozwijający się obszar wiedzy
Po raz pierwszy określenie zarządzanie łańcuchem dostaw
(SCM) zostało użyte w 1982 roku przez Olivera i Webbera;
Od tego czasu liczba publikacji z zakresu lawinowo rośnie,
jak podaje Croom (2004) sięgając do około 1000 artykułów
naukowych rocznie;
• Multidyscyplinarny charakter
SCM opiera się na wielu teoriach i dziedzinach naukowych
• Nie istnieje uniwersalna definicja łańcucha
dostaw i zarządzania łańcuchem dostaw;
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Multi-dyscyplinarność SCM
• Najczęściej SCM utożsamiane jest z zarządzaniem
logistycznym oraz zarządzaniem operacyjnym,
stanowiąc ich naturalną ścieżkę rozwoju
Etap
rozwoju
I.
II.
III.
Zarządzanie
logistyczne
Dezagregacja decyzji
logistycznych w
przedsiębiorstwie
„Gospodarka
materiałowa i
dystrybucja”
Integracja decyzji
logistycznych w
przedsiębiorstwie
Integracja systemów
logistycznych
współpracujących
przedsiębiorstw
Zarządzanie
operacyjne
Ekonomia skali/
specjalizacja
Zarządzanie
odchudzone
Zarządzanie sieciami
dostaw
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Multi-dyscyplinarność SCM
• SCM pojmowane jest również z następujących
perspektyw:
– integracja podejścia marketingowego i logistycznego
(Christopher 1998) – czynności logistyczne i
marketingowe realizowane przez współpracujące
przedsiębiorstwa pozwala na maksymalizację wartości
dostarczanej klientowi, a zatem przyczynia się do
uzyskiwania przewagi konkurencyjnej (
łańcuch wartości)
;
– Sieci gospodarczych – odejście od liniowości przepływów
dóbr i informacji pomiędzy współpracującymi
podmiotami (
sieć dostaw
);
– Inne: zarządzanie strategiczne, badania operacyjne,
teoria gier, teoria kosztów transakcyjnych, teoria
systemów, industrial dynamics
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Ewolucja łańcucha dostaw – struktura
podmiotowa
Łańcuch dostaw może być pojmowany jako:
• Pojedyncze przedsiębiorstwo (wewnętrzny łańcuch
dostaw);
• Para współpracujących ze sobą przedsiębiorstw w
relacji dostawca – odbiorca;
• Łańcuch przedsiębiorstw współpracujących na w
ramach relacji dostawca – odbiorca;
• Sieć przedsiębiorstw – grupa współpracujących
i/lub konkurujących ze sobą przedsiębiorstw tak w
układach wertykalnych jak i horyzontalnych;
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Przez łańcuch dostaw przepływają:
• Dobra (materiały, półprodukty, wyroby gotowe) i
odpowiadające im informacje;
• Dobra, informacje (w tym z rynku) oraz środki
pieniężne;
• Zasoby (fizyczne, ludzkie, technologiczne),
informacje i wiedza;
Ewolucja łańcucha dostaw – przedmiot
przepływu
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Obszarami współpracy w łańcuchu dostaw są:
• Czynności logistyczne (
logistyczny łańcuch
dostaw
);
• Czynności logistyczne i marketingowe;
• Wszystkie czynności, które tworzą wartość dla
ostatecznego klienta (
łańcuch wartości,
zintegrowany łańcuch dostaw
);
Ewolucja łańcucha dostaw – zakres
współpracy
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Definicja łańcucha dostaw
Łańcuch dostaw to współdziałające w
różnych obszarach funkcjonalnych firmy
wydobywcze, produkcyjne, handlowe,
usługowe oraz ich klienci, między którymi
przepływają strumienie produktów,
informacji i środków finansowych.
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Zarządzanie łańcuchem dostaw – ujęcie
logistyczne, integracyjne, synchronizacyjne
• Zarządzanie strumieniem podaży produktów i
towarzyszących im informacji od źródeł surowcowych do
ostatecznych odbiorców (
logistyczne
);
• Integracja kluczowych procesów biznesowych począwszy od
klientów skończywszy na dostawcach surowców, która
pozwala na dostarczenie wartości dla ostatecznego klienta i
innych interesarjuszy (Lambert, ed. 2006) (
integracyjne
)
• Proces decyzyjny związany z synchronizowaniem
fizycznych, informacyjnych i finansowych strumieni popytu i
podaży przepływających miedzy uczestnikami w celu
osiągnięcia przez nich przewagi konkurencyjnej i tworzenia
wartości dodanej (Witkowski 2003) (
synchronizacyjne
)
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Zarządzanie łańcuchem dostaw – macierz
Seuringa Goldbacha
Wymiar
Produktu
projektowanie produkcja
Wymiar
Relacji
Projektowanie
sieci
Konfiguracja
sieci i produktu
Formowanie
sieci
produkcyjnej
Optymalizacja
związków
Wspólne
projektowanie
wyrobów
Optymalizacja
procesów w
łańcuchu
dostaw
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Partnerstwo i rola ogniw w łańcuchach
dostaw
Postuluje się by współpraca między
uczestnikami łańcucha dostaw oparta była
na
związkach
partnerskich,
przeciwstawnych relacjom o charakterze
transakcyjnym
bądź
konfrontacyjnym.
Powinny być to związki o charakterze
długofalowym, ściśle wiążące strony,
polegające na wzajemnym zaufaniu,
otwartości, wspólnym dzieleniu ryzyka
i zysków.
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Typy partnerstwa
1 typ partnerstwa polegający na krótkotrwałej i
ograniczonej współpracy w zakresie koordynacji
działań i planowania tylko między jednym zakładem
czy obszarem funkcjonalnym partnerów
2
typ
partnerstwa
oznaczający
przejście
od
koordynacji działań do ich integracji między wieloma
zakładami i obszarami funkcjonalnymi partnerów w
długim, ale ściśle określonym okresie
3 typ partnerstwa, gdzie partnera postrzega się jako
przedłużenie
własnej
organizacji,
bez
jasno
określonych terminów zakończenia współdziałania.
Źródło: Lambert (ed.) 1996
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Model Partnerstwa
Potencjalne
korzyści
• Ograniczenie
kosztów
operacyjnych/
inwestycyjnych
• Poprawa
obsługi klienta
Możliwości
nawiązania
partnerstwa
• Cele strategiczne,
• Strategie
konkurencyjne;
• Koncepcje
zarządzania
• Symetria;
• Umiejętność
współpracy
• Wspólni konkurenci
• Bliskość
• Historia współpracy
Decyzja dot. partnerstwa
Komponenty
partnerstwa
• Zakres;
• Zaufanie;
• Komunikacja;
• Planowanie
działań;
• Kontrola procesów;
• Inwestycje
(finanse,
technologia,
ludzie);
Źródło: Lambert (ed.) 1996
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Partnerstwo a inne relacje w łańcuchu
dostaw
Transakcje
rynkowe
Partnerstw
o
Joint
venture
Integracja
wertykalna
Relacje wertykalne
Relacje wertykalne
Unikanie
konkurencji
konkurowa
nie
Kontrola
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
OEM 1
OEM 2
OEM 3
klientci
Układy
elektryczne
wnętrzna
Systemy
funkcjonalne
Centrala:
Logistyka
Zarządzanie
informacją;
B&R
Inne.
- BA Poland
BA HOLDING
Relacje w łańcuchu dostaw w praktyce
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
DI – przepływ informacji
popytowej
MO – przepływ modułów
M – przepływ materiałów
FP – przepływ produktów
finalnych
- BA holding
OEM
BA
Poland
Holding HQ
Magazyn centralny
Centrum dystrybucji
producent
modułów
BA
Africa
Dostawcy
materiałów
M
FP
FP
DI
DI
DI
FP
DI
M
MO
Relacje łańcuchu dostaw w praktyce
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
Relacje w praktyce
DI – demand information flow
MO – module flow
M – material flow
FP – finished products flow
- BRA holding
OEM
BA
Poland
Holding centrala
Centralny magazyn;
Centrum dystrybucji
Producent
Modułów
Br Africa
Inni producenci
z dywizji
systemy
elektryczne
KONTROLA
PA
RT
NE
RS
TW
O
K
O
N
K
U
R
E
N
C
J
A
PARTNERSTW
O
KONT
ROLA
Logistyka
w
przedsiębiorstwie
literatura
• Podstawowa:
– J. Witkowski, Zarządzanie łańcuchem dostaw. Koncepcje,
procedury, doświadczenia, PWE, W-wa 2003 – rozdział 1
• Uzupełniająca:
– Croom, S.R., Giannakis, M., Slack N., Supply Chain
Paradigms, w pracy zbiorowej pod red. New, S.,
Westbrook, R., Understanding Supply Chains. Concepts,
Critiques and Features, Oxford University Press, 2004
– M. Christopher, Logistyka i zarządzanie łańcuchem
podaży, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu,
1998