Psychologia 

Psychologia 

uzależnień

uzależnień 

Używanie, nadużywanie i 

Używanie, nadużywanie i 

uzależnienia

uzależnienia

Od substancji 

Od substancji 

psychoaktywnych

psychoaktywnych

 

 

Przedmiot zainteresowania:

DAWNIEJ

Nadużywanie 

Uzależnienia od 

środków 

psychoaktywnych

OBECNIE

Nadużywanie

Uzależnienia od 

jedzenia, pracy  

 Internetu, 

seksu, zakupów 

 

 

Podstawowe zadania psychologii 

uzależnień to:

Zastosowanie wiedzy psychologicznej w 

praktyce klinicznej
Tworzenie koncepcji i modeli wyjaśniających 

genezę i mechanizm powstania uzależnień 

oraz zjawisk im towarzyszących
Tworzenie efektywnych programów leczenia, 

profilaktyki i prewencji
Prowadzenie badań empirycznych 

weryfikujących trafność modeli 

wyjaśniających genezę i skuteczność 

programów leczenia oraz profilaktyki

 

 

Używanie, nadużywanie i 

uzależnienie: kryteria

Norma indywidualna (jednostkowa)
Norma społeczno-kulturowa
Norma statystyczna
Modele medyczne

 

 

Środki psychoaktywne

Wszystkie, które oddziałują na ośrodkowy układ 
nerwowy powodując zarówno efekty pożądane 
(oczekiwane), jak i niepożądane (nieoczekiwane).
Klasyfikacje środków psychoaktywnych uwzględniają 
różne kryteria, ale najszerzej stosuje się kryteria 
farmakodynamiczne, czyli jak zmieniają pracę mózgu
Kryterium farmakodynamiczne pozwoliło na 
wyodrębnienie następujących grup środków: 
euforyzujące, pobudzające, halucynogenne, 
uspokajające i dodaje się wziewne.   

 

 

Środki euforyzujące

Środki euforyzujące

•

Grupa: m

Grupa: m

arihuana

arihuana

, 

, 

kanabinol (THC)

kanabinol (THC)

, 

, 

haszysz

haszysz

, 

, 

olej haszyszowy

olej haszyszowy

•

Skutki: 

Skutki: 

•

Podwyższenie nastroju, euforia

Podwyższenie nastroju, euforia

•

Zmiana  percepcji  czasu,  odległości  i 

Zmiana  percepcji  czasu,  odległości  i 

ciała

ciała

•

Wyostrzenie doznań zmysłowych

Wyostrzenie doznań zmysłowych

•

Zawyżona ocena możliwości

Zawyżona ocena możliwości

•

Osłabienie refleksu

Osłabienie refleksu

•

Zmniejszenie bólu fizycznego

Zmniejszenie bólu fizycznego

 

 

Środki uspokajające i 

Środki uspokajające i 

nasenne

nasenne

Grupa: 

Grupa: 

opiaty

opiaty

, h

, h

eroina

eroina

, 

, 

morfina

morfina

, 

, 

alkohol

alkohol

, 

, 

kodeina

kodeina

, 

, 

barbiturany

barbiturany

 (oxazepam, 

 (oxazepam, 

relanium), 

relanium), 

benzodiazepiny

benzodiazepiny

 (xanax, valium)

 (xanax, valium)

Skutki: 

Skutki: 



Silne działanie tłumiące

Silne działanie tłumiące



Zmniejszenie napięcia i niepokoju

Zmniejszenie napięcia i niepokoju



Zmniejszenie bólu fizycznego

Zmniejszenie bólu fizycznego



Przyjemne wizje

Przyjemne wizje



Upośledza zapamiętywanie i uczenie się

Upośledza zapamiętywanie i uczenie się

 

 

 

 

Środki pobudzające

Środki pobudzające

 

Grupa: 

Grupa: 

Kokaina

Kokaina

, 

, 

amfetamina

amfetamina

, 

, 

metamfetamina, nikotyna, k

metamfetamina, nikotyna, k

awa

awa

, 

, 

h

h

erbata

erbata

, 

, 

czekolada

czekolada

 

 

Skutki: 

Skutki: 



Stan pobudzenia i pewności siebie

Stan pobudzenia i pewności siebie



Zmniejszenie uczucia zmęczenia

Zmniejszenie uczucia zmęczenia



Bezsenność

Bezsenność



Zwiększenie popędu seksualnego

Zwiększenie popędu seksualnego



Zwiększenie wytrzymałości psychicznej

Zwiększenie wytrzymałości psychicznej

 

 

 

Środki halucynogenne 

Środki halucynogenne 

Grupa: f

Grupa: f

encyklidyna

encyklidyna

, m

, m

eskalina

eskalina

, p

, p

sylocybina

sylocybina

, 

, 

LSD, „ecstasy”

LSD, „ecstasy”

, 

, 

 PCP

 PCP

, g

, g

rzyby syberyjskie

rzyby syberyjskie

. 

. 

Ostatnio też odmiany amfetaminy, sterydy 

Ostatnio też odmiany amfetaminy, sterydy 

anaboliczne: testosteron, stanazolol, nadrolen 

anaboliczne: testosteron, stanazolol, nadrolen 

Skutki: 

Skutki: 



Psychozy

Psychozy

, o

, o

mamy 

mamy 



Zaburzenia świadomości lub tzw. odmienne stany 

Zaburzenia świadomości lub tzw. odmienne stany 

świadomości

świadomości



Poczucie „rozszerzenia” umysłu

Poczucie „rozszerzenia” umysłu



Zaburzenia wegetatywne i somatyczne

Zaburzenia wegetatywne i somatyczne

 

 

 

 

Środki wziewne

Środki wziewne

Grupa: 

Grupa: 

Lotne rozpuszczalniki: 

Lotne rozpuszczalniki: 

p

p

asty

asty

, a

, a

ceton

ceton

, t

, t

oluen

oluen

, k

, k

leje

leje

 

 

Skutki: 

Skutki: 

–

Podwyższony nastrój, euforia

Podwyższony nastrój, euforia

–

Wzmożona samoocena

Wzmożona samoocena

–

Zaburzenia świadomości

Zaburzenia świadomości

–

Objawy neurologiczne

Objawy neurologiczne

–

Objawy somatyczne

Objawy somatyczne

 

 

 

 

Sposoby używania

Sposoby używania

Sporadyczne (incydentalne)

Sporadyczne (incydentalne)

Eksperymentowanie

Eksperymentowanie

Systematyczne (szkodliwe)

Systematyczne (szkodliwe)

Uzależnienie od środka 

Uzależnienie od środka 

psychoaktywnego 

psychoaktywnego 

 

 

Nadużywanie (szkodliwe) 

Nadużywanie (szkodliwe) 

substancji

substancji 

Powtarzające się zażywanie substancji, 

Powtarzające się zażywanie substancji, 

powodujące zaniedbania w wypełnianiu 

powodujące zaniedbania w wypełnianiu 

obowiązków w pracy, w szkole, w domu 

obowiązków w pracy, w szkole, w domu 

(powtarzająca się absencja w pracy, szkole; 

(powtarzająca się absencja w pracy, szkole; 

zaniedbanie dzieci i domu; zmiana pracy 

zaniedbanie dzieci i domu; zmiana pracy 

bądź przeniesienie lub wydalenie ze szkoły);

bądź przeniesienie lub wydalenie ze szkoły);

Używanie substancji w sytuacjach, w 

Używanie substancji w sytuacjach, w 

których jest to fizycznie niebezpieczne na 

których jest to fizycznie niebezpieczne na 

przykład podczas obsługi maszyn, 

przykład podczas obsługi maszyn, 

kierowania pojazdem;

kierowania pojazdem;

 

 

Nadużywanie (szkodliwe) 

Nadużywanie (szkodliwe) 

substancji cd.

substancji cd.

powtarzające się problemy natury prawnej 

powtarzające się problemy natury prawnej 

związane z zażywaniem substancji na przykład 

związane z zażywaniem substancji na przykład 

aresztowania czy umieszczanie w izbie 

aresztowania czy umieszczanie w izbie 

wytrzeźwień ze względu na wszczynanie bójek i 

wytrzeźwień ze względu na wszczynanie bójek i 

awantur pod wpływem środka;

awantur pod wpływem środka;

kontynuowanie zażywania środka pomimo 

kontynuowanie zażywania środka pomimo 

powtarzających się problemów 

powtarzających się problemów 

interpersonalnych i towarzyskich bezpośrednio 

interpersonalnych i towarzyskich bezpośrednio 

lub pośrednio wywołanych lub ulegających 

lub pośrednio wywołanych lub ulegających 

zaostrzeniu pod wpływem substancji 

zaostrzeniu pod wpływem substancji 

odurzających

odurzających

 

 

Zespół amotywacyjny

Zespół amotywacyjny 

I.

Zmiany na poziomie procesów i 
struktur psychicznych

II. Zaburzenia w funkcjonowaniu 

społecznym 

 

 

Zespół amotywacyjny – 

Zespół amotywacyjny – 

zmiany psychiczne

zmiany psychiczne

1.

1.

Zaburzenia procesów poznawczych: pamięci 

Zaburzenia procesów poznawczych: pamięci 

krótkotrwałej, koncentracji uwagi, zdolności 

krótkotrwałej, koncentracji uwagi, zdolności 

uczenia się

uczenia się

2.

2.

Zakłócenia nastroju i kontroli emocji: apatia vs 

Zakłócenia nastroju i kontroli emocji: apatia vs 

dysforia, stany depresyjne, obniżenie zdolności 

dysforia, stany depresyjne, obniżenie zdolności 

modulowania i kontrolowania emocji

modulowania i kontrolowania emocji

3.

3.

Zmiany w strukturze potrzeb i motywów: 

Zmiany w strukturze potrzeb i motywów: 

obniżenie życia popędowego, dyskretne zmiany 

obniżenie życia popędowego, dyskretne zmiany 

w strukturze potrzeb, zespół amotywacyjny

w strukturze potrzeb, zespół amotywacyjny

4.

4.

Zmiany w radzeniu sobie ze stresem: 

Zmiany w radzeniu sobie ze stresem: 

dominacja strategii unikania nad konfrontacją

dominacja strategii unikania nad konfrontacją

 

 

Zespół amotywacyjny – 

Zespół amotywacyjny – 

zmiany funkcjonowania 

zmiany funkcjonowania 

społecznego

społecznego

1.

1.

Wycofanie się z ról społecznych

Wycofanie się z ról społecznych

: roli 

ucznia, rodzinnych, towarzyskich

2.

2.

Trudności w utrzymywaniu 

Trudności w utrzymywaniu 

dotychczasowych relacji 

dotychczasowych relacji 

społecznych

społecznych

: zachowania 

instrumentalne, gry transakcyjne, 
manipulacje w celu osiągnięcia 
korzyści

 

 

UZALEŻNIENIE OD SUBSTANCJ

UZALEŻNIENIE OD SUBSTANCJ

I 

I 

PSYCHOAKTYWNYCH

PSYCHOAKTYWNYCH

Najwcześniejsze prace dotyczą 

Najwcześniejsze prace dotyczą 

alkoholizmu

alkoholizmu

Alkoholizm jako nałóg

Alkoholizm jako nałóg

Alkoholizm jako choroba – Jellinek 

Alkoholizm jako choroba – Jellinek 

Alkoholizm jako zespół 

Alkoholizm jako zespół 

uzależnienia WHO

uzależnienia WHO

 

 

Koncepcja i badania 

Koncepcja i badania 

empiryczne Jellinka

empiryczne Jellinka

Alkoholizm jest chorobą przewlekłą, 

Alkoholizm jest chorobą przewlekłą, 

charakteryzująca się utratą kontroli 

charakteryzująca się utratą kontroli 

nad ilością wypijanego alkoholu, która 

nad ilością wypijanego alkoholu, która 

rozwija się przez wiele lat, zgodnie z 

rozwija się przez wiele lat, zgodnie z 

pewnym następstwem symptomów i 

pewnym następstwem symptomów i 

nie leczona kończy się śmiercią 

nie leczona kończy się śmiercią 

Badania katamnestyczne wykazały, że 

Badania katamnestyczne wykazały, że 

istnieje wiele typów alkoholizmu

istnieje wiele typów alkoholizmu

 

 

stadium 
przedalkoholowe

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Stadium
wstępne

Stadium
ostre

Stadium 
przewlekłe

Stadia czysto objawowe

Stadia nałogowe 

„palimpsesty” alkoholowe

utrata kontroli

dłuższe zatrucia

obniżenie 
tolerancji na 
alkohol

podwyższenie 
tolerancji na 
alkohol
 

 

 

 

Stadium pre-alkoholowe

Stadium pre-alkoholowe

Używanie alkoholu przez osobę jest zawsze 

Używanie alkoholu przez osobę jest zawsze 

społecznie motywowane. Stan odprężenia 

społecznie motywowane. Stan odprężenia 

uzyskiwany pod wpływem alkoholu bardziej 

uzyskiwany pod wpływem alkoholu bardziej 

kojarzony jest przez pijącego z sytuacją 

kojarzony jest przez pijącego z sytuacją 

przebywania w towarzystwie niż z piciem. Wraz 

przebywania w towarzystwie niż z piciem. Wraz 

z narastającą regularnością picia następuje z 

z narastającą regularnością picia następuje z 

jednej strony wzrost tolerancji na alkohol, z 

jednej strony wzrost tolerancji na alkohol, z 

drugiej proces obniżania się tolerancji na 

drugiej proces obniżania się tolerancji na 

znoszenie napięć psychicznych oraz radzenia 

znoszenie napięć psychicznych oraz radzenia 

sobie z nimi inaczej niż przy użyciu alkoholu. 

sobie z nimi inaczej niż przy użyciu alkoholu. 

 

 

Faza zwiastunów

Faza zwiastunów

Rozpoczyna się w momencie pojawienia się pierwszych 

Rozpoczyna się w momencie pojawienia się pierwszych 

palimpsestów alkoholowych

palimpsestów alkoholowych

, czyli stanów niepamięci zdarzeń 

, czyli stanów niepamięci zdarzeń 

po wypiciu niewielkiej ilości alkoholu, która nie prowadzi do 

po wypiciu niewielkiej ilości alkoholu, która nie prowadzi do 

zatrucia ośrodkowego układu nerwowego. Jest to okres, w 

zatrucia ośrodkowego układu nerwowego. Jest to okres, w 

którym alkohol staje się dla pijącego narkotykiem, co pojawia 

którym alkohol staje się dla pijącego narkotykiem, co pojawia 

się: potajemnym piciem, wypijaniem alkoholu poza kolejnością 

się: potajemnym piciem, wypijaniem alkoholu poza kolejnością 

czy przed spotkaniami towarzyskimi, „chciwością”i 

czy przed spotkaniami towarzyskimi, „chciwością”i 

łapczywością w piciu alkoholu. Tolerancja ciągle wzrasta.

łapczywością w piciu alkoholu. Tolerancja ciągle wzrasta.

W tym okresie pijący zaczyna „maskować się”, ponieważ dla 

W tym okresie pijący zaczyna „maskować się”, ponieważ dla 

uzyskania stanu odprężenia i ulgi musi wypić znacznie więcej 

uzyskania stanu odprężenia i ulgi musi wypić znacznie więcej 

alkoholu niż to jest zwyczajowo przyjęte. Kiedy sobie to 

alkoholu niż to jest zwyczajowo przyjęte. Kiedy sobie to 

uświadamia zaczyna doświadczać poczucia winy, które 

uświadamia zaczyna doświadczać poczucia winy, które 

prowadzi często do racjonalizacji zachowań związanych z 

prowadzi często do racjonalizacji zachowań związanych z 

piciem i jego skutkami. Narastająca zależność psychiczna, 

piciem i jego skutkami. Narastająca zależność psychiczna, 

systematyczne picie i pojawiające się regularnie palimpsesty 

systematyczne picie i pojawiające się regularnie palimpsesty 

wskazują na rozwój nałogu alkoholowego.

wskazują na rozwój nałogu alkoholowego.

 

 

Faza ostra

Faza ostra

Objawem wskazującym na ukształtowanie się narkomanii 

Objawem wskazującym na ukształtowanie się narkomanii 

alkoholowej jest pojawienie się utraty kontroli 

alkoholowej jest pojawienie się utraty kontroli 

(niepohamowany głód) nad ilością wypijanego alkoholu po 

(niepohamowany głód) nad ilością wypijanego alkoholu po 

rozpoczęciu picia. Alkoholik potrafi kontrolować czas i 

rozpoczęciu picia. Alkoholik potrafi kontrolować czas i 

okoliczności, w jakich rozpocznie picie, ale nieodwracalnie 

okoliczności, w jakich rozpocznie picie, ale nieodwracalnie 

utracił możliwość kontrolowania dawki wypijanego alkoholu. 

utracił możliwość kontrolowania dawki wypijanego alkoholu. 

Tolerancja i „zapotrzebowanie” na alkohol wzrasta na tyle, że 

Tolerancja i „zapotrzebowanie” na alkohol wzrasta na tyle, że 

picie jest coraz bardziej systematyczne. Utrata kontroli oraz 

picie jest coraz bardziej systematyczne. Utrata kontroli oraz 

towarzyszące jej zaburzenia zachowania wzmagają naciski 

towarzyszące jej zaburzenia zachowania wzmagają naciski 

społeczne do zaprzestania picia. Następuje wówczas 

społeczne do zaprzestania picia. Następuje wówczas 

uaktywnienie się „systemu alibi”, czyli zaprzeczenia i 

uaktywnienie się „systemu alibi”, czyli zaprzeczenia i 

racjonalizacji przyczyn i konsekwencji zachowań 

racjonalizacji przyczyn i konsekwencji zachowań 

alkoholowych. Osoba, tracąc coraz bardziej szacunek do 

alkoholowych. Osoba, tracąc coraz bardziej szacunek do 

siebie i poczucie własnej wartości formułuje, na zasadzie 

siebie i poczucie własnej wartości formułuje, na zasadzie 

kompensacji, nastawienia i zachowania wielkościowe

kompensacji, nastawienia i zachowania wielkościowe

 

 

 

 

Faza przewlekła

Faza przewlekła

Stadium ostre kończy się wraz z pojawieniem się regularnego picia 

Stadium ostre kończy się wraz z pojawieniem się regularnego picia 

porannego, które dotychczas zdarzało się rzadko. Wskazuje to 

porannego, które dotychczas zdarzało się rzadko. Wskazuje to 

pogłębiającą się fizyczną zależność jednostki od alkoholu. 

pogłębiającą się fizyczną zależność jednostki od alkoholu. 

Ujawniająca się w poprzedniej fazie utrata kontroli powoduje 

Ujawniająca się w poprzedniej fazie utrata kontroli powoduje 

pojawienie się błędnego koła nałogu, które na tym etapie choroby 

pojawienie się błędnego koła nałogu, które na tym etapie choroby 

alkoholowej przejawia się w postaci długotrwałych stanów zatrucia 

alkoholowej przejawia się w postaci długotrwałych stanów zatrucia 

alkoholem, zwanych też ciągami picia. Zapotrzebowanie fizyczne 

alkoholem, zwanych też ciągami picia. Zapotrzebowanie fizyczne 

na alkohol wzrasta, natomiast psychiczne obniża się. Wysoka 

na alkohol wzrasta, natomiast psychiczne obniża się. Wysoka 

dotychczas tolerancja na alkohol zaczyna spadać. 

dotychczas tolerancja na alkohol zaczyna spadać. 

Zaczyna pić z ludźmi ze znacznie niższych warstw społecznych, 

Zaczyna pić z ludźmi ze znacznie niższych warstw społecznych, 

używa alkoholi niekonsumpcyjnych, pojawiają się u niego różne 

używa alkoholi niekonsumpcyjnych, pojawiają się u niego różne 

choroby fizyczne i zaburzenia psychiczne (np. psychozy 

choroby fizyczne i zaburzenia psychiczne (np. psychozy 

alkoholowe). Stopniowo słabnie system zaprzeczeń i racjonalizacji, 

alkoholowe). Stopniowo słabnie system zaprzeczeń i racjonalizacji, 

powodując w końcu uznanie własnego alkoholizmu i poddanie się 

powodując w końcu uznanie własnego alkoholizmu i poddanie się 

leczeniu lub kontynuowaniu picia, prowadzącego do śmierci.

leczeniu lub kontynuowaniu picia, prowadzącego do śmierci.

 

 

DSM-IV 

1.

1.

 

 

Wzrostem tolerancji

Wzrostem tolerancji

 

 

charakteryzującą się jednym z 

charakteryzującą się jednym z 

następujących objawów

następujących objawów

:

:

a)  potrzebą  znacząco  wyższych  dawek  środka  do 

a)  potrzebą  znacząco  wyższych  dawek  środka  do 

wywołania  intoksykacji  lub  innego  oczekiwanego 

wywołania  intoksykacji  lub  innego  oczekiwanego 

efektu

efektu

b) wyraźnie zmniejszonym efektem działania 

b) wyraźnie zmniejszonym efektem działania 

środka przy użyciu tej samej dawki

środka przy użyciu tej samej dawki

 

 

 

 

DSM - IV

2.  Zespołem  abstynencyjnym  manifestującym  się  w  jeden  z  dwóch 

2.  Zespołem  abstynencyjnym  manifestującym  się  w  jeden  z  dwóch 

możliwych sposobów:

możliwych sposobów:

a)  wystąpieniem  charakterystycznego  zespołu  odstawienia  po 

a)  wystąpieniem  charakterystycznego  zespołu  odstawienia  po 

przerwaniu  picia/brania  lub  zredukowaniu  intensywnego  i 

przerwaniu  picia/brania  lub  zredukowaniu  intensywnego  i 

długotrwałego  picia/brania.  Zespół  rozwija  się  w  kilka  godzin  lub 

długotrwałego  picia/brania.  Zespół  rozwija  się  w  kilka  godzin  lub 

dni  i  manifestuje  się    specyficznymi  objawami  dla  każdej  z 

dni  i  manifestuje  się    specyficznymi  objawami  dla  każdej  z 

substancji.  Na  przykład  w  przypadku  odstawienia  alkoholu 

substancji.  Na  przykład  w  przypadku  odstawienia  alkoholu 

powinny  wystąpić  przynajmniej  dwa  z  poniższych  objawów: 

powinny  wystąpić  przynajmniej  dwa  z  poniższych  objawów: 

hiperaktywność układu wegetatywnego (np. wzmożona potliwość, 

hiperaktywność układu wegetatywnego (np. wzmożona potliwość, 

tachykardia),  nasilone  drżenie  rąk,    nudności  lub  wymioty, 

tachykardia),  nasilone  drżenie  rąk,    nudności  lub  wymioty, 

podniecenie psychomotoryczne, zaburzenia snu, zwiewne omamy 

podniecenie psychomotoryczne, zaburzenia snu, zwiewne omamy 

lub  złudzenia  wzrokowe,  dotykowe  lub  słuchowe,  napady 

lub  złudzenia  wzrokowe,  dotykowe  lub  słuchowe,  napady 

drgawkowe 

drgawkowe 

grand  mal

grand  mal

,  lęk.  Powodują  one  klinicznie  znaczące 

,  lęk.  Powodują  one  klinicznie  znaczące 

zaburzenia 

funkcjonowania 

psychicznego, 

społecznego, 

zaburzenia 

funkcjonowania 

psychicznego, 

społecznego, 

zawodowego lub innych ważnych sfer życia..

zawodowego lub innych ważnych sfer życia..

 

 

DSM-IV

b)  zażywaniem  tej  samej  (lub  blisko  spokrewnionej) 

b)  zażywaniem  tej  samej  (lub  blisko  spokrewnionej) 

substancji, w celu uwolnienia się lub zmniejszenia objawów 

substancji, w celu uwolnienia się lub zmniejszenia objawów 

abstynencyjnych. Na przykład zamiast picia alkoholu osoba 

abstynencyjnych. Na przykład zamiast picia alkoholu osoba 

używa leków typu: barbiturany, benzodiazepiny.

używa leków typu: barbiturany, benzodiazepiny.

3.  Częste  używanie  substancji  w  większych  dawkach  i  przez 

3.  Częste  używanie  substancji  w  większych  dawkach  i  przez 

dłuży  okres  czasu  niż  zakładano  przed  rozpoczęciem 

dłuży  okres  czasu  niż  zakładano  przed  rozpoczęciem 

picia/brania.

picia/brania.

 

 

4.  Uporczywe  próby  lub  nieudane  postanowienia  przerwania 

4.  Uporczywe  próby  lub  nieudane  postanowienia  przerwania 

picia/brania lub kontrolowania ilości zażywanej substancji

picia/brania lub kontrolowania ilości zażywanej substancji.

 

 

 

DSM-IV

5. 

Poświęcanie  znacznej  ilości  czasu  na  zdobywanie 

Poświęcanie  znacznej  ilości  czasu  na  zdobywanie 

substancji, jej używanie lub  dochodzenie do siebie po 

substancji, jej używanie lub  dochodzenie do siebie po 

jej użyciu.

jej użyciu.

6.  Zaprzestanie  lub  znaczne  zredukowanie  aktywności 

6.  Zaprzestanie  lub  znaczne  zredukowanie  aktywności 

społecznej,  zawodowej  i  rekreacyjnej  z  powodu 

społecznej,  zawodowej  i  rekreacyjnej  z  powodu 

zażywania substancji.

zażywania substancji.

7. Kontynuowanie zażywania substancji  pomimo wiedzy, 

7. Kontynuowanie zażywania substancji  pomimo wiedzy, 

że  nawracające  lub  przewlekłe  problemy  zdrowotne 

że  nawracające  lub  przewlekłe  problemy  zdrowotne 

lub  psychiczne  są  spowodowane  lub  zaostrzone  przez 

lub  psychiczne  są  spowodowane  lub  zaostrzone  przez 

zażywanie  substancji  (np.  picie  alkoholu  pomimo 

zażywanie  substancji  (np.  picie  alkoholu  pomimo 

wiedzy, że jego użycie zaostrza chorobę wrzodową

wiedzy, że jego użycie zaostrza chorobę wrzodową

).

 

 

Objawy nieswoiste i swoiste

Objawy nieswoiste i swoiste

1. Objawy nieswoiste: wspólne 

wszystkim uzależnieniom

2. Objawy swoiste: 

charakterystyczna dla każdego z 
substancji psychoaktywnych

 

 

PSYCHOLOGICZNE KONCEPCJE 

NATURY CZŁOWIEKA

MODELE 

SALUTOGENETYCZNE

MODELE 

PATOGENETYCZNE 

UZALEŻNIEŃ

MODELE

PROFILAKTYKI  

UZALEŻNIEŃ

MODELE 

PATOGENETYCZNE 

UZALEŻNIEŃ