Są to procesy niszczące i zarazem
twórcze związane z oddziaływaniem
czynników zewnętrznych (opady,
temperatura, lądolód, itp.)
Procesy egzogeniczne
Są to procesy niszczące i zarazem
twórcze związane z oddziaływaniem
czynników zewnętrznych (opady,
temperatura, lądolód, itp.)
Procesy egzogeniczne
1.Wietrzenie
- fizyczne
- chemiczne
- biologiczne
2. Erozja
- rzeczna
- morska
- eoliczna
- lodowcowa
- powierzchniowa
- liniowa
3. Transport i akumulacja
- rzeczny
- lodowcowy
WIETRZENIE CHEMICZNE
Powstawanie różnych produktów wietrzenia, w zależności
od obecności potasu, Prześledzić można na przykładzie
przemian skalenia potasowego:
• gdy z roztworu wymyty został cały potas powstającym minerałem
wtórnym jest kaolinit:
4K[AlSi
3
O
8
] +
6H
2
O
Al
4
[(OH)
8
Si
4
O
10
]
+ 8SiO
2
+
4KOH
skaleń potasowy +
woda
kaolinit
+
krzemionka +
potas
•jeżeli pewna część potasu nie ulegnie wymyciu i pozostanie w
obrębie sieci krystalicznej, powstającym minerałem wtórnym jest illit
.
5K[AlSi
3
O
8
] +
4H
2
O
KAl
4
[(OH)
4
AlSi
7
O
20
]
+
8SiO
2
+
4KOH
skaleń potasowy +
woda
illit
+
krzemionka +
potas
Weber, 2004, http://www.ar.wroc.pl/~weber
Hydratacja
wiązanie jonów powstałych w wyniku dysocjacji wody
(H
+
i OH
-
) przez strukturę kryształu
2Fe
2
O
3
+
3H
2
O
2Fe
2
O
3
.
3H
2
O
hematyt
+
woda
limonit
Karbonatyzacja
Dwutlenek węgla w środowisku wietrzeniowym pochodzi
częściowo z atmosfery, a częściowo z reakcji biologicznego
oddychania i rozkładu materii organicznej. Roztwór kwasu
węglowego działa na minerały silniej niż czysta woda. Powstające
w wyniku karbonatyzacji produkty są znacznie łatwiej
rozpuszczalne niż minerał macierzyste. Proces karbonatyzacji
szczególnie silnie zaznacza się w przemianach
kalcytu
, w wyniku
których dochodzi do powstawania rozpuszczalnego kwaśnego
węglanu wapnia:
CaCO
3
+
H
2
O + CO
2
Ca(HCO
3
)
2
kalcyt +
kwas węglowy
rozpuszczalny
wodorowęglan
Weber, 2004, http://www.ar.wroc.pl/~weber
Weber, 2004, http://www.ar.wroc.pl/~weber
Kierunki wietrzenia w środowisku kwaśnym,
charakterystycznym dla klimatu umiarkowanego
wilgotnego
Weber, 2004, http://www.ar.wroc.pl/~weber