Narząd 

wzroku

Organ zdolny do 

odbierania światła z 

zakresu widzialnych 

fal 

elektromagnetyczny

ch

 

 



 

Warstwa receptorów



 Układ optyczny (skupia światło na 

receptorach)



 Nerwy (przewodzą powstałe 

sygnały)

 

 

A- rogówka                         E- soczewka                           I- plamka 
ślepa 

B- tęczówka                        F- plamka żółta                      J- ciało 
szkliste

C- komora przednia            G- mięsień prosty oka           K- 
naczyniówka

D- źrenica                           H- nerw wzrokowy                  L- 
siatkówka

 

 



 TWARDÓWKA

: sprężysta warstwa zbudowana z tkanki 

łącznej, nie przepuszcza światła



 ROGÓWKA

: przejrzysta, przepuszcza światła



 NACZYNIÓWKA

: w niej naczynia krwionośne i pigment



 TĘCZÓWKA

: nieprzepuszczalny dla światła zabarwiony na 

brązowo

, 

niebiesko

 lub 

zielono

 pierścień zbudowany z mięśni 

gładkich



 ŹRENICA:

 przeźroczysty otwór

 

 

 

 

CIAŁKO RZĘSKOWE

: zbudowane z wyrostków rzęskowych i 

mięśnia rzęskowego

AKOMODACJA

Zdolność do zmiany kształtu krzywizny soczewki a tym 

samym do zmiany załamywania światła padającego 
na soczewkę, czyli zjawisko dostosowania się oka do 
oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych 
odległościach

 

 

 

Zakres akomodacji:

Odległość między punktem bliży i dali 
wzrokowej

Punkt bliży wzrokowej-

 najbliższy 

punkt, jaki jesteśmy w stanie widzieć 
dzięki akomodacji soczewki- ok. 10 cm

Punkt dali wzrokowej-

 najdalszy punkt, 

powyżej którego soczewka nie akomoduje – 
ok. 6m

 

 

SIATKÓWKA

: najbardziej wewnętrzna warstwa oka

CZOPKI

: około 6 mln,  skupione  w plamce żółtej, aktywne 

przy dobrym oświetleniu, umożliwiają widzenie barw i 
rozróżnianie drobnych szczegółów, zawierają czuły na 
światło barwnik wzrokowy- jodopsynę

PRĘCIKI

: podłóżny kształt, około 125 mln, umieszczone 

obwodowo, aktywne przy słabym świetle, umożliwiają 
rozpoznawanie kształtów, nie rozpoznają kolorów- 
wszystko wydaje się szare, zawierają światłoczuły 
barwnik wzrokowy- rodopsynę

PLAMKA ŻÓŁTA

: miejsce najostrzejszego widzenia

PLAMKA ŚLEPA

: tam nerw wzrokowy opuszcza gałkę 

oczną, brak komórek fotoreceptorowych i rejestracji 
padającego światła

 

 

Gruczoł łzowy znajduje się w górno - bocznej 
części oczodołu. 

Wydziela nieprzerwanie płynną wydzielinę -

 łzy 

mające za zadanie oczyszczać powierzchnię oka 
z zabrudzeń i nawilżać ją. 

Każde oko ma jeden duży gruczoł łzowy oraz 
kilka mniejszych gruczołów, położonych wzdłuż 
tarczki powiekowej. 

Gruczoły łzowe wydzielają 

płyn łzowy

, który 

powoduje zraszanie przednich warstw oka: 
rogówki i spojówki gałkowej. Płyn łzowy składa 
się z 99% z wody oraz niewielkich ilości chlorku 
sodu oraz z substancji chemicznej zwanej 

lizozymem

, która ma            właściwości 

bakteriobójcze.

 

 



Hamowanie oboczne



Oczopląs fizjologiczny

 

 

JAK TO DZIAŁA?

ROGÓWKA

KOMORA PRZEDNIA 
OKA

SOCZEWKA

CIAŁO SZKLISTE

SIATKÓWKA

MÓZG

ŚWIATŁO

Obraz padający na siatkówkę jest 

rzeczywisty, pomniejszony, 

odwrócony

 

 



1 miesiąc płodu- zawiązek soczewki oka



3 miesiąc płodu- rozwinięte wszystkie 

elementy nerwowe siatkówki



Poszczególne warstwy siatkówki 

rozwijają się gdy mamy 10-12 lat



Dziecko zaczyna widzieć od razu po 

urodzeniu, jednak obraz staje się wyraźny 
dopiero na początku 2 roku życia



Nadwzroczność dziecięca (2-3 dioptrie), 

ustępuje w wieku przedszkolnym



3 -4 miesiąc- zdolność do śledzenia 

ruchomego przedmiotu

 

 

Porównajmy…

Waga gałki ocznej:

dziecko roczne- 4.05 g                                              
 dziecko 15-letnie- 6,5 g                                             
 dorosły- ok.- 7,5 g

 

Kształt gałki ocznej

: 

WYDŁUŻONA -niemowle
SPŁASZCZONA -okres przedszkolny i pokwitaniowy
WYDŁUŻONA –starość

Średnica źrenic

noworodek- 2,5 mm
2 lata- 5,6 mm
dorosła kobieta- 6,5 mm
dorosły mężczyzna- 6 mm

Mruganie:

niemowlę- 4x/min
dziecko 7-11 lat- 4-9x/min
dorosły – 19x/min

 

 

 



Zanik żółtej plamki. Wiek 70-75 lat – 5% osób, 75-90 

lat – 17%



 zmniejszenie przedniej komory oka- po 25 roku  

życia



Zgrubienie rogówki do 25 roku życia



Wyraźne obiżenie ostrości widzenia po 60 roku życia

 

 

Angiografia 

 

 

 

 

OCT oka

 

 

Bibliografia:



 Encyklopedia Biologia, pod redakcją: Nawrot 

Agnieszka, wyd. GREG, Kraków 2007



 Wolański Napoleon „Rozwój biologiczny człowieka”, 

PWN, Warszawa 1983



 własne badania



Internet:



http://biologia.viii-lo.krakow.pl/oko.rtf



www.wikipedia.pl