Dokumentacja polityki rachunkowości

Spis treści

Wstęp ..........................................................................................................................................................................................

Zasady (polityka) rachunkowości

Zarządzenie w sprawie wprowadzenia zasad (polityki) rachunkowości .....................................................................................

Wprowadzenie ............................................................................................................................................................................

1. Ogólne zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych ..................................................................................................................

1. Miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych.......................................................................................................................

2. Określenie roku obrotowego oraz okresów sprawozdawczych ........................................................................................

3. Technika prowadzenia ksiąg rachunkowych.....................................................................................................................

4. Metody i terminy inwentaryzowania składników majątkowych .......................................................................................

2. Obowiązujące metody wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania

wyniku finansowego ...........................................................................................................................................................

1. Obowiązujące zasady wyceny aktywów i pasywów .......................................................................................................

2. Ustalanie wyniku finansowego .......................................................................................................................................

3. Sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych .........................................................................................................................

1. Zakładowy plan kont ......................................................................................................................................................

2. Wykaz ksiąg rachunkowych ..........................................................................................................................................

3. Wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych

nośnikach danych .........................................................................................................................................................

4. Opis systemu komputerowego rachunkowości ...............................................................................................................

4. System ochrony danych w jednostce .................................................................................................................................

1. Ochrona zbiorów ksiąg rachunkowych ...........................................................................................................................

2. Przechowywanie zbiorów ...............................................................................................................................................

3. Udostępnianie danych i dokumentów .............................................................................................................................

Wstęp

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) nakłada na wszystkie podmioty prowadzące
księgi rachunkowe obowiązek posiadania aktualnej dokumentacji określającej przyjęte w jednostce zasady, zwane polityką rachunkowości. Niniej-
sze opracowanie zostało przygotowane dla jednostek budŜetowych, w tym dla organów finansowych budŜetu państwa i jednostek samorządu teryto-
rialnego, które obok ogólnych zasad wynikających z ustawy o rachunkowości zobligowane są do stosowania odrębnych zasad wynikających z:

1) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budŜetu państwa,

budŜetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020), zwanego dalej
„rozporządzeniem”,

2) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat

i niepodatkowych naleŜności budŜetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 112, poz. 761),

3) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat

i niepodatkowych naleŜności budŜetowych w organach podatkowych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz.U.
Nr 17, poz. 134),

4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat naleŜ-

ności pienięŜnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 117, poz. 791),

5) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego powie-

rzonego jednostkom budŜetowym, zakładom budŜetowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz.U. Nr 191, poz. 1957).

Podstawowym celem niniejszego opracowania jest pomoc kierownikom tych podmiotów (takŜe głównym księgowym) w opracowaniu dokumentacji
rachunkowości obowiązującej w kierowanych przez nich jednostkach.

Tekst opracowania, po uzupełnieniu i przeróbkach uwzględniających rozwiązania przyjęte w jednostce, podpisaniu przez kierownika jednostki,
przyjmie postać wymaganego przepisami ustawy zarządzenia w sprawie zasad (polityki) rachunkowości jednostki.

Jak doprowadzić tekst przedstawionego wzorca do postaci zarządzania?

1. NaleŜy uzupełnić brakujący tekst.

2. Przy treści oznaczonej znakiem  naleŜy wybrać tę, która występuje w jednostce albo dodać własną.

3. Pominąć tekst, który nie dotyczy jednostki.

4. Dołączyć załączniki wymienione w treści zarządzenia.

5. Określenie „jednostka” zastąpić nazwą własnej jednostki.

Zarządzenie nr ............. z dnia ..................................

Kierownika jednostki ...................................................................................................................................................................

(nazwa jednostki)

w sprawie wprowadzenia

zasad (polityki) rachunkowości

Na podstawie przepisów art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) i szcze-
gólnych ustaleń zawartych w art. 14 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.) oraz w:

1) rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budŜetu państwa,

budŜetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020), zwanego dalej
„rozporządzeniem”,

2) (w jednostce samorządu terytorialnego, dalej jst) rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i

planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu te-
rytorialnego (Dz.U. Nr 112, poz. 761),

3) (w urzędach skarbowych) rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie

ewidencji podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych w organach podatkowych podległych ministrowi właściwemu do spraw
finansów publicznych (Dz.U. Nr 17, poz. 134),

4) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat naleŜ-

ności pienięŜnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 117, poz. 791),

5) rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego powie-

rzonego jednostkom budŜetowym, zakładom budŜetowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz.U. Nr 191, poz. 1957).

wprowadza się jako obowiązujące od dnia .....................

Zasady (politykę) rachunkowości

w ..........................................................................................

(nazwa jednostki)

...............................................

(Kierownik jednostki)

OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH

(Załącznik nr 1)

1. Miejsce prowadzenia ksiąg rachunkowych

Księgi rachunkowe .......................................................................................................................................................................

(nazwa jednostki)

prowadzone są w siedzibie w

......................................................................................................................................................................................................

(podać nazwę i adres)

2. Określenie roku obrotowego oraz okresów sprawozdawczych

Rokiem obrotowym jest okres roku budŜetowego, czyli rok kalendarzowy od 1 stycznia do 31 grudnia.

Najkrótszym okresem sprawozdawczym są poszczególne miesiące, w których sporządza się:

♦

W jednostkach budŜetowych:

–

deklarację ZUS,

–

deklarację o podatku dochodowym od osób fizycznych

oraz

–

sprawozdania budŜetowe na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości
budŜetowej (Dz.U. Nr 115, poz. 781):

Za okresy miesięczne sporządza się sprawozdania:

sprawozdanie Rb ...........

(inne) ...............................................................................................................................................................................

Za okresy kwartalne sporządza się sprawozdania:

sprawozdanie Rb ...........

(inne) ...............................................................................................................................................................................

Za okresy półroczne składa się:

sprawozdanie Rb ...........

(inne) ...............................................................................................................................................................................

Za rok składa się:

sprawozdanie Rb ...........

bilans jednostki budŜetowej według załącznika nr 5 do „rozporządzenia”,

sprawozdanie finansowe obejmujące:

–

bilans jednostki budŜetowej według załącznika nr 5 do „rozporządzenia”,

–

rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

zestawienie zmian w funduszu jednostki według załącznika nr 9 do „rozporządzenia”.

♦

W jednostce samorządu terytorialnego:

–

bilans z wykonania budŜetu według załącznika nr 4 do „rozporządzenia”,

–

łączny bilans jednostek budŜetowych obejmujący bilans urzędu jako jednostki budŜetowej i bilanse jednostkowe jednostek budŜetowych we-
dług załącznika nr 5 do „rozporządzenia”,

–

łączny bilans zakładów budŜetowych sporządzany na podstawie jednostkowych bilansów zakładów budŜetowych według załącznika nr 5 do
„rozporządzenia”,

–

łączny bilans gospodarstw pomocniczych sporządzany na podstawie jednostkowych bilansów gospodarstw pomocniczych według załącznika
nr 5 do „rozporządzenia”,

–

łączny rachunek zysków i strat jednostek budŜetowych obejmujący rachunek zysków i strat urzędu jako jednostki budŜetowej i jednostkowe
rachunki zysków i strat jednostek budŜetowych według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

łączny rachunek zysków i strat zakładów budŜetowych sporządzany na podstawie jednostkowych rachunków zysków i strat zakładów budŜe-
towych według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

łączny rachunek zysków i strat gospodarstw pomocniczych jednostek budŜetowych sporządzany na podstawie jednostkowych rachunków
zysków i strat tychŜe gospodarstw według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

łączne zestawienie zmian w funduszu jednostki budŜetowej obejmujące zestawienie zmian w funduszu urzędu jako jednostki budŜetowej i
jednostkowe zestawienia zmian w funduszach poszczególnych jednostek budŜetowych według załącznika nr 9 do „rozporządzenia”,

–

łączne zestawienie zmian w funduszu zakładów budŜetowych sporządzane na podstawie jednostkowych zestawień zmian w funduszach za-
kładów budŜetowych według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

łączne zestawienie zmian w funduszu gospodarstw pomocniczych jednostek budŜetowych sporządzane na podstawie jednostkowych zesta-
wień zmian w funduszach tychŜe gospodarstw według załącznika nr 8 do „rozporządzenia”,

–

skonsolidowany bilans według załącznika nr 7 do „rozporządzenia”.

3. Technika prowadzenia ksiąg rachunkowych

Księgi rachunkowe jednostki prowadzone są (wybrać):

techniką ręczną

za pomocą komputera.

Księgi rachunkowe jednostki obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów i sald, które tworzą:

–

dziennik,

–

księgę główną,

–

księgi pomocnicze,

–

zestawienia: obrotów i sald księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych,

–

wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

Dziennik prowadzony jest w sposób następujący:

–

zdarzenia, jakie nastąpiły w danym okresie sprawozdawczym, ujmowane są w nim chronologicznie,

–

zapisy są kolejno numerowane w okresie roku/miesiąca, co pozwala na ich jednoznaczne powiązanie ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowo-
dami księgowymi,

–

sumy zapisów (obroty) liczone są w sposób ciągły,

–

jego obroty są zgodne z obrotami zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej.

(jeśli są prowadzone) Dzienniki częściowe prowadzone są dla określonych grup rodzajowych zdarzeń (wymienić nazwy dzienników częścio-
wych):

..........................................................................................................................................................................................

Na koniec kaŜdego okresu sprawozdawczego sporządzane jest zestawienie obrotów dzienników częściowych.

Księga główna (konta syntetyczne) prowadzona jest w sposób spełniający następujące zasady:

–

podwójnego zapisu,

–

systematycznego i chronologicznego rejestrowania zdarzeń gospodarczych zgodnie z zasadą memoriałową, z wyjątkiem dochodów i wydatków,
które ujmowane są w terminie ich zapłaty, niezaleŜnie od rocznego budŜetu, którego dotyczą,

–

(w państwowych jednostkach budŜetowych) według „zmodyfikowanej” zasady kasowej na podstawie rozdziału 6 „Rozliczenia w okresie przej-

ciowym po zakończeniu roku budŜetowego” rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowego sposobu

wykonywania budŜetu państwa, Dz.U. Nr 116, poz. 784,

–

powiązania dokonywanych w niej zapisów z zapisami w dzienniku.

Księgi pomocnicze (konta analityczne) stanowią zapisy uszczegóławiające dla wybranych kont księgi głównej. Zapisy na kontach analitycznych
dokonywane są zgodnie z zasadą zapisu powtarzanego. Ich forma dostosowywana jest za kaŜdym razem do przedmiotu ewidencji konta głównego.

Konta pozabilansowe pełnią funkcję wyłącznie informacyjno-kontrolną. Zdarzenia na nich rejestrowane nie powodują zmian w składnikach akty-
wów i pasywów. Na kontach pozabilansowych obowiązuje zapis jednokrotny, który nie podlega uzgodnieniu z dziennikiem ani innym urządzeniem
ewidencyjnym.

Ujmowane są na nich (wybrać):

rodki trwałe postawione w stan likwidacji

obce środki trwałe przejściowo uŜytkowane

zaangaŜowanie środków na wydatki budŜetowe roku bieŜącego

zaangaŜowanie środków na wydatki budŜetowe przyszłych lat

zaangaŜowanie dochodów własnych

zaangaŜowanie dochodów funduszy pomocowych

naleŜności warunkowe

zobowiązania warunkowe

980 Plan finansowy wydatków budŜetowych

981 Plan finansowy niewygasających wydatków

..........................................................................................................................................................................................

(wymienić inne konta pozabilansowe występujące w jednostce)

♦

W jednostce samorządu terytorialnego:

–

planowane dochody budŜetowe

–

planowane wydatki budŜetowe

–

naleŜności warunkowe

–

inne ...................................................... .

Księgi rachunkowe prowadzi się w celu uzyskania odpowiednich danych wykorzystywanych do sporządzenia sprawozdań budŜetowych, finanso-
wych, statystycznych i innych oraz rozliczeń z budŜetem państwa i z ZUS, do których jednostka została zobowiązana.

Do prowadzeniu ksiąg rachunkowych wykorzystywany jest program komputerowy

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę programu lub programów)

Program komputerowy zapewnia powiązanie poszczególnych zbiorów ksiąg rachunkowych w jedną całość odzwierciedlającą dziennik i księgę
główną. Dokładne informacje dotyczące programu komputerowego zostały przedstawione w załączniku nr 3b do zarządzenia.

Zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej sporządza się na koniec kaŜdego miesiąca. Zawiera ono:

–

symbole i nazwy kont

–

salda kont na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obroty za okres sprawozdawczy i narastająco od początku roku oraz salda na koniec okre-
su sprawozdawczego

–

sumę sald na dzień otwarcia ksiąg rachunkowych, obrotów za okres sprawozdawczy i narastająco od początku roku oraz sald na koniec okre-
su sprawozdawczego.

Obroty „Zestawienia ...” są zgodne z (naleŜy wybrać):

obrotami dziennika

obrotami zestawienia dzienników częściowych.

Zestawienie sald kont ksiąg pomocniczych sporządzane jest:

dla wszystkich ksiąg pomocniczych na koniec roku budŜetowego

dla ....................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę konta głównego)

na koniec ......................................................................................................................................................................................

(wpisać okres sprawozdawczy)

dla składników objętych inwentaryzacją na dzień inwentaryzacji.

4. Metody i terminy inwentaryzowania składników majątkowych

Sposoby i terminy przeprowadzenia inwentaryzacji oraz zasady jej dokumentowania i rozliczania róŜnic inwentaryzacyjnych wynikają z art. 26 i 27
ustawy o rachunkowości oraz z zakładowej instrukcji inwentaryzacji stanowiącej Załącznik nr .......................... do Zarządzenia.

W jednostce występują trzy formy przeprowadzania inwentaryzacji:

1) spis z natury, polegający na: zliczeniu, zwaŜeniu, oglądzie rzeczowych składników majątku i porównaniu stanu realnego ze stanem ewidencyj-

nym oraz na wycenie róŜnic inwentaryzacyjnych,

2) uzgodnienie z bankami i kontrahentami naleŜności oraz powierzonych kontrahentom własnych składników aktywów drogą potwierdzenia zgod-

ności ich stanu wykazywanego w księgach jednostki oraz wyjaśnienie i rozliczenie ewentualnych róŜnic,

3) porównanie danych zapisanych w księgach jednostki z odpowiednimi dokumentami i weryfikacja realnej wartości tych składników.

Spisowi z natury zgodnie z zakładową instrukcją inwentaryzacji podlegają (wybrać):

gotówka w kasie, takŜe czeki obce i weksle obce o terminie realizacji poniŜej 3 miesięcy,

papiery wartościowe, np. akcje, obligacje, czeki obce, bony skarbowe, weksle i inne,

rzeczowe składniki aktywów obrotowych, takie jak (wybrać): materiały, wyroby gotowe, półprodukty i produkcja w toku oraz towary okre-

lone w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy, tj. te, które zgodnie z decyzją kierownika jednostki obciąŜają koszty w dniu ich zakupu lub w momencie

wytworzenia, natomiast na dzień bilansowy ustalany jest stan tych składników w drodze spisu i dokonywana jest ich wycena. Wartość tych
składników wprowadzana jest na odpowiednie konto: 310 „Materiały”, 330 „Towary”, 600 „Produkty gotowe i półfabrykaty” oraz korygo-
wane są koszty w wartości tego stanu,

rzeczowe składniki aktywów obrotowych niewymienione w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy, tj. objęte ewidencją ilościowo-wartościową, ale prze-
chowywane na terenie niestrzeŜonym (wskazać jakie): ...................................................................................................

znajdujące się na terenie niestrzeŜonym środki trwałe, z wyjątkiem środków trwałych, do których dostęp jest znacznie utrudniony i gruntów
(wskazać jakie): ...............................................................................................................................................................

znajdujące się na terenie niestrzeŜonym maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie (wskazać jakie):

..........................................................................................................................................................................................

(wpisać inny składnik podlegający spisowi niewymieniony powyŜej)

Spis z natury dotyczy takŜe składników aktywów, będących własnością innych jednostek, powierzonych jednostce do sprzedaŜy, przechowania,
przetwarzania lub uŜywania. Kopie tego spisu wysłać naleŜy do jednostki będącej ich właścicielem.

Uzgodnienie stanu przez jego potwierdzenie polega na uzyskaniu od kontrahentów pisemnego potwierdzenia informacji o stanie środków na
rachunkach bankowych, stanie naleŜności i stanie aktywów powierzonych innym jednostkom. Potwierdzenie zgodności stanu podpisuje kierownik
jednostki.

Uzgodnienie stanu dotyczy:

–

aktywów pienięŜnych na rachunkach bankowych,

–

naleŜności od kontrahentów,

–

naleŜności z tytułu udzielonych poŜyczek,

–

wartości powierzonych innym jednostkom własnych składników aktywów; potwierdzenie powinno dokonać się w drodze pisemnej i powinno
dotyczyć: nazwy i rodzaju składnika, jego ilości, ceny jednostkowej i wartości bilansowej.

Salda naleŜności, wynikające z rozrachunków z poszczególnymi kontrahentami, w tym z tytułu udzielonych poŜyczek, oraz stan aktywów finanso-
wych przechowywanych przez inne jednostki uzgadniane są przez pisemne wysłanie informacji i pisemne potwierdzenie lub zgłoszenie zastrzeŜeń
do jego wysokości.

Tej formy inwentaryzacji nie stosuje się do:

–

naleŜności spornych i wątpliwych,

–

naleŜności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych,

–

naleŜności od pracowników,

–

naleŜności z tytułów publicznoprawnych,

–

innych aktywów i pasywów, dla których przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z uzasadnionych przyczyn nie było moŜliwe.

Porównanie stanu zapisów w księgach z dokumentami ma na celu zweryfikowanie stanu wynikającego z dokumentacji ze stanem ewidencyjnym
aktywów i pasywów niepodlegających spisowi z natury i uzgodnieniu stanu.

Ta forma inwentaryzacji dotyczy m.in.:

–

wartości niematerialnych i prawnych,

–

długoterminowych aktywów finansowych, np. akcji i udziałów w spółkach,

–

rodków trwałych w budowie, z wyjątkiem maszyn i urządzeń,

–

materiałów i towarów w drodze oraz dostaw niefakturowanych,

–

rodków pienięŜnych w drodze,

–

czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów,

–

naleŜności spornych, wątpliwych, naleŜności i zobowiązań wobec pracowników oraz publicznoprawnych,

–

naleŜności i zobowiązań wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych,

–

aktywów i pasywów wymienionych w art. 26 ust. 1 pkt 1–2, jeŜeli przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z uzasadnionych przy-
czyn nie było moŜliwe,

–

gruntów i trudno dostępnych oglądowi środków trwałych,

–

funduszy własnych i funduszy specjalnych,

–

rezerw i przychodów przyszłych okresów,

–

innych rozliczeń międzyokresowych,

–

................................................................................................................................................................................................

(wpisać inny składnik niewymieniony powyŜej)

Inwentaryzacja wartości niematerialnych i prawnych ma na celu:

–

weryfikację ich stanu księgowego przez sprawdzenie prawidłowości udokumentowania poszczególnych tytułów praw majątkowych,

–

sprawdzenie prawidłowości wysokości dokonanych odpisów umorzeniowych, a zwłaszcza zgodności ustaleń kierownika jednostki z okresami
amortyzacji przewidzianymi w ustawie o podatku dochodowym.

Rozliczenia międzyokresowe kosztów:

–

czynne inwentaryzuje się, sprawdzając wielkość tych kosztów z ich dokumentacją oraz weryfikując sposób ich rozliczania, mając na uwadze
zasadę współmierności przychodów i kosztów oraz uregulowania zawarte w art. 6 ust. 2 i art. 39 ust. 1 ustawy o rachunkowości,

–

bierne inwentaryzuje się poprzez sprawdzenie zasadności ich zarachowania w koszty bieŜącego okresu oraz zgodności z art. 6 ust. 2 i art. 39 ust.
2 ustawy o rachunkowości.

Grunty i budynki wykazywane są w aktywach bilansu jednostki budŜetowej pod warunkiem, Ŝe zostały jej przekazane w trwały zarząd, tzn. Ŝe
jednostka posiada odpowiednie dokumenty w postaci: decyzji organu wykonawczego o przekazaniu w trwały zarząd, protokołów zdawczo-
odbiorczych potwierdzających przekazanie nieruchomości jednostce, potwierdzenia wpisu do ksiąg wieczystych.

Grunty i budynki wykazywane są w aktywach bilansu urzędu jednostki samorządu terytorialnego (w przypadku braku ww. dokumentów).

Grunty i budynki wykazywane są w zasobach Skarbu Państwa (w przypadku braku ww. dokumentów).

Grunty i budynki inwentaryzuje się poprzez porównanie danych księgowych z odpowiednimi dokumentami (naleŜy wybrać występujące w jednost-
ce):

wyciągami z ksiąg wieczystych

decyzją organu wykonawczego o przekazaniu w trwały zarząd oraz protokołem zdawczo-odbiorczym

umową o oddanie w uŜytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa jednostce samorządu terytorialnego

umową .............................................................................................................................................................................

(wymienić nazwę umowy)

Sposób inwentaryzacji gruntów, budynków i budowli wymaga wskazania przez kierownika jednostki w zakładowej instrukcji inwentaryzacyjnej.

Dobra kultury i zapasy wojenne podlegają inwentaryzacji według zasad określonych w odrębnych przepisach, stanowiących załącznik nr
...................................... do zarządzenia.

Fundusz jednostki, fundusze specjalnego przeznaczenia, fundusze celowe i motywacyjne inwentaryzuje się, weryfikując zmiany ich stanu
(zwiększenia albo zmniejszenia) w minionym roku w świetle obowiązujących przepisów regulujących te fundusze.

Inwentaryzacja  rozliczeń  międzyokresowych  przychodów  polega  na  weryfikacji  ich  stanu  księgowego  przez  sprawdzenie prawidłowości udoku-
mentowania poszczególnych tytułów tych przychodów  w oparciu o zawarte umowy i decyzje  w przypadku długoterminowych naleŜności z tytułu
dochodów budŜetowych. NaleŜności długoterminowe to naleŜności, których termin płatności przypada na następny rok budŜetowy i lata kolejne.

Inwentaryzacja rezerw na zobowiązania polega na weryfikacji stanu księgowego z odpowiednimi dokumentami, np. rezerwy z tytułu przeznacze-
nia środków dochodów własnych jednostki budŜetowej na inwestycje na podstawie planu finansowego dochodów własnych i wydatków nimi finan-
sowanych.

Terminy inwentaryzowania składników majątkowych

1) Ustala się następujące terminy inwentaryzowania składników majątkowych:

a) co 4 lata: znajdujące się na terenie strzeŜonym środki trwałe oraz maszyny i urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie,

b) co 2 lata: zapasy materiałów, produktów gotowych i półfabrykatów znajdujących się na strzeŜonych składowiskach i objętych ewidencją ilo-

ciowo-wartościową,

c) co rok: pozostałe składniki aktywów i pasywów, tj.:

..........................................................................................................................................................................................

(wymienić jakie)

2) Ustala się, z uwzględnieniem częstotliwości określonej w punkcie 1), następujące terminy inwentaryzacji (moŜna wybrać tylko te pozycje, które

podlegają inwentaryzacji w jednostce):

a) na dzień bilansowy kaŜdego roku:

aktywów pienięŜnych

kredytów bankowych

papierów wartościowych

zapasów produkcji w toku, produkcji niezakończonej

materiałów, towarów, które bezpośrednio z zakupu obciąŜają koszty działalności

składników aktywów i pasywów, których stan ustala się drogą weryfikacji;

b) w ostatnim kwartale roku:

rodków trwałych w budowie

materiałów w magazynie

stanu naleŜności

stanu udzielonych i otrzymanych poŜyczek

OBOWIĄZUJĄCE METODY WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO

(Załącznik nr 2)

Stosowane przez jednostkę zasady wyceny aktywów i pasywów wynikają z:

1) ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.),

2) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.),

3) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budŜetu państwa,

budŜetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych (Dz.U. Nr 142, poz. 1020),

4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat naleŜ-

ności pienięŜnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 117, poz. 791),

5) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego powie-

rzonego jednostkom budŜetowym, zakładom budŜetowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz.U. Nr 191, poz. 1957).

1. Obowiązujące zasady wyceny aktywów i pasywów

Aktywa i pasywa jednostki wycenia się według zasad określonych w ustawie o rachunkowości oraz w przepisach szczególnych wydanych na pod-
stawie ustawy o finansach publicznych według niŜej przedstawionych zasad.

Przy wycenie majątku likwidowanych jednostek lub postawionych w stan likwidacji stosuje się zasady wyceny ustalone w ustawie o rachunkowości
dla jednostek kontynuujących działalność, chyba Ŝe przepisy dotyczące likwidacji stanowią inaczej.

Przy sprzedaŜy, nieodpłatnym przekazaniu innej jednostce, darowiźnie i likwidacji zuŜytych składników majątku ruchomego (regulacja dotyczy
uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, tzn. Ŝe obowiązuje państwowe jednostki budŜetowe, zaś samorządowe jednostki budŜetowe mogą z
niej skorzystać) powierzonego jednostkom budŜetowym stosowane są zasady wyceny wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierp-
nia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu gospodarowania składnikami majątku ruchomego powierzonego jednostkom budŜetowym...

Wartości niematerialne i prawne nabyte z własnych środków wprowadza się do ewidencji w cenie nabycia, zaś otrzymane nieodpłatnie na pod-
stawie decyzji właściwego organu w wartości określonej w tej decyzji, a otrzymane na podstawie darowizny w wartości rynkowej na dzień nabycia.
Wartość rynkowa określana jest na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem
ich stanu i stopnia zuŜycia.

Wartości niematerialne i prawne o wartości początkowej wyŜszej od wartości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym dla osób prawnych (z
wyjątkiem związanych z pomocami dydaktycznymi) podlegają umarzaniu na podstawie aktualnego planu amortyzacji według stawek amortyzacyj-
nych ustalonych przez (naleŜy wybrać):

kierownika jednostki z uwzględnieniem zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych,

dysponenta części budŜetowej,

wójta, burmistrza, prezydenta.

Umorzenie ujmowane jest na koncie 071„Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych”. Amortyzacja obciąŜa konto 401
„Amortyzacja”.

Wartości niematerialne i prawne zakupione ze środków na wydatki bieŜące oraz stanowiące pierwsze wyposaŜenie nowych obiektów o wartości
początkowej niŜszej od wymienionej w ustawie o podatku dochodowym dla osób prawnych, a takŜe będące pomocami dydaktycznymi albo ich
nieodłącznymi częściami:

traktuje się jako pozostałe wartości niematerialne i prawne, które umarzane są w 100% w miesiącu przyjęcia do uŜywania, a umorzenie to
ujmowane jest na koncie 072 „Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych” w korespondencji z
kontem 400 „Koszty według rodzajów”

ujmuje się tylko w pozaksięgowej ewidencji ilościowej, spisując w koszty pod datą zakupu.

Ewidencja szczegółowa dla objętych ewidencją księgową wartości niematerialnych i prawnych powinna umoŜliwić ustalenie umorzenia oddzielnie
dla poszczególnych podstawowych i oddzielnie dla pozostałych wartości niematerialnych i prawnych.

Rzeczowe aktywa trwałe obejmują (wybrać):

rodki trwałe

pozostałe środki trwałe

inwestycje (środki trwałe w budowie)

zbiory biblioteczne (w bibliotekach)

dobra kultury

uzbrojenie i sprzęt wojskowy.

rodki trwałe to składniki aktywów zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości oraz środki trwałe stanowiące własność

Skarbu Państwa lub

jednostki samorządu terytorialnego ............................................................................................................................... ,

(wpisać nazwę jednostki)

w stosunku do których jednostka sprawuje uprawnienia właścicielskie, niezaleŜnie od sposobu ich wykorzystania.

rodki trwałe obejmują w szczególności:

–

grunty (w tym prawo uŜytkowania wieczystego gruntu),

–

lokale będące odrębną własnością,

–

budynki,

–

budowle,

–

maszyny i urządzenia,

–

rodki transportu i inne rzeczy,

–

ulepszenia w obcych środkach trwałych,

–

inwentarz Ŝywy.

Do środków trwałych jednostki zalicza się takŜe obce środki trwałe znajdujące się w jej uŜytkowaniu na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o rachunko-
wości, jeśli występuje ona jako „korzystający” (w zakresie leasingu finansowego).

rodki trwałe w dniu przyjęcia do uŜytkowania wycenia się:

–

w przypadku zakupu – według ceny nabycia lub ceny zakupu, jeśli koszty zakupu nie stanowią istotnej wartości,

–

w przypadku wytworzenia we własnym zakresie – według kosztu wytworzenia, zaś w przypadku trudności z ustaleniem kosztu wytworzenia –
według wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę,

–

w przypadku ujawnienia w trakcie inwentaryzacji – według posiadanych dokumentów z uwzględnieniem zuŜycia, a przy ich braku według war-
tości godziwej,

–

w przypadku spadku lub darowizny – według wartości godziwej z dnia otrzymania lub w niŜszej wartości określonej w umowie o przekazaniu,

–

w przypadku otrzymania w sposób nieodpłatny od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego – w wysokości określonej w decyzji o
przekazaniu,

–

w przypadku otrzymania środka na skutek wymiany środka niesprawnego – w wysokości wynikającej z dowodu dostawcy, z podaniem cech
szczególnych nowego środka,

–

w przypadku otrzymania przez zakład budŜetowy powstały ze zlikwidowanego przedsiębiorstwa (mającego osobowość prawną) – w tzw. szyku
rozwartym, tj. w wysokości wartości początkowej brutto i dotychczasowego umorzenia z poprzedniego miejsca.

Na dzień bilansowy środki trwałe (z wyjątkiem gruntów, których się nie umarza) wycenia się w wartości netto, tj. z uwzględnieniem odpisów umo-
rzeniowych ustalonych na dzień bilansowy.

rodki trwałe ewidencjonuje się w podziale na:

–

podstawowe środki trwałe na koncie 011„Środki trwałe”,

–

pozostałe środki trwałe na koncie 013 „Pozostałe środki trwałe w uŜywaniu”.

Podstawowe środki trwałe finansuje się ze środków na inwestycje w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i wydanego na jej podstawie
rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów
oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. Nr 107, poz. 726), zmienionego: rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 28 lipca
2006 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 976), a takŜe rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu finanso-
wania inwestycji z budŜetu państwa (Dz.U. Nr 120, poz. 831). Umarzane są (z wyjątkiem gruntów) stopniowo na podstawie aktualnego planu amor-
tyzacji według stawek amortyzacyjnych ustalonych (naleŜy wybrać):

w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych

przez dysponenta części budŜetowej

przez wójta, burmistrza, prezydenta.

Odpisów umorzeniowych dokonuje się począwszy od (naleŜy wybrać):

miesiąca następującego po miesiącu przyjęcia środka trwałego do uŜywania

od miesiąca przyjęcia środka trwałego do uŜywania.

Umorzenie ujmowane jest na koncie 071 „Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych”. Amortyzacja obciąŜa konto 401
„Amortyzacja” na koniec (naleŜy wybrać):

roku

(wpisać inny okres, jeśli występuje w jednostce) ........................................................................................................... .

W jednostce przyjęto metodę liniową dla wszystkich środków trwałych.

Dla Ŝadnych środków trwałych nie dokonuje się odpisów z tytułu trwałej utraty wartości.

Aktualizacji wartości początkowej i dotychczasowego umorzenia środków trwałych dokonuje się wyłącznie na podstawie odrębnych przepisów, a
wyniki takiej aktualizacji odnosi się na fundusz jednostki w zakresie aktywów trwałych.

Na potrzeby wyceny bilansowej wartość gruntów nie podlega aktualizacji.

Pozostałe środki trwałe to środki trwałe wymienione w § 5 ust. 3 „rozporządzenia”, które finansuje się ze środków na bieŜące wydatki (z wyjąt-
kiem pierwszego wyposaŜenia nowego obiektu, które tak jak ten obiekt finansowane są ze środków na inwestycje).

Obejmują (wskazać występujące w jednostce):

ksiąŜki i inne zbiory biblioteczne

rodki dydaktyczne, w tym takŜe środki transportu, słuŜące do nauczania i wychowywania w szkołach i placówkach oświatowych

odzieŜ i umundurowanie

meble i dywany

inwentarz Ŝywy

rodki trwałe o wartości początkowej nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla

których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do uŜywania.

Pozostałe środki trwałe (wybrać):

ujmuje się w ewidencji ilościowo-wartościowej na koncie 013 „Pozostałe środki trwałe w uŜywaniu” i umarza się je w 100% w miesiącu
przyjęcia do uŜywania, a umorzenie to ujmowane jest na koncie 072 „Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerial-
nych i prawnych” w korespondencji z kontem 400 „Koszty według rodzajów”

na podstawie decyzji kierownika jednostki ujmuje się tylko w pozaksięgowej ewidencji ilościowej, spisując w koszty pod datą zakupu.

Inwestycje (środki trwałe w budowie) to koszty poniesione w okresie budowy, montaŜu, przystosowania, ulepszenia i nabycia podstawowych

rodków trwałych oraz koszty nabycia pozostałych środków trwałych stanowiących pierwsze wyposaŜenie nowych obiektów zliczone do dnia bilan-

sowego lub do dnia zakończenia inwestycji, w tym równieŜ:

–

niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy,

–

koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich sfinansowania i związane z nimi róŜnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu,

–

opłaty notarialne, sądowe itp.,

–

odszkodowania dla osób fizycznych i prawnych wynikłe do zakończenia budowy.

Do kosztów wytworzenia podstawowych środków trwałych nie zalicza się kosztów ogólnego zarządu oraz kosztów poniesionych przed udzieleniem
zamówień związanych z realizowaną inwestycją, tj. kosztów przetargów, ogłoszeń i innych.

W jednostkach budŜetowych do kosztów inwestycji zalicza się w szczególności następujące koszty:

–

dokumentacji projektowej

–

nabycia gruntów i innych składników majątku, związanych z budową

–

badań geodezyjnych i innych dotyczących określenia właściwości geologicznych terenu

–

przygotowania terenu pod budowę, pomniejszone o uzyski ze sprzedaŜy zlikwidowanych na nim obiektów

–

opłat z tytułu uŜytkowania gruntów i terenów w okresie budowy

–

załoŜenia stref ochronnych i zieleni

–

nadzoru autorskiego i inwestorskiego

–

ubezpieczeń majątkowych obiektów w trakcie budowy

–

sprzątania obiektów poprzedzającego oddanie do uŜytkowania

–

inne koszty bezpośrednio związane z budową, np. ................................................................................................................

Zbiory biblioteczne to dokumenty zawierające utrwalony wyraz myśli ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezaleŜnie od nośnika fi-
zycznego i sposobu zapisu treści, a zwłaszcza: dokumenty graficzne (piśmiennicze, kartograficzne, ikonograficzne i muzyczne), dźwiękowe, wizual-
ne, audiowizualne i elektroniczne (ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, Dz.U. Nr 85 poz. 539 z późn. zm.). Do zbiorów bibliotecznych
nie zalicza się materiałów słuŜących pracownikom jednostki, takich jak: katalogi, instrukcje, normy, wydawnictwa urzędowe itp.

Ewidencja zbiorów bibliotecznych prowadzona jest według zasad określonych rozporządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia
5 listopada 1999 r. w sprawie zasad ewidencji materiałów bibliotecznych (Dz.U. Nr 93, poz. 1077 z późn. zm.).

Zakupione zbiory wyceniane są (wybrać) w cenie zakupu/nabycia. Zbiory ujawnione, darowane wycenia się według wartości szacunkowej ustalonej
komisyjnie i zatwierdzonej przez kierownika biblioteki. Rozchody wycenia się w wartości ewidencyjnej.

Zbiory biblioteczne bez względu na wartość umarzane są w 100% w miesiącu przyjęcia do uŜywania. Umorzenie ujmowane jest na koncie 072
„Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych” w korespondencji z kontem 400 „Koszty według rodzajów”.

Dobra kultury to kaŜdy przedmiot ruchomy i nieruchomy, dawny lub współczesny, mający znaczenie dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego ze
względu na jego wartość historyczną, naukową lub artystyczną.

Przyjmowane są do ewidencji:

–

w przypadku zakupu w cenach nabycia/zakupu,

–

w przypadku darowizny lub ujawnienia jako nadwyŜki w wartości godziwej,

–

w przypadku nieodpłatnego otrzymania od innych jednostek w wartości określonej w dokumencie o przekazaniu.

Rozchody dóbr kultury wycenia się w cenach ewidencyjnych. Dobra kultury nie podlegają umarzaniu.

Uzbrojenie i sprzęt wojskowy to składniki rzeczowego majątku trwałego wyceniane według zasad określonych dla środków trwałych.

NaleŜności długoterminowe to naleŜności, których termin spłaty przypada w okresie dłuŜszym niŜ rok od dnia bilansowego. Wyceniane są w kwo-
cie wymagającej zapłaty, a więc łącznie z naleŜnymi odsetkami, pomniejszonej o ewentualne odpisy aktualizujące ich wartość (zasada ostroŜności)
zgodnie z art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości.

JeŜeli spłata naleŜności ma nastąpić ratami, to raty płatne w roku obrotowym następującym po dniu bilansowym oraz raty zaległe wykazuje się we
właściwej pozycji B.II aktywów, zaś resztę naleŜności – płatną w okresie powyŜej roku – w poz. A.III bilansu jednostki budŜetowej.

♦

(w urzędzie jst) Długoterminowe aktywa finansowe to aktywa finansowe (rozumiane zgodnie z ustawą o rachunkowości jako inwestycje długo-

terminowe). Obejmują w szczególności:

–

akcje i udziały w obcych podmiotach gospodarczych,

–

akcje i inne długoterminowe papiery wartościowe traktowane jako lokaty długoterminowe.

Na dzień przyjęcia do ewidencji wyceniane są w cenie nabycia lub cenie zakupu, jeŜeli koszty przeprowadzenia transakcji nie są istotne.

Na dzień bilansowy udziały w innych jednostkach oraz inne inwestycje długoterminowe wyceniane są w:

–

cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości,

–

wartości godziwej,

–

cenie rynkowej, będącej wynikiem przeszacowania ceny nabycia.

Ewidencja szczegółowa powinna zapewnić ustalenie wartości bilansowej (netto) poszczególnych rodzajów długoterminowych aktywów finanso-
wych.

♦

(w urzędzie jst) Mienie zlikwidowanych jednostek to rzeczowe składniki majątkowe faktycznie przejęte przez jednostkę budŜetową (organ
załoŜycielski lub nadzorujący) po zlikwidowanym przedsiębiorstwie państwowym, komunalnym lub innej podległej jednostce, takŜe jednostce
budŜetowej, do czasu podjęcia decyzji przez organ stanowiący jst o ich przeznaczeniu. Nie dotyczy to mienia po zlikwidowanych jednostkach,
które kontynuują działalność. Składniki takiego mienia ujmowane są na koncie 015 „Mienie zlikwidowanych jednostek” według wartości netto
wynikającej z bilansu zamknięcia zlikwidowanego podmiotu i załączników do bilansu. Rozchodowane są według wartości określonej w:

–

decyzji/umowie o przekazaniu innym podmiotom,

–

decyzji o przyjęciu do środków trwałych jednostki,

–

dokumencie sprzedaŜy,

–

dokumencie o likwidacji składników mienia.

Ewidencja analityczna mienia prowadzona jest w postaci specyfikacji majątku ujętego w bilansie zlikwidowanego podmiotu wraz z załącznikami.

Zapasy obejmują (wskazać występujące w jednostce):

materiały

(wpisać inne występujące w jednostce) ...........................................................................................................................

Materiały wycenia się są w cenach ewidencyjnych równych cenom nabycia lub zakupu, jeśli koszty zakupu nie stanowią istotnej wartości. W jedno-
stce wycenia się je (naleŜy wybrać):

w cenach zakupu

w cenach nabycia.

(NaleŜy wybrać odpowiedni punkt odpowiednio do rozwiązania przyjętego w jednostce.)

Jednostka nie prowadzi ewidencji obrotu materiałowego. Zakupione materiały przekazywane są bezpośrednio do zuŜycia w działalności. Na
koniec roku na podstawie spisu z natury ustalana jest wartość niezuŜytych materiałów w cenie zakupu, którą ujmuje się na koncie 310 „Materia-
ły”, zmniejszając równocześnie koszty działalności.

Jednostka prowadzi ewidencję materiałów:

–

ilościowo-wartościową,

–

ilościową; wykaz takich materiałów ustala kierownik jednostki w zakładowym planie kont, określając jednocześnie sposób pozaksięgowej
kontroli ich stanu i zuŜycia.

Przyjęcie materiałów do magazynu następuje w:

–

rzeczywistych cenach zakupu,

–

rzeczywistych cenach nabycia,

–

stałych cenach ewidencyjnych; wartość zapasów do cen rzeczywistych (naleŜy wybrać) zakupu/nabycia korygują odchylenia, które rozlicza-
ne są na zapas i na rozchód zapasów na podstawie wskaźnika odchyleń ustalonego metodą narzutu przeciętnego.

Rozchód materiałów z magazynu w przypadku prowadzenia ewidencji według rzeczywistych cen (naleŜy wybrać) nabycia/zakupu wycenia się
metodą:

–

„pierwsze weszło, pierwsze wyszło” (FIFO),

–

„ostatnie weszło, pierwsze wyszło” (LIFO),

–

cen przeciętnych,

–

szczegółowej identyfikacji cen.

Od składników zaliczanych do zapasów nie dokonuje się odpisów z tytułu trwałej utraty wartości.

NaleŜności krótkoterminowe to naleŜności o terminie spłaty krótszym od jednego roku od dnia bilansowego. Wyceniane są w wartości nominalnej
łącznie z podatkiem VAT, a na dzień bilansowy w wysokości wymaganej zapłaty, czyli łącznie z wymagalnymi odsetkami z zachowaniem zasady
ostroŜnej wyceny, tj. w wysokości netto, czyli po pomniejszeniu o wartość ewentualnych odpisów aktualizujących dotyczących naleŜności wątpli-
wych (art. 35b ust. 1 ustawy o rachunkowości).

W jednostkach budŜetowych naleŜności krótkoterminowe z tytułu dochodów budŜetowych, których termin płatności przypada na bieŜący rok budŜe-
towy ujmowane są na koncie 221 „NaleŜności z tytułu dochodów budŜetowych”, zaś podobne naleŜności, ale o terminie zapłaty w następnym roku
(kolejnych latach) ujmowane są na koncie 226 „Długoterminowe naleŜności budŜetowe”.

Nie dokonuje się odpisów aktualizujących naleŜności z tytułu dochodów

i wydatków budŜetowych.

Odpisy aktualizujące naleŜności na rzecz funduszy tworzonych na podstawie ustaw obciąŜają te fundusze.

Odsetki od naleŜności ujmuje się w momencie ich zapłaty lub w wysokości odsetek naleŜnych na koniec kwartału.

NaleŜności wyraŜone w walutach obcych wycenia się nie później niŜ na koniec kwartału według zasad obowiązujących na dzień bilansowy, tj. we-
dług kursu średniego danej waluty ustalonego przez Prezesa NBP na ten dzień.

Umarzanie naleŜności dokonuje się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu
umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat naleŜności pienięŜnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa
(Dz.U. Nr 117, poz. 791).

Niewielkie salda naleŜności w kwocie do (wpisać wartość przyjętą w jednostce, np. nieprzekraczającą kosztów wysłania upomnienia)
............................................................. podlegają odpisaniu w pozostałe koszty operacyjne.

Od 1 stycznia 2006 r. naleŜności budŜetu z tytułu (art. 63 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8,
poz. 60 z późn. zm.):

–

opłaty skarbowej oraz opłat lokalnych: targowej, miejscowej, administracyjnej i uzdrowiskowej – nie podlegają zaokrąglaniu,

–

podatków lokalnych – są zaokrąglane do pełnych złotych,

–

odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych – zaokrągla się do pełnych złotych.

Nie nalicza się odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych nieprzekraczających kwoty 6,60 zł (art. 54 § 1 pkt 5 Ordynacji).

Środki pienięŜne w kasie i na rachunkach bankowych wycenia się według wartości nominalnej.

Walutę obcą na dzień bilansowy wycenia się według kursu średniego danej waluty ustalonego przez Prezesa NBP na ten dzień. W ciągu roku opera-
cje sprzedaŜy i kupna walut oraz operacje zapłaty naleŜności lub zobowiązań wycenia się po kursie kupna lub sprzedaŜy banku, z którego usług
korzysta jednostka, lub według kursu waluty wynikającego z obowiązującego jednostkę dokumentu.

Krótkoterminowe papiery wartościowe to aktywa finansowe nabyte w celu odsprzedaŜy lub których termin wykupu jest krótszy od jednego roku
od dnia bilansowego (np. akcje obce, obligacje obce, bony skarbowe i inne dłuŜne papiery wartościowe, m.in. weksle o terminie wykupu powyŜej 3
miesięcy, a krótszym od 1 roku). Krótkoterminowe papiery wartościowe wycenia się na dzień bilansowy:

w cenie rynkowej

w cenie nabycia lub cenie rynkowej, zaleŜnie od tego, która z nich jest niŜsza

krótkoterminowe papiery wartościowe, dla których nie istnieje aktywny rynek, w wartości godziwej.

Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów to koszty juŜ poniesione, ale dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych. Ich wycena bilanso-
wa przebiega na poziomie wartości nominalnej.

Przedmiotem rozliczeń kosztów czynnych są (naleŜy wybrać tytuły występujące w jednostce):

koszty czynszów i dzierŜawy płaconych z góry,

koszty energii opłaconej z góry,

koszty ubezpieczeń majątkowych,

koszty opłat za wieczyste uŜytkowanie gruntów,

podatek od nieruchomości,

inne koszty .......................................................................................................................................................................

(naleŜy wpisać tytuły występujące w jednostce)

W jednostce rozliczenia międzyokresowe czynne (naleŜy wybrać)

nie występują

mają nieistotną wartość i dlatego nie są rozliczane w czasie, lecz od razu powiększają koszty działalności.

Zobowiązania z tytułu dostaw wycenia w kwocie wymagającej zapłaty, czyli łącznie z odsetkami naliczonymi na podstawie not odsetkowych otrzy-
manych od kontrahentów.

♦

(w jst) Zobowiązania finansowe w wartości emisyjnej powiększonej o narosłe kwoty z tytułu oprocentowania.

Rezerwy w jednostce występują w postaci rezerw tworzonych na pewne lub o duŜym prawdopodobieństwie przyszłe zobowiązania zgodnie z art.
35d ust. 1 ustawy o rachunkowości.

Rezerwy tworzy się równieŜ w momencie przeznaczenia środków dochodów własnych jednostki budŜetowej na dofinansowanie lub sfinansowanie
inwestycji (środków trwałych w budowie).

Rozliczenia międzyokresowe bierne to rezerwy na koszty przyszłych okresów.

W jednostce rozliczenia międzyokresowe bierne (naleŜy wybrać):

nie występują

mają nieistotną wartość i dlatego nie są tworzone.

Rezerwy tworzone zgodnie z art. 35d ust. 1 na przewidywane zobowiązania dotyczą w jednostce

oszacowanych skutków toczącego się postępowania sądowego

(wpisać inne tytuły rezerw) ..............................................................................................................................................

Zobowiązania warunkowe to zobowiązania pozabilansowe, które powstają na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie powiększają zobowiązań bilanso-
wych, poniewaŜ nie nastąpiło spełnienie warunków ich realizacji i nie jest znana dokładna ich wartość oraz moment wypływu środków pienięŜnych.
Zobowiązania warunkowe tworzy się w jednostce w związku z:

udzielonymi gwarancjami i poręczeniami majątkowymi w wysokości udzielonej gwarancji i poręczenia

(wymienić inne tytuły) ......................................................................................................................................................

Przychody przyszłych okresów to przychody, które występują w jednostce z tytułu:

długoterminowych naleŜności z tytułu dochodów budŜetowych

naleŜnych kar umownych oraz kwot podwyŜszających naleŜności i roszczenia objęte odpisem aktualizującym

(wpisać inny tytuł występujący w jednostce) ....................................................................................................................

ZaangaŜowanie to sytuacja prawna wynikająca z podpisanych umów, decyzji i innych postanowień, która spowoduje wykonanie:

a) wydatków budŜetowych ujętych w planie finansowym jednostki budŜetowej danego roku oraz w planie finansowym niewygasających wydatków

budŜetowych przewidzianych do realizacji w danym roku,

b) wydatków budŜetowych oraz niewygasających wydatków budŜetowych następnych lat,

c) dochodów własnych jednostek budŜetowych niezaleŜnie od tego, w którym roku budŜetowym nastąpi ich wydatkowanie,

d) środków funduszy pomocowych, a szczególnie pochodzących z UE, niezaleŜnie od roku ich wydatkowania.

2. Ustalanie wyniku finansowego

♦

W jednostkach budŜetowych

Wynik finansowy jednostki budŜetowej ustalany jest zgodnie z wariantem porównawczym rachunku zysków i strat na koncie 860 „Straty i zyski
nadzwyczajne oraz wynik finansowy”.

Ewidencja kosztów działalności podstawowej prowadzona jest w zespole 4 kont, tj. według rodzajów kosztów i jednocześnie w podziałkach klasyfi-
kacji budŜetowej wydatków.

Na wynik finansowy netto zgodnie z rachunkiem zysków i strat przedstawionym w załączniku 8 do „rozporządzenia” składa się:

–

wynik ze sprzedaŜy,

–

wynik z działalności operacyjnej,

–

wynik z działalności gospodarczej,

–

wynik brutto,

–

(tylko w państwowych jednostkach budŜetowych) obowiązkowa wpłata do budŜetu nadwyŜki dochodów własnych,

–

(tylko w samorządowych jednostkach budŜetowych) obowiązkowa wpłata do budŜetu nadwyŜki środków obrotowych dochodów własnych.

♦

W organie finansowym jst

Wynik z wykonania budŜetu jednostki samorządu terytorialnego (niedobór lub nadwyŜka budŜetu) wykazywany w bilansie z wykonania budŜetu
ustalany jest na koncie 961 „Niedobór lub nadwyŜka budŜetu” według zasady kasowej poprzez porównanie zrealizowanych w danym roku docho-
dów i wydatków budŜetowych oraz wydatków niewykonanych niewygasających z końcem roku, ujmowanych na odrębnych kontach: 901 „Dochody
budŜetowe”, 902 „Wydatki budŜetowe” oraz 903 „Niewykonane wydatki”, z wyjątkiem operacji szczególnych, określonych w odrębnych przepi-
sach.

Operacje wynikowe, które nie powodują zwiększenia wydatków i dochodów danego roku budŜetowego (tzw. operacje niekasowe), dotyczące przy-
chodów i kosztów finansowych oraz pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych, ujmowane są na koncie 962 „Wynik na operacjach niekaso-
wych”. W roku następnym, po zatwierdzeniu sprawozdania budŜetowego przez organ stanowiący jst, saldo tego konta przeksięgowywane jest na
konto 960 „Skumulowana nadwyŜka lub niedobór budŜetu”.

Wynik z wykonania budŜetu wykazywany w sprawozdaniu budŜetowym Rb-NDS ustalany jest według przepisów rozporządzenia Ministra Finan-
sów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie sprawozdawczości budŜetowej (Dz.U. Nr 115, poz. 781). Wykazywana w nim nadwyŜka lub deficyt jst
obejmuje dochody określone w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 203, poz. 1966), tj. z
uwzględnieniem środków funduszy pomocowych.

SPOSÓB PROWADZENIA KSIĄG RACHUNKOWYCH

(Załącznik nr 3)

1. Zakładowy plan kont

♦

W jednostkach budŜetowych

Jednostka prowadzi księgi rachunkowe w oparciu o zakładowy plan kont (Załącznik nr 3a do zarządzenia) opracowany na podstawie:

planu kont stanowiącego załącznik nr 2 do „rozporządzenia”

planu kont opracowanego przez

..........................................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

♦

W jednostce samorządu terytorialnego

W jednostce samorządu terytorialnego dodatkowo prowadzone są księgi rachunkowe:

dotyczące wykonania budŜetu, naleŜności finansowych, zobowiązań finansowych, dochodów i wydatków funduszy pomocowych oraz stanu
funduszy pomocowych, przychodów z tytułu prywatyzacji oraz operacji niekasowych (Załącznik nr 3b do zarządzenia) według planu kont

stanowiącego załącznik nr 1 do „rozporządzenia”

zatwierdzonego przez organ wykonawczy jst, a opracowanego przez

..........................................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat dla organów podatkowych jst (Załącznik nr 3c do zarządzenia) na podstawie planu kont

według rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji po-
datków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr 112,
poz. 761),

zatwierdzonego przez organ wykonawczy jst, a opracowanego przez

..........................................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

♦

W państwowych jednostkach budŜetowych – urzędach skarbowych

W państwowych jednostkach budŜetowych dla prowadzenia ewidencji podatków i niepodatkowych naleŜności budŜetowych przez organy podatko-
we podległe ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych prowadzone są księgi rachunkowe w oparciu o plan kont (Załącznik nr 3b do
zarządzenia) opracowany:

według Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat i
niepodatkowych naleŜności budŜetowych w organach podatkowych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych
(Dz.U. Nr 17, poz. 134)

przez ................................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

Zakładowy plan kont zawiera wykaz kont księgi głównej i wykaz ksiąg pomocniczych oraz opis przyjętych przez jednostkę zasad klasyfikacji zda-
rzeń, a takŜe zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych oraz ich powiązania z kontami księgi głównej.

2. Wykaz ksiąg rachunkowych

Zakładowy plan kont jednostki budŜetowej obejmuje następujące konta (Załącznik nr 3a do zarządzenia) (naleŜy wybrać konta występujące w jedno-
stce):

Konta bilansowe

Zespół 0 – Majątek trwały

011 Środki trwałe

013 Pozostałe środki trwałe

014 Zbiory biblioteczne

015 Mienie zlikwidowanych jednostek

016 Dobra kultury

017 Uzbrojenie i sprzęt wojskowy

020 Wartości niematerialne i prawne

030 Długoterminowe aktywa finansowe

071 Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

072 Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

073 Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe

077 Umorzenie uzbrojenia i sprzętu wojskowego

080 Inwestycje (środki trwałe w budowie)

Zespół 1 – Środki pienięŜne i rachunki bankowe

101 Kasa

130 Rachunek bieŜący jednostek budŜetowych

132 Rachunki dochodów własnych jednostek budŜetowych

135 Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia

137 Rachunki środków funduszy pomocowych

138 Rachunki środków na prefinansowanie

139 Inne rachunki bankowe

140 Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pienięŜne

Zespół 2 – Rozrachunki i roszczenia

201 Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami

221 NaleŜności z tytułu dochodów budŜetowych

222 Rozliczenie dochodów budŜetowych

223 Rozliczenie wydatków budŜetowych

224 Rozliczenie udzielonych dotacji budŜetowych

225 Rozrachunki z budŜetami

226 Długoterminowe naleŜności budŜetowe

227 Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych

228 Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych

229 Pozostałe rozrachunki publicznoprawne

231 Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń

234 Pozostałe rozrachunki z pracownikami

240 Pozostałe rozrachunki

257 NaleŜności z tytułu prefinansowania

268 Zobowiązania z tytułu prefinansowania

290 Odpisy aktualizujące naleŜności

Zespół 3 – Materiały i towary

300 Rozliczenia zakupu

310 Materiały

330 Towary

340 Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów i towarów

Zespół 4 – Koszty według rodzajów i ich rozliczenie

400 Koszty według rodzaju

401 Amortyzacja

490 Rozliczenie kosztów

Zespół 5 – Koszty według typów działalności i ich rozliczenie

500 Koszty działalności podstawowej

530 Koszty działalności pomocniczej

550 Koszty zarządu

580 Rozliczenie kosztów działalności

Zespół 6 – Produkty

600 Produkty gotowe i półfabrykaty

620 Odchylenia od cen ewidencyjnych produktów

640 Rozliczenia międzyokresowe kosztów

Zespół 7 – Przychody i koszty ich uzyskania

730 SprzedaŜ towarów i wartość ich zakupu

750 Przychody i koszty finansowe

760 Pozostałe przychody i koszty

761 Pokrycie amortyzacji

Zespół 8 – Fundusze, rezerwy i wynik finansowy

800 Fundusz jednostki

810 Dotacje budŜetowe oraz środki z budŜetu na inwestycje

840 Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe przychodów

851 Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych

853 Fundusze pozabudŜetowe

855 Fundusz mienia zlikwidowanych jednostek

860 Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy

870 Podatki i obowiązkowe rozliczenia z budŜetem obciąŜające wynik finansowy

Konta pozabilansowe

980 Plan finansowy wydatków budŜetowych

981 Plan finansowy niewygasających wydatków

996 ZaangaŜowanie dochodów własnych jednostek budŜetowych

997 ZaangaŜowanie środków funduszy pomocowych

998 ZaangaŜowanie wydatków budŜetowych roku bieŜącego

999 ZaangaŜowanie wydatków budŜetowych przyszłych lat

Zasady klasyfikacji zdarzeń wynikają z komentarza do planu kont ujętego w:

załączniku nr 2 do „rozporządzenia”

opracowaniu ....................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

Księgi pomocnicze tworzy się do następujących kont księgi głównej (wybrać występujące w jednostce):

011 „Środki trwałe” według:
(wybrać występujące w jednostce):

księgi inwentarzowej

indywidualnych kart poszczególnych obiektów inwentarzowych

tabeli amortyzacyjnej.

Księga inwentarzowa prowadzona jest w sposób chronologiczny:

dla wszystkich środków trwałych

dla wszystkich środków trwałych z podziałem na grupy odpowiadające KŚT

i zawiera następujące informacje:

datę przyjęcia do uŜytkowania, numer i rodzaj dowodu

numer inwentarzowy obiektu

nazwę środka trwałego

specyfikację wszystkich części składających się na zespół komputerowy lub inny składający się z określonych części złoŜony środek trwały

wartość początkową środka trwałego i wartości poszczególnych części składowych

wartość po aktualizacji

wartość po ulepszeniu

symbol klasyfikacji środków trwałych

stawkę amortyzacji

roczną i miesięczną kwotę amortyzacji

metodę amortyzacji

rok budowy lub produkcji

miejsce eksploatacji (pole spisowe)

datę rozchodu i numer dowodu

numer pozycji księgowania rozchodu

wartość umorzenia na moment rozchodu

wartość księgową netto rozchodowanego środka trwałego.

013 „Pozostałe środki trwałe” według (naleŜy wybrać)

księgi inwentarzowej

kartoteki poszczególnych obiektów inwentarzowych

kartoteki grup podobnych przedmiotów.

Pozostałym środkom trwałym o wysokiej wartości początkowej albo szczególnie waŜnych dla jednostki nadaje się indywidualne numery inwenta-
rzowe i ujmuje w księdze inwentarzowej w oddzielnych pozycjach. Pozostałe, mniej wartościowe środki, ujmuje się w ewidencji zbiorczo, podając
łączną ich ilość i wartość, w grupach podobnych środków trwałych. Rozchód takich środków wyceniany jest w średniej cenie ustalonej dla danej
grupy, liczonej jako iloraz wartości grupy i ilości grupy.

Poza szczegółową ewidencją ilościowo-wartościową prowadzi się dodatkowo (wybrać występujące w jednostce):

karty przyrządowe – dla pozostałych środków trwałych szczególnie cennych dla jednostki

karty narzędziowe

imienne ksiąŜeczki wyposaŜenia w sprzęt i odzieŜ.

Ewidencja ilościowa dotyczy następujących grup rodzajowych środków trwałych/środków trwałych o wartości ........................................

014 „Zbiory biblioteczne” (w bibliotekach) według poszczególnych zbiorów bibliotecznych, z dalszym podziałem określonym w odrębnych
przepisach

(podać

nazwę

regulacji

prawnej)

..........................................................................................................................................................................................

015 „Mienie zlikwidowanych jednostek” według pozycji bilansu zlikwidowanego przedsiębiorstwa lub innej jednostki organizacyjnej wraz z
załącznikami

016 „Dobra kultury” według znajdujących się w jednostce dóbr kultury

017 „Uzbrojenie i sprzęt wojskowy” według zasad analogicznych dla podstawowych środków trwałych

020 „Wartości niematerialne i prawne” według zasad analogicznych dla środków trwałych

030 „Długoterminowe aktywa finansowe” według tytułów poszczególnych składników

071 „Umorzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych” według zasad podanych dla środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych

072 „Umorzenie pozostałych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych” według zasad podanych dla pozostałych środków
trwałych

073 „Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe” według tytułów poszczególnych składników

077 „Umorzenie uzbrojenia i sprzętu wojskowego” według zasad podanych dla konta 071

080 „Inwestycje (środki trwałe w budowie) według:

poszczególnych zadań inwestycyjnych

ródeł finansowania

101 „Kasa” według:

gotówki w walucie polskiej oraz poszczególnych walut obcych znajdujących się w kasie

osób, którym została powierzona gotówka

według poszczególnych kas (jeśli prowadzonych jest więcej kas w danej jednostce)

132 „Rachunki dochodów własnych jednostek budŜetowych” według:

poszczególnych rachunków bankowych

pozycji planu finansowego kaŜdego tytułu dochodów własnych

135 „Rachunki środków funduszy specjalnego przeznaczenia” według poszczególnych funduszy

137 „Rachunki środków funduszy pomocowych” według rachunków bankowych funduszy oraz sposobu ich wykorzystania

138 „Rachunki środków na prefinansowanie” według rachunków bankowych oraz sposobu ich wykorzystania

139 „Inne rachunki bankowe” według rodzaju wydzielonych środków oraz według kontrahentów

140 „Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pienięŜne” według:

tytułów poszczególnych składników krótkoterminowych papierów wartościowych i innych środków pienięŜnych z podziałem na wyra-

one w walucie krajowej i obcej według poszczególnych walut obcych

osób, którym zostały powierzone

201 „Rozrachunki z dostawcami i odbiorcami” według rozrachunków z poszczególnymi kontrahentami

221 „NaleŜności z tytułu dochodów budŜetowych” według dłuŜników i podziałek klasyfikacji budŜetowej

224 „Rozliczenie udzielonych dotacji budŜetowych” według wartości i przeznaczenia dotacji przekazanych do poszczególnych jednostek

225 „Rozrachunki z budŜetami” według poszczególnych tytułów rozrachunków z budŜetem

226 „Długoterminowe naleŜności budŜetowe” według poszczególnych tytułów długoterminowych naleŜności budŜetowych lub długotermi-
nowych rozliczeń z budŜetem

227 „Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych” według poszczególnych programów pomocowych oraz tytułów zrealizo-
wanych dochodów

228 „Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych” według poszczególnych programów pomocowych

229 „Pozostałe rozrachunki publicznoprawne” według poszczególnych tytułów i podmiotów rozrachunków

231 „Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń” według pracowników jednostki i innych osób fizycznych, wobec których zostały naliczone wyna-
grodzenia lub świadczenia rzeczowe zaliczane zgodnie z odrębnymi przepisami do wynagrodzeń

234 „Pozostałe rozrachunki z pracownikami” według poszczególnych pracowników oraz według tytułów rozrachunków, zaliczki w walutach
obcych wypłacone pracownikom do czasu ich rozliczenia w równowartości waluty polskiej ustalonej przy wypłacie zaliczki

240 „Pozostałe rozrachunki” według poszczególnych tytułów rozrachunków, roszczeń i rozliczeń

257 „NaleŜności z tytułu prefinansowania” według kontrahentów i tytułów naleŜności

268 „Zobowiązania z tytułu prefinansowania” według kontrahentów i tytułów zobowiązań

290 „Odpisy aktualizujące naleŜności” według dłuŜników, od których naleŜności dokonano odpisu aktualizującego

300 „Rozliczenie zakupu” według poszczególnych transakcji zakupu: materiałów, towarów i usług, dla ustalenia wartości materiałów i towa-
rów w drodze oraz wartości dostaw niefakturowanych

310 „Materiały” według kartotek ilościowo-wartościowych poszczególnych materiałów, w tym opakowań i odpadków, z podziałem na mate-
riały znajdujące się w magazynach własnych i obcych oraz we własnym i obcym przerobie

330 „Towary” według kartotek ilościowo-wartościowych poszczególnych towarów z podziałem na: towary znajdujące się w magazynach
własnych, punktach sprzedaŜy, punktach przerobu, jak równieŜ w magazynach obcych i obcym przerobie

340 „Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów i towarów” według oddzielnych grup zapasów: materiałów, towarów, artykułów spo-

ywczych

400 „Koszty według rodzaju” według pozycji planu finansowego oraz w przekrojach dostosowanych do potrzeb planowania, analizy i spra-
wozdawczości z uwzględnieniem podziałek klasyfikacji budŜetowej wydatków

600 „Produkty gotowe i półfabrykaty” według kartotek ilościowo-wartościowych wyrobów gotowych i półfabrykatów z podziałem na po-
szczególne miejsca składowania oraz osoby, którym je powierzono

640 „Rozliczenia międzyokresowe kosztów” według:

kosztów zakupu podlegających rozliczaniu w czasie

pozostałych tytułów kosztów rozliczanych w czasie

700 „SprzedaŜ produktów i koszt ich wytworzenia” według:

podziału sprzedaŜy dostosowanego do zasad wymiaru podatków oraz naleŜnych dotacji

przedmiotów i kierunków sprzedaŜy

740 „Dotacje i środki na inwestycje” (w zakresie dochodów własnych jednostki budŜetowej) według planów finansowych dochodów wła-
snych, których środki przeznaczono lub z których sfinansowano inwestycję jednostki budŜetowej

750 „Przychody i koszty finansowe” z uwzględnieniem podziałek klasyfikacji budŜetowej dochodów i wydatków oraz według podziału na:

przychody z operacji finansowych

przychody z tytułu finansowych dochodów budŜetowych z dalszym podziałem na pozycje planu finansowego, a w zakresie podatkowych
i niepodatkowych dochodów budŜetowych ewidencja szczegółowa uwzględnia zasady rachunkowości podatkowej, natomiast w zakresie
podatków pobieranych przez inne organy ewidencję szczegółową stanowią sprawozdania o dochodach sporządzane przez te organy

760 „Pozostałe przychody i koszty” według podziałek klasyfikacji budŜetowej dochodów i wydatków

800 „Fundusz jednostki” według:

tytułów zwiększeń i zmniejszeń funduszu

(w przypadku prowadzenia scentralizowanej obsługi księgowej kilku jednostek)

funduszy poszczególnych jednostek

810 „Dotacje budŜetowe oraz środki z budŜetu na inwestycje” według:

podziałek klasyfikacji budŜetowej

jednostek, którym przekazano dotacje

przeznaczenia dotacji

840 „Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe przychodów” według tytułów:

utworzonych rezerw oraz przyczyn ich zwiększeń i zmniejszeń

przychodów przyszłych okresów oraz przyczyn ich zwiększeń i zmniejszeń

851 „Zakładowy fundusz socjalny” według:

ródeł zwiększeń i kierunków wykorzystania funduszu

przychodów i kosztów poszczególnych rodzajów działalności socjalnej

853 „Fundusze pozabudŜetowe” według:

poszczególnych funduszy oraz

ródeł zwiększeń funduszy i kierunków ich wykorzystania

860 „Straty i zyski nadzwyczajne oraz wynik finansowy” według tytułów powstania strat i zysków nadzwyczajnych.

♦

W jednostce samorządu terytorialnego

W zakresie księgi głównej organu finansowego prowadzone są konta przedstawione w Załączniku nr 3b do zarządzenia (naleŜy wybrać konta
występujące w planie kont organu finansowego):

Konta bilansowe:

133 Rachunek budŜetu

134 Kredyty bankowe

137 Rachunki środków funduszy pomocowych

138 Rachunki środków na prefinansowanie

139 Inne rachunki bankowe

140 Inne środki pienięŜne

222 Rozliczenie dochodów budŜetowych

223 Rozliczenie wydatków budŜetowych

224 Rozrachunki budŜetu

225 Rozliczenie niewygasających wydatków

227 Rozliczenie dochodów ze środków funduszy pomocowych

228 Rozliczenie wydatków ze środków funduszy pomocowych

240 Pozostałe rozrachunki

250 NaleŜności finansowe

257 NaleŜności z tytułu prefinansowania

260 Zobowiązania finansowe

268 Zobowiązania z tytułu prefinansowania

901 Dochody budŜetu

902 Wydatki budŜetu

903 Niewykonane wydatki

904 Niewygasające wydatki

907 Dochody z funduszy pomocowych

908 Wydatki z funduszy pomocowych

909 Rozliczenia międzyokresowe

960 Skumulowana nadwyŜka lub niedobór na zasobach budŜetu

961 Niedobór lub nadwyŜka budŜetu

962 Wynik na pozostałych operacjach

967 Fundusze pomocowe

968 Prywatyzacja

Konta pozabilansowe:

991 Planowane dochody budŜetu

992 Planowane wydatki budŜetu

993 Rozliczenia z innymi budŜetami

Wykonanie budŜetu przebiega (wybrać)

bezpośrednio z konta 133 „Rachunek budŜetu”

za pośrednictwem rachunku bieŜącego podległych jednostek budŜetowych, tj. konta 130 „Rachunek bieŜący jednostek budŜetowych”.

Ewidencja wykonania budŜetu, tj. gromadzenia dochodów i dokonywania wydatków budŜetowych, oparta jest na (wybrać)

zasadzie kasowej

(w państwowych jednostkach budŜetowych) zmodyfikowanej zasadzie kasowej, która została uregulowana przepisami rozporządzenia Mini-

stra Finansów z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie szczegółowego wykonania budŜetu państwa (Dz.U. Nr 116, poz. 784, rozdz. 6).

Pozostałe zapisy operacji objętych ewidencją wykonania budŜetu przebiegają według zasady memoriałowej.

Zasady klasyfikacji zdarzeń w zakresie kont objętych załącznikiem nr 3b do zarządzenia zostały przedstawione w komentarzu do planu kont ujętym
w

załączniku nr 1 do „rozporządzenia”

opracowaniu ....................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

Księgi pomocnicze tworzy się do następujących kont (podać występujące w jst):

...................................................................................................................,

....................................................................................................................

Dla prowadzenia ewidencji podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych dla organów podatkowych jst stosuje się księgę głów-
ną obejmującą konta (Załącznik nr 3c do zarządzenia) (naleŜy wybrać konta występujące w jednostce):

011 Środki trwałe

020 Wartości niematerialne i prawne

101 Kasa

130 Rachunek bankowy urzędu

140 Krótkoterminowe papiery wartościowe i inne środki pienięŜne

221 NaleŜności z tytułu dochodów budŜetowych

226 Długoterminowe naleŜności budŜetowe

310 Materiały

750 Przychody i koszty finansowe

Zasady klasyfikacji zdarzeń oraz zakres ksiąg pomocniczych do poszczególnych kont księgi głównej wynikają z (wybrać):

komentarza zawartego w rozdziale 2 rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewi-
dencji podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. Nr
112, poz. 761)

planu kont ........................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

♦

W państwowych jednostkach budŜetowych – urzędach skarbowych

W zakresie ewidencji podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych przez organy podatkowe podległe ministrowi właściwemu do
spraw finansów publicznych księga główna (Załącznik nr 3b do zarządzenia) obejmuje konta wymienione w:

rozdziale 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji
podatków, opłat i niepodatkowych naleŜności budŜetowych w organach podatkowych podległych ministrowi właściwemu do spraw finan-
sów publicznych (Dz.U. Nr 17, poz. 134),

planie kont .......................................................................................................................................................................

(podać autora planu kont)

Zasady klasyfikacji zdarzeń oraz zakres ksiąg pomocniczych do poszczególnych kont księgi głównej wynikają z:

rozdziału 2 ww. rozporządzenia.

komentarza do planu kont opracowanego przez ..............................................................................................................

(podać autora planu kont)

3. Wykaz zbiorów danych tworzących księgi rachunkowe na komputerowych nośnikach danych

♦

W jednostkach budŜetowych

Księgi rachunkowe jednostki budŜetowej prowadzone są z wykorzystaniem programu komputerowego

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę)

zakupionego w firmie ......................................................................................................................................................

(wpisać nazwę firmy i nazwę dowodu zakupu licencji)

wykonanego przez ...........................................................................................................................................................

(wpisać nazwisko wykonawcy i nazwę dowodu zakupu)

Instrukcja programu stanowi załącznik nr 4a do zarządzenia.

System komputerowy rachunkowości obejmuje następujące moduły (wybrać występujące w jednostce):

księgę główną (F-K)

rodki trwałe

obrót materiałowy

rozrachunki

rodki pienięŜne

sprzedaŜ

kalkulacje

kadry

płace

analizy

(inne moduły) ...................................................................................................................................................................

♦

W jednostce samorządu terytorialnego

Księgi rachunkowe w zakresie kont objętych załącznikiem nr 3b do zarządzenia prowadzone są z wykorzystaniem programu komputerowego

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę)

zakupionego w firmie ......................................................................................................................................................

(wpisać nazwę firmy i nazwę dowodu zakupu licencji)

wykonanego przez ...........................................................................................................................................................

(wpisać nazwisko wykonawcy i nazwę dowodu zakupu)

Instrukcja obsługi programu stanowi załącznik nr 4b do zarządzenia.

Księgi rachunkowe dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat dla organów podatkowych jst objęte załącznikiem nr 3c do zarządzenia prowadzone
są

wykorzystaniem

programu

komputerowego

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę)

zakupionego w firmie ......................................................................................................................................................

(wpisać nazwę firmy i nazwę dowodu zakupu licencji)

wykonanego przez ...........................................................................................................................................................

(wpisać nazwisko wykonawcy i nazwę dowodu zakupu)

Instrukcja obsługi programu stanowi załącznik nr 4c do zarządzenia.

♦

W państwowych jednostkach budŜetowych – urzędach skarbowych

Dla ewidencji podatków i niepodatkowych naleŜności budŜetowych przez organy podatkowe podległe ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych

stosowany

jest

program

komputerowy

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę)

zakupiony w firmie ..........................................................................................................................................................

(wpisać nazwę firmy i nazwę dowodu zakupu licencji)

wykonany przez ...............................................................................................................................................................

(wpisać nazwisko wykonawcy i nazwę dowodu zakupu)

Instrukcja obsługi programu stanowi załącznik nr 4b do zarządzenia.

♦

(Dla wszystkich)

Dokumentacja opisująca poszczególne programy uŜytkownika posiada klauzulę, Ŝe jest zgodna z wymogami ustawy o rachunkowości i zawiera:

–

oznaczenie wersji oprogramowania i datę rozpoczęcia jego eksploatacji,

–

wykaz programów,

–

procedury/funkcje wraz z opisem algorytmów i parametrów,

–

opis programowych zasad ochrony danych, metody zabezpieczenia dostępu do danych i systemu ich przetwarzania,

–

wykaz zbiorów kont ksiąg rachunkowych z określeniem ich struktury, wzajemnych powiązań oraz ich funkcji w komputerowym systemie ra-
chunkowości.

4. Opis systemu komputerowego rachunkowości

♦

W jednostkach budŜetowych

jednostce

budŜetowej

prowadzenia

ksiąg

rachunkowych

wykorzystywany

jest

program

......................................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę)

w wersji ........................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę wersji)

Zgodnie z decyzją kierownika jednostki program w oznaczonej powyŜej wersji jest wykorzystywany od dnia ....................... .

(wpisać datę)

Zasady ochrony danych, a w szczególności metody zabezpieczenia dostępu do systemu przetwarzania danych, zostały określone w instrukcji uŜyt-
kownika, stanowiącej załącznik do niniejszego zarządzenia nr ...................................................................................................

(wpisać nr załącznika)

Zasady stosowania algorytmów i parametrów poszczególnych programów zostały opisane w dokumentacji uŜytkownika, stanowiącej załącznik do
niniejszego zarządzenia nr ...........................................................................................................................................................

(wpisać nr załącznika)

♦

W jednostce samorządu terytorialnego

Do prowadzenia ksiąg rachunkowych objętych załącznikiem nr 3b do zarządzenia wykorzystywany jest program ...................

(wpisać nazwę)

w wersji ........................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę wersji)

Zgodnie z decyzją kierownika jednostki program w oznaczonej powyŜej wersji jest wykorzystywany od dnia ........................ .

(wpisać datę)

(wpisać nr załącznika)

Do prowadzenia ksiąg rachunkowych objętych załącznikiem nr 3c do zarządzenia wykorzystywany jest program ...................

(wpisać nazwę)

w wersji ........................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę wersji)

Zgodnie z decyzją kierownika jednostki program w oznaczonej powyŜej wersji jest wykorzystywany od dnia......................... .

(wpisać datę)

(wpisać nr załącznika)

♦

W państwowych jednostkach budŜetowych – urzędach skarbowych

Do prowadzenia ksiąg rachunkowych objętych załącznikiem nr 3b do zarządzenia wykorzystywany jest program ...................

(wpisać nazwę)

w wersji ........................................................................................................................................................................................

(wpisać nazwę wersji)

Zgodnie z decyzją kierownika jednostki program w oznaczonej powyŜej wersji jest wykorzystywany od dnia .........................

(wpisać datę)

(wpisać nr załącznika)

SYSTEM OCHRONY DANYCH W JEDNOSTCE

(Załącznik nr 4)

1. Ochrona zbiorów ksiąg rachunkowych

Ochronę przed dostępem osób nieupowaŜnionych zapewniają sprawdzone zabezpieczenia pomieszczeń, w których przechowuje się zbiory księgowe.
Są to atestowane zamki zamontowane w drzwiach oraz zabezpieczenie okien w postaci krat/szyb antywłamaniowych (wpisać inne zabezpieczenia)

......................................................................................................................................................................................................

Dodatkowym zabezpieczeniem dla przechowywanych dokumentów są odpowiednie szafy/sejfy.

Szczególnej ochronie poddane są:

–

sprzęt komputerowy uŜytkowany w dziale księgowym,

–

księgowy system informatyczny,

–

kopie zapisów księgowych,

–

dowody księgowe,

–

dokumentacja inwentaryzacyjna,

–

sprawozdania budŜetowe i finansowe,

–

dokumentacja rachunkowa opisująca przyjęte przez jednostkę zasady rachunkowości.

Dla prawidłowej ochrony ksiąg rachunkowych stosuje się (wybrać odpowiednie dla jednostki):

regularne wykonywanie kopii bezpieczeństwa, tzw. backupów – np. na nośnik taśmowy (streamery), płyty CD, inne dyski twarde na koniec
kaŜdego (wybrać):

–

dnia pracy

–

tygodnia pracy

–

miesiąca pracy

odpowiedni poziom zarządzania  dostępem do danych pracowników na róŜnych stanowiskach (imienne konta uŜytkowników z bezpiecznie
przechowywanymi hasłami dostępu, moŜliwość róŜnicowania dostępu do baz danych i dokumentów  w zaleŜności od zakresu obowiązków
danego pracownika),

profilaktykę antywirusowę – opracowane i przestrzegane odpowiednie procedury oraz stosowane programy zabezpieczające,

zabezpieczenia przed atakiem z zewnątrz, tzw. firewalls,

odpowiednie systemy bezpiecznej transmisji danych,

systemy podtrzymywania napięcia w razie awarii sieci energetycznej (UPS),

fizyczne odseparowanie komputerów z danymi księgowym od sieci i internetu.

Kompletne księgi rachunkowe drukowane są nie później niŜ na koniec roku obrotowego. Za równowaŜne z wydrukiem uznaje się przeniesienie
treści ksiąg rachunkowych na inny komputerowy nośnik danych, zapewniający trwałość zapisu informacji, przez czas nie krótszy niŜ 5 lat.

2. Przechowywanie zbiorów

W sposób trwały (nie krótszy niŜ 50 lat) przechowywane są zatwierdzone sprawozdania finansowe, a takŜe dokumentacja płacowa (listy płac, karty
wynagrodzeń albo inne dowody, na podstawie których następuje ustalenie podstawy wymiaru emerytury lub renty), licząc od dnia, w którym pra-
cownik przestał pracować u danego płatnika składek na ubezpieczenia społeczne (art. 125a ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i
rentach z FUS, t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.).

Okresowemu przechowywaniu podlegają:

–

dowody księgowe dotyczące poŜyczek, kredytów i innych umów, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym, karnym i podatkowym –
przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone,
spłacone, rozliczone lub przedawnione,

–

dokumentacja przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości – przez okres nie krótszy niŜ 5 lat od upływu ich waŜności,

–

dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji – 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu reklamacji,

–

księgi rachunkowe, dokumenty inwentaryzacyjne oraz pozostałe dowody księgowe i dokumenty – przez okres 5 lat.

PowyŜsze terminy oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory (dokumenty) dotyczą.

3. Udostępnianie danych i dokumentów

Udostępnienie sprawozdań finansowych i budŜetowych oraz dowodów księgowych, ksiąg rachunkowych i innych dokumentów z zakresu rachun-