background image

ARGENTOMETRIA 

Precypitometria- roztworem mianowanym jest azotan srebra (AgNO

3

). 

 
Pytanie: Podaj sposoby oznaczania chlorków, napisz reakcje. 

•  argentometryczne: 1) Metoda Mohra 
                                     2) Metoda Volharda 
                                     3) Metoda adsorpcyjna 
Ad 1 
Metoda Mohra jest przykładem miareczkowania bezpośredniego, wskaźnik: K

2

CrO

4

Pytanie: Podaj wszystkie reakcje zachodzące przy oznaczaniu chlorków metodą Mohra, 
jaki odczyn roztworu jest wymagany, wskaźnik oraz jony przeszkadzające. 

1)  Ag

+

 + Cl- = AgCl 

2)  2 Ag

+

 + CrO

4

2-

 = Ag

2

CrO

4

 

 
Wymagany odczyn obojętny- nie może być kwaśny, ponieważ w środowisku kwaśnym 
chromian przechodzi w dichromian: 
2CrO

4

2-

 + 2H

+

 = 2HCrO

4

-

 = Cr

2

O

7

2-

 + H

2

W środowisku alkalicznym może nastąpić wytrącanie się tlenku srebra: 
2Ag

+

 + 2OH

-

 → 2AgOH → Ag

2

O + H

2

 
Jony przeszkadzające: Br

-

, I

-

, fosforany, Pb

2+

, Ba

2+

 
Ad2 Metoda Volharda- jest przykładem miareczkowania odwrotnego, w metodzie tej są 2 
roztwory mianowane: HgNO

3

, NH

4

SCN. Wskaźnik: ałun żelazowo- amonowy 

(FeNH

4

(SO

4

)

2

a)  dodajemy określoną olość AgNO

3

 

b)   Praktycznie cały chlorek wytrrąci się w postaci AgCl. 
Ag

+

 + Cl

-

 = AgCl 

c)  Odmiareczkowujemy nadmiar Ag+ za pomocą NH4SCN. 

Zawartość chlorku w badanej próbce oblicza się z różnicy między dodaną a odmiareczkowaną 
ilością mianowanego roztworu azotanu srebra. 
Pytanie: Co się będzie działo jeśli będziemy mieć w równowadze AgCl i AgSCN??? 
 
[Cl

-

]/[NCS

-

] = I

rAgCl

/I

rAgSCN

 = 1,1*10

-10

/1*10

-12

 = 110→ Następuje reakcja rodanku 

amonowego z osadem AgCl. 
 
Aby zapobiec rozpuszczeniu AgCl dodaje się nitrobenzenu. Nitrobenzen ulega silnej 
adsorpcji na powierzchni cząstek osadu i jako substancja nierozpuszczalna w wodzie izoluje 
te cząsteczki od zetknięcia z roztworem. 
ad 3 meteda adsorpcyjna (Fajansa)- nie będzie na egzaminie, nie opisuję. 
 
Pytanie: Podaj znane ci SPOSOBY miareczkowania wraz z przykładami oznaczeń i 
wskaźnikami.( Nie chcę nic sugerować ale podała to pytanie już drugi raz...) 
 
1) Bezpośrednie: 

•  Metoda Mohra 
•  Alkacymetria  

3) Pośrednie: 
a) odwrotne: 

•  metoda Volharda 

background image

b) miareczkowanie podstawieniowe (polega ono na dobraniu takiej substancji trzecuej, która 
reagując stechiometrycznie i ilościowo z oznaczanym składnikiem tworzy nowy związek, 
reagujący stechiometrycznie i szybko z titrantem)→ najczęściej w kompleksometrii... 
np.: 
Ni(CN)

4

2-

 + 2Ag

+

 = 2Ag(CN)

2

-

 + Ni

2+

 

 
Pytanie: Co wpływa na potencjał redoks układu??(Znowu nie chcę nic sugerować...drugi raz 
‘przypomina’ żebyśmy nie zapomnieli...). 
 
 

KOMPLEKSOMETRIA 

Kompleksy nieorganiczne stosowane w analizie ilościowej: 
                                                             z miedzią 

•  aminakompleksy                            z niklem 

•  akwakompleksy- np. Cr(H

2

O)

6

3+

 

•  halogenokompleksy- np. AgCl

2

-

, HgI

4

2-

 

•  cyjankowe Ag(CN)

2

-

 

•  siarczkowy- AsS

4

3-

 (siarkosól) 

•  tiocyjaniowy-  np.Fe(SCN)

3

 

•  tiosiarczany 

 
Szereg dotyczący siły oddziaływania ligandów nieorganicznych: 
I

-

<Br

-

<SCN

-

<Cl

-

<F

-

<OH

-

<H

2

O<NCS

-

<NH

3

<NO

2

-

<CN

-

<CO 

                               jednordzeniowe 
Kompleksy 
                            wielordzeniowe 
Co(CN)

6

3- 

  - jednordzeniowy 

Co

4

(CO)

12

  - wielordzeniowy 

 
Oznaczanie jonów metali za pomocą kompleksowanie związkami organicznymi. Kompleksy 
helatowe (wielordzeniowe). Najczęściej używamy EDTA. 
Z większością metali EDTA tworzy kompleksy w stosunku 1:1 
M

n+

 + H

2

Y

2-

 ↔ MY

n-4

 + 2H

+

 

 
Pytanie: wymień czynniki wpływające na trwałość kompleksów jonów metali z EDTA. 

a)  pH (jony wodorowe) 

M

n+

 + H

2

Y

2-

 ↔ MY

n-4

 + 2H

+

 

b)  stopień utlenienia danego jonu: 

-  jony metali jednowartościowych praktycznie nie tworzą kompleksów z EDTA 
-  jony dwuwartościowe trwalsze kompleksy od jednowartościowych 
Me

2+

<Me

3+

<Me

4+

 

 

Najczęściej stosowane wskaźniki kompleksometryczne (metalowskaźniki): 

-  czerń eriochromowa T 
-  mureksyd 
-  kalces 

 
Kompleksometryczne oznaczanie twardości wody: 
1) Oznaczenie sumy wapnia i magnezu, dodajemy bufor amonowy (pH alkaliczne) 
Wskaźnik: czerń eriochromowa T 

background image

(Ca + Mg)Ind  = (Ca + Mg)EDTA + Ind

-

 

czerwona                                           niebieska 
2) Drugie miareczkowanie to oznaczenie samego wapnia w środowisku silnie alkalicznym 
(pH>12). Dodajemy kalcesu, mureksydu. /miareczkujemy za pomocą EDTA, indykator jest 
wypierany, powstaje CaEDTA, uwalnia się wolny wskaźnik (mureksyd lub kalces) 
(następuje zmiana berwy) i wówczas mamy oznaczoną ilośc wapnia. 
 

KOLORYMETRIA 

Kolorymetria jest jedną z bardzo dokładnych metod oznaczania niewielkich stężeń jonów 
(roztworów rozcieńczonych), opiera się ona prawie Lamberta-  Beera: absorbancja jest 
proporcjonalna do stężenia substancji absorbującej oraz do grubości warstwy roztworu. 
logI

o

/I

t

 = R

1

*l*c = A 

A- absorbancja 
R

1

-  stała 

c – stężenie 
(światło monochromatyczne) 
W oznaczeniu kolorymetrycznym wykorzystujemy barwne związki jonów np. miedzi(II) 
 
Krzywa wzorcowa: przy użyciu roztworów wzorcowych ustala się zależność absorbancji od 
stężenia oznaczanej substancji i przedstawia ją się na wykresie w układzie współrzędnych 
A/c. 
Jeśli układ stosuje się do prawa Lamberta- Beera, zależność ta jest linią prostą. Następnie w 
identycznych warunkach mierzy się absorbancję badanego roztworu i na podstawie 
odczytanej wartości absorbancji znajduje się krzywej wzorcowej stężenie substancji 
oznaczanej. 
 
Naczynia laboratoryjne:  

-  szkło jenajskie 
-  szkło borokrzemianowe 
-  kwarc 
-  porcelana 

 
Pytanie: Czego nie wolno robić z platyną: 

a)  w platynie nie wolno stapiać ołowiu, rtęci, żelaza, bo się aliażuje. 
b)  nie wolno prażyć tygli platynowych w płomieniu redukującym 
c)  nie wolno tygli ani parownic z platyny myć w kwasie solnym, ponieważ platyna 

tworzy chlorokompleksy. 

 

KONIEC:) 

Ulubione rzeczy prof. Żyrnickiego (według prof. Mulak): 
chromatografia, ekstrakcja, składniki śladowe, topniki. 
Jej ulubione rzeczy: 
nastawianie miana(napewno będzie, tylko tego jest niestety sporo) 
OZNACZANIE ŻELAZA!!!(Też napewno będzie),tylko którą metodą...