Opracowała: Ola Tomczak 1
BOTANIKA FARMACEUTYCZNA
- WYKŁAD 1 28.09.11
prof. dr hab. n. farm. Jaromir Budzianowski
Botanika
– gałąź biologii dotycząca roślin, grzybów, organizmów prokariotycznych.
Botanika farmaceutyczna
– botanika dotycząca w szczególności roślin, grzybów i
organizmów prokariotycznych mających znaczenie lecznicze, farmaceutyczne i
toksykologiczne.
Cele nauczania przedmiotu botanika farmaceutyczna
– zrozumienie istoty roślin
leczniczych od strony botanicznej.
Co farmaceuta powinien wiedzieć o roślinie?
- rośliny dostarczają organów leczniczych i związków leczniczych
- organy roślin leczniczych i otrzymywane z nich produkty (np. olejki eteryczne, wyciągi,
czyste związki) mają monografie w podstawowych dokumentach farmaceutycznych –
farmakopeach.
Farmakopea Europejska 6 – 220 monografii (139 samych organów)
- farmaceuta zna strukturę leku, czyli w przypadku leku pochodzenia naturalnego
(roślinnego): nazwa gatunku, rodziny i organu leczniczego w języku łacińskim, morfologia,
anatomia, możliwości otrzymywania materiału roślinnego metodami biotechnologicznymi,
etnobotanika, sozologia.
Zakres tematyki:
I rok – cytologia, anatomia, organografia, morfologia, systematyka, kultury in vitro,
sozologia, etnobotanika.
III rok – farmakognozja – związki czynne roślin leczniczych w leczniczych surowcach
pochodzenia naturalnego (fitochemia)
IV rok – leki pochodzenia naturalnego – charakterystyka leków naturalnych (głównie z roślin)
w porządku farmakologicznym.
LEKI ROŚLINNE I LEKI CHEMICZNE
Materiał
Definicja
Status w farmacji
Digitalis lanata
(naparstnica wełnista)
roślina
Roślina lecznicza
Folium Digitalis lanata
(liść naparstnicy
wełnistej)
Organ rośliny (materiał
farmakognostyczny)
Lek roślinny
Tinctura Digitalis
lanata titrata (wyciąg
mianowany)
Ekstrakt z liści
(nalewka mianowana)
(preparat galenowy)
Lek roślinny
Frakcja lanatozydów
(mieszanina glikozydów
nasercowych)
Frakcjonowany ekstrakt rośliny
Lek roślinny
Lanatozyd C
(glikozyd nasercowy)
Czysty związek wyodrębniony
z ekstraktu
Lek chemiczny
pochodzenia naturalnego
