Ergonomia w2

Materialne warunki pracy zale

Ŝą

czynników:

rzeczowych (maszyny i urz

dzenia,

pomieszczenia pracy, stanowiska pracy),

fizycznych (mikroklimat, o

wietlenie,

hałas, drgania mechaniczne,
promieniowanie, zapylenie powietrza),

chemicznych (pary, gazy, aerozole),

biologicznych (choroby zaka

ne,

odzwierz

ce, t

ęŜ

ec),

Mikroklimat, jego cz

ęś

ci sk

adowe

i metody optymalizacji

Optymalizacja mikroklimatu w zak

adach

przemys

owych jest zagadnieniem bardzo

skomplikowanym w porównaniu z

optymalizacj

mikroklimatu w

pomieszczeniach mieszkalnych i biurowych.

ksza z

ono

ść

tego zagadnienia w

budownictwie przemys

owym wynika ze

znacznego zró

nicowania nat

ęŜ

enia

intensywno

ci procesu pracy wykonywanej

przez zatrudnionych tam pracowników.

Do podstawowych czynników
kształtuj

cych mikroklimat

rodowiska

nale

y zaliczy

•

- temperatur

powietrza,

•

- wilgotno

ść

•

- ruch powietrza,

•

- promieniowanie cieplne,

•

- oraz ci

nienie atmosferyczne.

Wszystkie cz

ęś

ci składowe mikroklimatu wywieraj

wpływ na ogólne samopoczucie człowieka, jego
sprawno

ść

fizyczn

i umysłow

, na wydajno

ść

pracy

oraz zachowanie dobrego stanu zdrowia. Mikroklimat
decyduje o gospodarce cieplnej organizmu, jak
równie

o wielko

ci i rodzaju reakcji

przystosowawczych.

rodek regulacji cieplnej w mózgu zapewnia w

warunkach normalnych stał

temperatur

ciała na

poziomie 37°C.

Utrzymanie stałej temperatury wyznaczaj

cej

bilans cieplny ustroju polega na tym,

e ilo

ść

ciepła

wytworzonego

lub

pobieranego

z zewn

trz musi by

równa ilo

ci ciepła

oddanego

otoczeniu.

Regulacja

stałej

temperatury ustroju odbywa si

poprzez

fizjologiczne

fizykalne

mechanizmy

adaptacji cieplnej.

człowiek

posiada

wrodzone

liwo

oceny

stanu

warunków

mikroklimatycznych. Dlatego te

jako miar

komfortu cieplnego coraz cz

ęś

ciej przyjmuje

subiektywne odczucie temperatury przez

człowieka

(temperatury

odczuwane

lub

rzeczywiste).

Mechanizmy adaptacji cieplnej w
organizmie człowieka

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu poprzez
przewodzenie ciepła

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu poprzez
konwekcj

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu przez
promieniowanie
elektromagnetyczne

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu poprzez
wyparowanie wody

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu przez
kr

ąŜ

enie krwi

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu przez
wytwarzanie ciepła

Regulacja wewn

trznej

temperatury organizmu przez
wydzielanie potu

Regulacja fizykalna

Regulacja fizjologiczna

Temperatura

Obszar

warto

(temperatur

efektywnych) od

17,2 do 21,7°C

nazwano

pasmem komfortu

, natomiast obszar od

18,1 do 18,9°C -lini

komfortu.

Wykonywanie prac w niskich
temperaturach powoduje:

spadek precyzji ruchów pracownika,

ograniczenie wra

liwo

ci zmysłu dotyku,

oraz mo

liwo

ść

wyst

pienia przezi

bie

schorze

dróg oddechowych.

Wykonywanie prac w wysokich
temperaturach

Przedstawione wyniki bada

fizjologicznych

potwierdzaj

inne wyniki bada

praktycznych,

które

dowodz

powy

temperatury

32°C - 35°C

nie jest mo

liwe prawidłowe

wykonywanie prac wymagaj

cych wi

kszego

wysiłku fizycznego.

Systemy grzewcze

Pionowy rozk

ad temperatury – porównanie

rozk

ad idealny

rozk

ad przy ogrzewaniu pod

ogowym

rozk

ad przy ogrzewaniu tradycyjnym

Systemy grzewcze – rozkład
temperatur

Systemy grzewcze

Zalety ogrzewania pod

ogowego

Korzystny dla zdrowia rozk

ad temperatury

Swobodna aran

acja wn

trz (brak widocznych grzejników)

Ograniczenie unoszenia si

kurzu (alergia)

Oszcz

dno

ść

energii (mo

liwo

ść

obni

enia temperatury o

2-3

bez utraty komfortu cieplnego)

Systemy grzewcze

Wady ogrzewania pod

ogowego

Ograniczona wydajno

ść

cieplna (niewystarczaj

ca do

abo izolowanych pomieszcze

)

Znaczna bezw

adno

ść

cieplna (wolno reaguje na sygna

z regulacji)

Ograniczenia w stosunku do wyko

czenia posadzki

szy koszt wykonania instalacji w porównaniu z

tradycyjn

(nawet 50-70%)

Ogrzewanie ścienne i sufitowe

Zalety

Jest niewidoczne i nie zajmuje miejsca.

Nie powoduje przypiekania i unoszenia si

kurzu.

Oszcz

dno

ść

energii (mo

liwo

ść

obni

enia temperatury o

2-3

bez utraty komfortu cieplnego).

W przeciwie

stwie do ogrzewania pod

ogowego daje

ne mo

liwo

ci wyko

czenia pod

ogi.

Ogrzewanie ścienne i sufitowe

Wady

Utrudnia aran

acj

pomieszczenia (nie wolno zas

ania

cian grzejnych).

Utrudnia u

enie innych instalacji.

Wbijanie w

cian

ków mo

e uszkodzi

instalacj

W du

ych pomieszczeniach dla pe

nego komfortu

cieplnego nale

y u

równie

ogrzewanie na

cianie

przeciwleg

ej.

Jest dro

sze ni

tradycyjne systemy grzejnikowe

Wilgotno

ść

Istotnym czynnikiem meteorologicznym wpływaj

cym

w du

ym stopniu na odczuwanie temperatur przez

organizm

jest

wilgotno

ść

normy

graniczne

wilgotno

ci wzgl

dnej powietrza przyjmuje si

warto

30-70%.

Odczuwanie

wilgotno

jako

komfortowej

jest

uzale

nione od temperatury otoczenia. I tak mo

przyj

ąć

e wilgotno

ść

wzgl

dna w granicach 40-45%

w okresie ogrzewania pomieszcze

jest odczuwana jako

komfortowa. W okresie letnim, przy pi

knej pogodzie,

wilgotno

ść

wzgl

dna jest przyjemnie odczuwana przy

40-60%.

Ruch powietrza

Kolejnym czynnikiem, który mo

e wpływa

odczuwanie temperatury, jest ruch powietrza.
W przypadku gdy temperatura jest ni

sza od

temperatury ciała człowieka, to nawet niewielki
ruch powietrza wywołuje uczucie chłodu.
W

temperaturze

30°C

najbardziej

odpowiednia jest pr

dko

ść

ruchu powietrza 0,1 -

0,2 m/s. Wi

ksza pr

dko

ść

jest niepo

Ŝą

dana,

wywołuje

bowiem

nieprzyjemne

odczucie.

Odwrotnie, zbyt mały ruch powietrza działa
niekorzystnie, poniewa

utrudnia organizmowi

oddawanie ciepła.

Ruch powietrza

Zaleca si

, aby ruch powietrza nie przekraczał

0,2

m/s,

poniewa

inaczej

powstaje

nieprzyjemne uczucie przeci

gu. Przy pracach

siedz

cych, precyzyjnych, zaleca si

ruch

powietrza

nie

przekraczaj

0,1

m/s.

Dla osób pracuj

cych w pomieszczeniach

charakteryzuj

cych

nieznacznym

wydzielaniem ciepła 20 kcal/m

/h - przyjmuje si

parametry pr

dko

ci ruchu powietrza według

normy.

Dopuszczalna pr

dko

ść

ruchu powietrza w

pomieszczeniach w zale

ci od rodzaju pracy i

temperatury otoczenie

C iepły ok res rok u

C hłodny okres roku

R od zaj p racy

fizyczn ej

T em peratura

zew nętrzn a

zw iększon a o:

M ak sym a l

n a

p rędkość

ru ch u

pow ietrza

w m /s

T em pera tu ra

M aksym alna

pręd kość pow ie-

trza w m /s

L ekk a

3°C

0,3

18-21°C

0,3

Ś red n io lek k a

3°C

0,5

14-18°C

0,4

C ięŜk a

3°C

0,8

10-15°C

0,5

Dzi

kuj

za uwag