Bezpieczeństwo 

wewnętrzne

mł. insp. dr inż. Andrzej Urban Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie

Literatura do przedmiotu

• T. Cielecki, Prewencja kryminalna, Opole 2004
• A. Urban, Prewencja kryminalna, Szczytno 2006.
•

K. Łojek, R. Głowacki, A. Tyburska, A. Urban, 

Poradnik dla starostów i członków komisji 

bezpieczeństwa, Szczytno 2007.

•

K. Łojek, Metodyka rozwiązywania problemów 
kryminalnych, Szczytno 2008.

•

A. Urban, Bezpieczeństwo społeczności 
lokalnych, WAiP, Warszawa 2009.

Lokalne strategie zapewniania 

bezpieczeństwa

:

•

Tezy:

•

Pojęcie strategii działań profilaktycznych. 

•

Rodzaje strategii działań profilaktycznych. 

•

Elementy lokalnych strategii zapewnienia 

bezpieczeństwa. 

Lokalne strategie zapewniania 

bezpieczeństwa

:

Wykład: Pojęcie strategii, metody strategii 

kreatywnej i destruktywnej, profilaktyka 
I, II i III stopnia. Makrosystem 

zapobiegania przestępczości. Pojęcie 

polityki społecznej i kryminalnej oraz 
dziedzin profilaktyki, funkcje profilaktyki. 

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Ze względu na zakres działań zapobiegawczych 

policji można wyróżnić trzy funkcje 

profilaktycznej działalności policji:

•

Funkcja operatywna – najszerzej stosowana. 

To działania operacyjno-rozpoznawcze, 
których celem jest zebranie podstawowych 

informacji związanych z działalnością osób 

podejrzewanych o prowadzenie działalności 

przestępczej. 

B. Hołyst, Kryminalistyka, Warszawa 2004.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Ze względu na zakres działań zapobiegawczych 

policji można wyróżnić trzy funkcje 

profilaktycznej działalności policji:

•

Funkcja badawcza – wykorzystuje 

prowadzenie badań na potrzeby działań 

profilaktycznych. Jedną z najczęściej 

stosowanych w jednostkach policji są badania 

na potrzeby dyslokacji służb prewencyjnych, 

analiza na potrzeby prowadzonego 

postępowania przygotowawczego, typowanie 

sprawców.

B. Hołyst, Kryminalistyka, Warszawa 2004 .

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Ze względu na zakres działań zapobiegawczych 

policji można wyróżnić trzy funkcje 

profilaktycznej działalności policji:

•

Funkcja instruktażowa – to oddziaływanie na 

ogół obywateli, aby uniemożliwiali lub 

utrudniali popełnienie przestępstw. Od kilku 

lat sztandarowym przejawem tej funkcji są 
powiedzenia ”zamknij drzwi unikniesz 

włamania”, „uwaga kieszonkowcy”

B. Hołyst, Kryminalistyka, Warszawa 2004.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Etapy tych działań zapobiegawczych:
•

Etap działań pierwotnych, w którym 

chodzi o takie kształtowanie polityki 

społecznej, aby eliminować warunki 

sprzyjające popełnianiu przestępstw.

Szerzej T. Cielecki, Prewencja kryminalna, Opole 2004.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Etapy tych działań zapobiegawczych:
•

Etap działań wtórnych, w którym 
chodzi o usuwanie warunków 

sprzyjających popełnianiu przestępstw 

oraz tworzenie utrudnień ich popełnia.

Szerzej T. Cielecki, Prewencja kryminalna, Opole 2004.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Etapy tych działań zapobiegawczych:
•

Etap działań następczych obejmuje 

reakcje na popełnione przestępstwa, 

a więc nastawiony jest na zapobieganie 

ponownemu popełnieniu przestępstwa 

przez tego samego sprawcę lub inne 
osoby.

Szerzej T. Cielecki, Prewencja kryminalna, Opole 2004. 

Lokalne strategie zapewniania 

bezpieczeństwa

:

•

Strategia jest ogólnym programem 
definiowania i realizacji celów organizacji 

oraz pełnienia jej misji. (…) 

•

Strategia jest układem w czasie reakcji 
organizacji na jej otoczenie.

J. A. F. Stoner, Ch. 

Wankler, Kierowanie, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1994 r. 

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Każda strategia powinna zawierać 5 głównych 

cech:

•

Horyzont czasowy.

•

Efekty.

•

Skupienie wysiłków.

•

Układ decyzji.

•

Wszechobecność. 

J. A. F. Stoner, Ch. 

Wankler, Kierowanie, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1994 r. 

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Przy podejmowaniu działań profilaktycznych 

możliwe są trzy strategie: 

•

Kreatywna.

•

Destruktywna

•

Neutralizująca.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007; K. Łojek, Metodologia 

rozwiązywania problemów kryminalnych, Szczytno, 2008. 

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Strategia kreatywna: polega na rozwijaniu 

zjawisk pożądanych aby wypierały 

zjawiska niepożądane lub nie 

pozostawiały dla nich miejsca.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007. 

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Strategia destruktywna : polega na 

podejmowaniu działań niszczących 

niepożądane zjawisko.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007. 

Lokalne strategie zapewniania 

bezpieczeństwa

:

Strategia neutralizująca : polega na 

niszczeniu zjawisk niepożądanych przy 
pomocy metod strategii kreatywnej.

K. Łojek, Metodologia rozwiązywania problemów kryminalnych, Szczytno, 2008.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii kreatywnej są:
•

Szkolenie, świadome wpajanie wiedzy 

i umiejętności w określonych 
dziedzinach.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii kreatywnej są:
•

Przekonywanie, czyli wskazywanie 

argumentów przemawiających za 

wyborem określonego zachowania.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii kreatywnej są:
•

Propaganda, czyli oddziaływanie na 

zachowanie poprzez sferę emocji oraz 

podświadomość.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii kreatywnej są:
•

Przetwarzanie, czyli wprowadzenie 

takich zmian w środowisku, które 

sprzyjają zachowaniom poprawnym.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii destruktywnej są:
•

Uniemożliwianie, czyli odcinanie 

możliwości lub utrudnianie 

podejmowania określonych zadań, np. 
rozprowadzania narkotyków, 

dokonywania włamań.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii destruktywnej są:
•

Wytłumianie, czyli reagowanie sankcją 

negatywną na zachowanie przestępcze.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii destruktywnej są:
•

Zagrażanie, czyli zapowiadanie reakcji 

negatywnej na określone zachowanie.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007.

Lokalne strategie 

zapewniania bezpieczeństwa

:

Metodami strategii destruktywnej są:
•

Zagrażanie, czyli zapowiadanie reakcji 

negatywnej na określone zachowanie.

J. Błachut, A. Gaberle, K. Krajeński, Kryminologia, Arche s. c., Gdańsk 2007. 

System przeciwdziałania przestępczości i patologii

Polityka społeczna

System zapobiegania ogólnego

Polityka kryminalna

System zapobiegania specjalnego

Profilaktyka 
kryminalistyczna
Cel: 

uniemożliwienie 
lub utrudnienie 

przestępstwa

Profilaktyka 
kryminologiczna:

Cel: wpływ na 

zmianę ujemnych 
postaw i tendencji

Polityka karna:
Cel: dostosowanie 
kary do 

przestępstwa 

i osobowości 
sprawcy 

Profilaktyka 
penitencjarna
Cel: 
resocjalizacja.

T. Cielecki, Realizacja przez policję strategii prewencyjnej w zwalczaniu …, Słupsk 1999.

Prewencja                     
sytuacyjna

Prewencja 

społeczna

Tematy kontrolne

•

Polityka społeczna i kryminalna.

• Dziedziny profilaktyki.

• Funkcje profilaktyki.

• Strategia kreatywna, destruktywna, 

neutralizująca oraz ich metody.

Temat następnego wykładu:

zachowania antyspołeczne, a poczucie 

zagrożenia.