Marek Jarzębski: Panie profesorze, czy pozy-
cja fizjoterapeuty w systemie opieki zdrowot-
nej odpowiada aspiracjom tego zawodu?
Zbigniew Śliwiński: W ostatnich latach
w Polsce znacznie się ona poprawiła.
Pojawiło się wiele uregulowań praw-
nych w randze rozporządzenia ministra
zdrowia, szczególnie dotyczących klasy-
fikacji zawodów, gdzie fizjoterapeuci są
wylistowani, a taryfikator kwalifikacyjny,
w którym mówi się o fizjoterapeucie, wska-
zuje, jakie odpowiednie stanowiska może
zajmować w ochronie zdrowia.
Bardzo dużym dowartościowaniem tej grupy
zawodowej jest Rozporządzenie Ministra
Zdrowia z 30 września 2002 r. dotyczące spe-
cjalizacji dla fizjoterapeutów. Spowodowało
ono, że teraz nasze specjalizacje prowadzi
nie CMKP, lecz ośrodki, które uzyskały wpis
na listę ministra i odpowiednią akredytację.
Jest ich w tej chwili 19. Łącznie dysponują
one 136 miejscami akredytacyjnymi. Kształ-
cimy fizjoterapeutów nie tylko w wymiarze
podstawowym w szkołach licencjackich, ale
i na studiach magisterskich. Prowadzimy
również kształcenie podyplomowe w ra-
mach dwu- lub czteroletniej specjalizacji.
Dwuletnia przeznaczona jest dla osób,
które wcześniej uzyskały pierwszy stopień
specjalizacji, a czteroletnia dla tych, które po
trzyletniej pracy chcą podjąć trud uzyskania
tytułu specjalisty.
A relacje z lekarzami ze szczególnym uwzględ-
nieniem specjalistów rehabilitacji medycznej?
Fizjoterapeuci polscy chcą być partnerami
w dyskusji na temat usprawniania pa-
cjentów i szeroko rozumianej fizjoterapii.
Jednak dalecy jesteśmy od myśli o wywo-
ływaniu konfliktów w środowisku. Nie
zależy nam na udowadnianiu, kto ma rację.
Zadaniem lekarza jest zbadać pacjenta
i postawić diagnozę lekarską. Obowiąz-
kiem fizjoterapeuty natomiast przyjąć
pacjenta z taką diagnozą, co nie znaczy, że
ma on bezkrytycznie wykonywać wszyst-
kie zalecenia. Powinien wykonać badanie
czynnościowe i postawić odpowiednią
diagnozę funkcjonalną, która będzie
podstawą do rzetelnego przygotowania
programu usprawniania leczniczego. W ta-
kiej korelacji coraz częściej udaje się nam
współpracować, choć czasami zdarzają się
„nieporozumienia”.
Ostatnie szczegółowe warunki dla NFZ
opracowane w roku ubiegłym, a wdrażane
w tym, jednoznacznie pokazują, że pozycja
fizjoterapeuty uległa dowartościowaniu.
Lekarz rodzinny pierwszego kontaktu ma
teraz prawo skierować zdiagnozowanego
pacjenta do zakładu rehabilitacji, gdzie fizjo-
terapeuta rozpisuje program usprawniania:
zleca zabiegi fizykalne, ustala program fizjo-
terapii. Po zakończonej terapii pisze raport
dla lekarza kierującego, mówiący o tym, co
udało się uzyskać w czasie postępowania
usprawniającego. Wydaje się, że to dobry
model, choć daleko mu jeszcze do wzor-
ców, które obowiązują w Anglii, Szwajcarii,
Nowej Zelandii czy Australii, gdzie program
fizjoterapeutyczny od początku do końca jest
realizowany przez fizjoterapeutę rejestrowa-
nego w systemie ogólnokrajowym.
Właśnie o tę rejestrację chciałbym teraz za-
pytać. Na jakich zasadach powinna ona prze-
biegać? Kto w Polsce powinien mieć prawo
wykonywania zawodu? Kto może prowadzić
zakład świadczący tego rodzaju usługi?
To jest zagadnienie, nad którym przy-
najmniej od roku bardzo intensywnie
pracujemy. Z racji tego, że w naszym kraju
powstało bardzo wiele różnej jakości szkół
kształcących fizjoterapeutów na różnych
poziomach, zaistniała konieczność wpro-
wadzenia systemu weryfikacji dyplomów.
Pewnie pan nie wie, że w tej chwili kieru-
nek „fizjoterpia” posiada około 150 szkół.
Program MEN i Państwowej Komisji
Akredytacyjnej nie jest chyba do końca
szczelny. Wymagania kadrowe, jakie
obowiązują na kierunku fizjoterapia, za-
kładają konieczność zatrudnienia dwóch
samodzielnych pracowników naukowych.
Jeśli podejść do tych wytycznych rygory-
stycznie, szkół nie powinno być więcej
niż 30. Tymczasem, zwłaszcza w systemie
zaocznym, kształci się ogromną liczbę stu-
dentów, którzy po trzech latach otrzymują
tytuł licencjata. Ich wiedza i umiejętności
są bardzo dyskusyjne.
W koncepcji mojej i Polskiego Towarzystwa
Fizjoterapii nadal otwarta pozostaje sprawa
ustawy o zawodzie fizjoterapeuty, z którą
już dwukrotnie udało nam się dojść do laski
marszałkowskiej. W poprzedniej kadencji
odbyły się nawet dwa czytania w powołanej
specjalnie do tego celu podkomisji.
Pracujemy dalej. Liczymy, że na początek
uda się nam wprowadzić zapisy o zawo-
dzie fizjoterapeuty do przygotowywanej
przez MZ ustawy o zawodach mających
zastosowanie w ochronie zdrowia, choć
wciąż uważamy, że fizjoterapeutom nale-
ży się odrębna ustawa. Przecież w Polsce
zawód ten wykonuje około 40 tys. osób,
zatem jest to trzecia po lekarzach i pie-
lęgniarkach grupa zawodowa pracująca
bezpośrednio z pacjentem.
Uregulowania wymaga struktura przynależ-
ności szkół. Część z nich kontroluje resort
kultury fizycznej, a ich absolwenci są prze-
cież pracownikami ministra zdrowia.
Ujednolicenie systemu jest więc w Polsce
koniecznością.
Odwołujemy się do sprawdzonych angiel-
skich, szwajcarskich czy australijskich
wzorców, które mówią o jednolitym
systemie kształcenia, ustawie o zawodzie
i o samorządzie. Podjęliśmy już działania
w nowym parlamencie, przeprowadziliśmy
wiele rozmów z marszałkiem i posłami.
Przestawiliśmy nasz program niektórym
senatorom. Wiemy, że wiceminister Piecha
również otrzymał projekt naszej ustawy.
Mamy nadzieję, że uda się wprowadzić go
jeszcze w tym roku pod obrady sejmu.
Nie chcemy
fizjoterapeutów
z przypadku
Rozmowa z krajowym konsultantem ds. fizjoterapii,
prof. dr. hab. med. Zbigniewem Śliwińskim.
COVER STORY
8
REHABILITACJA W PRAKTYCE 1/2006
