background image

Tablica 10 

Antysemityzm w II Rzeczypospolitej  

 

 

Protokoły  Mędrców  Syjonu
broszura 

antysemicka, 

dokumentująca 

rzekomy 

spisek  Ŝydowski  zmierzający 
do  zdobycia  dominacji  nad 
ś

wiatem. 

Została 

sfabrykowana  przez  carską 
tajną  policję  tzw.  ochranę  u 
schyłku XIX w. Przed I wojną 
ś

wiatową  nie  odegrała  ona 

wielkiej  roli,  ale  w  okresie 
międzywojennym 

stanowiła 

podstawowy  tekst,  na  który 
powoływali  się  propagandyści 
antysemityzmu.  
 

 

Nagonka 

na 

nauczycieli 

ś

ydów. Objawem nasilenia się 

fali  antysemityzmu  były  m.in. 
wysiłki 

zmierzające 

do 

eliminacji  śydów  nie  tylko  z 
polskiego 

Ŝ

ycia 

ekonomicznego 

ale 

kulturalnego.  
 

 

Prezydent 

RP 

Gabriel 

Narutowicz  (1865-1922)  po 
złoŜeniu  przysięgi  w  Sejmie 
11  XII  1922.  Na  ten  urząd 
wybrany  został  m.in.  dzięki 
głosom 

bloku 

mniejszości 

narodowych, skonstruowanego 
przez  Ŝydowskiego  polityka 
Icchaka 

Grünbauma, 

co 

wywołało 

silne 

emocje 

antysemickie  u  sporej  części 
społeczeństwa  polskiego.  W 
wyniku  brutalnej  nagonki  na 
osobę 

prezydenta-elekta, 

zorganizowanej 

przez 

Narodowa  Demokracje,  został 
on  16  grudnia  zamordowany 
przez 

fanatycznego 

zwolennika  endecji,  Eligiusza 
Niewiadomskiego.  
 

 

Ulica w Mińsku Mazowieckim 
po  zajściach  antyŜydowskich, 
8  VI  1936.  Ugrupowania 
skrajne 

głosiły 

potrzebę 

rozwiązania 

tzw. 

kwestii 

Ŝ

ydowskiej  raz  na  zawsze,  nie 

stroniąc  w  razie  potrzeby 
przed  uŜyciem  siły.  Powróciły 
pogromy ludności Ŝydowskiej.  

 

Ofiara  bojkotu  -  zamknięty  sklep  w 
dzielnicy  Ŝydowskiej  w  Warszawie, 
1938.  
 
WspółŜycie wielu narodów w 
niepodległej Rzeczypospolitej (65% 
Polaków, 16% Ukraińców, 9,8% 
ś

ydów) nie układało się harmonijnie. 

Odrębność języka, religii i obyczajów 
powodowała, Ŝe Polacy i śydzi Ŝyli 
niejako obok siebie. Antysemityzm 
polski miał podłoŜe polityczne i 
gospodarcze. Był charakterystyczny 
dla programów partii narodowych, 
szczególnie w momencie odbudowy 
państwa polskiego, gdy śydów 
posądzano o niechęć i 
przeciwdziałanie staraniom polskim o 
odzyskanie niepodległości. W latach 
trzydziestych, a zwłaszcza po śmierci 
Józefa Piłsudskiego, został 
wzmocniony polityką państwa 
(przyzwolenie na bojkot ekonomiczny, 
ustawa z 1936 r. ograniczająca ubój 
rytualny).  
 
W atmosferze propagandy i 
prowokacji nasiliły się napady i 
tumulty. Hasła antysemickie 
przenikały nawet do środowisk 
akademickich, a uniwersytety stały się 
widownią zajść antyŜydowskich, 
inspirowanych przez związanych z 
ruchem narodowym studentów. Pod 
ich presją władze niektórych uczelni 
wprowadziły tzw. getto ławkowe 

Page 1 of 3

ś

ydzi w polsce - Wydruk strony

2008-04-19

http://www.zydziwpolsce.edu.pl/panel10.html

background image

 
 
 

 

Demonstracja 

studentów 

Politechniki 

lwowskiej 

Ŝą

dających 

wprowadzenia 

getta ławkowego, 1937 r.  
 

 

"Getto  ławkowe".  Widownią 
ekscesów  antysemickich  były 
takŜe 

Uniwersytety. 

Prawicowo 

zorientowana 

młodzieŜ  coraz  gwałtowniej 
Ŝą

dała  przestrzegania  zasady 

"getta ławkowego", dzielącego 
salę wykładową na tzw. stronę 
aryjską (P) i Ŝydowską (L).  
 

 

 

Miejsca 

najpowaŜniejszych 

zajść 

antyŜydowskich 

Polsce w latach 1935-1937. W 
sumie 

tym 

czasie 

odnotowano 

ok. 

100 

ekscesów.  
 

 

Plakat 

wyborczy 

Obozu 

Zjednoczenia  Narodowego  z 
1938  r.  wzywający  do  izolacji 
ś

ydów  a  w  konsekwencji 

usunięcia  ich  z  Polski.  W 
momencie  wybuchu  II  wojny 
ś

wiatowej  poziom  niechęci 

Polaków 

stosunku 

do 

Ŝ

ydowskich 

współobywateli 

był  wysoki  i  rzutował  na 
wzajemne 

stosunki 

momencie 

realizacji 

przez 

nazistów programu Zagłady.  
 

(osobne miejsca dla studentów 
Ŝ

ydowskich) oraz numerus clausus

który ograniczał swobodny dostęp 
ś

ydów do wyŜszych uczelni poprzez 

wyznaczenie limitów przyjęć dla 
poszczególnych narodowości.  
 

 

Bojkot ekonomiczny śydów w 1936 r. 
W  wyniku  kryzysu  gospodarczego, 
którego  skutki  ugodziły  zarówno  w 
chrześcijan  jak  i  śydów,  nasiliły  się 
objawy 

antysemityzmu 

ekonomicznego.  Działo  się  to  juŜ  za 
przyzwoleniem  rządu,  który  ustami 
premiera  F.  Sławoja-Składkowskiego 
ogłosił: 

"Walka 

ekonomiczna 

owszem, ale krzywdy Ŝadnej".  

Page 2 of 3

ś

ydzi w polsce - Wydruk strony

2008-04-19

http://www.zydziwpolsce.edu.pl/panel10.html

background image

 

    

    

  

Page 3 of 3

ś

ydzi w polsce - Wydruk strony

2008-04-19

http://www.zydziwpolsce.edu.pl/panel10.html