background image

PRZEGŁOS 

1.  Język polski jest językiem fleksyjnym i różne koocówki fleksyjne powodują, że temat 

rzeczowników może się kooczyd na spółgłoskę twardą lub miękką tym samym w 
jednych formach są warunki do przegłosu a w innych niema i powstaje alternacja 

Lato – leto 

Lato – lete  

Mara – mere 

2.  Przyczyną tych alternacji jest proces przegłosu 

Ziolo – ziele, – kiedy sa warunki do przegłosu e przechodzi w o, jeśli niema tych warunkow 
zachodzi alternacja 

3.  Wyraz poziomka jest przykładem nieregularnego przegłosu ziemia 
4.  Piotr i Pietrze – z łacioskiego petre. Zapożyczenie forma odziedziczona (kontynuacja 

formy starszej) 

5.  Wiatr-wietrze brak wyrównania analogicznego, bo było nieregularne 

Wiadro-wiadrze wyrównanie analogiczne ma na celu wyrównanie tematów 
fleksyjnych w obrębie całego paradygmatu 

6.  Nie ma „o” ruchomego w polszczyźnie, tylko w wyrazach osioł- osła, kozioł-kozła jest 

to tzw fałszywy przegłos (e pochodzenia jerowego nie ulegało przegłosowi – dzionek, 
pionek, wioska, piosnka) 

7.  Przed –ny, -nik był jer miękki, który blokował zajście przegłosu, miękczył 

poprzedzającą spółgłoskę 

8.  Wyraz ten został bezpośrednio zapozyczony od staroczeskiego kostel 
9.  Ponieważ w tych wyrazach e było pochodzenia jerowego więc nie ulegało 

przegłosowi 

10. Ponieważ bogurodzica notuje formy sprzed przegłosu 
11. Legenda o św. Aleksym utrwala formy regularne bez przegłosu  

Żenie – nie ma warunków do przegłosu 

Żonie – efekt wyrównania analogicznego 

12. Wiośnie, sianie – nie ma alternacji, wynik wyrównania analogicznego 
13. Piana-pianie, sioło-siole to wyrównania analogiczne, ponieważ były nieregularne, w 

wiatr-wietrze brak takiego wyrównania 

14. Formant –nik, jer miękki blokował zajście przegłosu 
15. Formant –ny i jer miekki blokował zajście przegłosu 
16. Kozieł-kozioł, nie ma o ruchomego w polszczyźnie – pyt. 6 
17. Wyrównanie analogiczne do formy jezioro jednak w rzeczowniku brak wyrównania 

background image

18. Perd rozwinął się dwojako, bo w rzecz. Przód zaszedł regularny przegłos, zaśw 

przyimku przed był uzależniony od tego, co stało po przyimku, w rezultacie w 
przyimkach utrwaliły się formy bez przegłosu 

19. Na czele – nie ma warunków do przegłosu, forma regularna odziedziczona, na czole – 

zachodzi przegłos, efekt wyrównania analogicznego 

20. Lato – Lacie, Obiad- Obiadzie, Miara-Miarze