background image

1

Finanse-Podstawy

Wyk

ład 1

dr Sławomir Franek

Katedra Finansów

sfranek@uoo.univ.szczecin.pl

background image

2

Finanse- definicja

Finanse= zasoby pieniężne (Z), czyli wszędzie tam gdzie 

występuje pieniądz mówimy o finansach (statyczne 

podejście do pieniądza)

Ale

Finanse= stosunki ekonomiczne polegające na 

gromadzeniu, podziale i wydatkowaniu zasobów 

pieniężnych (podejście dynamiczne)
Pieniądz to także ewidencyjna miara procesów 

gospodarczych (finanse a rachunkowość)

Finanseó finire, finatio (orzeczenie sądowe kończące 

sprawę, którego treścią była należność pieniężna –

„financia pecuniara”)

background image

3

Gdzie obserwujemy zjawiska finansowe?
a) strumienie ekwiwalentne – powi

ązanie świadczenia 

pieni

ężnego jednej strony transakcji ze świadczeniem 

wzajemnym (praca, towar, us

ługa) 

wydatek pieni

ężny ó przychód pieniężny

O ekwiwalentno

ści decyduje mechanizm rynkowy

b) Strumienie transferowe – jednostronny charakter 

świadczenia pieniężnego ó brak świadczenia 
wzajemnego

Charakter uznaniowy lub prawny
c) Strumienie kredytowe – kreacja pieni

ądza oznacza jego 

tworzenie bez pozbawiania mo

żliwości innych podmiotów 

do dysponowania nim

background image

4

13 658,6

8 990,6

3. Pozosta

łe składniki M3

2 549,0

6 386,9

2.6. Fundusze ubezpiecze

ń społecznych

23 174,9

21 595,2

2.5. Instytucje samorz

ądowe

15 532,1

14 868,4

2.4. Instytucje niekomercyjne dzia

łające na rzecz gospodarstw domowych

175 820,2

181 259,9

2.3. Przedsi

ębiorstwa

40 504,4

36 646,1

2.2. Niemonetarne instytucje finansowe

445 101,2

421 194,4

2.1. Gospodarstwa domowe 

702 681,9

681 950,9

2. Depozyty i inne zobowi

ązania

97 174,0

92 707,0

1. Pieni

ądz gotówkowy w obiegu (poza kasami banków)

813 514,5

783 648,5

A. PODA

Ż PIENIĄDZA  (M3)

w mln z

ł

w mln z

ł

31.08.2011 (3) 

31.12.2010

WYSZCZEGÓLNIENIE

Stan na

Stan na

background image

5

Ujęcie tradycyjne – powiązanie sfery pieniężnej 

gospodarki ze sferą realną, czyli zjawiska finansowe 

powstają w związku z wytwarzaniem dóbr i usług 

zaspokajających potrzeby ludzkie
Autonomiczna sfera finansów – transakcje, w których 

występuje pieniądz następują w oderwaniu od sfery 

realnej; pieniądz traktowany w wymiarze abstrakcyjnym 

(symbolicznym)

background image

6

background image

7

Laureaci Nagrody Nobla za badania 
dotycz

ące finansów

Milton Friedman (1967)- twórca monetaryzmu
James Tobin (1981)- za analiz

ę rynków finansowych i ich relacji z 

decyzjami o kupnie, zatrudnieniu, produkcji i cenach 

Franco Modigliani (1985) - za pionierskie analizy oszcz

ędności i 

rynków finansowych 

James Buchanan (1986) – teoria wyboru publicznego
Harry Markowitz, Merton Miller, William Sharpe (1987)- teoria 

portfela inwestycyjnego, teoria dywidend

Robert Merton, Myron Scholes (1997)- wycena pochodnych 

instrumentów finansowych

Robert Mundell (1999)-teoria optymalnych obszarów walutowych 
George Akerman, Michael Spence, Joseph Stiglitz (2001)- teoria 

asymetrii informacji

Edmund Phelps (2006) – za badania nad zwi

ązkiem inflacji z 

bezrobociem

background image

8

Pieni

ądz to nie wszystko (w 

finansach te

ż…)

Instrument finansowy – zobowi

ązanie finansowe 

(roszczenie ) dotycz

ące majątku jednych 

podmiotów w stosunku do drugich

Dwoisto

ść instrumentów finansowych

Wspó

łczesne instrumenty to obietnice 

(obiecujemy, 

że wypożyczone /zainwestowane 

środki pieniężne zostaną zwrócone wraz z 
innymi p

łatnościami (odsetki,dywidenda) w 

dalszym okresie

Zaufanie do emitenta odzwierciedlone w warto

ści 

instrumentu finansowego

background image

9

background image

10

Płynność, ryzyko, rentowność
instrumentów finansowych

n

Gotówka

n

Pieni

ądz bezgotówkowy (depozytowo-kredytowy)

n

Papiery warto

ściowe (akcje, obligacje….)

n

Waluty/dewizy

n

Złoto (?)

background image

11

background image

12

background image

13

Przeczyta

ć:

System finansowy w Polsce, red. B. 

Pietrzak, Z. Pola

ński, B. Woźniak, rozdz. 

1.1-1.3

Rozwój systemu finansowego w Polsce w 

latach 2002-2003, strony 12-18

www.nbp.pl

– dzia

ł: System finansowy