background image

PRACOWNIA KOMPLEKSOWEJ OPIEKI – EGZAMIN 

 

1. 

Cele zmiany bielizny pościelowej. 

 

 

Zachowanie czystości bielizny pościelowej 

  Zapewnienie wygody 

  Zapewnienie dobrego samopoczucia 

 

Dbanie o estetyczny wygląd pacjenta i jego otoczenia 

 

Zapobieganie powikłaniom 

2. 

Niebezpieczeństwo podczas zmiany bielizny pościelowej z podopiecznym i bez 

podopiecznego. 

Z podopiecznym: 

   Oziębienie podopiecznego 

 

Zmęczenie podopiecznego 

  Urazy mechaniczne 

 

Rozejście się rany 

 

Przemieszczenie lub poluzowanie sprzętów i materiałów zastosowanych u 
podopiecznego 

 

Nasilenie dolegliwości bólowych u podopiecznego 

 

Rozłączenie lub uszkodzenie opatrunków  

Bez podopiecznego: 

 

Przemieszczenie się drobnoustrojów 

 

3. 

Zasady zmiany bielizny pościelowej bez podopiecznego. 

 

Właściwie przygotowanie wszystkich przyborów  

 

Posługiwanie się celowymi, zdecydowanymi ruchami 

 

Pracowanie na ugiętych w stawie kolanowym kończynach dolnych 

 

Unikanie kontaktu brudnej bielizny pościelowej z czystą oraz odzieżą opiekuna 

 

Składanie i odkładanie do worka brudnej bielizny pościelowej. 

 

4. 

Zasady zmiany bielizny pościelowej z podopiecznym.  

 

Ocena stanu zdrowia i czystości bielizny pościelowej 

background image

 

Udzielenie informacji o zaplanowanych działaniach i uzyskanie na nie zgody 

 

Zapewnienie warunków intymności 

 

Dbanie o wygodę i bezpieczeństwo podopiecznego 

  Posługiwanie się celowymi, zdecydowanymi ruchami 

 

Pracowanie na ugiętych w stawie kolanowym kończynach dolnych 

 

Unikanie kontaktu brudnej bielizny pościelowej z czystą oraz odzieżą opiekuna 

 

Składanie i odkładanie do worka brudnej bielizny pościelowej. 

5. 

Zasady ścielenia łóżka pustego 

 

Pościelenie łóżka tak, aby bielizna była dobrze naciągnięta 

 

Ułożenie pościeli z obu stron łóżka na jednakowej długości 

 

Pozycja ciała oszczędzająca kręgosłup opiekunki 

 

Wykonywanie pracy jak najmniejszą liczbą ruchów 

 

Układanie na krześle pościeli w sposób warstwowy zgodnie z kolejnością zakładania jej 

na łóżko 

 

Przestrzeganie zasad higieny (umycie rąk, unikanie kontaktu z ubraniem opiekunki, 

twarzą,  szyją, włosami, ustami, nie wzniecanie kurzu) 

6. 

Zasady ścielenia łóżka z podopiecznym. 

 

Pościelenie łóżka tak, aby bielizna była dobrze naciągnięta 

 

Ułożenie pościeli z obu stron łóżka na jednakowej długości 

 

Pozycja ciała oszczędzająca kręgosłup opiekunki 

 

Nawiązanie kontaktu z chorym i utrzymanie go 

 

Dbanie o wygodę i bezpieczeństwo chorego w czasie wykonywania czynności 

 

Wykonywanie pracy jak najmniejszą liczbą ruchów 

 

Układanie na krześle pościeli w sposób warstwowy zgodnie z kolejnością zakładania jej 

na łóżko 

 

Przestrzeganie zasad higieny (umycie rąk, unikanie kontaktu z ubraniem opiekunki, 

twarzą,  szyją, włosami, ustami, nie wzniecanie kurzu) 

7. 

Czynności przygotowawcze przed zmianą bielizny pościelowej bez 

podopiecznego. 

 

 

Higieniczne umycie rąk 

 

Przygotowanie sprzętu i materiału: 

background image

 

 

Worek na brudna bieliznę 

 

Rękawiczki 

  Myjka  

 

Przygotowanie krzesła lub stolika przyłóżkowego  

 

8. 

Czynności przygotowawcze przed słaniem łóżka z podopiecznym. 

 

Higieniczne umycie rąk 

 

Zapoznanie się ze stanem podopiecznego i uzyskanie zgody 

 

Przygotowanie sprzętu i materiału: 

 

 

Worek na brudna bieliznę 

 

Rękawiczki 

  Myjka  

  Przygotowanie krzesła lub stolika przyłóżkowego  

9. 

Przygotowanie podopiecznego leżącego do słania łóżka. 

 

Zapoznanie się ze stanem podopiecznego i uzyskanie zgody 

 

background image

10.  Środki ochrony własnej podczas wykonywania czynności higieniczno – 

pielęgnacyjnych. Zasadność ich stosowania. 

 

 

Rękawiczki jednorazowe  

  Fartuszek 

 

Płyn do dezynfekcji rąk 

 

Własny ręcznik  

 

11.  Zasady mycia ciała podopiecznego pozostającego w łóżku.

 

 

Zapewnienie warunków intymności i poszanowania godności osobistej. 

 

Uzyskanie zgody na wykonanie czynności higienicznej. 

 

Zabezpieczenie podopiecznego przez skutkami niepożądanymi mycia – kąpieli w łóżku. 

 

Wykonywanie czynności zgodnie z upodobaniami podopiecznego 

 

Zachęcanie podopiecznego do maksymalnej samodzielności. 

 

Zwracaj uwagę na temperaturę wody i otoczenia 

  Obserwuj podopiecznego i utrzymuj z nim kontakt słowny i wzrokowy. 

12.  Kolejność mycia ciała podopiecznego pozostającego w łóżku.

 

 

 

OD GÓRY DO DOŁU CIAŁA 

  ZAWSZE W KIERUNKU KSOBNYM 

 

OD PRZODU CIAŁA DO TYŁU 

 

OD ZEWNĄTRZ DO WEWNĄTRZ  

Postępowanie 

 

Twarz myje się okrężnymi ruchami, można myć ją bez mydła 

  Ramiona  

 

Górna część ciała (przednia) 

 

Kończyny dolne (od palców stopy do góry) 

  Plecy 

  Okolice intymne 

13.  Zasady pielęgnacji oczu podopiecznego. 

Jest to oczyszczenie części zewnętrznych oczu z wydzieliny i cząsteczek brudu.  

Ze względu na wrażliwość oczu ich pielęgnacja powinna być przeprowadzana: 

  Starannie 

background image

  W warunkach aseptycznych 

 

Ostrożnie 

 

Zawsze w kierunku od zewnątrz do wewnątrz (kierunek odpływu łez) 

 

14.  Materiał i sprzęt niezbędny do wykonania kąpieli podopiecznego w łóżku. 

 

Ręczniki – 2 sztuki 

  Miska 

 

Mydło / żel pod prysznic / żel do higieny intymnej 

 

2 myjki lub gąbki 

  Gaziki/patyczki higieniczne 

 

Maści/kremy ochronne np. Sudocrem, PV30, maść witaminowa 

 

Spirytus kamforowy/oliwki/emulsje do ciała 

 

Dzbanek z wodą 

  Zestaw do higieny jamy ustnej 

 

Podkłady higieniczne 

 

15.  Przygotowanie podopiecznego i jego otoczenia do kąpieli w łóżku. 
 

Przygotowanie otoczenia 

Zamknięcie okien i drzwi 

Zapewnienie właściwego mikroklimatu 22-26 stopni  

Zabezpieczenia łóżka 

Ułożenie sprzętów na stoliku przyłóżkowym  

Obluzowanie wierzchniego przykrycia 

 Przygotowanie podopiecznego: 

Poinformowanie o zaplanowanych działaniach i uzyskanie na nie zgody 

Zapewnienie warunków intymności 

Zapewnienie wygodnej i bezpiecznej pozycji 

 

16.  Zasady obowiązujące podczas kąpieli podopiecznego w wannie. 

 

 

PRZYGOTOWANIE PODOPIECZNEGO 

 

Wyjaśnienie w jaki sposób ma korzystać z udogodnień 

background image

 

Pozostawienie w pobliżu dzwonka alarmowego 

 

Zabezpieczenie opatrunków, cewnika, przetok 

 

BEZWZGLĘDNIE POZOSTAWIENIE OTWARTYCH DRZWI OD ŁAZIENKI 

!!! 

 

CZYNNOŚCI WŁAŚCIWE 

 

Ustalenie samodzielności podopiecznego podczas prowadzenia go do łazienki 

 

Skontrolowanie poziomu i temperatury wody przed wejściem podopiecznego 

 

Pomoc przy zdjęciu bielizny 

 

Pomoc przy wejściu do wanny 

 

Pozostawienie podopiecznemu 10-15min na umycie się (ewentualna pomoc) 

 

Pomoc w wyjściu z wanny i osuszeniu skóry 

 

Skontrolowanie stanu skóry 

 

Nasmarowanie skóry balsamem lub kremem do ciała 

 

Pomoc w założeniu bielizny i zapewnienie ciepłego okrycia 

17.  Zasady obowiązujące podczas kąpieli podopiecznego pod prysznicem 

 

SPRZĘT I MATERIAŁ 

• 

Ręczniki kąpielowe 

• 

Myjka lub gąbka 

• 

Mydło lub żel pod prysznic 

• 

Szampon 

• 

Czysta bielizna 

• 

Mata kąpielowa 

• 

Materiał do zabezpieczenia opatrunków 

• 

Krzesło lub stołek w przypadku kąpieli w pozycji siedzącej 

 

CZYNNOŚCI PRZYGOTOWAWCZE 

• 

Zapoznanie się ze stanem podopiecznego 

•  Wyłożenie matą kąpielową brodzika 

• 

Ustawienie przewodu natrysku na wysokości podopiecznego 

• 

Zadbanie o to, aby nie było przeciągu (temperatura pomieszczenia 22-26 

stopni) 

 

CZYNNOŚCI WŁAŚCIWE 

• 

Pomoc pacjentowi w przemieszczeniu się pod prysznic 

background image

• 

Zapewnienie bezpieczeństwa fizycznego 

• 

Pomoc w zdjęciu bielizny 

• 

Uregulowanie strumienia i temperatury wody 

• 

Pomoc zgodna z określonym deficytem 

 

18.  Wskazania i przeciwwskazania do kąpieli podopiecznego w wannie i pod prysznicem.

 

W wannie nie mogą być kąpani podopieczni w stanie ciężkim, z poważnymi zaburzeniami 

funkcji organizmu, gorączkujący, ze zmianami zakaźnymi na skórze, otwartymi trudno 

gojącymi się ranami oraz opatrunkami unieruchamiającymi. 

Kąpiel w wannie można zalecić podopiecznym, którzy są w stanie samodzielnie lub z pomocą 

osób drugich wykonywać pewne czynności samoobsługowe, a także mają zachowaną zdolność 

w miarę sprawnego poruszania się.  

Z prysznica mogą korzystać osoby samodzielne z zachowaną zdolnością chodzenia lub chorzy 

przemieszczający się na wózku, ale wystarczająco silni, którzy oczekują tylko niewielkiej 

pomocy. 

19.  Jakie czynności składają się na toaletę jamy ustnej?

 

 

Podłożenie pod brodę ręcznika 

 

Uniesienie głowy podopiecznego (lewą ręką) 

 

Podanie kubka z wodą do wypłukania ust 

 

Podanie szczoteczki z pastą 

 

Umycie zębów 

 

Podanie wody do przepłukania ust 

 

Wytarcie ust ręcznikiem 

 

Wyjęcie ręcznika spod brody 

 

20.  Cel wykonywania toalety jamy ustnej.

 

  Oczyszczenie jamy ustnej z resztek pokarmu 

 

Zapobieganie stanom zapalnym i zakażeniom jamy ustnej 

  Likwidacja przykrego smaku i zapachu 

 

Zapobieganie próchnicy 

 

Pobudzenie wydzielania śliny 

 

Wykonanie masażu dziąseł 

  Poprawa samopoczucia podopiecznego 

 

background image

21.  Niebezpieczeństwa podczas wykonywania toalety jamy ustnej.

 

 

Uszkodzenie błony śluzowej jamy ustnej 

  Zachłyśnięcie pacjenta 

 

Przemieszczenie drobnoustrojów 

  Krwawienie 

 

Nasilenie dolegliwości bólowych 

 

22. 

 

Wskazania do wykonywania toalety jamy ustnej.

 

 

Zaburzenia świadomości 

 

Zmniejszona aktywność psychoruchowa 

 

Spadek odporności na zakażenia 

 

Zaburzenia połykania 

  Niemożność przyjmowania pokarmów drogą doustną 

 

23.  Narzędzia  i  środki  potrzebne  do  wykonania  toalety  jamy  ustnej  i  ich 
przeznaczenie. 

 

Szczoteczka do zębów 

 

Pasta do zębów 

 

Płyn do płukania jamy ustnej 

 

Kubek z wodą 

 

Miska z wodą 

 

24.  Na czym polegają czynności przygotowawcze do karmienia podopiecznego 

niesamodzielnego?

 

ZESTAW: 

-  Serwetki 

-  Naczynie do picia 

-  Zestaw sztućców, talerzy 

-  Stolik, krzesło 

PRZYGOTOWANIE PODOPIECZNEGO: 

-  Zdiagnozowanie możliwości samoobsługowych 

background image

-  Właściwa  pozycja  ciała  –  półwysoka  lub  wysoka  (zapobiega  nudnościom, 

wymiotom) 

-  Zabezpieczenie odzieży chorego 

-  Umożliwienie skorzystania z ubikacji gdy jest taka potrzeba 

PRZYGOTOWANIE WŁASNE 

-  Umycie rąk 

-  DO KARMIENIA NIE ZAKŁADAMY RĘKAWICZEK !!!!!!!!!!! 

 

25. 

Podstawowe zadania składników odżywczych pożywienia. 

Składniki  odżywcze  pożywienia  to  białka,  węglowodany,  tłuszcze,  witaminy,  składniki 

mineralne, woda. 

Podstawowe zadania:   

 

Źródło  składników  do  utrzymania  podstawowych  procesów  życiowych  i 

aktywności 

 

Źródło materiału budulcowego  

 

Regulacja procesów życiowych w organizmie 

 

26. 

Wymień znane techniki mechanicznej obróbki żywności. 

  Gotowanie (na parze; pod zwiększonym ciśnieniem; pod zmniejszonym ciśnieniem)  

 

Smażenie  

  Pieczenie 

  Duszenie 

 

Zamrażanie 

  Zapiekanie  

 

27. 

Wymień znane techniki termicznej obróbki żywności.

 

  Mycie 

  Czyszczenie 

  Moczenie 

  Rozdrabnianie  

 

background image

28. 

Wymień zasady zdrowego żywienia. 

 

DBAJ O RÓŻNORODNOŚĆ POSIŁKÓW 

 

STRZEŻ SIĘ NADWAGI I OTYŁOŚCI, NIE ZAPOMNIJ O CODZIENNEJ 

AKTYWNOŚCI  

 

PRODUKTY ZBOŻOWE ŹRÓDŁEM ENERGII 

 

MLEKO I PRODUKTY MLECZNE STAŁYM ELEMENTEM CODZIENNEJ DIETY 

 

MIĘSO SPOŻYWAJ Z UMIAREM 

  CODZIENNIE JEDZ WARZYWA I OWOCE 

 

OGRANICZ TŁUSZCZE ZWIERZĘCE I UNIKAJ CHOLESTEROLU 

 

ZACHOWAJ UMIAR W SPOŻYCIU CUKRU I SŁODYCZY 

 

OGRANICZ SÓL 

 

PIJ DUŻO WODY 

  NIE PIJ ALKOHOLU 

 

29. 

Opisz produkty znajdujące się podstawie piramidy żywienia. 

Produkty  zbożowe(bogate  w  węglowodany  przyswajalne)  powinny  występować  w 

każdym  naszym  posiłku  w  ciągu  dnia.  Należy  je  oczywiście  urozmaicać,  np.  ciemne 

pieczywo, płatki zbożowe, makaron, musli czy płatki zbożowe. 

Produkty  występujące  w  tej  grupie  są  bogatym  źródłem  węglowodanów  złożonych, 

białka roślinnego, witamin z grupy B- B1, B2, B6 i PP, również błonnika pokarmowego 

ułatwiającego trawienie i regulującego prace jelit. 

 

30. 

Wymień ogólne zasady żywienia dietetycznego.

 

 

REGULARNE NIEZBYT OBFITE POSIŁKI 

  ZALECENIA SANITARNE 

 

WYSOKA JAKOŚĆ PRODUKTÓW 

  UROZMAICENIE  I ESTETYKA PODANIA  

 

31. 

Wymień  po  5  produktów  lub  potraw  dozwolonych  i  przeciwwskazanych  w 

diecie lekkostrawnej. 

PRODUKTY I POTRAWY DOZWOLONE 

1)  Produkty zbożowe – pieczywo pszenne, mąka pszenna, ryżowa, kukurydziana, 

drobne kasze, kasza jęczmienna, płatki owsiane 

background image

2)  Ziemniaki gotowane i pieczone 

3)  Cukier, miód, syropy marmolady, dżemy 

4)  Zupy warzywne, owocowe, krupnik, mleczne, ziemniaczane 

5)  Warzywa gotowane, budynie owocowe, soki warzywne 

PRODUKTY I POTRAWY ZABRONIONE 

1)  Pieczywo żytnie i mąka żytnia, kasza jaglana, makaron gruby 

2)  Kwaśne mleko i pikantne sery 

3)  Tłuste mięso, kaczka, gęś, węgorz, łosoś, śledź 

4)  Smalec, słonina, boczek, olej rzepakowy 

5)  Kalafior, kapusta, brukselka, rzepa 

6)  Ostre przyprawy (pieprz, ocet, musztarda)  

 

32. Wymień produkty przeciwwskazane w przypadku zaparć u osób starszych.  

 

cukry ( słodycze ) 

 

białe pieczywo, kasza manna 

  - produkty wzdymające: groch, fasola, kalafior, kapusta 

 

mięsa ( smażone), tłuste  

 

wędliny wieprzowe, peklowane, pasztety 

  - tłuste mleko i jego wyroby ( serki topione, tłuste sery) 

 

sałatki z majonezem 

  margaryny twarde, smalec 

  kakao, mocna herbata, kawa 

 

33. 

Wymień 5 produktów wskazanych w refluksie żołądkowym 

  - Chude wędliny i mięsa ( kurczak, indyk, cielęcina- gotowane na parze, duszone) 

  - Łuskany biały ryż, kasza manna, makarony 

 

chudy nabiał 

 

jaja na miękko 

  chude ryby gotowane 

  warzywa (marchew, buraczki, szparagi) 

  - jabłka bez skóry, pieczone, banany, morele 

 

background image

34. 

Wymień 5 produktów wskazanych w przypadku nadciśnienia tętniczego. 

  mleko w proszku 

  - produkty zbożowe: pieczywo chrupkie, kasza gryczana,  

 

jęczmienna 

  - warzywa: ziemniaki gotowane w skórce, buraki, czosnek, pomidory,    

 

ryby: makrela, łosoś 

  owoce: morele, banany 

 

35. 

Wymień miejsca pomiaru temperatury ciała z podziałem na wewnętrzne i 

zewnętrzne.

 

 

Zewnętrzne: 

 

- pod pachą, 

 

- w pachwinie 

 

Wewnętrzne: 

 

- w odbycie, 

 

- w ustach, 

 

- w przewodzie słuchowym zewnętrznym 

 

- w pochwie 

 

36. 

Wymień 5 błędów fałszujących wynik pomiaru temperatury ciała. 

 

1.    Nieprzestrzeganie zaleconego czasu trwania pomiaru 

2   Niewłaściwie przygotowany sprzęt do użycia 

3  Niewłaściwe włożenie i trzymanie podczas termometru podczas pomiaru 

4  Wykonywanie pomiaru w jamie ustnej po jedzeniu lub gorącym wypiciu płynu 

5  Niedokładne odczytanie wyniku 

6  Brak znajomości instrukcji 

 

 

 

background image

37. 

Wymień zasady obowiązujące podczas pomiaru oddechów

 

Wykonując badanie oddechu należy uwzględnić:   

 

Częstotliwość oddechów w trakcie 1 minuty 

 

Obserwację charakteru oddechu 

 

Obserwację ruchów klatki piersiowej 

 

Ocenę zapachu oddechu  

 

38. 

Wymień 6 cech prawidłowego oddechu.  

1  MIAROWY 

2  ŚREDNIOGŁĘBOKI 

3  BEZ WYSIŁKU 

4  BEZWONNY 

5  NIESŁYSZALNY 

6  WYDECH > WDECH 

 

39. 

Wymień 5 czynników wpływających na przyspieszenie oddechu.  

1  Wysiłek fizyczny 

2   Reakcje emocjonalne 

3   Gorączka 

4  Choroby płuc, urazy klatki piersiowej 

5  Zmniejszona ilość krwi lub tlenu w powietrzu.  

 

40. 

Wymień 5 czynników wpływających na wzrost tętna. 

1  Wiek 

2   Stany emocjonalne 

3   Wysiłek fizjologiczny 

4   Alkohol i nikotyna 

5   Gorączka (wzrost o 1 stopień = wzrost o 10-20 uderzeń) 

background image

6   Niewydolność krążenia, nerwica 

41. 

Wymień 5 błędów, jaki można popełnić dokonując pomiar ciśnienia tętniczego 

krwi.  

1  Mankiet do badania nie znajduje się na wysokości serca 

2   Mankiet założony na rękaw 

3   Niewłaściwy rozmiar mankietu 

4   Niepodparte przedramię podopiecznego 

5   Zbyt szybkie wypuszczenie powietrza z mankietu 

6   Tendencja do zaokrągleń 

7   Krótsze niż 3 minuty pomiary na tym samym ramieniu 

 

42. 

Wymień 5 nośników drobnoustrojów w środowisku domowym (5 źródeł).  

1  DESKA DO KROJENIA 

2  KOSZ NA ŚMIECI 

3  GĄBKA DO KĄPIELI 

4     RĘCZNIK                                 

5     ZLEW 

43. 

Wymień 5 środków wykorzystywanych do utrzymania właściwej higieny otoczenia.  

Płyn do mycia naczyń, szyb, podłogi, dywanów, łazienki, proszek do prania 

44. 

Wymień 10 narzędzi potrzebnych opiekunce do zapewnienia czystości                               

w środowisku domowym. 

Odkurzacz, pralka, wiadro, mop, miotła, szufelka, ściereczki , gąbki , deska do 

prasowania, żelazko.  

45. Wymień 5 technik utrzymania czystości w środowisku domowym 

podopiecznego.  

Mycie podłogi, mycie okien, odkurzanie dywanów, ścieranie kurzu z mebli, pranie 

odzieży, prasowanie. 

background image

46. Co to jest odleżyna i jaki jest mechanizm jej powstawania? 

Odleżyna – to martwicze owrzodzenia powstałe na skutek zaburzeń ukrwienia 

wywołanych uciskiem. 

Ich tworzeniu sprzyja : 

  brak ruchu 

 

niewystarczająca higiena 

  nietrzymanie moczu i stolca 

  niewłaściwe ułożenie chorego 

 

źle dobrany materac 

 

niestarannie posłane łóżko 

 

47. Wymień techniki pielęgnacyjne stosowane w celu zapobiegania rozwojowi 

odleżyn.  

 

mycie podopiecznego w celu zadbania o jego higienę osobistą 

 

sprawdzanie skóry raz dziennie 

  smarowanie skóry maściami, kremami 

  nacieranie 2 razy dziennie spirytusem 

 

masowanie i oklepywanie miejsc narażonych na odleżyny 

 

zmienianie ułożenia chorego co 1-2 godziny i na każdą jego prośbę 

 

częste sadzanie pacjenta , aby jego stopy spoczywały na podłodze 

  dbanie by pościel była sucha  

 

naciąganie prześcieradła tak, by było gładkie 

 

podkładanie gumowego kółeczka obłożonego płócienną poszewką pod miejsce  

ucisku   

 

podkładanie pod nogi zwiniętego koca, poduszki, wałka- muszą być miękkie 

  zastosowanie materaca przeciwodleżynowego (zmienno – ciśnieniowego)  

 

48. 

Jaki jest cel wykonywania ćwiczeń u podopiecznego niesamodzielnego 

pozostającego w łóżku? 

 

aby zapobiec odleżynom  

  usprawnienie podopiecznego  

 

 

 

background image

49. 

Jakie środki i narzędzia użyjesz do pielęgnowania podopiecznego leżącego? 

 

 Ręczniki – 2 sztuki 

Miska 

Mydło / żel pod prysznic / żel do higieny intymnej 

2 myjki lub gąbki 

Gaziki/patyczki higieniczne 

Maści/kremy ochronne np. Sudocrem, PV30, maść witaminowa 

Spirytus kamforowy/oliwki/emulsje do ciała 

Dzbanek z wodą 

Zestaw do higieny jamy ustnej 

Podkłady higieniczne 

 

50. 

Jakie czynniki wpływają na powstawanie odleżyn? Scharakteryzuj 5 czynników.

 

Ich tworzeniu sprzyja brak ruchu, niewystarczająca higiena, nietrzymanie moczu i stolca, 

niewłaściwe ułożenie chorego, źle dobrany materac lub niestarannie posłane łóżko. 

Odleżyny najczęściej powstają w okolicach kości krzyżowej, wzdłuż kręgosłupa, na łopatkach 

i piętach, czyli w tych miejscach, które mają bezpośredni kontakt z podłożem. U pacjentów 

ułożonych na boku – na kościach miednicy oraz wewnętrznej stronie kostek i kolan. 

 

51. 

Jakie niebezpieczeństwa mogą zagrażać osobie udzielającej pierwszej pomocy? 

Niebezpieczeństwo może stanowić np. wypadek drogowy, pożar, tonięcie, akty agresji 

czy nawet obawa przed zarażeniem się w kontakcie z poszkodowanym.  

 

52. 

Dlaczego poszkodowanemu nie powinno się podawać nic do picia i jedzenia, 

nawet jeśli się tego domaga? 

Ponieważ nie wiemy co poszkodowanemu dolega.  

53. Wymień 3 telefony służb ratunkowych w Polsce. 

  112 

  998 

background image

  999 

  997. 

 

54. 

Scharakteryzuj elementy prawidłowego wzywania karetki pogotowia. 

DZWONIĘ PO POMOC I CO… 

MIEJSCE WYPADKU: 

•  Ulica 

•  Nr domu 

•  Piętro  

•  Znaki orientacyjne    

 RODZAJ WYPADKU 

•  Drogowy 

•  Pożar 

•  Zasłabnięcie 

•  Choroba  

OSOBY RANNE 

•  Ile 

•  Jak ciężko ranne 

•  Dorośli czy dzieci 

RODZAJ I STOPIEŃ OBRAŻEŃ 

•  Zatrzymanie oddechu 

•  Zatrzymanie krążenia 

•  Silny krwotok 

•  Porażenie prądem 

•  Zatrucie 

PODAJ SWOJE DANE I POWIEDZ SKĄD DZWONISZ – POCZEKAJ AŻ 

DYSPOZYTOR POWIE ŻE PRZYJĄŁ ZGŁOSZENIE 

 

background image

55. 

Wyjaśnij następujące skróty: NZK, RKO, ABC, BLS

 

  NZK – nagłe zatrzymanie krążenia  

  RKO – resuscytacja krążeniowo – oddechowa  

  ABC – schemat postępowania podczas resuscytacji 

A – udrożnienie dróg oddechowych  (airway) 

B – sztuczna wentylacja (breathing) 

C – masaż pośredni serca (circulation)  

  BLS – Basic Life Support – podstawowe zabiegi resuscytacyjne  

 

56. Opisz schemat udzielania pierwszej pomocy poszkodowanemu według zasady 

ABC. 

 

Udrażniamy drogi oddechowe przez odchylenie głowy i uniesienie żuchwy. 

Drożność uzyskujemy w następujący sposób: 

1. Ręce ratownika ułożone z boków głowy pacjenta. 

 2. Cztery palce obu rąk obejmują kąt żuchwy i ciągną ją do przodu. Zęby żuchwy 

wysuwają się przy tym przed zęby szczęki.  

 3. Kciuki odsuwają wargę dolną ku dołowi i aby otworzyć usta pacjenta naciskają brodę.  

Głowę należy stabilizować ostrożnie ! 

Sztuczne oddychanie 

1. Delikatnie zaciśnij nos poszkodowanego kciukiem i palcem wskazującym ręki 

trzymanej na czole (ręka odchylająca głowę) 

 2. Nabierz głęboko powietrze i szczelnie obejmij swoimi ustami usta poszkodowanego 

3. W TRAKCIE RESUSCYTACJI CZĘSTOŚĆ ODDECHÓW POWINNA WYNOSIĆ 

10-12  NA MINUTĘ  

Masaż pośredni serca  

 

57. 

Opisz technikę sztucznego oddychania metodą usta – usta. 

 

Metoda "usta-usta'' jest szybkim i skutecznym sposobem dostarczania tlenu do płuc 

poszkodowanego; powietrze wydychane przez ratownika zawiera ilość tlenu wystarczającą 

do podtrzymania życia. 

 
 
 

background image

58. 

Opisz kolejne elementy postępowania ratowniczego od momentu 

zdiagnozowania, że poszkodowany nie oddycha. 

NIE REAGUJE  

              

Zawołaj o pomoc  

              

Udrożnij drogi oddechowe  

              

BRAK PRAWIDŁOWEGO ODDECHU  

              

Zadzwoń na numer112* 

              

30 uciśnięć klatki piersiowej  

              

2 oddechy ratownicze 30 uciśnięć klatki piersiowej  

 

59. 

Wymień 6 sytuacji, w których podejmowanie akcji ratunkowej jest 

bezzasadne. 
 

•  dekapitacja (pozbawienie głowy)  

•  całkowite zwęglenie 

•  silne uszkodzenie czaszki (zmiażdżenie)  

•  rozerwanie tułowia  

•  pewne oznaki śmierci: 

 

 

 

plamy opadowe 

 

 

 

bladość powłok 

 

 

 

oziębienie ciała 

 

 

 

stężenie pośmiertne  

 

 

 

gnicie zwłok  

•  powrót  samoistnego krążenia i oddychania. 

 
60. 

Opisz na czym polega łańcuch przeżycia i dlaczego jego elementy są tak ważne. 

  Wczesne rozpoznanie i wezwanie pomocy aby zapobiec NZK 

  Wczesne rozpoczęcie RKO aby wydłużyć czas 

background image

  Wczesna defibrylacja aby przywrócić czynność serca 

 

Opieka poresuscytacyjna aby przywrócić jakość życia.  

 
 

61. 

Opisz, w jaki sposób ułożysz poszkodowanego w pozycji bezpiecznej. 

 

 

Ściągnij poszkodowanemu okulary 

 

Klęknij obok poszkodowanego, upewniając się, że ma wyprostowane nogi 

 

Ułóż ramię bliższe ciebie pod kątem prostym do tułowia, zegnij w łokciu, tak aby 

dłoń była skierowana ku górze 

 

Drugie ramię przełóż przez klatkę piersiową i przyciśnij grzbiet dłoni do policzka 

pacjenta 

 

Drugą ręką chwyć dalszą nogę poszkodowanego tuż powyżej kolana i zegnij ją 

utrzymując stopę na podłożu 

 

Trzymając przyciśniętą dłoń do policzka, pociągnij za zgiętą nogę obracając 

poszkodowanego na swoją stronę 

 

62. 

Zdefiniuj pojęcie rana i podaj przykłady 5 rodzajów ran. 

 

RANA – USZKODZENIE CIĄGŁOŚCI SKÓRY LUB GŁĘBSZYCH TKANEK I 

NARZĄDÓW NA SKUTEK DZIAŁANIA URAZU MECHANICZNEGO 

Rany: 

 

Kłute, cięte, szarpane 

 

Krwotok żylny i tętniczy 

  Klatki piersiowej 

  Brzucha 

 

Rana z utkwionym ciałem obcym    

  Amputacje urazowe 

63. 

Opisz postępowanie ratownika z krwawiącą kończyną dolną. 

 

–  ułożenie poszkodowanego w stabilnej pozycji (ewentualnie w pozycji 

siedzącej), 

–  uniesienie krwawiącej kończyny do góry, 

–  wykonanie w miejscu krwawienia opatrunku i jego umocowania. 

background image

Opatrunek powinien być założony możliwie szybko, dlatego w sytuacji, gdy nie mamy do 

dyspozycji jałowych środków opatrunkowych, można wykorzystać do wykonania 

opatrunku inne materiały  

 

np. apaszkę, kawałek koszuli itp.  

  Opatrunek nie powinien powodować zbyt silnego ucisku. 

64. 

W jaki sposób udzielisz pomocy podopiecznemu z krwawieniem z nosa? 

 

•  poszkodowanego posadzić z głową pochyloną do przodu,  

•  poinformować poszkodowanego aby oddychał ustami,  

•  polecamy poszkodowanemu oczyścić nos (wydmuchać zawartość nosa),  

•  uciskamy nos tuż poniżej części kostnej    

•  u osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze nie tamujemy wypływu krwi 

•  kładziemy zimne kompresy na czoło, kark i nasadę nosa.  

•  po 10 minutach przestajemy uciskać nos. jeżeli krwawienie powtarza się należy 

zastosować ponownie ucisk  
(nie oczyszczamy zawartości nosa),  

Jeżeli krwawienie z nosa trwa dłużej niż 30 minut należy skontaktować się z lekarzem 

 

 
65. 

Scharakteryzuj postępowanie ratownicze w przypadku oparzenia się 

podopiecznego.

 

  Pierwszą czynnością, jaką należy podjąć w stosunku do osoby, która uległa 

oparzeniu jest  

 

usunięcie tzw. czynnika sprawczego: 

  zgaszenie ognia,  

 

usunięcie innych źródeł ciepła, 

 

odciągnięcie oparzonego w bezpieczną strefę itp. 

 

  oparzone miejsce schładzamy zimną wodą, kierując strumień powyżej rany, przez 

około 15-20 minut (w przypadku oparzeń oka okres schładzania jest dłuższy),  

  ranę osłaniamy jałowym opatrunkiem (nie może on wywierać żadnego nacisku na 

miejsce oparzenia),  

  przytomnego poszkodowanego z rozległymi .poparzeniami należy ułożyć w 

pozycji autoprzetoczeniowej (działanie przeciwwstrząsowe), 

background image

  poszkodowanemu należy podawać do picia letnie napoje, w celi uzupełnienia 

ubytków płynów  

w organizmie,  

  poszkodowanemu zapewniamy komfort termiczny i wsparcie psychiczne, w razie 

potrzeby wzywamy lekarza,  

  pęcherzy z płynem surowiczym nie przekłuwamy. 

 

66. 

Jaka jest różnica między skręceniem a zwichnięciem?

 

Skręcenie stawu - mamy z nim do czynienia wtedy, gdy w wyniku urazu (najczęściej 

zadziałania siły skrętnej) doszło do naciągnięcia, naderwania bądź też całkowitego 

zerwania aparatu więzadłowo-torebkowego, czyli włóknistych struktur mocujących i 

stabilizujących nasze stawy  

Zwichnięcie - zdarza się rzadziej, polega na przemieszczenie względem siebie 

powierzchni stawowych kości tworzących staw. Jest to uraz bardzo poważny, któremu 

zawsze towarzyszy rozerwanie torebki stawowej i więzadeł 

67. 

Wymień 5 objawów złamania kości.

 

 

Silny ból w okolicy urazu,  

 

Ograniczenie ruchów lub niezdolność do ich wykonywania,  

 

Zniekształcenie – uszkodzona kończyna może wydawać się krótsza lub dziwnie 

przekręcona, 

 

Obrzęk (gwałtowne puchnięcie i zasinienie)  

 

W przypadku złamania otwartego również jedna lub kilka ran krwawiących i 

mogą być widoczne w ranie fragmenty kostne. 

 

68. 

Opisz postępowanie ratownicze w przypadku złamania kończyny górnej.

 

Stabilizacja złamanej kości poprzez unieruchomienie dwóch sąsiadujących złamaniu 

stawów:  

a)  kończynę górną najprościej przymocować do klatki piersiowej 

(zgiętą w łokciu).  

W celu unieruchomienia kończyny górnej można zrobić prowizoryczny temblak z 

podwiniętej poły bluzy, kurtki lub koszuli i zawiesić w nim rękę lub po prostu użyć 

chusty trójkątnej z apteczki. 

 

69. 

Opisz postępowanie ratownicze w przypadku zadławienia się osoby dorosłej. 

background image

 

70. 

Jak będzie się objawiał napad toniczno-kloniczny? Opisz postępowanie z 

zakresu pierwszej pomocy, jakiego możesz udzielić.

 

Napad toniczno – kliniczny czyli atak drgawek występuje wtedy, gdy osoba traci 

przytomność, nieoczekiwanie sztywnieje, upada na ziemię i wpada w konwulsje, czyli 

mimowolne silne skurcze. 

PIERWSZA POMOC JAKĄ MOŻESZ UDZIELIC  

  Pozostań z chorym – zachowaj spokój. 

✓ Zanotuj czas pojawienia się / trwania napadu. 

✓ Chroń chorego przed urazem – usuń wszelkie twarde przedmioty z miejsca wokół 

chorego. Podłóż mu pod głowę coś miękkiego. Rozluźnij choremu ciasne ubranie. 

✓ Ostrożnie odwróć chorego na bok – najszybciej, jak to możliwe, aby ułatwić mu 

oddychanie. 

✓ Postaraj się nawiązać z chorym kontakt, aby upewnić się, czy rzeczywiście odzyskał 

przytomność. 

✓ Uspokajaj chorego 

✓ Odsuń gapiów z miejsca ataku 

✘ Nie krępuj ruchów chorego 

✘ Nie wkładaj mu na siłę niczego do ust. 

background image

✘ Nie podawaj choremu wody, tabletek ani jedzenia, zanim nie będzie on w pełni 

przytomny. 

Po ustaniu ataku chorego należy położyć na lewym boku. Trzeba przy tym pamiętać, 

że zanim chory odzyska pełną przytomność, istnieje niewielkie ryzyko wystąpienia u 

niego wymiotów ponapadowych. Z tego względu należy mu odwrócić głowę tak, aby 

wymiociny mogły wypływać mu z ust. Zapobiega to wdychaniu przez niego wymiocin. 

Należy pozostać z chorym do czasu, aż dojdzie do siebie (5 do 20 minut). 

71. 

Opisz zadania ratownika względem podopiecznego na wózku, u którego wystąpił 

napad padaczkowy.

 

  Nie próbuj wstrzymać napadu. 

  Nie wkładaj tej osobie niczego do ust. 

  Nie próbuj ruszać tej osoby z pozycji w jakiej się znajduje – w większości 

przypadków siedzenie, na którym siedzi, będzie dla niej stanowić pewne podparcie. 

  Jeśli jednak w ustach chorego znajduje się jedzenie, woda lub wymiociny, należy 

natychmiast wyjąć go z siedzenia i przewrócić na bok. 

POSTĘPOWANIE:  

✓ Chroń chorego zapobiegając jego upadkowi, jeśli przy siedzeniu nie ma pasów 

bezpieczeństwa. 

✓ Sprawdź, czy wózek inwalidzki lub dziecinny jest zabezpieczony przed ruszeniem z 

miejsca. 

✓ Chroń chorego podpierając mu głowę. Jeśli siedzenie nie ma wyprofilowanego 

podgłówka, podłóż mu coś miękkiego pod głowę. 

✓ Sprawdź, czy nie trzeba odsunąć jakichś twardych przedmiotów, o które chory 

mógłby poranić sobie zwłaszcza nogi i ręce. 

✓ W przypadku niedrożności dróg oddechowych może zaistnieć konieczność wyjęcia 

chorego z siedzenia po ustaniu ataku. 

72. 

Wymień 5 środków opatrunkowych i 5 grup leków jakie powinny znajdować 

się w apteczce domowej. 

Środki opatrunkowe:  

 

opaski z gazy /różnej szerokości, do podtrzymywania kompresów/ 

  chusta trójkątna /niezbędna przy wykonywaniu wielu opatrunków/ 

 

plaster z opatrunkiem /powinien być zawsze pod ręką w różnych wielkościach. 

Praktyczne są plastry już pocięte, pojedynczo pakowane/ 

background image

 

opatrunek w aerozolu /elastyczny środek stosowany do pokrywania 

niewielkich, słabo krwawiących skaleczeń/ 

 

środek do dezynfekcji ran /zastępuje stosowaną wcześniej, nieprzyjemnie 

palącą jodynę/ 

5 Grup leków:  

1) przeciwgrypowe  

2) przeciwhistaminowe  

3) obkurczające naczynia krwionośne  

4) środki łagodzące stany zapalne  

5) witaminy (witamina A, D, E C i witaminy z grupy B.) 

      6) przeciwbólowe  

73. 

Opisz wykorzystanie 5 materiałów opatrunkowych znajdujących się domowej 

apteczce. 

1 gaza opatrunkowa - do bezpośredniego opatrywania ran będących wynikiem urazów, 

zabiegów chirurgicznych oraz do innych zabiegów wymagających stosowania jałowej 

gazy opatrunkowej. 

2 opaska wywijana - przeznaczona specjalnie do skaleczeń palców 

3 opaska elastyczna -zazwyczaj niejałowe, do unieruchamiania zwichnięć, złamań oraz 

do wykonywania opatrunku uciskowego 

4 środek do dezynfekcji ran – stosuje się do dezynfekowania rany  

5 nożyczki - wszelakie zastosowanie  

74. 

Wymień prawa pacjenta i człowieka odnoszące się do zapewnienia godności i 

intymności podczas czynności pielęgnacyjno-higienicznych.

 

Pacjent ma prawo do : 

  Zapewnienia mu intymności podczas wykonywania czynności pielęgnacyjno-

higienicznych. 

  Kiedy myjemy pacjenta zostańmy z nim sam na sam bez osób trzecich. 

  Zamykamy drzwi podczas kąpieli pacjenta. 

  Zasłaniamy zasłonkę. 

background image

  

75. 

Wymień czynności jakie podejmiesz w momencie omdlenia podopiecznego w 

miejscu zamieszkania.

 

Ułożenie podopiecznego w pozycji autoprzetoczeniowej.  

 

 

76. 

Jakie będzie twoje działanie w momencie użądlenia podopiecznego prze osę? 

  Musimy dowiedzieć się koniecznie czy nasz pacjent nie jest uczulony na żądło osy,  

jeśli wystąpi takie prawdopodobieństwo natychmiast musimy skontaktować się z 

lekarzem!! 

   Jeśli pacjent nie jest uczulony możemy przyłożyć na użądlenie gazik pomoczony 

octem  

77. 

 

Wymień podstawowe parametry życiowe i podaj ich normy fizjologiczne. 

TEMPERATURA CIAŁA 

WARTOŚCI PRAWIDŁOWE: 

background image

  Pod pachą 36,0-37,0 

  W pachwinie 36,0-37,0 

  W odbycie – wyższa o 0,5 niż pod pachą 

  W jamie ustnej – wyższa o 0,3 niż pod pachą 

  W przewodzie słuchowym: 

 

- 11-65 lat – 35,9-37,6 

 

- powyżej 65 lat – 35,8-37,5 

TEMPERATURA SUBNORMALNA – MNIEJ NIŻ 36 STOPNI 

TEMPERATURA NORMALNA – 36-37 STOPNI 

STAN PODGORĄCZKOWY – 37,1-38,0 STOPNI 

GORĄCZKA UMIARKOWANA – 38,1 -39 STOPNI 

GORĄCZKA WYSOKA – POWYŻEJ 39 STOPNI  

 

POMIAR ODDECHU 

WARTOŚCI PRAWIDŁOWE: 

  Noworodki 40-50/min 

  Małe dzieci 18-25/min 

  Dorośli 12-16/min (12-20/min) 

 

POMIAR TĘTNA 

WARTOŚCI: 

  Dorośli 64-72/min 

  Wiek geriatryczny 60-90/min 

 

78.  Jakie wskazówki edukacyjne na temat pielęgnacji stóp przekażesz 

podopiecznemu choremu na cukrzycę?

 

 

Musimy poinformować naszego podopiecznego aby szorował pięty pumeksem, i 

nie stosował środków chemicznych   

 

Musimy również pamiętać aby przekazać naszemu podopiecznemu by delikatnie 

obcinał paznokcie, aby nie leciała krew , ponieważ u osób które są chore na 

cukrzyce ciężko goją się rany.