ALERGIA NA LATEKS
KURS ALERGOLOGICZNY
26 - 30 września 2005
ALERGIA NA LATEKS
KURS ALERGOLOGICZNY
26 - 30 września 2005
ALERGIA NA LATEKS
• lateks to mleczny sok uzyskiwany z drzew
kauczukowych
• substancje chemiczne dodawane do lateksu
mogą powodować reakcje nadwrażliwości
typu IV oraz wyprysk kontaktowy
• białka leteksu mogą powodować reakcje
nadwrażliwości typu I pod postacią wysypki
kontaktowej, objawy ze strony dróg
oddechowych i anafilaksji
• większość osób wrażliwych na lateks to
osoby z atopią
ALERGIA NA LATEKS
• przyczyna alergii zawodowej u personelu
medycznego
• pokrzywka kontaktowa pojawiająca się
natychmiast po krótkim bezpośrednim
kontakcie z gumowymi rękawicami jest
dobrym wskaźnikiem alergii na leteks
• sproszkowana skrobia kukurydziana
wchłaniająca białka lateksu z rękawic jest
przenoszona przez powietrze i może u osób
uczulonych wywoływać objawy ze strony
oczu, nosa oraz oskrzeli
ALERGIA NA LATEKS
• u chorych poddawanych częstym operacjom
może dojść do rozwinięcia alergii na lateks
• dzieci z rozszczepem kręgosłupa grupą
największego ryzyka
• ciężkie reakcje anafilaktyczne występują
przeważnie podczas operacji brzucha]
• punktowe testy skórne są czułą i swoistą
metodą rozpoznawania (ograniczenie:
wyciągi alergenowe nie są wystandaryzo-
wane)
ALERGIA NA LATEKS
• próba prowokacyjna: założenie lateksowej
rękawicy, otwieranie pudeł z rękawicami
• personel medyczny uczulony powinien
używać rękawic wykonanych z innych
materiałów
• eliminacja lateksu z sal operacyjnych jest
konieczna dla zapewnienia bezpieczeństwa
uczulonym
REAKCJE NADWRAŻLIWOŚCI
TYPU I i IV
• TYP IV (reakcja nadwrażliwości
opóźnionej) - reakcja na związki chemiczne
dodane do gumy - używanie rękawic
gumowych może po kilku godzinach
spowodować wyprysk kontaktowy;
rozpoznanie dzięki płatkowym testom
skórnym
• TYP I (reakcja nadwrażliwości
natychmiastowej) - reakcja na białka lateksu
ALERGENY WYSTĘPUJĄCE W LATEKSIE
• lateks naturalny otrzymywany z
kauczukowca (Hevea braziliensis)
• lateks to mleczny sok tego drzewa
• skład: macierz poliizoprenowa, białko,
woda
• podczas obróbki kauczuku dodawane są
związki chemiczne (wulkanizatory,
przyspieszacze, utrwalacze,
przeciwuteniacze)
ALERGIA NA LATEKS
REAKCJE KRZYŻOWE
• alergeny występujące w lateksie reagują
krzyżowo z alergenami niektórych owoców
(u ok. połowy uczulonych)
• najczęstsze: banany, awokado, kiwi
CZYNNIKI RYZYKA
• atopia i wyprysk dłoni
• pracownicy służby zdrowia
• chorzy poddawani częstym zabiegom
operacyjnym
• pracownicy przemysłu gumowego
OBJAWY KLINICZNE
(WG Jaeger D. I wsp., J.Allergy Clin.Immunol. 1992,89,759-768)
• pokrzywka
100%
• nieżyt nosa
51%
• zapalenie spojówek
44%
• duszność
31%
• reakcje uogólnione
24%
• powikłania okołooperacyjne
6%
ROZPOZNANIE
• punktowe testy skórne
• test prowokacyjny
• testy in vitro
ALERGIA NA LETEKS
ROZPOZNANIE RÓŻNICOWE
• u chorych z wypryskiem dłoni trzeba
wykonać płatkowy test skórny dla
wykluczenia nadwrażliwości na inne
związki chemiczne występujące w
kauczuku
• przy reakcjach w trakcie operacji należy
brać pod uwagę alergię na leki zwiotczające
mięśnie, tiopenton, sukcynylocholinę i inne
ALERGIA NA LATEKS
ZAPOBIEGANIE
• profilaktyka pierwotna - unikanie uczulenia
• profilaktyka wtórna - unikanie ekspozycji
– stosowanie rękawic nielateksowych
(plastikowych lub winylowych)
– mycie rękawic
WYROBY LATEKSOWE
POWODUJĄCE OBJAWY ALERGII
(liczba na 70 chorych wg Jaeger D., J.Allergy Clin.Immunol. 1992,89,759-768)
• rękawice - 69
• przylepiec - 11
• balony - 8
• klamry - 6
• prezerwatywy - 6
• maski (do narkozy i
nurkowania) - 3
• ubranie elastyczne - 3
• obuwie - 3
• izolacje drzwiowe i
okienne - 2
• materace
nadmuchiwane - 1
• sprzęt żeglarski - 1
• znaczki pocztowe - 1