background image

 

Analiza Finansowa - Wykład 03 - 04.11.09 

 

Analiza sytuacji kapitałowej przedsiębiorstwa 

 

  Kapitały są źródłem finansowania majątku przedsiębiorstwa. Są więc w stosunku do 

majątku kategorią pierwotną. 

  Kapitały określają, kto i w jakim stopniu ma prawo do majątku i czerpania z niego 

pożytków. 

  W szerokim znaczeniu kapitały oznaczają pasywa bilansu, informujące z jakich źródeł 

został sfinansowany majątek przedsiębiorstwa. 

  W wąskim znaczeniu kapitały stanowią tylko własne źródła finansowania aktywów, a 

pozostała część kapitału to zobowiązania, czyli obce źródła finansowania. 

 
Kryteria klasyfikacji 

Rodzaje kapitałów 

Kryterium własności 
Kryterium terminowości 
Kryterium źródeł pochodzenia 
Kryterium obowiązkowości 

Własne 
Długoterminowe 
Zewnętrzne 
Obligatoryjne 

Obce 
Krótkoterminowe 
Wewnętrzne 
Fakultatywne 

 

 

Cechy kapitałów własnych i obcych  

Kapitał własny 

Kapitał obcy 

Brak konieczności spłaty 
 
Wypłata dywidendy nieobowiązkowa 
 
Dywidendę płaci się z zysku netto i podlega 
drugi raz opodatkowaniu 
 
Wysoki udział stanowi o sile i niezależności 
finansowej 
 
Swoboda wykorzystania  
 
Kapitałodawca ma wpływ na decyzję firmy 
 
 
Brak gwarancji zwrotu 
 
Zwrot dopiero po zaspokojeniu wierzycieli 

Konieczność spłaty kredytów i zobowiązań 
 
Obligatoryjność spłaty odsetek 
 
Odsetki zmniejszają podstawę 
opodatkowania 
 
Wysoki udział zwiększa ryzyko finansowe 
 
 
Celowość przeznaczenia 
 
Kapitałodawca nie ma zasadniczo wpływu na 
decyzję przedsiębiorstwa 
 
Gwarancja zwrotu 
 
Uprzywilejowanie w razie upadłości 

 
Źródła pochodzenia i podział kapitałów własnych 
 
- Kapitały własne pochodzą głównie z 2 źródeł: 
a) Z wkładów pieniężnych lub rzeczowych (aport) wniesionych przez założycieli 
przedsiębiorstwa 
b) Z części wygospodarowanego zysku (samofinansowanie) 
 
Funkcje kapitałów własnych: 
- założycielska  
- finansowa 

background image

 

- gwarancyjna 
- podstawy podziału dywidendy 
- funkcja stabilizacyjna 

 

 

 
Nazwy kapitałów własnych w różnych formach prawnych przedsiębiorstwa 
 
Forma organizacyjna 

Nazwa kapitałów 

Podstawowy 

Uzupełniający 

 

Przedsiębiorstwo indywidualne 
Spółka cywilna 
Spółka jawna 
Spółka komandytowa 

Kapitał 

Spółka z o.o 

Kapitał zakładowy 
(udziałowy) 

Kapitał zapasowy 
Kapitał rezerwowy 

 

Spółka akcyjna 

Kapitał zakładowy 
(akcyjny) 

Kapitał zapasowy 
Kapitał rezerwowy 

 

Przedsiębiorstwo państwowe 

Fundusz 
założycielski 

Fundusz 
przedsiębiorstwa 

 

Spółdzielnia 

Fundusz udziałowy 

Fundusz zasobowy 

 

 
Struktura kapitałów obcych 
 
Kapitały obce: 
I Długoterminowe 
a) kredyty bankowe, obligacje 
b) pożyczki 
II Krótkoterminowe 
a)  Kredyt obrotowy 
b)  Zobowiązania handlowe, budżetowe, inne 
 
Kapitał stały = kapitał własny + kapitał obcy długoterminowy 
 
Koszt kapitału 
 

  Kapitał obcy zasadniczo jest tańszy od kapitału własnego. 

 

  Na koszt kapitału własnego wpływ ma przede wszystkim wypłacona dywidenda. 

 

  Na koszt kapitału obcego składają się odsetki, spłaty, prowizje, koszty zabezpieczeń 

prawnych. 

 
Analiza wielkości i zmian kapitałów 
 

Wskaźnik dynamiki 

kapitałów własnych 

Kapitały własne w rozpatrywanym roku x 100% 

Kapitały własne w poprzednim roku 

 

 

Wskaźnik dynamiki 

kapitałów obcych 

Kapitały obce w rozpatrywanym okresie x 100% 

Kapitały obce w poprzednim okresie 

 

 
 

background image

 

Analiza struktury kapitałów 
 

Wskaźnik udziału kapitałów własnych 

(wskaźnik samofinansowania) 

Kapitały własny x 100% 

Kapitały całkowite 

 

 

Wskaźnik udziału kapitałów obcych 

(wskaźnik zadłużenia) 

Kapitały obce x 100% 

Kapitały całkowite 

 

 

Wskaźnik relacji kapitałów obcych do 

własnych (wskaźnik dźwigni finansowej) 

Kapitały własne 

Kapitały obce 

 

 

  Wskaźnik udziału kapitałów długoterminowych, wskaźnik udziału kapitałów 

krótkoterminowych w kapitałach całkowitych. 

 
Relacje pomiędzy strukturą majątku a kapitału 
 

  Zgodnie ze złotą zasadą bilansową majątek trwały powinien być finansowany 

kapitałem własnym, a majątek obrotowy może być pokryty krótkoterminowymi 
kapitałami obcymi. 

 

  Zgodnie ze złotą zasadą finansowania kapitał nie może być dłużej zamorzony w 

danym składniku majątku niż przez okres pozostawiania tego kapitału w 
przedsiębiorstwie. 

 
Długoterminowy majątek przez długoterminowe kapitały < 1 
Krótkoterminowy majątek przez krótkoterminowe kapitały > 1 
 
Kapitał pracujący (obrotowy netto) 
 

  Ta część kapitału stałego, która finansuje majątek oborowy jest określana kapitałem 

oborowym lub kapitałem pracującym. 

 
Kapitał obrotowy netto = kapitał stały – majątek trwały lub  
 
Kapitał obrotowy netto = majątek obrotowy – kapitały obce krótkoterminowe 
 
Dodani kapitał oborowy 

Majątek trwały 

Majątek obrotowy 

WC 

Kapitał stały 

Kapitały obce krótkoterminowe 

 
 
Wskaźniki 
 
Wskaźnik udziału kapitału obrotowego 

w finansowaniu majątku całkowitego 

Kapitał obrotowy x 100% 

Majątek całkowity 

 

 

Wskaźnik rentowności kapitału 

własnego (ROE) 

Zysk netto x 100% 

Kapitał własny