background image

 

Analiza Finansowa - Wykład 02 - 21.10.09 

 
Analiza sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa 

 

  Majątkiem jest wszystko to, co ma określoną wartość, jest niezbędne do działalności 

przedsiębiorstwa i generowania dochodu, a więc budynki, maszyny, urządzenia 
techniczne, znak firmowy, środki pieniężne itp. 

 

  W analizie majątku korzysta się z bilansu, dla którego charakterystyczne jest rzeczowe 

i finansowe ujęcie składników majątkowych. 

 
Majątek przedsiębiorstwa  

a)  Ujęcie rzeczowe (aktywa) 
- Majątek trwały 
- Majątek obrotowy 

b)  Ujęcie finansowe (pasywa) 

      - Majątek własny 
      - Majątek obcy 

 

Podział majątku przedsiębiorstwa 

 

  Podstawowym kryterium podziałów aktywów jest kryterium płynności, czyli zamiany 

na gotówkę – majątek trwały i majątek obrotowy. 

 

  Natomiast zasadniczym kryterium podziału majątku w ujęciu finansowym jest 

kryterium własności – majątek własny i majątek obcy. 

 

  Majątek trwały obejmuje składniki wykorzystywane przez wiele lat i o niskiej 

płynności. 

 
Majątek trwały: 

a)  wartości niematerialne i prawne 
b)  rzeczowe składniki majątku trwałego 
c)  należności długoterminowe 
d)  inwestycje długoterminowe 
e)  długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 

 

  Rzeczowy majątek trwały obejmuje środki trwałe (nieruchomości, maszyny, 

urządzenia, pojazdy, inwentarz żywy), środki trwałe w budowie, zaliczki na środki 
trwałe. 

 

Ryzyko charakterystyczne dla majątku stałego 

 

  Konieczność wydatkowania dużych środków na majątek trwały i długotrwałe ich 

zamrożenie rodzą duże ryzyko dla przedsiębiorstwa. 

 

  Majątek trwały jest mało elastyczny. 

 

  Majątku trwałego powinno być tylko tyle w przedsiębiorstwie, ile jest niezbędne dla 

jego funkcjonowania. 

 
 

background image

 

Majątek obrotowy 
 

  Majątek obrotowy cechuje się wysoką rotacją w przedsiębiorstwie (płynnością). 

 

  Przyczynia się bezpośrednio do osiągania zysku, dlatego pożądany jest jego wysoki 

udział w przedsiębiorstwie.  

 
Majątek obrotowy 

a)  Zapasy 
b)  Należności krótkoterminowe 
c)  Inwestycje krótkoterminowe 
d)  Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 

 

Syntetyczna klasyfikacja majątku przedsiębiorstwa 

 
                       Postać majątku 
 
Stopień płynności 

Majątek rzeczowy 

Majątek finansowy 

  Majątek trwały 

  Środki trwałe 

  Należności 

długoterminowe 

  Majątek obrotowy 

  Środki trwałe w 

budowie 

  Zapasy 

  Akcje i udziały 
  Inne składniki 
  Należności 

krótkoterminowe 

 

  Wyróżniamy też majątek produkcyjny i majątek nieprodukcyjny. 

 

  Lepiej jest, gdy przedsiębiorstwo ma więcej majątku rzeczowego niż majątku 

finansowego. 

 

Analiza wielkości i dynamiki majątku 

 

  Przeprowadzamy ją w wielkościach bezwzględnych (wzrost wartości majątku jest 

symptomem rozwoju firmy). 

 

  Badamy też tempo zmian majątku całkowitego i jego poszczególnych składników. 

 

Wskaźnik dynamiki 

majątku całkowitego 

Majątek całkowity rozpatrywanego okresu x 100% 

Majątek całkowity poprzedniego okresu 

 

 

  Przy badaniu dynamiki należy pamiętać o wpływie inflacji na dynamikę zmian. 

 

 
Analiza struktury majątku  

 

  Badając strukturę majątku przedsiębiorstwa, zmierzamy do ustalenia wielkości 

poszczególnych składników majątkowych, ich udział w aktywach, relacje między 
poszczególnymi składnikami i czy struktura odpowiada potrzebom przedsiębiorstwa. 

background image

 

 

Wskaźnik udziału majątku 

trwałego 

Majątek trwały x 100% 

Majątek całkowity 

 

 

Wskaźnik udziału majątku 

obrotowego 

Majątek obrotowy x 100% 

Majątek całkowity 

 

 

Wskaźnik unieruchomienia 

majątku 

Majątek trwały 

Majątek oborowy 

 

 

Wskaźnik produkcyjności 

majątku 

Majątek rzeczowy 

Majątek finansowy 

 

 

Analiza majątku trwałego 

 

  Majątek trwały umożliwia przedsiębiorstwu zwiększenie i zróżnicowanie asortymentu 

produkcji, osiąganie wysokiej jakości produktów, uzyskanie przewagi konkurencyjnej 
na rynku, obniżka kosztów i poprawę wyniku. 

 

  Powinien być w dobrym stanie technicznym i cechować się niskim stopniem zużycia 

fizycznego i ekonomicznego. 

 

  Analizujemy wielkość majątku trwałego, zmiany w czasie, strukturę, stopień 

wykorzystania i politykę inwestycyjną w zakresie majtku trwałego. 

 

  Wskaźniki struktury rodzajowej, np. wskaźnik udziału środków trwałych w majątku 

trwałym, wskaźnik udziału należności długoterminowych. 

 

Analiza majątku trwałego 

 

  Syntetycznym wskaźnikiem zużycia środków trwałych jest wskaźnik umorzenia 

środków trwałych.  

 

Wskaźnik umorzenia 

środków trwałych (wuśt) 

Umorzenie środków trwałych x 100% 

Wartość początkowa środków trwałych 

 

 

Wskaźnik wartości netto 

środków trwałych 

Wskaźnik netto środków trwałych x 100% 

Wartość początkową środków trwałych 

 

 

  Wskaźnik odnowy środków trwałych informuje o aktywności inwestycyjnej 

przedsiębiorstwa 

 

Wskaźnik odnowy środków 

trwałych (wośt) 

Środki trwałe uzyskane z inwestycji x 100% 

Wartość początkową środków trwałych 

 

 

Wskaźnik relacji 

Środki trwałe uzyskane z inwestycji x 100% 

Wartość zlikwidowanych środków trwałych 

 

 

  Istotnym źródłem odnowy środków trwałych są odpisy amortyzacyjne. 

background image

 

 

Analiza wykorzystania majątku trwałego 

 

  Duży wpływ na efektywność ma wykorzystanie majątku trwałego. 

 

Wskaźnik uruchomienia 

maszyn 

Maszyny czynne na najliczniejszej zmianie 

Maszyny posiadane 

 

 

Wskaźnik produkcyjnego 

wykorzystania czasu pracy 

Efektywny czas pracy 

Nominalny czas pracy 

 

 

Analiza majątku obrotowego 

 

  Majątek oborowy to zapasy, należności krótkoterminowe, środki pieniężne. 

 

  Uczestniczy on cyklicznie w powtarzających się operacjach gospodarczych w 

okresach do 1 roku. 

 

  Majątek obrotowy powinien zapewniać przedsiębiorstwu ciągłość produkcji i 

sprzedaży, płynność finansową, generować minimalne koszty i wysokie dochody. 

 

Analiza zapasów  

 

  Niekorzystne jest utrzymywanie zarówno nadmiernych zapasów jak i zbyt niskiego 

poziomu zapasów.  

 

  Analizujemy wielkość, strukturę i wykorzystanie zapasów. 

 

Wskaźnik rotacji zapasów 

Przychody ze sprzedaży produktów 

Średni stan zapasów 

 

 

Wskaźnik długości cyklu 

zapasów w dniach 

Zapasy x 365 dni 

Przychody ze sprzedaży produktów 

 

 

Analiza należności 

 

  Należności powstają w wyniku sprzedaży z odroczoną płatnością. 

 

  Wpływają one korzystnie na płynność, gdy odbiory w terminie regulują swoje 

zobowiązania. 

 

  Wysoki udział należności regularnych w majątku obrotowym korzystnie wpływa na 

płynność przedsiębiorstwa. 

 

  Zwiększanie rozmiarów należności ma sens tylko wówczas, gdy sprzyja to wzrostowi 

sprzedaży. 

 

  Analizujemy należności wg. kryterium podmiotowego, przedmiotowego, 

przestrzennego i czasowego.  

background image

 

 

  Ważną rzeczą jest szybkie odzyskiwanie należności. 

 

Wskaźniki cyklu inkasa 

należności w dniach 

Należności z tytułu dostaw i usług x 365 dni 

Przychody ze sprzedaży towarów 

 

 

Wskaźnik rotacji 

należności 

Przychody ze sprzedaży towarów 

Należności z tytułu dostaw i usług 

 

 

Wskaźnik udziału należności 

nieściągalnych w należnościach 

Należności nieściągalne * 100% 

Należności ogółem 

 

 

Analiza środków pieniężnych  

 

  Gotówkę w kasie i środki na rachunkach bankowych utrzymujemy ze względów 

transakcyjnych, ostrożnościowych i spekulacyjnych. 

 

  Źródłem wzrostu środków pieniężnych jest: zysk netto, amortyzacja, zmniejszenie 

należności, wzrost zadłużenia. 

 

  Środki pieniężne wykorzystujemy na zakup środków majątku trwałego, wzrostu 

zapasów, spłatę kredytów, spłatę zobowiązań. 

 

Analiza efektywności majątku 

 

  Przez pryzmat efektywności majątku dowiadujemy się w jakim stopniu zasoby 

przedsiębiorstwa przyczyniają się do osiągania celów przedsiębiorstwa. 

 

Wskaźnik oborowości 

majątku 

Przychody ze sprzedaży 

Majątek 

 

 

Wskaźnik zyskowności 

majątku 

Zysk netto x 100% 

Majątek