POMIAR SIŁY 

 

Siłę moŜna zmierzyć po uprzednim jej skompensowaniu 

siłą  o wartości znanej lub łatwej do zmierzenia. Jako siły 

kompensacyjne wykorzystywane są siły spręŜystości lub 

siły  wytwarzane  przez  układy  elektromagnetyczne  albo 

pneumatyczne. 

 

Działanie  siły  mierzonej  na  element  spręŜysty  – 

odkształcenie 

powoduje 

zmiany 

właściwości 

elektrycznych  lub  zmianę  połoŜenia  jednego  z  punktów 

(

dynamometr spręŜynowy

) 

 

Bezpośrednie  przetwarzanie  sił  na  sygnał  elektryczny 

umoŜliwiają 

czujniki 

magnetospręŜyste 

lub 

piezoelektryczne.  

W 

czujnikach  magnetospręŜystych

  wykorzystywane  jest 

zjawisko 

zmian 

przenikalności 

magnetycznej 

ferromagnetyków. Czujniki te budowane są jako cewki o 

zmiennej indukcyjności własnej lub jako transformatory o 

zmiennej indukcyjności wzajemnej (pressduktor). 

 

 

 

 

 

W 

czujnikach  piezoelektrycznych

  wykorzystywane  jest 

zjawisko  powstawania  na  powierzchni  niektórych 

dielektryków  ładunku  elektrycznego  pod  wpływem 

odkształceń  mechanicznych (np. w kwarcu).  

 

Tensometr  rezystancyjny

  –  element  do  pomiaru 

odkształceń  mechanicznych;  rezystancja  zaleŜy  od 

odkształcenia  mechanicznego.  Jest  to  związane  ze 

zwiększaniem  długości  i  zmniejszaniem  średnicy 

rezystora pod wpływem odkształcenia. 

 

 

Na pokładzie z cienkiego papieru, celuloidu, lub bakelitu 

naklejony  jest  węŜykowo  cienki  (o  średnicy  0,02  – 

0,05mm)  drut,  do  którego  końców  są  przyspawane 

grubsze  doprowadzenia.  Tak  wykonany  tensometr 

naklejany jest na podlegający odkształceniom przedmiot 

w  taki  sposób,  aby  prostoliniowy  odcinek  drutu,  zwany 

bazą,  był  ułoŜony  równolegle  do  kierunku  działania  sił 

lub napręŜeń mierzonych. 

Prawidłowo przyklejony tensometr podlega takim samym 

odkształceniom jak podłoŜe, do którego jest przyklejony.  

 

Tensometry foliowe 

 

Tensometry półprzewodnikowe  

•  monokrystaliczne,  wykonane  z  cienkich  (0,1 –

 0,2 mm)  pasków  wyciętych  z  monokryształów 

krzemu lub germanu 

•  cienkowarstwowe, uzyskane przez naprasowywanie 

bizmutu,  germanu  itp.  na  elastycznym  podłoŜu 

neutralnym 

 

Tensometry  rezystancyjne  pracują  najczęściej 

w 

układach 

mostków 

niezrównowaŜonych 

prądu 

przemiennego. 

 

Tensometry  strunowe

  –  wykorzystuje  się  w  nich 

zaleŜność  drgań  własnych  struny  od  jej  napręŜeń; 

pomiar  polega  na  pobudzeniu  struny  z  materiału 

ferromagnetycznego 

do 

drgań 

i 

mierzeniu 

ich 

częstotliwości.