Beata Szcześniak 

 

 

 

 

Ostrów Wielkopolski, 4 grudnia 2006 r. 

Pedagog szkolny i terapeuta 
Publiczna Szkoła Podstawowa Sióstr Salezjanek 
ul. Al. Słowackiego 33 a  
63-400 Ostrów Wielkopolski 

 

Typ zaj

ęć

:

 korekcyjno-kompensacyjne 

Poziom nauczania:

 szkoła podstawowa 

Klasa:

 IV 

Grupa:

 4 osoby 

  

I. TEMAT: Utrwalenie obrazu graficznego wyrazów z „rz” po spółgłoskach „b”, 

„ch”, „d”, „j”, „k”, „p”, „t”, „g”, „w” 

 

  

II. ZAŁO

ś

ENIA METODYCZNE 

Cele: 

 

•

 

usprawnianie funkcji analizatora wzrokowego; 

•

 

ć

wiczenie pamięci wzrokowej i spostrzegawczości; 

•

 

usprawnianie koordynacji wzrokowo-słuchowo-ruchowej; 

•

 

ć

wiczenie funkcji kinestetyczno-ruchowych; 

•

 

utrwalenie obrazów graficznych wyrazów; 

•

 

podnoszenie sprawności graficznej ręki; 

•

 

wyrabianie czujności ortograficznej. 

 

Czas pracy:

 60 minut 

 

Pomoce: 

•

 

plansza z zapisanymi spółgłoskami w opozycji: dźwięczna–bezdźwięczna; 

•

 

kartoniki z wyrazami z „rz” po spółgłoskach; 

•

 

ołówki, długopisy; 

•

 

ORTOGRAFFITI RZ-ś. Poziom pierwszy .  

•

 

ORTOGRAFFITI 3. Pisownia wyrazów z „rz” po spółgłoskach „b”, „ch”, „d”, „j”, „k”, 

„p”, „t”, „g”, „w”; 

•

 

zestaw obrazków dla kaŜdego ucznia; 

•

 

karta pracy z rymowanką z brakującymi spółgłoskami i z obrazkiem konturowym. 

III. PRZEBIEG ZAJ

ĘĆ

 

Faza organizacyjno-mobilizuj

ą

ca 

1.  Uczniowie wykonują wskazane przez nauczyciela ćwiczenia kinezjologii edukacyjnej. 

 

Ź

ródło:  Paul  E.  Dennison,  Gail  E.  Dennison,  Gimnastyka  mózgu,  skrypt  wydany  przez 

Międzynarodowy Instytut Neurokinezjologii. 

Przykładowe ćwiczenia: 

a)  Ćwiczenia  naprzemienne  –  ruch  polega  na  jednoczesnym  wymachiwaniu  ręką  i  prze-

ciwną do niej nogą: prawa ręka dotyka lewego kolana, lewa ręka – prawego. W ten sposób 

równocześnie są aktywizowane obie półkule mózgu. Ćwiczenia te stanowią takŜe dosko-

nałą rozgrzewkę przed dalszą gimnastyką. 

b) Sowa to ćwiczenie, które zmniejsza napięcie szyi i ramion, powstające na skutek spina-

nia się w czasie czytania, pracy wymagającej koordynacji rąk i oczu. Ćwiczenie to wydłu-

Ŝ

a mięśnie szyi i ramion, przywraca szereg czynności mózgu, ułatwiając dotarcie do niego 

energii,  oraz  usprawnia  działanie  układu  krwionośnego.  To  wszystko  pozwala  na  lepszą 

koncentrację,  szybsze  i  efektywniejsze  zapamiętywanie.  Ćwiczenie  polega  na  tym,  Ŝe 

uczeń odwraca głowę powolnym ruchem w bok, utrzymując ją przez cały czas na tej sa-

mej wysokości (przesuwa podbródek w jednej płaszczyźnie). Sięga głową w lewą i prawą 

stronę,  za  kaŜdym  razem  coraz  dalej.  Aby  nie  napinać  mięśni  karku,  przytrzymuje  ręką 

ramię  (lewą  ręką  prawe  ramię,  prawą  ręką  –  lewe).  Nabiera  powietrza  i  podczas  przesu-

wania głowy wydycha je, naśladując odgłos sowy. Na koniec pochyla w czasie wydechu 

głowę i rozluźnia mięśnie karku. 

2.  Chętni  uczniowie  przypominają  zasady  pisowni  wyrazów  „rz”  utrwalanych  na  poprzed-

nich zajęciach. Nauczyciel zawiesza na tablicy plansze z poznanymi zasadami pisowni z 

„rz”. 

  

Faza intensywnej i efektywnej pracy terapeutycznej 

1.

 

Nauczyciel przedstawia na planszy nową zasadę pisowni: „rz” po spółgłoskach. Spółgło-

ski są wypisane na planszy parami w opozycji: dźwięczne–bezdźwięczne. 

Uczniowie  obserwują  róŜnicę  w  artykulacji  głosek  dźwięcznych  i  bezdźwięcznych  przy-

kładając palce prawej ręki do krtani (wymawiają najpierw spółgłoski dźwięczne: b, d, g, j, 

w, później spółgłoski bezdźwięczne: p, t, k, ch). 

2.

 

Nauczyciel  wręcza  uczniom  karty  pracy  z  rymowanką  z  lukami.  Uczniowie  uzupełniają 

rymowankę brakującymi spółgłoskami. Po uzupełnieniu wybrany uczeń odczytuje rymo-

wankę.  

      Karta pracy 

      Uzupełnij podaną poniŜej rymowankę następującymi spółgłoskami: b, d, t, p, ch, k, j, g. 

 

….liska   ….rzyjaciółka  ….oroty  ….lebosik 

 

….rzyma  w  ….ieszeni    ….eden  ….rosik 

3.

 

Uczniowie samodzielnie czytają tekst. Po jego przeczytaniu próbują odpowiedzieć na po-

stawione w tekście pytanie z ćwiczenia 2a ze 26 ORTOGRAFFITIi RZ-ś. Poziom pierw-

szy. 

4.

 

Uczniowie wypisują z tekstu po jednym wyrazie po spółgłoskach – ćwiczenie 3 s. 27 OR-

TOGRAFFITI RZ-ś. Poziom pierwszy. Po wykonaniu zadania nauczyciel objaśnia, iŜ po 

literach  oznaczających  głoski  dźwięczne  wymawiamy  głoskę  „rz”  i  piszemy  literę  „rz”. 

Natomiast po literach oznaczających głoski bezdźwięczne wymawiamy głoskę „sz”, a pi-

szemy „rz”. 

 

      Klucz dla nauczyciela: 

Przykładowe  odpowiedzi:  po  b:  brzoskwiniowym,  po  d:  drzwi,  po  p:  przeciętnym,  po  t: 

trzymał, po g: grzecznym, po k: Krzyś, po w: wrzawę, po ch: chrzest, po j: ujrzał. 

5.  Uczniowie  zapisują  na  kartce  kolejno  podawane  przez  nauczyciela  wyrazy  (zapisują  je 

jeden  pod  drugim),  następnie  dopasowują  z  rozsypanki  wyrazowej  rymujące  się  do  nich 

wyrazy. 

 

      Klucz dla nauczyciela:

 

 

 

podawane wyrazy                         wyrazy z rozsypanki wyrazowej 

 

 

chrzanowy                                                 wrześniowy 

 

 

drzewa                                                       dojrzewa 

 

 

brzegi                                                         przebiśniegi 

 

 

trzcina                                                        krzewina 

 

 

grzywa                                                       pokrzywa 

6.  Wybrani uczniowie czytają głośno i szybko pary wyrazów. Następnie kaŜdy uczeń samo-

dzielnie kolejno zasłania pary i pisze wyrazy z pamięci. Po napisaniu sprawdza, czy zapi-

sał je poprawnie – ćwiczenie 5 s. 27 ORTOGRAFFITI RZ-ś. Poziom pierwszy. 

 

 

7.  Uczniowie  na  karcie  pracy  rysują  rysunek  po  śladzie.  Po  wykonaniu  zadania  podpisują 

obrazek. 

 

Karta pracy 

 

 

 

 

 

 

 

8.  Uczniowie  samodzielnie  wykonują  ćwiczenie  8  s.  29  ORTOGRAFFITI  RZ-ś.  Poziom 

pierwszy – oddzielają wyrazy, odczytują tekst, uzupełniają rysunek zgodnie z opisem. 

Faza relaksuj

ą

co-odpr

ęŜ

aj

ą

ca 

Nauczyciel proponuje wykonanie następujących ćwiczeń: 

a) KrąŜenie szyją – uczeń wykonuje krąŜenie powoli i delikatnie, nie zapomina o regularnym 

oddychaniu.  Przenosząc  głowę  od  jednego  do  drugiego  obojczyka,  powinien  się  wystrzegać 

napinania mięśni. 

b) Pozycja Dennisona – pierwsza faza: uczeń krzyŜuje nogi, ręce wyciąga do przodu, dłonie 

odwraca na zewnątrz, a kciuki kieruje do dołu. KrzyŜuje ręce, splata dłonie, przyciąga do 

klatki piersiowej. Językiem dotyka podniebienia twardego. 

 

Faza podsumowuj

ą

co-utrwalaj

ą

ca 

1.  Uczniowie samodzielnie podpisują obrazki z otrzymanych zestawów. 

 

 

     

   

 

 

………………………………………………………………………………………… 

 

      

 

 

 

 

………………………………………………………………………………………………….. 

2.  Jeden  z  uczniów  odczytuje  nowo  poznaną  zasadę  ortograficzną,  której  treść  na  początku 

zajęć zawieszono na tablicy. 

3.  Zadanie  domowe:  Wykonaj  ćwiczenie  10  a,  b,  s.  30  i  ćwiczenie  11  a,  b,  s.  31  ORTO-

GRAFFITI RZ-ś. Poziom pierwszy.