background image

Budowa wewnętrzna skał magmowych

Budowa wewnętrzna skał magmowych jest opisywana za pomocą 

struktur i tekstur skał magmowych:

Struktury skał magmowych opisuje się ze względu na:

1. Stopień krystaliczności skały:

- struktury pełnokrystaliczne (holokrystaliczne) - skała składa się wyłącznie z 

minerałów, brak szkliwa

- struktury półkrystaliczne (hipokrystaliczne) - skała składa się ze szkliwa i 

minerałów

- struktury szkliste (hyalinowe) - skała składa się wyłącznie ze szkliwa

2. Wielkość składników skały:

- struktury fanerokrystaliczne (jawnokrystaliczne) - kryształy są widoczne gołym 

okiem:

wielkokrystaliczna (ziarna większe od 30mm)

grubokrystaliczna (ziarna pomiędzy 5 a 30 mm)

średniokrystaliczna (ziarna między 5 a 1 mm)

drobnokrystaliczna (ziarna między 1 a 0,1 mm)

- struktury afanitowe - kryształy nie są widoczne gołym okiem:

mikrokrystaliczna (ziarna pomiędzy 0,1 mm a 0,1 mm)

kryptokrystaliczna (ziarna mniejsze od 0,01)

3. Wzajemny stosunek wielkości składników:

- struktury równokrystaliczne - skała składa się ze składników o zbliżonych 

rozmiarach

- struktury nierównokrystaliczne - skała składa się ze składników różniących się 

rozmiarami ( struktura porfirowa - na tle ciasta skalnego zauważalne są większe 
kryształy - fenokryształy, porfirowata - wśród minerałów o mniejszych rozmiarach 
jeden lub dwa minerały charakteryzują się większymi rozmiarami, seryjna - 
rozmiary składników zmieniają się od drobnych do grubych)

4. Stopień wykształcenia własnej postaci kryształów:

- kryształy euhedralne (własnokształtne) - minerały osiągnęły właściwą dla siebie 

postać krystaliczną (np. tabliczki, pręciki)

- kryształy subhedralne (półwłasnokształtne) - minerały tylko częściowo 

osiągnęły właściwą dla siebie postać krystaliczną

- kryształy anhedralne (obcokształtne) - minerały nie osiągnęły właściwej dla 

siebie postaci krystalicznej

W nomenklaturze anglojęzycznej ogół elementów charakteryzujących budowę 

wewnętrzną skały opisuje się jako Textures

Tekstury skał magmowych opisuje się ze względu na:

1. Uporządkowanie przestrzenne składników

- tekstura bezładna - składniki skały nie wykazują uporządkowania w 

konkretnych kierunkach

- tekstura kierunkowa - skała składa się ze składników uporządkowanych w 

pewien sposób w przestrzeni:

tekstura centryczna - gdy składniki skały skupiają się wokół centrów tworząc 

background image

centryczne skupienia ( np. tekstura sferolitowa - minerały o pokroju igiełkowym 
skupiają się promieniście wokół centrów)

tekstura linijna (linijnorównoległa) - wydłużone składniki skały (np. kryształy 

tabliczkowe) układają się dłuższą osią w jednym kierunku

tekstura warstwowa (płaskorównoległa) - płaskie składniki skały (tabliczki, łuski) 

układają się warstwami

2. Wypełnienie przestrzeni skały przez składniki:

- tekstura zbita - skała nie posiada porów a jej składniki całkowicie wypełniają 

przestrzeń skały

- tekstura porowata - skała posiada pory lub wolne przestrzenie między 

kryształami

tekstura miarolityczna - pustki (miarole) są ograniczone ścianami pierwotnie 

powstałych w skale minerałów

tekstura pęcherzykowata - pustki powstałe w skale są eliptyczne lub kuliste i 

powstały podczas odgazowania magmy (są pozostałością po pęcherzykach 
gazu); odmianą tej tekstury jest tekstura migdałowcowa gdy pęcherzyki są 
wypełnione przez minerały wtórne


Document Outline