background image

 

 

 

 

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa 

Nr 01/CMC-5/2010

 

 

 

 

 

 

 

 

Opracował:        Artur Dylong 

 

Zatwierdził:       Grzegorz Galowy 

 

 

 

Katowice, Listopad 2010 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

2/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

SPIS TREŚCI 

1

 

WPROWADZENIE ............................................................................................................................. 4

 

2

 

PRZEZNACZENIE I OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA CENTRALI ........................................... 6 

3

 

DANE TECHNICZNE ......................................................................................................................... 7

 

3.1

 

Centrala CMC-5 (dane ogólne) ........................................................................................................ 7

 

3.2

 

Moduł liniowy MZT-10/60M ........................................................................................................... 8 

4

 

WARUNKI UŻYTKOWANIA............................................................................................................ 9 

4.1

 

Pomieszczenie centrali ..................................................................................................................... 9

 

4.2

 

Parametry obwodów liniowych ........................................................................................................ 9 

4.3

 

Obiektowa sieć kablowa ................................................................................................................. 10 

5

 

BUDOWA I DZIAŁANIE CENTRALI ............................................................................................ 12 

5.1

 

Zasada działania, podstawowe funkcje .......................................................................................... 12 

5.2

 

Moduł liniowy MZT-10/60M - konstrukcja mechaniczna ............................................................. 14 

5.3

 

Moduł liniowy MZT-10/60M – układ elektroniczny ..................................................................... 15 

5.3.1

 

Karta zasilacza sieciowego ZS2-24/3 ............................................................................................................ 15

 

5.3.2

 

Karta transmisji MT-1 .................................................................................................................................... 16

 

5.3.3

 

Karta liniowa ZL-60M ................................................................................................................................... 16

 

5.4

 

Stojak Centrali Telemetrycznej (SCT) ........................................................................................... 16

 

5.5

 

Komputerowy moduł sterujący (KMS) .......................................................................................... 18 

5.6

 

ZASILANIE I  ŁĄCZENIE CENTRALI Z INNYMI URZĄDZENIAMI .................................... 18 

6

 

INSTALACJA I MONTAŻ CENTRALI ........................................................................................... 20 

6.1

 

Instalacja stojaków centrali telemetrycznej .................................................................................... 20 

6.2

 

Montaż modułów liniowych ........................................................................................................... 20 

6.3

 

Podłączenie linii obiektowej sieci telemetrycznej .......................................................................... 21 

6.4

 

Montaż komputera sterującego....................................................................................................... 21 

6.5

 

Pierwsze uruchomienie centrali ...................................................................................................... 22

 

7

 

OBSŁUGA ......................................................................................................................................... 22 

7.1

 

Zatrzymanie i uruchomienie programu komputera sterującego ..................................................... 22 

8

 

NIEDOMAGANIA I ICH USUWANIE ............................................................................................ 22

 

9

 

KONSERWACJA I SERWIS CENTRALI........................................................................................ 23

 

9.1

 

Części zamienne ............................................................................................................................. 23 

9.2

 

Konserwacja ................................................................................................................................... 23

 

9.3

 

Przeglądy okresowe ........................................................................................................................ 23 

9.4

 

Serwis centrali ................................................................................................................................ 24

 

10

 

PRZECHOWYWANIE I TRANSPORT ....................................................................................... 24

 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

3/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

 

SPIS RYSUNKÓW

 

Rys. 1-1. Przykład części stacyjnej systemu telemetrycznego z centralą CMC-5 ....................................... 5

 

Rys. 5-1. Schemat blokowy stojaka centrali telemetrycznej. ..................................................................... 13

 

Rys. 5-2. Moduł zasilająco-transmisyjny MZT-10/60M. Widok z przodu. ............................................... 14

 

Rys. 5-3. Moduł zasilająco-transmisyjny MZT-10/60M. Widok z tyłu. .................................................... 15

 

Rys. 5-4. Przykładowy stojak centrali telemetrycznej CMC-5. Widok z przodu i z tyłu. ......................... 17

 

Rys. 5-5. Sposób zasilania stojaka centrali telemetrycznej. ....................................................................... 19

 

Rys. 6-1. Gniazda do podłączania linii telemetrycznych. .......................................................................... 21

 

 

Dokumentacje związane:  

Moduł zasilająco-transmisyjny MZT-10/60M. Dokumentacja Techniczno-Ruchowa 

Centrala Telemetryczna CMC-5. Instrukcja obsługi programu SEVIS 

 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

4/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

WPROWADZENIE 

Centrala telemetryczna typu CMC-5 jest urządzeniem stacyjnym do realizacji ciągłego monitoringu 

parametrów  związanych  z  bezpieczeństwem  i  procesami  technologicznymi  w  obiektach  (zakładach 

górniczych),  w  których  występuje  zagrożenie  wybuchem  metanu  i  pyłu  węglowego.  Jest  to  pierwsza 

centrala  telemetryczna,  której  konstrukcja  umożliwia  w  jednolity  sposób  na  realizację  monitoringu 

zagrożeń gazowych, kontroli ruchu załogi, pracy maszyn i urządzeń. Centrala CMC-5 pracuje w ramach 

systemu SMP-NT/S. 

Konstrukcja  centrali  jest  modułowa  i  może  być  zbudowana  z  wielu  urządzeń  komunikacyjnych 

i zasilających,  zapewniających  odpowiednie  parametry  transmisji  danych  i  zasilania  w  zależności  od 

wymagań  użytkownika.  Centrala  jest  zbudowana  z  modułów  liniowych,  koncentratorów  danych, 

przełączników,  które  nie  muszą  być  zabudowywane  w  jednej  obudowie.  Zabudowany  komputerowy 

moduł  sterujący  ma  dostęp  do  wszystkich  układów  liniowych,  niezależnie  od  sposobu  ich 

rozmieszczenia.  Umożliwia  to  budowę  systemów  telemetrycznych  o  strukturze  rozproszonej  oraz 

wprowadzanie  rozwiązań  zwiększających  niezawodność,  bezpieczeństwo  obsługi  i  ciągłość  pracy 

systemu 

Do  komunikacji  i  zasilania  urządzeń  dołowych    wykorzystywane  są  kasety  serii  MZT-10/xxx. 

Kasety  te  zapewniają  zasilanie  i  transmisje  z  urządzeń  pomiarowych  zabudowanych  w  wyrobiskach 

podziemnych zakładu górniczego i wszędzie tam gdzie niezbędne jest zapewnienie iskrobezpieczeństwa.  

Do komunikacji w obrębie centrali wykorzystano sieć komputerową typu Ethernet. Wykorzystanie 

tego  typu  sieci  zapewnia  wysoką  niezawodność  i ułatwia  integrację centrali  z  pracującymi  w zakładach 

górniczych systemami. Centrala telemetryczna, rozumiana jako zespół układów liniowych i sterujących 

ich  pracą  urządzeń  komputerowych,  jest  podstawowym  stacyjnym  elementem  ogólnozakładowego 

systemu  monitorowania.  Stanowi  zgodny  z  normami  iskrobezpieczeństwa  interfejs  sprzęgający 

obiektowe urządzenia pomiarowe i wykonawcze z infrastrukturą informatyczną dyspozytorni, niezbędną 

do  zarządzania  i  kontroli  bezpieczeństwa.  Centrala  wraz  z  obiektowymi  urządzeniami  kontrolno-

pomiarowymi i telekomunikacyjną siecią kablową tworzy obiektowy system telemetryczny.  

 

 

 

 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

5/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

 

 

 

Rys. 1-1. Przykład części stacyjnej systemu telemetrycznego z centralą CMC-5 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

6/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

PRZEZNACZENIE I OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA CENTRALI 

Centrala  CMC-5  jest  urządzeniem  przeznaczonym  do  budowy  kopalnianych  systemów 

telemetrycznych.  Moduły  stosowane  w  centrali  zapewniają  obsługę  urządzeń  pracujących  w  strefach 

zagrożonych  wybuchem.  Urządzenia  te  są  zasilane  energia  iskrobezpieczną  zapewniającą  możliwość 

pracy  urządzeń  przy  dowolnej  koncentracji  metanu  w  wyrobiskach.  Centrala  CMC-5  zapewnia  pełną 

obsługę  urządzeń  obiektowych,  tzn.  zdalne  (centralne)  zasilanie,  dwustronną  komunikację,  sterowanie 

oraz  bieżącą  wizualizację  ich  stanu.  W  zależności  od  zastosowanego  oprogramowania  komputera 

sterującego,  jej  funkcje  mogą  być  przystosowywane  do  aktualnych  wymagań  właściwych  przepisów, 

specyfiki obiektu oraz przeznaczenia centrali. Konstrukcja i oprogramowanie centrali są skalowalne, co 

pozwala na elastyczne dostosowanie konfiguracji i funkcji do wielkości obiektu i wymagań użytkownika. 

Centrala  w  wersji  podstawowej  wraz  z  urządzeniami  obiektowymi  tworzy  system  telemetryczny 

o strukturze  gwiaździstej  -  każde  urządzenie  obiektowe  jest  połączone  dwuprzewodową  linią 

telemetryczną  z  zaciskami  jednego  układu  liniowego  centrali.  W  przypadku,  gdy  pobór  energii  kilku 

urządzeń mieści się w zakresie bilansu energetycznego obwodu liniowego lub możliwe jest zastosowania 

zasilacza  lokalnego  możliwe  jest  podłączenie  więcej  niż  jednego  urządzenia  do  jednej  linii 

telemetrycznej.  Umożliwia  to  realizację  funkcji  monitoringu  i  sterowania  z  wykorzystaniem  mniejszej 

ilości  linii  zasilająco-transmisyjnych.  Zdalne  zasilanie  urządzeń  obiektowych  zapewnia  ciągłość  pracy 

systemu  telemetrycznego  bez  względu  na  stan  obiektowej  sieci  elektroenergetycznej.  W  przypadku 

stosowania  zasilaczy  lokalnych,  praca  urządzeń  pomiarowych  jest  uzależniona  od  stanu  sieci  elekt 

energetycznej i konstrukcji zasilacza (buforowanie). 

Centrala CMC-5 ma konstrukcję modułową. Tworzą ją: 

zespół modułów liniowych (zasilająco-transmisyjnych) typu MZT-10/60M; 

zespół modułów liniowych (zasilająco-transmisyjnych) typu MZT-10/60F; 

zespół modułów liniowych (zasilająco-transmisyjnych) typu MZT-10/50F; 

komputerowy  moduł  sterujący  (KMS)  z  oprogramowaniem  użytkowym  pracującym  pod 

kontrolą wielozadaniowego systemu operacyjnego czasu rzeczywistego; 

przełącznice światłowodowe do komunikacji z urządzeniami obiektowymi; 

przełączniki sieciowe, routery; 

konwertery mediów transmisji; 

wyposażenie  sieciowe  do  komunikacji  z  modułami  liniowymi  i  infrastrukturą  informatyczną 

dyspozytorni. 

Moduły liniowe centrali są montowane w obudowie o stopniu ochrony dostosowanej do warunków 

panujących  w  miejscu  zabudowy,  wyposażonej  w  wewnętrzną  instalację  zasilającą  i  układ  chłodzenia: 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

7/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

standardowo  do  zabudowy  modułów  liniowych  stosuje  się  stojaki  przeznaczone  do  montażu  kaset  19-

calowych.  Komputerowy  moduł  sterujący,  w  zależności  od  wielkości  i  przeznaczenia  systemu  oraz 

warunków  zagospodarowania  pomieszczeń  dyspozytorni,  może  być  zabudowany  wewnątrz  obudowy 

modułów  liniowych  (stojaka)  lub  na  zewnątrz  w  postaci  oddzielnego  stanowiska.  W  celu  zwiększenia 

niezawodności  w  centrali  mogą  być  stosowane  elementy  redundantne.  W  szczególności  możliwe  jest 

zdublowanie urządzeń komputerowych sterujących pracą centrali oraz wydzielonej sieci lokalnej, która 

służy do komunikacji komputerowego modułu sterującego z obwodami liniowymi.  

DANE TECHNICZNE 

3.1  Centrala CMC-5 (dane ogólne) 

Typ modułów liniowych:  

MZT-10/xxx w wykonaniu MZT-10/60M, MZT-10/60F, 

MZT-10/50F.  

Liczba modułów liniowych:    

 

maks. 32 

Liczba układów liniowych w module:  

maks. 10 

Liczba układów liniowych w centrali:  

maks. 320 (32 x 10) 

Liczba kanałów transmisyjnych 

 

maks. 680 

Cecha obwodów wyjściowych :   

 

I (M1), [Ex ia] I 

II (2)G, [Ex ia] II (CH4) 

Cykl odczytu urządzeń obiektowych:   

konfigurowalny w zakresie od 1sekundy 

Komputerowy moduł sterujący: 

typ komputera sterującego: 

IBM PC (z możliwością redundancji) lub równoważny 

pod względem sprzętowym i programowym;  

 

 

 

 

 

 

zalecane wykonanie przemysłowe; 

oprogramowanie:  

 

 

wielozadaniowy system operacyjny czasu rzeczywistego;  

  

 

program użytkowy SEVIS (v.1.0 lub nowsza);  

komunikacja zewnętrzna:  

 

sieć lokalna Ethernet. 

Budowa centrali: 

wykonanie standardowe:   moduły  liniowe  MZT-10/xxx  zabudowane  w  jednym  lub  większej 

liczbie  19-calowych  szaf  teletechnicznych;  komputerowy  moduł 

sterujący stanowi oddzielne stanowisko; 

warianty wykonania: 

w małych instalacjach zamiast stojaków mogą być stosowane obudowy 

innego  typu  (np.  szafki  naścienne).  Komputer  sterujący  może  być 

wbudowany do wnętrza obudowy centrali (stojaka); 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

8/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

 

 

Zasilanie:  

centrali: 

 napięcie  jednofazowe  220/230  V,  50  Hz  z  sieci  gwarantowanego 

zasilania bezprzerwowego. 

modułów liniowych: 

z gniazd wewnętrznej instalacji zasilającej stojaka; 

komputera sterującego:  napięcie  jednofazowe  220/230  V,  50  Hz  z  sieci  gwarantowanego 

 zasilania bezprzerwowego (standard) lub z gniazd wewnętrznej  

 instalacji stojaka (wersja z wbudowanym komputerem); 

Pobór mocy:   

 

jeden moduł liniowy max. 75 VA; 

   

 

 

 

moduł sterujący (jednokomputerowy)  ok. 200 VA. 

3.2  Moduł liniowy MZT-10/60M  

Parametry podstawowe: 

Zasilanie 

176

250 VAC,  48

62Hz   

Pobór mocy 

max. 75VA 

Symbol budowy przeciwwybuchowej 

I (M1), [Ex ia] I,  

      II (2)G, [Ex ia] II (CH4) 

Certyfikat badania typu WE: KDB 06ATEX064X  

Liczba linii zasilająco-transmisyjnych 

do 10 

Parametry wyjść zasilających urządzenia dołowe: 

Prąd wyjściowy 

40 

 3 mA DC dla MZT-10/60M 

40 

 3 mA DC dla MZT-10/60F 

25-40 mA DC dla MZT-10/50F 

Napięcie wyjściowe 

56 

 4 V DC dla MZT-10/60M 

56 

 4 V DC dla MZT-10/60F 

46 

 4 V DC dla MZT-10/50F 

Parametry podłączanej linii telemetrycznej: 

Graniczne parametry linii 

L

max 

= 0.8mH/km, C

max 

= 57nF/km, R

min 

= 72

/km 

Maksymalna długość linii 

do 10 km 

Parametry komunikacji po liniach zasilająco-transmisyjnych: 

Standard/prędkość transmisji  

V23/1200 bps 

Rodzaj transmisji 

Cyfrowa szeregowa half-duplex 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

9/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

Obsługiwane typowe urządzenia 
obiektowe 

dla MZT-10/60M: MCCD-01, MM-4, Dxx, KTM-xx 
dla MZT-10/60F: MM-2P, MM-2PW 
dla MZT-10/50F: CST-3,CST-3A 
ew. inne o zgodnych parametrach zasilania i transmisji  

Rodzaj komunikacji z systemem nadrzędnym: 

 

Sieć Ethernet 10 Mbps 

 

Warunki stosowania: 

Temperatura otoczenia 

+5

 +55 

Wilgotność względna otoczenia 

20 

 90 % 

Parametry mechaniczne: 

Standard mechaniczny kasety  

znormalizowana obudowa EURO, 19”,  wysokość 3U 

WARUNKI UŻYTKOWANIA 

4.1  Pomieszczenie centrali 

Centrala  telemetryczna  typu  CMC-5  może  być  instalowana  w  pomieszczeniach  bezpiecznych  pod 

względem wybuchu, suchych i niezapylonych, zabezpieczonych przed dostępem osób nie przeszkolonych 

w zakresie eksploatacji i obsługi centrali. Otoczenie w pomieszczeniu centrali powinno w szczególności 

spełniać następujące podstawowe warunki: 

 

temperatura powietrza 

 

10 do 35ºC; 

 

wilgotność względna powietrza 

maks. 60 %; 

 

zapylenie  

 

 

 

maks. 0,2 mg/m

3

4.2  Parametry obwodów liniowych 

Dopuszczalne  parametry  wejściowe/wyjściowe  dla  obwodów  liniowych,  przy  połączeniach 

wykonanych  kablami  rodzaju  A  lub  B  wg  PN-EN  50394-1:2007  o  maksymalnej  długości  10km 

i parametrach  jednostkowych:  indukcyjność  maks.  0,8mH/km,  pojemność  maks.  57nF/km,  rezystancja 

pętli pary żył min. 72Ω/km, wynoszą: 

dla MZT-10/60V i MZT-10/60F odpowiednio 

U

0

 = 60V DC, I

0

 = 50mA DC, C

0

 = 0,25μF, L

0

 = 100mH. 

dla MZT-10/50F:   

 

U

0

 = 50V DC, I

0

 = 48mA DC, C

0

 = 0,4μF, L

0

 = 100mH. 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

10/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

Linie  łączące  urządzenia  obiektowe  z  obwodami  wyjściowymi  modułów  liniowych  powinny 

ponadto spełniać ogólne wymagania dla kopalnianych sieci telekomunikacyjnych. W szczególności: 

rezystancja w stosunku do innych obwodów i ziemi:  min. 1 MΩ 

zalecany rodzaj kabli: spełniające wymagania norm i przepisów dla zakładów górniczych 

4.3  Obiektowa sieć kablowa 

System  telemetryczny  zbudowany  na  central  typu  CMC-5  jest  przystosowany  do  współpracy 

z urządzeniami  obiektowymi  za  pomocą  kabli  dołowej  sieci  telekomunikacyjnej.  W  przypadku  kopalń 

eksploatujących  pola  metanowe  sieć  ta  podlega  szczególnym  warunkom  wynikającym  z  przepisów 

rozporządzenia  Ministra  Gospodarki  z  dnia  28.06.2002r.  „w  sprawie  bezpieczeństwa  i higieny  pracy, 

prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach 

górniczych”  (Dz.  U.  Nr  139,  poz.  1169,  z  późn.zm.).  Ponadto  obowiązują  przepisy  wynikające 

z przystąpienia  do  Unii  Europejskiej  -  Rozporządzenie  MGPiPS  z  dnia  28.07.2003r.  „w  sprawie 

zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach 

zagrożonych  wybuchem”  (Dz.  U.  Nr  143,  poz.1393).  Wprowadzona  tym  rozporządzeniem  dyrektywa 

ATEX i norma zharmonizowana - PN-EN 50303 Sprzęt Grupy I, Kategorii M1 przeznaczony do ciągłego 

funkcjonowania w środowiskach atmosferycznych, zagrożonych przez gaz kopalniany i/lub pył węglowy 

-  podaje  zasadnicze  wymagania  dla  kabli  łączących  urządzenia  iskrobezpieczne.  Norma  ta,  obejmująca 

urządzenia  łączności  i systemy  bezpieczeństwa,  które  zgodnie  z  zapisem  § 638  punkt  2.  cytowanego 

rozporządzenia  Ministra  Gospodarki  z dnia  28.06.2002  r.  (Dz.  U.  Nr  139,  poz.  1169,  z  późn.zm.). 

powinny pracować przy dowolnej koncentracji metanu, określa  następujące podstawowe wymagania: 

1)  Kable  i  przewody  powinny  być  oceniane  z  punktu  widzenia  ich  zgodności  ze  sprzętem  do 

którego  są  podłączone.  W  przypadku  włączenia  kabli  i/lub  przewodów  oponowych  w  obwód 

iskrobezpieczny  całe  urządzenie  powinno  spełniać  wymagania  ustalone  dla  obwodów  kategorii 

„ia” (p. 4.8.1.1 niniejszej normy).  

2)  Kable i przewody powinny być skonstruowane zgodnie z dobrą praktyką inżynierską i zapewniać 

poziom ochrony co najmniej równy poziomowi urządzenia, do którego są podłączone (p. 4.8.1.2 

niniejszej normy). 

3)  W  kablach  i  przewodach,  w  których  prowadzone  są  obwody  iskrobezpieczne,  nie  wolno 

prowadzić jakichkolwiek obwodów nieiskrobezpiecznych (p. 4.8.2 niniejszej normy). 

4)  Kable i przewody, w których prowadzony jest więcej niż jeden obwód iskrobezpieczny, powinny 

dodatkowo spełniać następujące wymagania: 

-  grubość izolacji powinna być dobrana do średnicy żył; w przypadku izolacji z polietylenu min. 

grubość izolacji powinna wynosić 0,2 mm (p. 4.8.3.1 niniejszej normy), 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

11/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

-  kabel (przewód) przed opuszczeniem zakładu producenta powinien być poddany co najmniej 

jednemu z testów przedstawionych w tej normie przy czym odporność na napięcie probiercze 

powinna być potwierdzona w dokumencie wydanym przez producenta (p. 4.8.3.2 ). 

W nowych instalacjach korzystne, z punktu widzenia użytkownika, jest takie zaprojektowanie sieci 

kablowej, aby konstrukcja i parametry kabli nie powodowały konieczności uwzględniania jakichkolwiek 

dodatkowych uszkodzeń (np. zwarć między żyłami i przerw żył). Cytowana norma określa warunki, gdy 

postulat ten można uważać za spełniony: 

-  grubość izolacji powinna być większa od 0,2 mm, 

-  kabel  powinien  charakteryzować  się  odpowiednią,  potwierdzoną  przez  producenta, 

odpornością na napięcie probiercze; odporność ta powinna być zgodna z wymaganiami normy, 

-  pary żył powinny posiadać ekrany indywidualne, przy czym ekrany te powinny być wykonane 

w postaci oplotów z drutów miedzianych ze stopniem krycia równym co najmniej 60%. 

W przypadku stosowania kabli nieekranowanych warunki nieuwzględniania żadnych uszkodzeń są 

zgodnie z wspomnianą normą następujące:  

-  kable tego typu mogą być stosowane wyłącznie w instalacjach stałych, 

-  muszą być skutecznie chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi, 

-  napięcie  szczytowe  żadnego  z  obwodów  prowadzonych  w  kablu  nie  powinno  przekraczać 

w normalnych warunkach wartości 60 V. 

Środki  skutecznej  ochrony  mechanicznej  kabli  powinny  być  dobrane  z  uwzględnieniem  stopnia 

i wielkości  narażeń  mechanicznych  występujących  w  wyrobisku  (pomieszczeniu),  w  którym 

prowadzona jest kablowa linia telekomunikacyjna. W tym zakresie, za skuteczną ochronę mechaniczną 

kabla telekomunikacyjnego może być uznany: 

-  pancerz  z  drutów  stalowych  płaskich  lub  okrągłych - dla  kabli  instalowanych  w  szybach 

i wyrobiskach o nachyleniu powyżej 45º, 

-  pancerz z drutów stalowych płaskich, okrągłych lub taśm stalowych - dla kabli instalowanych 

w przekopach i chodnikach głównych, 

-  rury stalowe, dopuszczone do stosowania w wyrobiskach podziemnych zakładów górniczych, 

zbrojone  węże  hydrauliczne  wzgl.  osłony  z  blach  stalowych – jako  miejscowa  ochrona 

odcinków kabli w miejscach skrzyżowania dróg transportowych, w wyrobiskach z transportem 

linowym, w bezpośredniej bliskości wysypów lub przesypów itp. miejscach, 

-  dla  kabli  stacyjnych  na  powierzchni  za  skuteczną  ochronę  mechaniczną  kabla  można  uznać 

prowadzenie go zgodnie z przyjętymi zasadami techniki w kanałach kablowych, na drabinkach 

i innych stosowanych konstrukcjach. 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

12/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

Kable wprowadzone do eksploatacji przed wejściem w życie dyrektywy ATEX mogą być używane 

nadal  w instalacjach  stałych  pod  warunkiem,  że  są  to  kable  z  izolacją  polietylenową  posiadające 

dopuszczenie  Prezesa  Wyższego  Urzędu  Górniczego.  Jednak  ich  ochrona  przed  uszkodzeniami 

mechanicznymi powinna być doprowadzona co najmniej do poziomu podanych wyżej wymagań. 

W  kopalniach  eksploatowane  są  z  reguły  telekomunikacyjne  sieci  kablowe  z  żyłami  roboczymi 

o średnicy  0,8mm.  Dla  zachowania  jednolitych  parametrów  torów  przesyłowych  oraz  możliwości 

wykorzystania  typowego  osprzętu  zaleca  się,  aby  w  nowych  sieciach  stosować  kable  z  przewodami 

o takiej samej średnicy. Przy wykonywaniu instalacji należy zachować ciągłość pancerzy poszczególnych 

odcinków  i  uziemić  je  w  jednym  punkcie,  możliwie  blisko  urządzeń  stacyjnych.  Należy  również 

zachować  ciągłość  ekranów  (o  ile  kable  posiadają  stosowne  ekrany)  poszczególnych  par.  Stosowany 

osprzęt  powinien  odpowiadać  normie  PN-EN  60079-11:2010  Atmosfery  wybuchowe  -  Część  11: 

Zabezpieczenie urządzeń za pomocą iskrobezpieczeństwa "i". 

BUDOWA I DZIAŁANIE CENTRALI 

5.1  Zasada działania, podstawowe funkcje 

Podstawowym  elementem  centrali  CMC-5  jest  układ  liniowy  ZL-60M  wykonany  w  postaci  karty 

w standardzie  konstrukcyjnym  EURO1,  który  zapewnia  zgodne  z  normą  iskrobezpieczeństwa  zasilanie 

i komunikację  z  urządzeniem  obiektowym  (dołowym)  poprzez  dwuprzewodową  linię  obiektowej  sieci 

telekomunikacyjnej.  Karty  liniowe  ZL-60M,  wraz  z  niezbędnymi  układami  zasilania,  sterowania 

i transmisji,  montowane  są  w  19-calowych  kasetach  EURO,  dla  których  przyjęto  nazwę  modułów 

zasilająco-transmisyjnych  lub  modułów  liniowych  i  oznaczono  symbolem  MZT-10/60M.  Konstrukcja 

modułu  liniowego  zapewnia  separację  galwaniczną  pomiędzy  poszczególnymi  układami  liniowymi, 

a także  oddzielenie  obiektowej  iskrobezpiecznej  sieci  telemetrycznej  od  sieci  zasilającej.  Centrala 

w minimalnej  konfiguracji  może  zawierać  jeden  moduł  liniowy;  maksymalną  liczbę  modułów 

ograniczono  do  32  ze  względu  na  ograniczenia  prędkości  transmisji.  W  zależności  od  liczby  modułów 

zabudowuje  się  je  w  jednym  lub  kilku  19-calowych  stojakach  układów  elektronicznych  lub  innego 

rodzaju  obudowach  zapewniających  wymagany  stopień  ochrony.  Ze  względów  termicznych  w  jednej 

obudowie montuje się nie więcej niż osiem  modułów liniowych. W uzasadnionych przypadkach liczbę 

modułów liniowych w jednym stojaku można zwiększyć do dziesięciu, odpowiednio wzmacniając układ 

chłodzący.  

Moduły liniowe MZT-10/60M, w ilości odpowiadającej wymaganiom obiektu, są połączone siecią 

Ethernet  z  komputerowym  modułem  sterującym  w  postaci  jednego  lub  dwóch  (w  układzie 

redundantnym)  zestawów  komputerowych.  Konstrukcja  i  sposób  adresowania  umożliwia  dostęp 

komputera  sterującego  do  każdej  karty  liniowej  i  w  efekcie  indywidualną  obsługę  każdego  kanału 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

13/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

pomiarowego  wg  wcześniej  ustalonej  konfiguracji  i  algorytmu  odczytu  i  sterowania.  Oprogramowanie 

komputera sterującego w szczególności  realizuje następujących podstawowe funkcje: 

identyfikacja typów i fizycznej konfiguracji urządzeń podłączonych do modułów liniowych;  

cykliczny odczyt stanu urządzeń obiektowych: 

wizualizacja aktualnego stanu urządzeń obiektowych i danych pomiarowych; 

lokalna archiwizacja danych pomiarowych; 

analiza danych, wykrywanie i sygnalizacja odstępstw od stanu normalnego; 

realizacja wcześniej zaprogramowanych algorytmów sterowania. 

 

 

 

Rys. 5-1. Schemat blokowy stojaka centrali telemetrycznej. 

System  telemetryczny  zbudowany  w  oparciu  o  centrale  CMC-5  jest  częścią  struktury 

ogólnokopalnianego  systemu  monitoringu.  W  strukturze  tej  komputer  sterujący  centrali  pracuje  pod 

kontrolą nadrzędnego systemu nadzoru dyspozytorskiego, do którego przekazuje informacje z urządzeń 

obiektowych  i  z  którego  otrzymuje  polecenia  konfiguracyjne  i  sterujące.  Komunikacja  z  systemem 

nadrzędnym  odbywa  się  za  pośrednictwem  wydzielonej  dedykowanej  sieci  lokalnej.  Sieć  ta,  w  razie 

potrzeby, może także być wykorzystana do bezpośredniego połączenia centrali z elementami stacyjnymi 

innych  (zintegrowanych)  systemów,  np.  systemów  telekomunikacyjnych  i  geofizycznych,  z  którymi 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

14/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

komputer  sterujący  może  wymieniać  dane  i  polecenia  bez  pośrednictwa  systemu  nadrzędnego.  Istnieją 

jednak przypadki, gdy system telemetryczny z centralą CMC-5 pracuje samodzielnie. Są to: 

1)  Praca  awaryjna,  spowodowana  utratą  łączności  z  systemem  nadrzędnym.  Komputer  sterujący 

centrali  udostępnia  wówczas  chronione  hasłem  niektóre  funkcje  realizowane  podczas  pracy 

normalnej z poziomu systemu nadrzędnego, w szczególności: 

konfigurowanie urządzeń obiektowych i podłączonych do nich czujników, 

sterowanie stanem wyjść sterujących urządzeń obiektowych. 

2)  Praca  w  strukturze  jednopoziomowej,  bez  nadrzędnego  systemu  sterującego,  uzasadniona 

w przypadku obiektów o niewielkiej liczbie punktów pomiarowych. Centrala i współpracujące 

z nią 

urządzenia  obiektowe  stanowią  wówczas  niezależny  system  dyspozytorski, 

a oprogramowanie  jej  komputera  sterującego  realizuje  zarówno  wymienione  powyżej  funkcje 

podstawowe, jak i komplet wymagane przepisami funkcji systemowych, łącznie z tworzeniem 

pisemnej dokumentacji pracy systemu (raportowaniem). 

5.2  Moduł liniowy MZT-10/60M - konstrukcja mechaniczna 

Układy  elektroniczne  (karty)  modułu  MZT-10/60M  są  zabudowane  w  19-calowej  obudowie 

przemysłowej typu EUROCARD o wysokości 3U. Karty wpina się za pośrednictwem 64-pinowych złącz 

EUROPA do wspólnej płytki drukowanej platera. Na płytce platera rozprowadzone są napięcia zasilające 

i linie wewnętrznej magistrali komunikacyjnej RS-485. Moduł zawiera następujące bloki funkcjonalne: 

karta zasilacza sieciowego typu ZS2-24/3 

 

2 szt.  

karta transmisji typu MT-1 

  

 

 

1 szt.  

karta zasilacza liniowego typu ZL-60M 

 

do 10 szt.  

 

 

Rys. 5-2. Moduł zasilająco-transmisyjny MZT-10/60M. Widok z przodu. 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

15/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

 

Rys. 5-3. Moduł zasilająco-transmisyjny MZT-10/60M. Widok z tyłu. 

Na płytach czołowych kart modułu MZT-10/60M (Rys. 5-2) umieszczone są wskaźniki LED służące 

do sygnalizacji stanu pracy zabudowanych na kartach układów elektronicznych; w tylnej części obudowy 

Rys. 5-3) znajdują się:  

zaciski wyjściowe dziesięciu obwodów (kart) liniowych  wyprowadzone na złącza HIGHBAND 

firmy KRONE, wyposażone w etykiety z numerem karty liniowej i oznaczeniem biegunowości; 

dwa gniazda interfejsu Ethernet typu RJ-45 do połączenia modułu MZT-10/60M z komputerem 

sterującym centrali;  

złącze zasilania 220/230VAC, 50Hz. 

5.3  Moduł liniowy MZT-10/60M – układ elektroniczny 

5.3.1 

Karta zasilacza sieciowego ZS2-24/3 

Zasilany  z  sieci  energetycznej  zasilacz  ZS2-24/3  jest  stabilizowanym  źródłem  napięć 

przekazywanych  poprzez  płytkę  drukowaną  platera  do  pozostałych  układów  elektronicznych  modułu 

MZT-10/60M.  Wytwarza dwa wyjściowe napięcia prądu stałego: 

wyjście  główne  o  napięciu  znamionowym  24  V  DC  (zaciski  „24+”  i  „24-”)  do  zasilania 

przetwornic impulsowych zasilaczy liniowych; 

wyjście pomocnicze o napięciu znamionowym 8 V DC  (zaciski „8+” i „8-”).  

Zasilacz  jest  wyposażony  w  układ  zabezpieczający  przed  przeciążeniem  prądowym  na  zaciskach 

wyjściowych  oraz  blok  zabezpieczenia  nadnapięciowego.  Dla  podwyższenia  niezawodności  zasilania 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

16/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

każdy  moduł  liniowy  MZT-10/60M  wyposaża  się  w  dwie  karty  ZS2-24/3  pracujące  w  układzie 

redundantnym.  

Płytka  czołowa  karty  zasilacza  jest  wyposażona  w  dwa  wskaźniki  diodowe  koloru  zielonego 

sygnalizujące poprawność wytwarzanych napięć.  

5.3.2 

Karta transmisji MT-1 

Karta transmisji typu MT-1 stanowi interfejs komunikacyjny pomiędzy  kartami liniowymi  modułu 

MZT-10/60M a komputerem sterującym centrali telemetrycznej. Z kartami liniowymi  komunikuje się za 

pomocą  wewnętrznej  magistrali  RS-485;  komunikacja  z  komputerem  sterującym  jest  zrealizowana  za 

pomocą  łącza  sieciowego  Ethernet.  Karta  MT-1  zapewnia  izolację  galwaniczną  pomiędzy  komputerem 

sterującym centrali telemetrycznej a zasilaczami liniowymi.  

Na płytce czołowej karty umieszczono osiem żółtych wskaźników LED umożliwiających wizualną 

ocenę poprawności działania jej obwodów elektronicznych. 

5.3.3 

Karta liniowa ZL-60M  

Karta liniowa zawiera układ zasilacza dostarczającego energię zasilającą do urządzenia obiektowego 

oraz  układy  nadawczo-odbiorcze  pośredniczące  w  dwustronnej  komunikacji  pomiędzy  urządzeniami 

obiektowymi  i  komputerem  sterującym  centrali telemetrycznej.  W  skład jednego  modułu  MZT-10/60M 

może wchodzić maksymalnie 10 kart liniowych.  

Karta  ZL-60M  zapewnia  zgodną  z  wymaganiami  norm  separację  galwaniczną  pomiędzy 

nieiskrobezpiecznymi  i  iskrobezpiecznymi  obwodami  systemu  telemetrycznego,  jej  konstrukcja 

umożliwia ponadto ciągły pomiar wartości prądu i napięcia linii zasilającej urządzenie dołowe. Parametry 

te  są  przekazywane  do  komputera  sterującego  centrali  w  celach  diagnostycznych.  Wizualną  ocenę 

poprawności  działania  układów  elektronicznych  karty  liniowej  umożliwia  osiem  wielokolorowych 

wskaźników LED umieszczonych na płytce czołowej. 

5.4  Stojak Centrali Telemetrycznej (SCT) 

W  standardowym  wykonaniu  moduły  liniowe  MZT-10/60M  zabudowuje  się  w  stojakach 

przeznaczonych  do  montażu  19-calowych  kaset  EURO  lub  innych  obudowach  o  wymaganym  stopniu 

ochrony,  umożliwiających  zabudowę  tego  typu  kaset.  Dla  uproszczenia  opisu  w  dalszym  tekście,  bez 

względu na rodzaj zastosowanej obudowy, używa się nazwy „stojak centrali telemetrycznej”. 

Stojak  centrali telemetrycznej  jest  wyposażony  w  kompletną  wewnętrzną instalację  zasilającą  oraz 

układ  wymuszonej  wentylacji.  W  typowym  stojaku  o  wymiarach  gabarytowych  600x600x2000mm 

można  zabudować  osiem  (w  szczególnych  uzasadnionych  przypadkach  dziesięć)  modułów  liniowych. 

Wydajność  układu  chłodzącego  można  dostosować  do  liczby  zainstalowanych  w  stojaku  modułów 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

17/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

liniowych  i  przewidywanych  warunków  (temperatury)  w  miejscu  zabudowy  centrali.  W  stojakach 

o minimalnej 

konfiguracji  (jeden  moduł  liniowy),  eksploatowanych  w  pomieszczeniach 

klimatyzowanych, układ wewnętrznej wentylacji nie jest konieczny. 

W  dolnej  części  stojaka  standardowo  instaluje  się  elementy  osprzętu  wewnętrznej  instalacji 

zasilającej  -  wyłącznik  główny,  zabezpieczenia,  elementy  sygnalizacyjne,  gniazda  do  podłączenia 

modułów  -  oraz  przełączniki  (switche)  dedykowanej  sieci  Ethernet.  Przewody  wewnętrznej  instalacji 

zasilającej  oraz  kable  sieci  Ethernet  prowadzone  są  w  oddzielnych  rynienkach  z  prawej  strony  stojaka 

(patrząc  od  tyłu).  Po  przeciwnej  stronie  znajdują  się  rynienki  umożliwiające  doprowadzenie  kabli 

iskrobezpiecznej  sieci  obiektowej.  Ten  sposób  okablowania  zapewnia  trwałe  oddzielenie 

iskrobezpiecznej  (obiektowej)  i  nieiskrobezpiecznej  (stacyjnej)  części  systemu  telemetrycznego 

zbudowanego  na  centrali  CMC-5.  W  przypadku  stosowania  innych  modułów  komunikacyjnych  niż 

moduły  MZT-10/xxx  możliwe  jest  inne  okablowanie  stojaka  z  tym,  że  minimalną  wartością 

przeliczeniową elementów jest wysokość 1U . 

 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

18/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

Rys. 5-4. Przykładowy stojak centrali telemetrycznej CMC-5. Widok z przodu i z tyłu. 

5.5  Komputerowy moduł sterujący (KMS) 

Modułem sterującym centrali CMC-5 jest komputer klasy IBM PC lub równoważny pod względem 

sprzętowym  i  programowym,  wyposażony  w  karty  sieciowe  Ethernet  do  komunikacji  z  modułami 

liniowymi i systemem nadrzędnym. W uzasadnionych przypadkach (duże obiekty, wysokie wymagania 

niezawodnościowe)  należy  stosować  rozwiązania  redundantne  (dwa  komputery,  dwie  sieci)  oraz 

komputery  w  wykonaniu  przemysłowym.  Ze  względu  na  silne  uwarunkowania  czasowe  związane 

z obsługą protokołów komunikacyjnych, program użytkowy centrali pracuje pod kontrolą priorytetowego 

systemu  operacyjnego  czasu  rzeczywistego.  Program  użytkowy  jest  dla  każdego  wyprodukowanego 

egzemplarza  centrali  CMC-5  generowany  indywidualnie,  z  uwzględnieniem  konkretnej  konfiguracji 

danego egzemplarza. 

W  standardowym  wykonaniu  moduł  sterujący  stanowi  oddzielne  stanowisko,  połączone  siecią 

Ethernet  ze  stojakami  centrali  telemetrycznych.  Jeden  moduł  sterujący  obsługuje  wszystkie  moduły 

liniowe centrali (maksymalnie 32) niezależnie od liczby stojaków centrali telemetrycznej są zabudowane. 

W wykonaniach  specjalnych  możliwe  jest  zabudowanie  komputerów  sterujących  wewnątrz  stojaków 

wraz  z  modułami  liniowymi.  W  przypadku  realizacji  funkcji  monitoringu  wizyjnego,  kontroli  ruchu 

załogi,  retransmisji  sygnałów  pomiarowych  innego  typu  możliwe  jest  zabudowanie  dodatkowych 

modułów sterujących obsługujących część modułów transmisyjnych.  

5.6  ZASILANIE I  ŁĄCZENIE CENTRALI Z INNYMI URZĄDZENIAMI 

Wszystkie  elementy  funkcjonalne  zabudowane  w  stojaku  centrali  telemetrycznej  CMC-5  są 

przystosowane  do  zasilania  z  sieci  napięcia  przemiennego  220/230  V,  50  Hz  z  gniazd  wewnętrznej 

instalacji  zasilającej  stojaka.  W  celu  zapewnienia  niezawodnej  pracy  urządzeń  dołowych  i  ciągłości 

zbierania  danych  centralę  należy  zasilać  z  sieci  gwarantowanego  bezprzerwowego  zasilania, 

z zastosowaniem  np.  urządzeń  typu  UPS  o  mocy  odpowiadającej  konfiguracji  centrali.  Wewnętrzną 

instalację  zasilającą  stojaka  centrali  podłącza  się  bezpośrednio  do  zewnętrznej  sieci  bezprzerwowego 

zasilania (Rys. 5-5) - niezbędne oddzielenie galwaniczne obwodów liniowych centrali od sieci zasilającej 

zapewniają elementy separujące zabudowane w każdym module liniowym.  

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

19/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

 

Rys. 5-5. Sposób zasilania stojaka centrali telemetrycznej.  

Komputerowy  moduł  sterujący  w  wykonaniu  standardowym  (oddzielne  stanowisko)  zasila  się, 

podobnie  jak  stojaki  centrali  telemetrycznej,  z  sieci  bezprzerwowego  zasilania  220/230 V,  50 Hz. 

W przypadku montażu komputera sterującego wewnątrz stojaka zasila go się z jednego z gniazd instalacji 

wewnętrznej. 

Wszelkie  połączenia  komunikacyjne  centrali  CMC-5  z  zewnętrznymi  systemami  i  urządzeniami 

komputerowymi  (system  nadrzędny,  systemy  zintegrowane)  są  realizowane  wyłącznie  poprzez 

wydzieloną lokalną sieć Ethernet. 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

20/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

INSTALACJA I MONTAŻ CENTRALI 

6.1  Instalacja stojaków centrali telemetrycznej 

Moduły  liniowe  centrali  CMC-5  zawierają  układy  elektroniczne,  które  w  czasie  normalnej  pracy 

wydzielają pewne ilości ciepła. Dlatego stojaki centrali powinny być eksploatowane w pomieszczeniach 

o dobrej  wentylacji.  Temperatura  w  pomieszczeniu  nie  powinna  przekraczać  35

C  przy  wilgotności 

względnej powietrza w granicach 40-60% (bez kondensacji pary wodnej) i zapyleniu nie większym niż 

0,2  mg/m

3

. W praktyce oznacza to, że dla zapewnienia niezawodnej ciągłej pracy obwodów  liniowych 

i zastosowanych  w  centrali  urządzeń  komputerowych,  pomieszczenie,  w  którym  eksploatowana  jest 

centrala, powinno być klimatyzowane. 

 Dla  uniknięcia  nadmiernego  nagrzewania  się  układów  centrali  stojaki  SCT  nie  powinny  być 

narażone  na  bezpośrednie  działanie  promieni  słonecznych  ani  innych  źródeł  ciepła.  Projekt  zabudowy 

centrali  powinien  przewidzieć  takie  usytuowanie  stojaków,  aby  zapewnić  swobodny  dostęp  do  kart 

liniowych, konsoli komputera sterującego, listew zacisków wyjściowych i gniazd zasilających. 

Centrala  powinna  być  zasilana  napięciem  jednofazowym  220/230 V,  50 Hz  z  układu 

gwarantowanego

,

  bezprzerwowego  źródła  zasilania  bez  chwilowych  zaników  napięcia  i  zakłóceń 

impulsowych.  Stojak  centrali  jest  wyposażony  w  zacisk  uziemiający,  który  powinien  być  trwale 

połączony z instalacją uziemiającą o wymaganych parametrach.  

6.2  Montaż modułów liniowych 

Moduły  zasilająco-transmisyjne  MZT-10/60M  fabrycznie  montuje  się  w  przeznaczonych  do  tego 

celu  półkach  stojaków  odpowiednio  do  konfiguracji  centrali.  W  przypadku  rozbudowy  centrali 

u użytkownika, czynności związane z montażem, uruchomieniem i włączeniem do systemu dodatkowych 

modułów  liniowych  mogą  być  wykonywane  wyłącznie  przez  pracowników  producenta  lub 

autoryzowanej  jednostki  serwisowej.  Po  zabudowaniu  nowego  modułu  liniowego  konieczne  jest 

sprawdzenie parametrów wyjściowych każdego obwodu liniowego. 

Moduły  powinny  być  trwale  przymocowane  do  przeznaczonych  do  tego  celu  elementów 

konstrukcyjnych  stojaka,  a  karty  układów  elektronicznych  powinny  być  w  trakcie  eksploatacji  centrali 

trwale przykręcone do obudowy kasety. Każdy moduł jest wyposażony w własny zasilacz sieciowy; kable 

zasilające modułów powinny być podłączone do gniazd wewnętrznej instalacji zasilającej stojaka centrali 

telemetrycznej (Rys. 5-4).  

Połączenie  z  komputerem  sterującym  centrali  wykonuje  się  skrętką  Ethernetową  wykorzystując 

gniazda umieszczone w tylnej części każdego modułu oraz switch sieciowy zabudowany w dolnej części 

stojaka. Złącza kabli łączących moduły ze switchem powinny być zabezpieczone przed przypadkowym 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

21/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

poluzowaniem  lub  rozłączeniem.  Moduł  MZT-10/60M  jest  wyposażony  w  dwa  równoważne  gniazda 

ethernetowe, co umożliwia łączenie modułów z komputerem sterującym w układzie redundantnym. 

6.3  Podłączenie linii obiektowej sieci telemetrycznej 

Podłączenie  linii  telemetrycznych  do  zacisków  wyjściowych  modułów  liniowych  może  być 

wykonane  przez  odpowiednio  wykwalifikowany  i  przeszkolony  personel  użytkownika.  Linie 

telemetryczne  urządzeń  dołowych,  współpracujących  z  modułem  MZT-10/60M  podłącza  się  do  złącz 

KRONE (Rys. 6-1), zlokalizowanych w tylnej części modułu, na przedłużonej ściance bocznej kasety. Na 

złączach KRONE umieszczone są etykiety z numerami linii i oznaczeniem biegunowości. 

 

Rys. 6-1. Gniazda do podłączania linii telemetrycznych. 

Kable  obiektowych  obwodów  iskrobezpiecznych  powinny  być  wprowadzane  do  wnętrza  stojaka 

centrali  od  dołu,  przez  otwory  w  płycie  dolnej,  a  następnie  prowadzone  wewnątrz  rynny  kablowej 

umieszczonej  po  lewej  stronie  stojaka  (patrząc  od  tyłu)  do  zacisków  wyjściowych  poszczególnych 

modułów.  Sposób  rozszycia  kabli,  prowadzenia  i  łączenia  przewodów  telemetrycznych  z  zaciskami 

wyjściowymi  modułów  liniowych  powinien  wykluczać  możliwość  przypadkowego  zwarcia  lub 

odłączenia  się  przewodów.  Przewody  telemetryczne  w  żadnym  wypadku  nie  powinny  się  krzyżować 

z kablami wewnętrznej instalacji zasilającej 

6.4  Montaż komputera sterującego 

W  standardowym  wykonaniu  komputerowy  moduł  sterujący  centrali  CMC-5  zabudowuje  się  na 

zewnątrz  stojaka  SCT  w  postaci  oddzielnego  stanowiska,  wyposażonego  w  gniazda  sieci 

bezprzerwowego  zasilania.  Komputer  sterujący  łączy  się  ze  switchami  poszczególnych  stojaków  SCT 

odpowiednim  kablem  sieciowym.  W  wykonaniach  specjalnych,  gdy  komputer  sterujący  montuje  się 

wewnątrz  stojaka  SCT,  przewód  zasilający  wbudowanego  komputera  powinien  być  podłączony  do 

jednego z gniazd wewnętrznej instalacji zasilającej stojaka, podobnie jak moduły liniowe .  

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

22/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

6.5  Pierwsze uruchomienie centrali 

Pierwsze  uruchomienie  centrali  w  pomieszczeniu  użytkownika  powinno  być  przeprowadzone 

w obecności przedstawiciela producenta lub upoważnionej przez niego instytucji. Jego obowiązkiem jest 

przeprowadzenie tzw. przeglądu zerowego obejmującego: 

sprawdzenie poprawności montażu, 

kontrolę parametrów wszystkich obwodów wyjściowych (napięć na otwartych zaciskach 

wyjściowych i prądów zwarcia), 

przeprowadzenie testów działania poszczególnych modułów i centrali jako całości. 

Protokół  stwierdzający  pozytywny  wynik  przeglądu  zerowego  jest  podstawą  do  rozpoczęcia 

procedury formalnego włączenia centrali do ruchu. Po załączeniu centrala powinna pracować w sposób 

ciągły. Jedynym przypadkiem uzasadniającym wyłączenie centrali spod napięcia są czynności serwisowe 

związane z awarią bądź przeglądem centrali. 

OBSŁUGA   

7.1  Zatrzymanie i uruchomienie programu komputera sterującego 

Uruchomienie  bądź  zatrzymanie  programu  komputera  sterującego  centrali  może  być  wykonywane 

wyłącznie  przez  uprawnione  osoby  personelu  użytkownika  i  może  być,  na  życzenie  użytkownika, 

chronione  systemem  haseł.  Zatrzymanie  programu  bez  wyłączania  zasilania  centrali  powoduje  zanik 

łączności  z  urządzeniami  dołowymi,  które  po  upływie  ustalonego  czasu  przechodzą  do  trybu  pracy 

lokalnej.  Urządzenia  włączone  do  sieci  automatycznych  zabezpieczeń  metanowych  w  ramach  tzw. 

programowej  matrycy  wyłączeń  spowodują,  zgodnie  z  zasadami  bezpieczeństwa  pozytywnego, 

wyłączenie  energii  elektrycznej  w  zabezpieczanych  przez  ich  wyjścia  sterujące  rejonach.  Wyłączenie 

programu  sterującego  wiąże  się  zatem  z  zatrzymaniem  pracy  niektórych  maszyn  i  urządzeń  dołowych 

i nie powinno być wykonywane bez uzasadnionego powodu.  

Niedopuszczalne jest  zatrzymywanie  programu  przez  wyłączanie  zasilania  komputera  sterującego. 

Może  to  doprowadzić  do uszkodzenia  plików  zawierających  konfigurację  urządzeń  dołowych  i  utrudni 

prawidłowy  restart  programu  użytkowego  centrali.  Jedynym  powodem  uzasadniającym  taką  decyzję 

może być zawieszenie się programu. 

NIEDOMAGANIA I ICH USUWANIE 

Informacje  diagnostyczne  o  stanie  pracy  poszczególnych  elementów  centrali  można  odczytać  na 

monitorze komputera sterującego. Część z nich jest również przesyłana do komputera dyspozytorskiego 

powodując, w razie wystąpienia usterki, wyświetlenie komunikatu tekstowego. Szczegółową ocenę pracy 

elementów liniowych oraz lokalizację wadliwie działającego układu umożliwia obserwacja wskaźników 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

23/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

LED  na  płytkach  czołowych  kart  modułów  MZT-10/60M.  Jednoczesne  uszkodzenie  obu  zasilaczy 

sieciowych lub karty transmisji powodują utratę łączności z wszystkimi urządzeniami podłączonymi do 

danego  modułu  liniowego.  Awaria  karty  liniowej  powoduje  zakłócenie  komunikacji  w  jednym  kanale 

pomiarowym. 

W  przypadku  awarii  jednego  z  zasilaczy  sieciowych  ZS2-24/3  lub  wadliwego  działania  karty 

liniowej  przeszkolony  personel  użytkownika,  po  konsultacji  z  serwisem,  może  dokonać  wymiany 

uszkodzonej  karty.  Wszelkie  inne  naprawy  i  czynności  montażowo-instalacyjne,  za  wyjątkiem 

podłączania  przewodów  obiektowej  sieci  kablowej,  mogą  być  wykonywane  wyłącznie  przez 

pracowników producenta lub autoryzowanej jednostki serwisowej. 

KONSERWACJA I SERWIS CENTRALI 

9.1  Części zamienne 

Ze  względu  na  obowiązek  zapewnienia  24-godzinnego  serwisu,  nie  zaleca  się  przechowywania 

u użytkownika  żadnych  części  zamiennych.  Jedynym  odstępstwem  od  tej  zasady  może  być  posiadanie 

kilku rezerwowych kart liniowych ZL-60M i zasilacza sieciowego ZS2-24/3, czyli tych elementów, które 

zgodnie z rozdziałem 8, mogą być wymieniane przez przeszkolony personel użytkownika.  

9.2  Konserwacja 

Centrala  nie  wymaga  żadnej  specjalnej  konserwacji  przez  personel  użytkownika.  Obowiązkiem 

obsługi jest dbanie o prawidłowe warunki pracy centrali, zgodnie z warunkami instalacji oraz okresowe 

sprawdzanie  poprawności  jej  działania.  W  przypadku  jakichkolwiek  wątpliwości  co  do  poprawności 

działania  komputera  sterującego,  modułów  zasilająco-transmisyjnych  bądź  kart  liniowych  należy 

bezzwłocznie zasięgnąć porady autoryzowanego serwisu. 

9.3  Przeglądy okresowe 

Raz  w  roku  centrala  powinna  być  poddana  przeglądowi  w  ramach  rocznego  przeglądu  systemu, 

w którym  jest  użytkowana.  Przeglądy  mogą  być  wykonywane  wyłącznie  przez  przedstawicieli 

producenta  lub  autoryzowanej  przez  niego  jednostki,  zgodnie  z  zatwierdzoną  przez  producenta 

„Instrukcją  wykonywania  rocznych  przeglądów  centrali  telemetrycznej  typu  CMC-5”.  Na  czas 

wykonywania przeglądu centrala powinna być wyłączona z ruchu. W trakcie przeglądu przeprowadza się: 

-  przegląd  i  czyszczenie  wszystkich  elementów  funkcjonalnych  i  osprzętu  stojaków  centrali 

telemetrycznej, 

-  kontrolę stanu technicznego i poprawności działania elementów centrali, 

-  kontrolę stanu układu chłodzenia wnętrza stojaka centrali, 

-  sprawdzenie działania elementów funkcjonalnych i centrali jako całości, 

background image

 

Centrala Telemetryczna CMC-5 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa

 

24/24

 

 

 

 

Katowice, 2010 

-  kontrolne pomiary parametrów zasilania na listwach zacisków wyjściowych centrali. 

Protokół z przeglądu rocznego powinien zawierać: 

 

ocenę  stanu  technicznego  i  poprawności  działania  centrali  oraz  ewentualne  zalecenia  odnośnie 

dalszego jej użytkowania, 

 

kartę kontroli obwodów wyjściowych centrali, zawierającą wyniki przeprowadzonych pomiarów 

parametrów zasilania urządzeń dołowych, 

 

datę następnego przeglądu.  

W  razie  potrzeby,  na  podstawie  oceny  warunków  środowiskowych  panujących  w  pomieszczeniu, 

w którym  centrala jest użytkowana,  producent lub  upoważniona  przez  niego jednostka  serwisowa  może 

zalecić okresowe przeglądy pośrednie i określić ich częstotliwość i zakres. 

9.4  Serwis centrali 

Zgodnie  z  obowiązującymi  w  tym  zakresie  przepisami  producent  lub  upoważniona  przez  niego 

jednostka zapewnia całodobowy serwis centrali na podstawie umowy zawartej z użytkownikiem. 

10  PRZECHOWYWANIE I TRANSPORT 

Centrala  bądź  jej  elementy  powinny  być  przechowywane  w  zamkniętych  pomieszczeniach 

w temperaturze od 5 do 40ºC i względnej wilgotności powietrza do  70%. Atmosfera pomieszczenia nie 

powinna zawierać substancji powodujących korodowanie zastosowanych materiałów. 

Centralę  należy  transportować  w  stanie  zdemontowanym,  krytymi  środkami  transportu  przy 

temperaturze zewnętrznej w granicach –10 ÷ +40 ºC. Podczas przewożenia należy centralę zabezpieczyć 

przed  udarami  mechanicznymi  i  silnymi  wstrząsami.  Ściany  boczne  i  tylne,  drzwi  oraz  sam  szkielet 

stojaka  centrali  powinny  być  opakowane  w  tekturę  falistą.  Moduły  funkcjonalne  centrali  należy 

transportować w opakowaniach tekturowych wypełnionych gąbką i wiórami styropianowymi.