WPROWADZENIE

Stanowisko pracy jest pojęciem ogólnym o szerokim zakresie odniesień.

Można mówić np. o stanowisku pracy przy komputerze, taśmie montażowej, w
centrali telefonicznej, w dyspozytorni mocy elektrowni, w kabinie samochodu
ciężarowego lub maszyny rolniczej. Stanowisko pracy jest układem, w którym
człowiek   za   pomocą   środków   pracy   (maszyn,   narzędzi,   przyrządów   itp.   )   w
określonej   przestrzeni   i   określonym   środowisku   wykonuje   zorganizowane
czynności,   mające   na   celu   wytworzenie   użytecznych   wartości.
Przedmiotem   projektowania   uwzględniającego   zasady   ergonomii   (tzw.
projektowania ergonomicznego) są relacje zachodzące między członami tego
systemu, tj. człowiekiem a strukturą techniczną (obiektem) i rodzajem zadania
roboczego   wykonywanego   w   określonym   środowisku   pracy.   Rozpatrując
wzajemne   zależności   członów   tego   systemu   trzeba   sobie   zdać   sprawę,   że
decydującym,   a   równocześnie   najbardziej   wrażliwym   jego   ogniwem   jest
człowiek, którego praca - niezawodna w aspekcie bezpieczeństwa i optymalna
w aspekcie obciążenia organizmu oraz wydajności - jest uwarunkowana jego
możliwościami   psychofizycznymi.   Możliwości   te   są   ograniczone,   a   wartości
graniczne   stanowią   miary   ograniczające   i  implikujące   określone  rozwiązania
techniczne. Natomiast rozwój możliwości urządzeń technicznych, jeśli pominąć
względy   ekonomiczne,   jest   potencjalnie   nieograniczony.

Stąd wniosek, że przy projektowaniu i organizowaniu stanowisk pracy należy
środki, przestrzeń, środowisko i organizację pracy dostosowywać do człowieka.

Pierwszoplanową   rolę   odgrywa   tu   właściwe   zaprojektowanie   struktury
przestrzennej   stanowiska   pracy.   Ukształtowanie   tej   struktury   z
uwzględnieniem   charakterystyki   antropometrycznej   i   biomechanicznej
populacji pracowników, a także rodzaju wykonywanych zadań, stanowi jedno z
podstawowych

zagadnień

ergonomii

stanowiska

pracy.

Struktura przestrzenna stanowiska pracy musi być dostosowana do:

•

rodzaju pracy

•

wymiarów człowieka

pozycji ciała wymaganej podczas wykonywania pracy. Komputer staje się
obecnie narzędziem powszechnego użytku, wprost niezbędnym w każdym
zakładzie pracy i w każdej rodzinie . O tym decyduje stosunkowo niska cena,
małe wymiary, duża niezawodność i trwałość oraz duże możliwości w zakresie
gromadzenia i przetwarzania informacji z całego świata. Spowodowało to, ze
plan Masary, który dotyczył informatyzacji społeczeństwa japońskiego przestał
być ewenementem w obliczu wysięków i sukcesów innych krajów . Tak wiec
powstaje nowa, elektroniczna, zintegrowana jakość pracy codziennej opartej na
trzech rewolucyjnych wynalazkach:

•

komputerze,

•

łączności światłowodowej,

•

łączności satelitarnej

łączności satelitarnej.

Jest   to   wyzwanie,   któremu   można   sprostać   w   kraju   przez   możliwe   szybkie
przygotowanie   społeczeństwa   do   życia   informatycznego.   W   Polsce
komputeryzacja   wkracza   w   coraz   większym   zakresie   w   różne   sfery   życia
społeczno-gospodarczego.   Nasilenie   tego   zjawiska   można   zaobserwować   w
produkcji, w usługach, handlu, transporcie, administracji. Komputery stały się
przedmiotem   zainteresowania   wielu   grup   społeczno-zawodowych,   a   przede
wszystkim   młodych   ludzi,   prowadząc   ich   do   swoistego   rodzaju   uzależnienia.
Komputeryzacja   wpływa   również   na   istotę   więzi   społecznych,   na
porozumiewanie  się  miedzy  ludźmi, tworzy  u wielu pracowników  niechęć  do
pracy,   lek   przed   nieznanym.   Z   problematyka   ta   wiążą   się   zagadnienia
negatywnych   i   pozytywnych   konsekwencji   wynikających   z   wprowadzania
techniki komputerowej na szeroka skale do życia jednostkowego i społecznego.
Doceniając zarówno w praktyce jak i w teorii pozytywne walory komputeryzacji,
niemniej należy zwrócić uwagę na jej negatywne aspekty dotyczące zagrożenia
zdrowia fizycznego i psychicznego. W sferze psychospołecznej współdziałanie
człowieka   z   komputerem   powoduje   zagrożenie   cenionych   przez   człowieka
wartości społecznych, rodzi jego izolacje, redukując tym samym konieczność
bezpośredniego porozumiewania się z innymi.

lementami ergonomicznego modelu stanowiska pracy są dwie grupy

czynników:

A. Czynniki kształtujące stanowisko robocze:

•

powierzchnia i przestrzeń robocza,

•

poziom usytuowania i kształt płaszczyzny pracy,

•

pozycja przy pracy i siedzisko (konstrukcja i usytuowanie),

•

ukształtowanie pola widzenia,

•

usytuowanie środków i przedmiotów pracy

usytuowanie środków i przedmiotów pracy.

B. Czynniki kształtujące środowisko pracy:

•

mikroklimat wnętrza,

•

oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy,

•

hałas

Powierzchnia i przestrzeń robocza zależą w dużej

mierze   od   charakteru   i   warunków   pracy.   Jest   istotne,   aby
wymiary   przestrzeni   roboczej   umożliwiały   utrzymywanie
swobodnej,   fizjologicznie   uzasadnionej   pozycji   przy   pracy.
Przestrzeń   robocza   związana   ze   stanowiskiem   pracy   jest
zwykle   ograniczona   zakresem   czynności   pracownika.   Do
ustalenia   powierzchni   i   przestrzeni   roboczej   potrzebna   jest
znajomość optymalnej przestrzeni zasięgów ruchu, która jest
określona   ruchami   kończyn   wykonywanymi   najbardziej
sprawnie,   z   punktu   widzenia   szybkości   ruchu,   siły   i
zmęczenia..   Tak   więc,   przy   projektowaniu   stanowiska
roboczego niezmiernie ważne jest badanie zasięgów kończyn
człowieka,  tak   aby   zaprojektować   stanowisko   umożliwiające
pracownikowi   jak   najdogodniejsze   sięganie   po   przedmioty

pracy. Projektując zasięgi poziome zwykle bierze się pod
uwagę możliwości ruchowe ludzi niskiego wzrostu, a
projektując zasięgi pionowe uwzględnia się możliwości

ludzi wysokich.

Podczas pracy z komputerem pracownik może być narażony na różne czynniki
szkodliwe i uciążliwe.

CZYNNIKI SZKODLIWE:

•

Pole elektrostatyczne rzędu do 100 V/ metr w odległości około 50 cm od
ekranu, wywołane wysokim potencjałem dodatnim monitora ekranowego.

•

Promieniowanie elektromagnetyczne indukowane przez prądy i napięcia
o różnych pasmach częstotliwości, szczególnie małych ( ELF ) i bardzo
małych (VLF ) częstotliwości,

•

Promieniowanie jonizujące,

•

Promieniowanie ultrafioletowe.

CZYNNIKI UCIĄŻLIWE:

•

Niewłaściwe oświetlenie stanowiska pracy,

•

Migotanie obrazu,

•

Wymuszona pozycja przy pracy,

•

Hałas

•

Niewłaściwy mikroklimat,

•

Nie ergonomiczne stanowisko pracy (pulpit siedzisko ),

•

Stres psychologiczny.

2 SYSTEM

STÓŁ - SIEDZISKO - PODNÓŻEK

System stół - siedzisko - podnóżek jest podstawowym układem

stanowiska pracy. O wzajemnych relacjach między elementami systemu
decydują cechy ciała ludzkiego.
Według standardów ISO warunkiem prawidłowego dopasowania siedziska do
stołu roboczego jest spełnienie następujących podstawowych wymagań:

•

stopy w obuwiu powinny być płasko oparte na podłodze lub podnóżku;

•

należy zachować niezbędną przestrzeń między siedziskiem a dolną
krawędzią płyty roboczej stołu dla pomieszczenia nóg, wg Grandjeana
wynosi ona 19 cm;

•

nie powinno być nacisku ud na przednią krawędź siedziska;

•

wysokość stołu powinna być tak dobrana, aby łokcie były na poziomie
krawędzi blatu stołu a ramię było usytuowane pionowo;

•

oparcie krzesła powinno pewnie podpierać ciało poniżej łopatek w okolicy
lędźwi, wg Grandjeana wysokość podparcia lędźwi wynosi 20-30 cm przy
szerokości 30-37 cm;

•

należy zachować odległość między tyłem nóg a przednią krawędzią
siedziska;

http://notatek.pl/projekt-stanowiska-komputerowego?notatka