1
STAN TERMICZNY ZIEMI
Ziemia ma zewn
ę
trzne i wewn
ę
trzne
ź
ródło ciepła.
ciepło zewn
ę
trzne: promienie słoneczne.
Ź
ródłem energii promieniowanej przez
Sło
ń
ce s
ą
reakcje termoj
ą
drowe przemiany wodoru w hel, zachodz
ą
ce w jego
wn
ę
trzu.
Ciepło słoneczne przenika w gł
ą
b skorupy ziemskiej bardzo powoli i na
niewielkie gł
ę
boko
ś
ci.
-
zmiany dobowe si
ę
gaj
ą
do 1 m
-
zmiany sezonowe (zwi
ą
zane z porami roku) do 5-6 m.
-
przemarzanie si
ę
ga do 1,2 – 1,5 m
-
na gł
ę
boko
ś
ci 15-20 m panuje stała temperatura (strefa termicznie
neutralna) równa w przybli
Ŝ
eniu
ś
redniej rocznej temperaturze danego
miejsca. Na gł
ę
boko
ś
ci 20 m zmiany s
ą
nie dostrzegalne.
ciepło wewn
ę
trzne:
-
z zapasu ciepła z okresu tworzenia si
ę
Ziemi (ciepło pierwotne)
-
z rozpadu pierwiastków promieniotwórczych, szczególnie toru, uranu i
potasu. Ilo
ść
substancji promieniotwórczych jest najwi
ę
ksza w skałach
kwa
ś
nych, mniejsza w zasadowych, np. w granicie uranu jest 4 razy
wi
ę
cej ni
Ŝ
w bazalcie, potasu 3 razy, a toru około 10 razy wi
ę
cej.
Roczna produkcja ciepła:
Skały kwa
ś
ne: 5,0 * 10
-6
cal
Skały zasadowe: 1,6 * 10
-6
cal
O istnieniu własnego
ź
ródła ciepła Ziemi
ś
wiadczy wzrost temperatury wraz z
gł
ę
boko
ś
ci
ą
(stwierdza si
ę
to w kopalniach i otworach wiertniczych). Wzrost ten
wyra
Ŝ
a si
ę
stopniem geotermicznym.
stopie
ń
geotermiczny - liczba metrów przypadaj
ą
ca na wzrost temperatury o 1°C;
opisuje nat
ęŜ
enie przepływu ciepła z wn
ę
trza Ziemi na jej powierzchni
ę
gradient geotermiczny - wzrost temperatury przypadaj
ą
cy na wzrost gł
ę
boko
ś
ci o 1
m (wyra
Ŝ
any cz
ę
sto jako wzrost temperatury na 1 km czy tez na 100 m)
Wzrost temperatury jest w ró
Ŝ
nych miejscach ró
Ŝ
ny i zale
Ŝ
y od:
•
charakteru skał i ich przewodnictwa cieplnego
•
uło
Ŝ
enia skał
•
zawodnienia
•
blisko
ś
ci
ź
ródeł gor
ą
cych, wulkanów i wgł
ę
bnych ognisk magmowych
