background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie podstawowych właściwości fizycznych 

Nr ćwiczenia: 1 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Zapoznanie się ze metodami oznaczania gęstości tworzyw sztucznych. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Waga analityczna. 
ƒ  Zestaw naczyń laboratoryjnych. 
ƒ  Suwmiarka elektroniczna. 
ƒ  Norma PN-92/C-89035. Tworzywa sztuczne. Metody oznaczania gęstości i gęstości względnej tworzyw nieporowatych. 
ƒ  Próbki do badań. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Wyciąć 3 próbki sześcienne o wymiarach boków 10 mm. 
ƒ  Zważyć każdą próbkę z dokładnością do 0,01 g. 
ƒ  Zmierzyć za pomocą suwmiarki długość boków z dokładnością 0,1 mm. 
ƒ  Przygotować 3 próbki o nieregularnym kształcie. 
ƒ  Zważyć każdą próbkę z dokładnością do 0,01 g. 
ƒ  Napełnić cylinder wodą i odczytać jej poziom (wartość tą oznaczyć jako objętość V

1

). 

ƒ  Umieścić badaną próbkę w cylindrze z wodą i odczytać poziom, oznaczając objętość V

2

ƒ 

Umieścić dane w tabeli.

 

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać inne metody oznaczania gęstości. 

ƒ 

Obliczyć gęstości dla próbek o regularnych i nieregularnych kształtach.

 

ƒ 

Opracować wnioski

 

Literatura podstawowa: 

 

ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ 

Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Krzysztof Moraczewski 

Dr inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Identyfikacja tworzyw sztucznych 

Nr ćwiczenia: 2 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Określenie typu polimeru stanowiącego główny składnik analizowanego materiału polimerowego.. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Palnik. 
ƒ  Probówki. 
ƒ  Uchwyt do próbówek. 
ƒ  Metalowa łyżeczka. 
ƒ  Szczypce. 
ƒ  Tabele do identyfikacji tworzyw. 
ƒ  Zestaw próbek do identyfikacji. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Ocenić próbkę tworzywa na podstawie wyglądu zewnętrznego: jego barwę, przezroczystość czy przeświecanie, mętność, sposób 

formowania i kształtowania, zachowanie się podczas wyginania. 

ƒ  Umieścić badane tworzywo w szczypcach i wprowadzić bezpośrednio w płomień palnika. 
ƒ  Obserwować wygląd próbki podczas spalania: ocenić jego palność, sposób topienia, kolor płomienia i układ barwy. 
ƒ  Scharakteryzować łatwość zapalenia się materiału badanego oraz zdolność do gaśnięcia.  
ƒ  Określić zapach dymu po zagaszeniu próbki. 
ƒ  Włożyć do probówki rozdrobnione tworzywo i umieścić probówkę w uchwycie. 
ƒ  Ogrzewać probówkę nad palnikiem, wyjmując co chwilę z ognia i obserwować co się dzieje wewnątrz (czy próbka topi się, 

rozkłada, ciemnieje). 

ƒ  Wykonać badanie pH wydzielających się gazów (zwilżony papierek lakmusowy przyłożyć do wylotu probówki). 

ƒ 

Porównać zaobserwowane zjawiska z tabelą i określić polimer, który został zidentyfikowany.

 

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać inne metody identyfikacji tworzyw. 
ƒ  Zanotować w tabeli wszystkie wyniki obserwacji. 
ƒ  Porównać zachowanie się poszczególnych tworzyw podczas spalania. 

ƒ 

Opracować wnioski.

 

Literatura podstawowa: 

 

ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ 

Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000.

 

ƒ 

Sikora R.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Rodzaje, właściwości i struktura. WUPL, Lublin 1991.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Krzysztof Moraczewski 

Dr inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie nasiąkliwości materiałów polimerowych 

Nr ćwiczenia: 3 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Zapoznanie się ze sposobem oznaczania zdolności pochłaniania wody przez tworzywa. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Łaźnia wodna. 
ƒ  Zestaw naczyń laboratoryjnych. 
ƒ  Waga analityczna. 
ƒ  Norma PN-ISO 8361-1:1994. Tworzywa sztuczne. Oznaczanie chłonności wody. 
ƒ  Materiał do badań. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Wyciąć z folii lub płyty 3 próbki kwadratowe o boku 50 

± 1 mm i grubości płyty lub folii (powierzchnia wycięcia powinna być 

gładka). 

ƒ  Wyciąć z folii lub płyty 3 próbki w postaci krążków o boku 50 

± 1 mm i grubości płyty lub folii (powierzchnia wycięcia powinna 

być gładka). 

ƒ  Zważyć każdą próbkę z dokładnością do 0,01 g. 
ƒ  Umieścić próbki w naczyniu z wrzącą wodą destylowaną na czas 30 minut tak, aby nie stykały się ze sobą lub ze ściankami 

naczynia. 

ƒ  Przenieść próbki po tym czasie do naczynia zawierającego wodę destylowaną o temperaturze pokojowej na kolejne 15 minut. 
ƒ  Wyjąć próbki osuszyć i w ciągu 1 minuty zważyć. 

ƒ 

Umieścić dane w tabeli.

 

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać znaczenie praktyczne pomiaru. 

ƒ 

Obliczyć chłonność w procentach wagowych i miligramach.

 

ƒ 

Opracować wnioski.

 

Literatura podstawowa: 

 

ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ  Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000. 

ƒ 

Sikora R.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Rodzaje, właściwości i struktura. WUPL, Lublin 1991.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Krzysztof Moraczewski 

Dr inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie wilgotności materiałów polimerowych 

Nr ćwiczenia: 4 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Zapoznanie się ze sposobem oznaczania wilgotności tworzyw 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 
ƒ  Suszarka z termostatem. 
ƒ  Waga analityczna. 
ƒ  Próbki do badań. 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Przygotować 3 próbki o wymiarach 40x40x40 mm. 
ƒ  Zważyć każdą próbkę z dokładnością 0,01 g. 
ƒ  Ustawić temperaturę termostatu na 120

0

C. 

ƒ  Włożyć próbki do suszarki na godzinę. 
ƒ  Wyjąć po tym czasie próbki i zważyć. 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 
ƒ  Opisać praktyczne znaczenie pomiaru. 
ƒ  Obliczyć wilgotność w procentach wagowych. 
ƒ  Opracować wnioski.. 

Literatura podstawowa: 

 
ƒ Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT 

Warszawa 2000. 

ƒ Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995. 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000. 
ƒ Wójcikiewicz Z.: Podstawy chemii, technologii i przetwórstwa polimerów. WPŚ, Kielce 2005. 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Krzysztof Moraczewski 

Dr inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie udarności tworzyw sztucznych 

Nr ćwiczenia: 5 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Poznanie metody badania udarności próbek z karbem i bez karbu. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Młot udarowy typu Charpy’ego. 
ƒ  Norma PN-81/C-89029. Tworzywa sztuczne. Oznaczanie udarności metodą Charpy’ego. 
ƒ  Suwmiarka elektroniczna. 

ƒ 

Instrukcja obsługi aparatu do oznaczania udarności.

 

ƒ 

Próbki do badań.

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Zapoznać się z instrukcją obsługi aparatu do oznaczania udarności. 
ƒ  Przygotować 5 próbek z karbem o wymiarach 80x4x10 mm. 
ƒ  Przygotować 5 próbek bez karbu o wymiarach 80x4x10 mm, szerokości karbu 2 

± 0,2 mm, głębokości karbu 6.7 ± 0,3 mm. 

ƒ  Zwymiarować każdą próbkę przy użyciu suwmiarki z dokładnością 0,1 mm. 
ƒ  Zaaretować młot urządzenia w pozycji pionowej  
ƒ  Ustawić wskazówkę zabieraka na maksymalnej wartości skali. 
ƒ  Umieścić próbki na dwóch podporach ( w przypadku próbek z karbem młot ma uderzyć w powierzchnię przeciwną do karbu). 

ƒ 

Zwolnić aretaż i odczytać energię zaabsorbowaną przez łamaną próbkę.

 

ƒ 

Umieścić dane w tabeli.

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać inne metody badania udarności. 
ƒ  Opisać znaczenie praktyczne pomiaru. 
ƒ  Obliczyć udarność z karbem i bez karbu. 
ƒ  Obliczyć udarność względną. 

ƒ 

Opracować wnioski.

 

Literatura podstawowa: 

 
ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ  Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000. 

ƒ 

Wójcikiewicz Z.: Podstawy chemii, technologii i przetwórstwa polimerów. WPŚ, Kielce 2005.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Krzysztof Moraczewski 

Dr inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie twardości tworzyw sztucznych 

Nr ćwiczenia: 6 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Poznanie metody oznaczania twardości tworzyw sztucznych metodą Brinella. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Twardościomierz Brinella HPK 752. 
ƒ  Norma PN-93/C-89030.01. Tworzywa sztuczne. Oznaczanie twardości. Metoda wciskania kulki. 
ƒ  Sekundomierz. 
ƒ  Instrukcja obsługi aparatu do oznaczania twardości metodą Brinella. 

ƒ 

Próbki do badań.

 

3. Przebieg ćwiczenia: 
 

ƒ  Zapoznać się z instrukcją obsługi aparatu do oznaczania twardości. 
ƒ  Przygotować próbki o kształcie prostopadłościanu o bokach 50x50 mm i grubości nie mniejszej niż 4 mm  
ƒ  Wybrać odpowiednie obciążenie z następujących obciążeń pomiarowych: 49, 132, 358 lub 961 N.  
ƒ  Dobrać obciążenie pomiarowe tak, aby otrzymana głębokość odcisku mieściła się w zakresie 0,15-0,35 mm. 
ƒ  Umieścić próbkę na stoliku pomiarowym i pokręcając śrubą podnosić stolik do góry, aż zapali się lampka kontrolna wstępnej siły 

F

0

 (górna lampka kontrolna na prawo od miernika) i ustawić wskazówkę miernika na zero.  

ƒ  Przyłożyć następnie dodatkową siłę F

1

 przez naciśnięcie przycisku znajdującego się w dolnej części aparatu. Z chwilą, kiedy 

dodatkowa siła F

1

 osiągnie zadaną wartość zapala się lampka kontrolna po lewej stronie aparatu obok miernika i służy tym 

samym jako sygnał do mierzenia czasu.  

ƒ  Odczytać po 60 sekundach głębokość h na mierniku, po czym nacisnąć ponownie przycisk znajdujący się w dolnej części 

aparatu, powodując zdjęcie obciążenia.  

ƒ  Odczytać po kolejnych 60 sekundach wartość h

0

.  

ƒ  Obniżyć po pomiarze stolik pomiarowy i ustawić próbkę do następnego pomiaru.  
ƒ  Wykonać na jednej próbce po trzy pomiary w różnych miejscach. 
ƒ  Umieścić wyniki pomiaru w tabeli. 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 
ƒ  Opisać inne metody badania twardości tworzyw. 
ƒ  Obliczyć średnią arytmetyczną z pomiarów. 
ƒ  Obliczyć twardość i powrót poodkształceniowy.  
ƒ  Opracować wnioski. 

Literatura podstawowa: 

ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

ƒ 

Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000.

 

ƒ 

Wójcikiewicz Z.: Podstawy chemii, technologii i przetwórstwa polimerów. WPŚ, Kielce 2005.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Magdalena Stepczyńska Dr 

inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie ścieralności gumy 

Nr ćwiczenia: 7 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Poznanie metody badania ścieralności gumy. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Aparat Schopera-Schlobacha APGi 613.10. 
ƒ  Norma PN-75/C-04235. Guma. Oznaczanie ścieralności za pomocą aparatu Schoppera-Schlobacha. 
ƒ  Suwmiarka elektroniczna. 
ƒ  Waga analityczna. 

ƒ 

Instrukcja obsługi aparatu do oznaczania ścieralności.

 

ƒ 

Próbki do badań.

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Zapoznać się z instrukcją obsługi aparatu do oznaczania ścieralności. 
ƒ  Zwymiarować za pomocą suwmiarki 3 próbki. 
ƒ  Zważyć każdą próbkę z dokładnością do 0,01 g. 
ƒ  Obliczyć gęstość próbek w g/cm

3

ƒ  Umieścić próbkę w uchwycie aparatu i za pomocą śruby mikrometrycznej wysunąć ją z uchwytu na wysokość 2 mm. 
ƒ  Włączyć aparat. 
ƒ  Po przejściu przez próbkę całej długości bębna aparat wyłączyć. 
ƒ  Wyjąć próbkę i oczyścić z pyłu gumowego. 
ƒ  Zważyć próbkę z dokładnością do 0,01 g. 
ƒ  Umieścić dane w tabeli 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 
ƒ  Opisać inne metody badania ścieralności. 
ƒ  Opisać znaczenie praktyczne pomiaru. 
ƒ  Obliczyć ścieralność próbki gumowej. 
ƒ  Opracować wnioski. 

Literatura podstawowa: 

 
ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ 

Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000.

 

ƒ 

Jaroszyńska D., Gaczyński R., Felczak B.: Metody badań własności fizycznych gumy. WNT Warszawa 1978.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Magdalena Stepczyńska Dr 

inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie wytrzymałości przy statycznym rozciąganiu 

Nr ćwiczenia: 8 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Poznanie metod badania odkształceń i naprężeń przy próbie na rozciąganie. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Maszyna wytrzymałościowa ZMGi 250. 
ƒ  Norma PN-ISO 527 - 1

÷3. Tworzywa sztuczne. Oznaczanie wytrzymałości tworzyw przy statycznym rozciąganiu. 

ƒ  Suwmiarka elektroniczna. 
ƒ  Instrukcja obsługi maszyny wytrzymałościowej.  
ƒ  Próbki do badań. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Zapoznać się z instrukcją obsługi maszyny wytrzymałościowej. 
ƒ  Zmierzyć za pomocą suwmiarki grubość i szerokość próbki. 
ƒ  Zaznaczyć na próbce długość odcinka pomiarowego l

0

 oraz odległość zamocowania uchwytów maszyny wytrzymałościowej l

m

ƒ  Zamontować próbkę w uchwytach maszyny wytrzymałościowej tak, aby odległość między uchwytami odpowiadała wartości l

m

ƒ  Ustawić w pozycji zero czynną i bierną wskazówkę dynamometru.  
ƒ  Ustawić miernik wydłużenia w położeniu zero. 
ƒ  Włączyć napęd maszyny. 
ƒ  Odczytać po zerwaniu próbki z tarczy dynamometru wartość siły przy zerwaniu oraz z miernika wydłużenie przy zerwaniu. 

ƒ 

Usunąć próbkę i zamontować następną.

 

ƒ 

Umieścić dane w tabeli.

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać znaczenie praktyczne pomiaru. 
ƒ  Opisać schematyczny wykres rozciągania tworzyw sztucznych. 
ƒ  Obliczyć powierzchnię początkowego przekroju poprzecznego. 
ƒ  Obliczyć naprężenie przy zerwaniu. 
ƒ  Obliczyć wydłużenie względne przy zerwaniu. 

ƒ 

Opracować wnioski.

 

Literatura podstawowa: 

 

ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ  Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000. 

ƒ 

Wójcikiewicz Z.: Podstawy chemii, technologii i przetwórstwa polimerów. WPŚ, Kielce 2005.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Magdalena Stepczyńska Dr 

inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Badanie odporności cieplnej polimerów metodą Martensa 

Nr ćwiczenia: 9 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Zapoznanie się z badaniami wytrzymałości cieplnej tworzyw sztucznych metodą Martensa. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Aparat Martensa FWM 632.10. 
ƒ  Norma PN-90/C-89025. Tworzywa sztuczne. Oznaczanie temperatury ugięcia metodą Martensa. 
ƒ  Instrukcja obsługi aparatu Martensa. 
ƒ  Materiał do badań. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Zapoznać się z instrukcją obsługi aparatu Martensa. 
ƒ  Wyciąć 3 próbki wymiarach 120x15x10 mm. 
ƒ  Umieścić próbki w podstawie przyrządu za pomocą uchwytu. 
ƒ  Obciążyć swobodny koniec w taki sposób, aby w próbce powstało naprężenie zginające o wartości 5 MPa. 
ƒ  Ustawić ramię obciążające w położeniu poziomym. 
ƒ  Ogrzewać próbki z prędkością 50

0

C/h. 

ƒ  Zapisywać przyrost temperatury co 15 min. 
ƒ  Wynikiem pomiaru jest temperatura, w której wskaźnik ugięcia wskaże opuszczenie ramienia obciążnikowego odpowiadające 

ugięciu się próbki o 6 mm, co sygnalizowane jest zapaleniem lampki kontrolnej i sygnałem dźwiękowym. 

ƒ  Przyjąć za wynik pomiaru średnią temperaturę dla trzech równocześnie badanych próbek. 
ƒ  Umieścić dane w tabeli. 

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 
ƒ  Opisać inne metody badania odporności cieplnej. 
ƒ  Przedstawić budowę i zasadę działania aparatu Martensa. 
ƒ  Opracować wnioski.. 

Literatura podstawowa: 

 
ƒ  Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002. 
ƒ  Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 

2000. 

ƒ 

Dobrosz K., Matysiak A.: Tworzywa sztuczne: Materiałoznawstwo i przetwórstwo. Warszawa 1995.

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ 

Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne. WNT Warszawa 2000.

 

ƒ 

Wójcikiewicz Z.: Podstawy chemii, technologii i przetwórstwa polimerów. WPŚ, Kielce 2005.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Magdalena Stepczyńska Dr 

inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 
 

background image

 

 

INSTYTUT TECHNIKI 

W y d z i a ł   Ma t e ma t y k i ,   F i z y k i   i   T e c h n i k i  

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO 

INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA 

Przedmiot

:

 

Nauka  o  materiałach i inżynieria wytwarzania I 

Temat:

 

Wybrane metody badania folii  

Nr ćwiczenia: 10 

Kierunek: ETI 

1. Zadanie: 

 

ƒ  Zapoznanie się z pomiarem grubości folii oraz z oznaczaniem zwilżalności za pomocą cieczy pomiarowych. 

2. Wyposażenie stanowiska: 

 

ƒ  Grubościomierz. 
ƒ  Zestaw cieczy pomiarowych. 
ƒ  Norma PN-92/C-89090. Folie z tworzyw sztucznych. Oznaczanie grubości. 
ƒ  Norma PN-93/C-89438. Oznaczanie zwilżalności folii polipropylenowej orientowanej dwuosiowo. 
ƒ  Materiał do badań. 

 

3. Przebieg ćwiczenia: 

 

ƒ  Wyciąć z folii 3 próbki o wymiarach 100x120, 100x300, 100x500 mm. 
ƒ  Za pomocą grubościomierza zmierzyć grubość folii w miejscach określonych przez normę. 
ƒ  Obliczyć średnią arytmetyczną z wykonanych pomiarów. 
ƒ  Wyciąć z folii polietylenowej, polipropylenowej i poli(tereftalanu etylenu) próbki o wymiarach 150x150 mm. 
ƒ  Wziąć z zestawu ciecz pomiarową o swobodnej energii powierzchniowej 30 mJ/m

2

ƒ  Nanieść na folię ciecz pomiarową w postaci pasma o szerokości ok. 10 mm. 
ƒ  Zmierzyć czas, po jakim ta warstwa rozdzieli się na pojedyncze krople. 

ƒ 

Powtórzyć pomiar jeżeli ciecz nie ulegnie podziałowi w czasie zbliżonym do 2 s, używając kolejnej cieczy z danego zestawu, o 
swobodnej energii powierzchniowej większej o 1 mJ/m

2

.

 

ƒ 

Umieścić dane w tabeli.

 

 

4. Uwagi do sprawozdania: 

 

ƒ  Opisać znaczenie praktyczne pomiaru. 

ƒ 

Przedstawić inne metody określania swobodnej energii powierzchniowej.

 

ƒ 

Opracować wnioski

 

Literatura podstawowa: 

 

ƒ  Żenkiewicz M.: Adhezja i modyfikowanie warstwy wierzchniej tworzyw wielkocząsteczkowych. WNT, Warszawa 2000. 

ƒ 

Żenkiewicz M., Czupryńska J.: Wybrane zagadnienia modyfikowania radiacyjnego materiałów polimerowych. WAB, Bydgoszcz 

2003.

 

ƒ 

Żenkiewicz M.: Tworzywa wielkocząsteczkowe. Polimeryzacja- właściwości-badania. WAB, Bydgoszcz 2002..

 

Literatura uzupełniająca: 

 

ƒ 

Broniewski T., Kapko J., Płaczek W., Thomalla J.: Metody badań i ocena właściwości tworzyw sztucznych. WNT Warszawa 
2000.

 

Opracował: Zweryfikował: Zatwierdził: 

Mgr inż. Magdalena Stepczyńska Dr 

inż. Julian Polański 

prof. dr hab. inż. Marian Żenkiewicz 

 
 


Document Outline