165_541307_pracownik_ochrony_fizycznej_bez

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Ochranianie osób i mienia na powierzonym terenie

Kz1 .................................................................................. 10

3.2. Kontrolowanie ruchu osobowego i materiałowego Kz2 .. 11
3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13

5. Słownik ........................................................................................ 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji

zawodów

i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

541307 Pracownik ochrony fizycznej bez licencji

Grupa wielka 5 – Pracownicy usług i sprzedawcy (w Mi

dzynarodo-

wej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 2).

Grupa elementarna 5413 – Pracownicy ochrony osób i mienia
(w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zwodów ISCO-08 odpo-

wiada grupie 5414 Security guards).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja N. Działalno

ść

w zakresie usług administrowania i działalno

ść

wspieraj

ca, Dział 8

0. Działalno

ść

detektywistyczna i ochroniarska,

Grupa 80.1.

Działalno

ść

ochroniarska, z wył

czeniem obsługi syste-

mów bezpiecze

stwa.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: ana-
lizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe) oraz

głównie wyników bada

analitycznych na 21 stanowiskach pracy w 7

przedsi

biorstwach (małe – 2,

rednie – 3, du

e – 2, w tym usługowe – 7),

przeprowadzonych od stycznia do kwietnia 2013.

Zespół

Ekspercki:

•

Sławomir Zajdel – Universal Security Poland Sp. z o.o. w Szczeci-

nie,

•

Przemysław Nadolski – Nixus Sp. z o.o. w Poznaniu,

•

Bartłomiej Nadolski – Solid Security w Warszawie,

•

Małgorzata Gadomska – Stowarzyszenie In

ynierów i Techników

Mechaników Polskich O

rodek Doskonalenia Kadr w Szczecinie.

Ewaluatorzy:

•

Rafał

uk – Vision Group Sp. z o.o. w Warszawie,

•

Karolina M

dry – Zachodniopomorska Szkoła Biznesu w Szczeci-

nie.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji zapewnia fizyczne bezpie-

cze

stwo osobom i mieniu.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Celem pracy pracownika ochrony fizycznej bez licencji jest zapewnie-

nie bezpiecze

stwa osób i mienia, chronienie przed zamachami prze-

pczymi, kradzie

żą

, rabunkiem, zniszczeniem, uszkodzeniem, szko-

dami wynikaj

cymi z awarii technicznych oraz zakłóce

porz

dku pu-

blicznego, w miejscu realizacji zada

. Do podstawowych zada

pracow-

nika ochrony fizycznej bez licencji nale

y uniemo

liwienie wej

cia – wyj-

cia osobom niepowołanym i nieupowa

nionym oraz wjazdu – wyjazdu

samochodów nieupowa

nionych, a tak

e patrolowanie nadzorowanego

obiektu lub obszaru. Pracownik ochrony fizycznej bez licencji kontroluje
zawarto

ci wje

cych i wyje

cych pojazdów. Dba aby na tere-

nie chronionym nie przebywały osoby niepo

żą

dane. W przypadku zagro-

enia zajmuje si

ewakuacj

, a w przypadku konieczno

ci interwencji,

powiadamia wła

ciwe słu

by wewn

trzne oraz zewn

trzne, takie jak:

policja, stra

arna, pogotowie ratunkowe czy pogotowie gazowe.

Zadania realizuje zgodnie z obowi

zuj

cymi procedurami z uwzgl

dnie-

niem aktualnych rejestrów (wykazy osób, firm, samochodów, kluczy,
przepustek).

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy pracownika ochrony fizycznej bez licencji mo

e by

teren otwarty oraz obiekty stałe (budynki, hale fabryczne, urz

dy i insty-

tucje) i ruchome (samoloty, poci

gi, samochody). Cz

sto do jego obo-

zków nale

y obsługa urz

dze

takich, jak: wagi przemysłowe, blo-

kady wjazdowe, szlabany, urz

dzenia monitoruj

ce,

rodki ł

czno

bezprzewodowej  i  przewodowej.  Pracownik  ochrony  fizycznej  bez  li-
cencji  wykonuje  zadania  zawodowe  w  zmiennych  warunkach  atmosfe-
rycznych  (wysoka,  niska  temperatura,  opady).  Pracownik  ochrony  fi-
zycznej nara

ony jest na napa

ść

fizyczn

. Prac

wykonuje w systemie

zmianowym, samodzielnie lub w zespole pod nadzorem. Z uwagi na

liwo

ść

posiadania informacji o charakterze wra

liwym, wymagane

jest dochowanie tajemnicy zawodowej.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Osoba wykonuj

ca zawód pracownika ochrony fizycznej bez licencji

powinna by

stabilna emocjonalnie, zrównowa

ona i posiada

umiej

ść

samokontroli. W zawodzie tym trzeba podejmowa

samodzielne

działania wynikaj

ce z zakresu kompetencji, posiada

rozwini

wy-

obra

, spostrzegawczo

ść

i szybko reagowa

na zaistniał

sytuacj

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji musi by

odporny na stres,

posiada

umiej

tno

ść

pracy w zespole oraz umiej

tno

ść

prawidłowej

oceny zdarze

. Niezb

dne jest zaanga

owanie, sumienno

ść

i uprzej-

ść

, ale tak

e stanowczo

ść

w działaniach. Obci

ąż

eniem w pracy mo-

e by

stres, monotonia i przeci

ąż

enie narz

du ruchu. Od pracownika

ochrony fizycznej bez licencji wymagany jest dobry stan zdrowia, jed-
nak dopuszczalne jest zatrudnienie osób z umiarkowan

niepełno-

sprawno

fizyczn

. Przeciwwskazaniami do wykonywania zawodu

wady wzroku i słuchu nie podlegaj

ce korekcji oraz dysfunkcja ko

czyn dolnych i górnych.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji powinien posiada

wy-

kształcenie minimum gimnazjalne. Niezb

dne jest posiadanie za

wiad-

czenia o niekaralno

ci za przest

pstwa umy

lne. Prac

na podj

ąć

po zapoznaniu si

z procedurami ochrony i odbyciu szkolenia praktycz-

nego (przyuczenia na stanowisku pracy).

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji po uzupełnieniu wykształce-

nia i odbyciu kursów specjalistycznych mo

e uzyska

licencj

pracowni-

ka ochrony fizycznej I lub II stopnia, mo

e awansowa

na stanowisko

kierownicze zarówno w firmie zajmuj

cej si

ochron

, jak i w innej firmie,

która w swojej strukturze ma komórk

zajmuj

bezpiecze

stwem.

Pracownik ochrony fizycznej bez licencji mo

e tak

e realizowa

swoje

zadania w ramach ochrony imprez masowych. Po wypełnieniu niezb

nych warunków (np. wykształcenie, sprawno

ść

fizyczna) mo

e stara

o prac

w pa

stwowych słu

bach bezpiecze

stwa i porz

dku publiczne-

go. Posiadaj

c kompetencje w zawodzie pracownika ochrony fizycznej

bez licencji mo

na pracowa

na równorz

dnych stanowiskach w zawo-

dach z grupy 541 Pracownicy usług ochrony, np. 541306 Portier.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Ochranianie bezpo

rednie osób (niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z2. Ochranianie powierzonego mienia (niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z3. Kontrolowanie ruchu osobowego (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z4. Kontrolowanie ruchu materiałowego (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z5. Kontrolowanie przestrzegania przepisów antyalkoholowych (nie-

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z6. Podejmowanie działa

zmierzaj

cych do uj

cia sprawcy prze-

pstwa lub wykroczenia (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2,

KzS).

Z7. Zabezpieczanie miejsc zdarze

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2,

KzS).

Z8. Współdziałanie z słu

bami wewn

trznymi i zewn

trznymi w razie

niepo

żą

danych zdarze

(niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z9. Organizowanie pracy zgodnie z zasadami BHP, ochrony ppo

ochrony

rodowiska i wymaganiami ergonomii (niezb

dne kom-

petencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Ochranianie osób i mienia na powierzonym terenie (potrzebne do

wykonywania zada

: Z1, Z2, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9).

Kz2 – Kontrolowanie ruchu osobowego i materiałowego (potrzebne do

wykonywania zada

: Z3, Z4, Z6, Z7, Z8, Z9).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 2

wła

ciwym dla wykształcenia gimnazjalnego w Europejskiej i Polskiej

Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania
zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 5 i jej od-

powiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód pracownika ochrony fizycznej bez licencji:

1) w zakresie wiedzy: zna i rozumie elementarne fakty i proste poj

cia

oraz zale

ci mi

dzy wybranymi sytuacjami zwi

zane z wykony-

wanym zawodem pracownika ochrony fizycznej bez licencji;

2) w zakresie umiej

tno

ci: wykonuje proste zadania według ogólnej

instrukcji dotycz

cej zapewnienia bezpiecze

stwa osób i mienia

w typowych warunkach, rozwi

zuje proste, typowe problemy w ty-

powych warunkach, uczy si

pod bezpo

rednim kierunkiem w zor-

ganizowanej formie, odbiera proste wypowiedzi najcz

ęś

ciej w formie

zwi

złych informacji, tworzy bardzo proste wypowiedzi.

3. Opis kompetencji zawodowych

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Ochranianie osób i mienia na powierzonym terenie

Kz1

Wiedza – zna i rozumie elemen-
tarne fakty i poj

cia oraz zale

no-

ci zwi

zane z ochranianiem osób

i mienia na powierzonym terenie,
w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ppo

ergonomii, ochrony

rodowiska

w zakresie ochrony osób i mie-
nia;

−

topografi

funkcjonowanie

chronionego obiektu oraz tere-
nu, wyst

puj

ce zagro

enia dla

osób i mienia;

−

procedury

post

powania

wypadek niepo

żą

danych zda-

rze

;

−

usytuowanie zaworów odcina-

cych gaz, wod

oraz wył

cz-

ników pr

du;

−

drogi i wyj

cia ewakuacyjne

z obiektów.

Umiej

tno

ci – wykonuje bardzo

proste zadania zwi

zane z ochra-

nianiem  osób  i  mienia  na  powie-
rzonym  terenie,  według  szczegó-
łowych  wskazówek  w  typowych
warunkach,  w  szczególno

ci po-

trafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ppo

., ergonomii, ochrony

rodowiska w zakresie ochrony

osób i mienia;

−

patrolowa

obiekty oraz tereny;

−

rozpoznawa

zagro

enia;

−

stosowa

procedury post

po-

wania na wypadek niepo

żą

da-

nych zdarze

;

−

ocenia

zdarzenia i sytuacj

;

−

interpretowa

informacje prze-

kazywane przez systemy alar-
mowe;

−

lokalizowa

poło

enie zaworów

odcinaj

cych gaz, wod

oraz

wył

czniki pr

du;

−

wył

cza

dopływ gazu, wody,

du w sytuacji wyst

pienia

zagro

;

−

rozpoznawa

drogi i wyj

cia

z obiektów.

Wykonanie zada

zawodowych Z3, Z4, Z6, Z7, Z8, Z9 wymaga po-

siadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Kontrolowanie ruchu osobowego i materiałowego

Kz2

Wiedza – zna i rozumie elemen-
tarne fakty i poj

cia oraz zale

no-

ci mi

dzy wybranymi sytuacjami

zwi

zane z kontrolowaniem ruchu

osobowego

materiałowego,

w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony

ppo

. ochrony

rodowiska oraz

ergonomii w zakresie kontroli
ruchu osobowego i materiało-
wego;

−

instrukcje obsługi i przeznacze-

nie urz

dze

zwi

zanych z kon-

trol

ruchu osobowego i mate-

riałowego;

−

procedury i zasady zwi

zane

z wchodzeniem i wychodzeniem
oraz poruszaniem si

osób na

ochranianym obszarze;

−

procedury i zasady zwi

zane

z wjazdem i wyjazdem oraz po-
ruszaniem si

pojazdów na

ochranianym terenie;

−

zasady dokumentowania wyko-

nywanych czynno

ci i zaistnia-

łych zdarze

Umiej

tno

ci – wykonuje bardzo

proste zadania zwi

zane z kontro-

lowaniem  ruchu  osobowego  i  ma-
teriałowego  według  szczegóło-
wych  wskazówek  w  typowych
warunkach,  w  szczególno

ci po-

trafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

. ochrony

rodowiska

oraz

ergonomii

w zakresie kontroli ruchu oso-
bowego i materiałowego;

−

obsługiwa

bramy i blokady

wjazdowe i wyjazdowe, wagi
przemysłowe, elementy monito-
ringu;

−

stosowa

procedury i zasady

zwi

zane z wchodzeniem i wy-

chodzeniem oraz poruszaniem
si

osób na ochranianym obsza-

rze;

−

stosowa

procedury i zasady

zwi

zane z wjazdem i wyjazdem

oraz poruszaniem si

pojazdów

na ochranianym terenie;

−

prowadzi

wykazy wydanych

kluczy, przepustek;

−

dokumentowa

wykonywane

czynno

ci i zaistniałe zdarzenia

(ksi

ąż

ka dy

urów).

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu pracownika

ochrony fizycznej bez licencji przedstawia rys. 1.

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób doro-

słych – projekt PIAAC (OECD)

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 541307 Pracownik ochrony

fizycznej bez licencji

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.