w w w . e l e k t r o . i n f o . p l
n r 9 / 2 0 0 4
p r e z e n t a c j a
80
W
ramach tej działalności, opar-
tej na bogatym asortymencie
produkowanych mikroprocesoro-
wych automatów SZR, realizujemy
kompleksowe usługi związane z in-
stalowaniem nowoczesnych układów
automatyki przełączania zasilań
w rozdzielniach nn i SN [1, 2, 3, 4].
W ostatnim roku ofertę naszych pro-
duktów związanych z automatyką
przełączania zasilań wzbogaciliśmy
o mikroprocesorowy automat AP-
Zmini, dedykowany dla rozdzielni SN
niewyposażonych w przekładniki na-
pięciowe [5, 6].
Potrzeba skonstruowania takiego
urządzenia wynika z instalowania
u wielu odbiorców komunalnych,
a często również przemysłowych,
prostych rozdzielnic SN niewyposa-
żanych w przekładniki napięciowe.
Do kontroli obecności napięcia słu-
żą w nich wskaźniki podłączone do
izolatorów reaktancyjnych (rezystan-
cyjnych), zwanych także dzielnika-
mi reaktancyjnymi (rezystancyjny-
mi). Wyposażenie tak skonstruowa-
nej rozdzielnicy w typowy układ SZR
wymaga dobudowania w niej prze-
kładników napięciowych, co wią-
że się z poważnymi zmianami kon-
strukcyjnymi i dodatkowymi koszta-
mi, a w wielu przypadkach jest prak-
tycznie niewykonalne.
Wychodząc naprzeciw potrzebom
producentów i użytkowników tego ro-
dzaju rozdzielnic opracowany został
w naszej firmie rozproszony układ au-
tomatyki SZR, niewymagający stoso-
wania przekładników napięciowych,
a oparty na specjalnie skonstruowa-
automatyka SZR dla rozdzielni
SN bez przekładników
napięciowych
inż. Rudolf Głowocz - P.U.E. Energotest – Energopomiar Gliwice
nym automacie APZmini. Układ jest
dedykowany dla rozdzielni średnie-
go napięcia niewyposażonych w prze-
kładniki napięciowe.
Pomiar napięcia bazuje na infor-
macjach uzyskiwanych z izolatorów
reaktancyjnych. Izolatory takie są
obecnie standardowo zabudowywa-
ne we wszystkich nowych rozdziel-
nicach. Jeżeli rozdzielnica starszego
typu ich nie posiada, to wystarczy
w polach zasilających wymienić je-
den zestaw izolatorów (we wszyst-
kich trzech fazach) na reaktancyj-
ne. Element pomiarowy stanowi
w omawianym układzie przekaź-
nik PB-S. Przekaźnik ten powstał na
bazie produkowanego przez Ener-
gotest
przekaźnika blokady łącze-
niowej uziemnika PB. Można go za-
stosować zarówno w rozdzielnicach
nowo budowanych, jak i w rozdziel-
nicach już eksploatowanych. Prze-
kaźnik PB-S, podobnie jak dotych-
czasowy PB, posiada człon pomia-
rowy porównujący wartość prądu
wyjściowego izolatora z nastawio-
ną wartością progową oraz optycz-
ne wskaźniki obecności napięcia.
Czułość członu pomiarowego (dopa-
sowania do konkretnego typu izo-
latora) jest nastawiana przełączni-
kiem umieszczonym na tylnej ścian-
ce obudowy. Przekaźnik PB-S wypo-
sażono ponadto w dodatkowe pod-
zespoły służące do realizacji auto-
matyki SZR.
Opisywany automat można sto-
sować w jednym z pięciu najczęściej
spotykanych układów pierwotnych.
Układ rozdzielni jest programowa-
ny przełącznikiem umieszczonym
na tylnej ściance automatu. Na ry-
sunku 1
przedstawiono układy pra-
cy, w których może pracować auto-
mat APZmini.
Na rysunku 2 przedstawiono przy-
kładowy sposób podłączenia automa-
tyki w rozdzielni pracującej w ukła-
dzie rezerwy ukrytej.
Układ automatyki SZR ma struktu-
rę rozproszoną, składającą się z:
jednego automatu APZmini, któ-
rego zadaniem jest sterowanie au-
tomatyką SZR; automat zabudo-
wać można w dowolnym miejscu
na elewacji rozdzielnicy,
kilku przekaźników PB-S, których
zadaniem jest zbieranie informa-
cji z danego pola (w tym kontro-
la obecności napięcia); równocze-
śnie pełnią one rolę elementów
wykonawczych automatyki SZR;
przekaźniki należy zabudować na
elewacji odpowiednich pól roz-
dzielnicy.
Połączenia pomiędzy automatem
a przekaźnikami wykonane są kabla-
mi komunikacyjnymi z wykorzysta-
niem typowych złącz DB9
Automat APZmini został opracowa-
ny pod kątem zastosowania w stosun-
kowo prostych rozdzielniach. Umożli-
wia on wykonanie przełączeń w na-
stępujących cyklach:
SZR – samoczynne załączanie re-
zerwy – realizowane samoczyn-
nie przez automat (na podstawie
warunków istniejących w roz-
dzielni), w sytuacjach awaryjnych
(w chwili wystąpienia zakłóceń
w zasilaniu rozdzielni); wykony-
wane z zasilania podstawowego
na zasilanie rezerwowe,
SPP – samoczynne przełączanie
powrotne – realizowane samo-
czynnie przez automat (na pod-
stawie warunków istniejących
w rozdzielni), w przypadku po-
wrotu napięcia podstawowego;
wykonywane z zasilania rezerwo-
wego na zasilanie podstawowe.
Jest to przełączenie przywracają-
ce zasilanie podstawowe rozdziel-
ni, znane też pod nazwą „SZR po-
wrotny” lub „samopowrót”,
AZZ – automatyka załączania zasi-
Szeroko pojęta problematyka zapewnienia ciągłości zasilania jest od wielu lat jednym
z głównych pól zainteresowania firmy Energotest - Energopomiar.
Rys. 1 Układy pierwotne rozdzielni
