SZKOŁY I KIERUNKI 

W PSYCHOTERAPII

 Na podstawie wykładów:

Dr Dariusz Kuncewicz, dr Anna Braniecka

   

   

CZĘŚĆ I

CZĘŚĆ I

WPROWADZENIE:          

  

systematyzacja pojęć 

Czym jest psychoterapia?

= psyche

 (dusza) 

+ therapein

 (leczyć)



metoda poprawiania samopoczucia?



zmienianie pacjenta/klienta przez terapeutę?



okazja do „wyrzucenia” z siebie trudnych przeżyć?



sposób na lepsze zrozumienie siebie?



kupowanie przyjaźni?



forma powtórnego rodzicielstwa?



współczesna forma szamanizmu?



…

Psychoterapia to:

 



Świadome i zamierzone stosowanie metod klinicznych   
 i zabiegów interpersonalnych, 
pochodzących ze sprawdzonych twierdzeń nauk 
psychologicznych,        
w celu towarzyszenia ludziom w modyfikacji ich 
zachowań, właściwości poznawczych, emocji i/lub innych 
cech 
na takie, które wydają się uczestnikom tego procesu 
pożądane.

Norcross (1990)

 Czyli:



Podstawową cechą psychoterapii jest 

kontakt międzyludzki

 



Psychoterapia to nie tylko „przyjazna rozmowa”,                              

ale 

planowe, systematyczne oddziaływania



Opiera się na stosowaniu różnych sprawdzonych 

metod i technik



Pacjent/klient jest nie tylko leczony, ale przede wszystkim

              

leczy siebie



Najważniejszy cel to doprowadzenie do takich 
zmian w przeżywaniu i funkcjonowaniu chorego, które pozwolą na 

ustąpienie problemu (objawów zaburzeń) i poprawę funkcjonowania

Co nie jest psychoterapią?



coaching



poradnictwo



treningi umiejętności społecznych



ustawienia systemowe Hellingera



trening uważności (Mindfulness)



choreoterapia/muzykoterapia/arteterapia



treningi relaksacyjne



psychiatria środowiskowa



oddziaływania psychologiczne wobec sportowców



…

podejście

  

      

szkoła

teoria

metoda

PODEJŚCIA

PODEJŚCIA

 

(orientacje / kierunki)



Definicja:

 zbiór ogólnych założeń i pojęć dotyczących 

natury człowieka, jego rozwoju oraz relacji z otoczeniem



4 podstawowe podejścia:



psychoanalityczne



humanistyczno-egzystencjalne



behawioralno-poznawcze



systemowe

SZKOŁY:

SZKOŁY:

 



Definicja:

 grupa teorii pokrewnych ze względu na 

założenia i pojęcia (często wiązane są z określonym 

nazwiskiem bądź regionem geograficznym)



Przykłady szkół podejścia systemowego:



strategiczna (Haley) 



strukturalna (Minuchin)



mediolańska (Palazzoli)



postmediolańska (Cecchin i in.)

  

  

  

  

  

  

TEORIE

TEORIE

(koncepcje / modele)



Definicja:

 

model funkcjonowania człowieka



Przykłady teorii (koncepcji) charakterystycznych dla 
szkoły mediolańskiej



cyrkularność



gry rodzinne



pozytywna konotacja objawu

  

Po co są 

teorie psychoterapii

teorie psychoterapii

?

Dzięki nim możemy:



selekcjonować informacje

selekcjonować informacje



dostrzegać związki między faktami

dostrzegać związki między faktami



wyjaśniać i przewidywać zachowania  

wyjaśniać i przewidywać zachowania  



projektować i wywoływać zmiany

projektować i wywoływać zmiany

Struktura teorii psychoterapii



Teoria „osobowości”



psychologiczne koncepcje natury człowieka



geneza, mechanizmy i proces kształtowania się zdrowia 
psychicznego



Teoria psychopatologii



geneza, mechanizmy i proces kształtowania się zaburzeń 
psychicznych



Teoria procesów terapeutycznych



zasady tworzenia relacji terapeutycznych



interwencje, strategie, programy



specyficzne czynniki leczące

M E T O D Y



Definicja: zbiór reguł dotyczących 
interweniowania w funkcjonowanie człowieka 
(praktyczna warstwa teorii)



Przykład metody, opartej na teorii 
cyrkularności: 



pytania cyrkularne

Typowa metodologia 

teorii psychoterapeutycznych



uogólnienie doświadczenia klinicznego – 

rozumowanie indukcyjne 



weryfikacja przez kliniczną użyteczność 

rozumowanie dedukcyjne



na ile, w oparciu o określoną teorię kliniczną możemy 

prognozować

 sposób funkcjonowania człowieka?



na ile możemy 

zapobiegać

 nawrotom choroby, wystąpieniu 

objawów, etc.?



wreszcie na ile w oparciu o tę teorię możemy skutecznie 

uzyskiwać poprawę

 zdrowia pacjenta

 

 Składniki procesu psychoterapii:



Ustalanie celów, formułowanie kontraktu 

(psychoterapeuta 

dokonuje konceptualizacji problemu, zadaje sobie pyt. o mechanizmy 

zaburzenia, stawia hipotezy…)



Motywowanie, przygotowywanie do procesu zmian 

(radzenie sobie z lękiem przed zmianą, budowanie relacji terapeutycznej)



Osiąganie wglądu



Zmiana funkcjonowania (zachowań, myślenia, przeżywania)



Zakończenie terapii

 

Tu największe 

zróżnicowanie w zakresie 
stosowanych metod i technik

Różne podejścia a różne strategie oddziaływań…



terapeuta dyrektywny            

vs ukierunkowujący



koncentracja na świadomości 

vs nieświadomości



przeszłość vs teraźniejszość 

vs przyszłość



koncentracja na emocjach     

vs na myśleniu/zachowaniu



koncentracja na aktywności    

w trakcie sesji vs poza sesją

Dziękuję za uwagę