1
Jak ocenić bank?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
1
Jak ocenić bank?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
2
Co wpływa na wybór banku?
Oferowane produkty i usługi
Koszty operacji bankowych
Spodziewana wysokość dochodu
Renoma, znana marka banku
Poczucie bezpieczeństwa
Korzystna lokalizacja
Rekomendacje rodziny i znajomych
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
3
Kiedy można stracić pieniądze
wpłacone do banku?
Kradzież z rachunku
Napad na bank
Napad hakerski
Przejęcie banku
przez inny bank
Bankructwo,
upadłość banku
jeżeli nie udostępniliśmy złodziejowi
kodu PIN, hasła do rachunku,
zgłosiliśmy natychmiast kradzież karty
NIE
NIE
TAK
można stracić część pieniędzy
gdyż, wszelkie zobowiązania banku
przejmowanego przechodzą na bank
przejmujący
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
4
Jak samodzielnie sprawdzić czy bank jest
narażony na upadłość?
Zebrać informacje pozwalające ocenić
zagrożenia (1)
Wyciągnąć wnioski (3)
Przeanalizować zebrane informacje (2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
5
Zewnętrzne,
na które bank nie ma wpływu
Wewnętrzne,
wynikające z działalności banku
zła sytuacja w gospodarce
kryzys krajowy lub światowy
duża konkurencja na rynku
zła sytuacja właściciela banku
problemy z pozyskaniem
środków na zapewnienie
płynności
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
m.in.:
m.in.:
utrata wypłacalności
utrata płynności
wysokie koszty działania
zła jakość udzielonych kredytów
niskie kompetencje kierownictwa
i/lub pracowników banku
zła opinia na rynku
brak doświadczenia na rynku
przestępstwa, oszustwa, nadużycia
Gromadzenie informacji o banku (1)
Jakie są źródła zagrożeń?
6
Gromadzenie informacji o banku (1)
Gdzie szukać informacji o:
zagrożeniach zewnętrznych
zagrożeniach wewnętrznych
media (prasa, telewizja, informacyjne
portale internetowe)
komunikaty, rekomendacje i prognozy
ekspertów
sprawozdania finansowe
• dostępne w banku, na stronach www
• publikowane w Monitorze Polskim B
lub Monitorze Spółdzielczym
media (prasa, telewizja, informacyjne
portale internetowe)
rankingi, ratingi, rekomendacje
ekspertów i uznanych instytucji
ratingowych
porównywanie zachowań banku na tle
konkurencji
dane o sytuacji ekonomiczno-
finansowej sektora bankowego
zamieszczane m.in. na stronach:
•
(w zakładce publikacje i analizy
(w zakładce publikacje
nadzoru bankowego)
alerty zamieszczane m.in. na stronie
(w zakładce ostrzeżenia
publiczne)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
banki giełdowe – raporty bieżące
7
Gromadzenie informacji o banku (1)
Banki mają obowiązek ujawniać informacje na temat
swojej sytuacji ekonomiczno-finansowej na podstawie:
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Art. 70 ustawy o rachunkowości
Art. 111 ustawy - Prawo bankowe
Art. 38 b. ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym
8
Analiza zgromadzonych informacji (2)
analiza wstępna
analiza wskaźnikowa
analiza uzupełniająca
obejmuje wydarzenia, które nie mają
obecnie bezpośredniego wpływu na
sprawozdawczość, ale mogą określać
kierunek zmian sytuacji ekonomiczno-
finansowej banku w przyszłości
Interpretacja wyników analizy
Analiza informacji
pozasprawozdawczych
Analiza sprawozdań
finansowych
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
9
Bilans
aktywa, tj. majątek banku (w tym: udzielone kredyty, czyli należności
banku oraz środki trwałe)
pasywa, tj. źródła finansowania majątku (w tym: kapitały oraz
zobowiązania, czyli m.in. przyjęte depozyty)
Podstawowe elementy sprawozdania finansowego
Analiza sprawozdań finansowych (2.1)
Rachunek zysków i strat (w tym: przychody i koszty)
Rachunek przepływów pieniężnych
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
10
Aktywa
Bilans - wybrane pozycje
Analiza sprawozdań finansowych (2.1)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Pasywa
Kasa, środki w Banku Centralnym
Należności od Banków
Kredyty i pożyczki
Papiery wartościowe
Wartości niematerialne i prawne
Rzeczowe aktywa trwałe
Zobowiązania wobec Banku Centralnego
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów
Kapitał zakładowy / Fundusz udziałowy
Pozostałe kapitały
Wynik finansowy
Aktywa razem
Pasywa razem
11
Rachunek zysków i strat (RZiS) – wybrane pozycje
Analiza sprawozdań finansowych (2.1)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Przychody ogółem
Koszty ogółem, w tym:
Koszty działania banku
Amortyzacja
Wynik z tytułu odsetek
Wynik z tytułu prowizji
Wynik działalności bankowej
Pozostałe przychody operacyjne
Pozostałe koszty operacyjne
Różnica rezerw i aktualizacji
Wynik działalności operacyjnej
Wynik finansowy brutto
Podatek dochodowy
Wynik finansowy netto
Ważne informacje:
•
pozycje rachunku zysków i strat wykazywane są
w cyklu rocznym (narastają wraz z upływem roku)
•
najważniejsze pozycje zostały przedstawione
pogrubioną czcionką,
•
pozycje przychodów wpływają na zwiększenie
wyniku finansowego, a pozycje kosztów na
zmniejszenie [pomimo, że w rachunku zysków
i strat nie zawsze koszty pokazywane są ze
znakiem (-)]
•
pozycje wyników mogą przyjmować zarówno
wartość dodatnią – korzystną dla banku,
jak i ujemną – niekorzystną,
•
dodatnia wartość pozycji różnica rezerw
i aktualizacji wartości powoduje zmniejszenie
wyniku finansowego.
12
Rachunek przepływów pieniężnych – wybrane pozycje
Analiza sprawozdań finansowych (2.1)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
I. Zysk (strata) netto
II. Korekty razem, w tym:
Amortyzacja
Zmiana stanu rezerw
Zmiana stanu dłużnych papierów wartościowych
Zmiana stanu należności
Zmiana stanu zobowiązań
VIII.Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej (I +/- II)
A
I. Wpływy, w tym:
Zbycie inwestycyjnych papierów wartościowych
Zbycie środków trwałych
IV. Wypływy, w tym:
Nabycie inwestycyjnych papierów wartościowych
Nabycie środków trwałych
VII.Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (I - II)
B
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
C
Przepływy pieniężne netto razem (A+/-B+/-C)
D
Bilansowa zmiana stanu środków pieniężnych
E
Środki pieniężne na początek okresu
F
Środki pieniężne na koniec okresu (F+/-D)
G
Ważne informacje:
•Zaprezentowana została
metoda pośrednia
sporządzenia rachunku
przepływów pieniężnych
•W rachunku przepływów
pieniężnych prezentowane są
przepływy z działalności
operacyjnej, inwestycyjnej i
finansowej
•Rachunek przepływów
pieniężnych pokazuje jakimi
środkami pieniężnymi bank
dysponował w danym okresie
sprawozdawczym, jakie były
źródła ich pochodzenia i w jak
sposób środki te zostały
zagospodarowane.
13
Analiza sprawozdań finansowych (2.1)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Przedstawione elementy sprawozdania finansowego mają charakter poglądowy
i zostały uproszczone do celów niniejszej prezentacji.
Układ bilansu, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych mogą
różnić się od zaprezentowanych.
Różnice mogą wynikać z:
odmiennego doboru prezentowanych informacji w poszczególnych bankach
(przepisy określają minimalny zakres informacji, które bank musi ujawnić),
stosowania odmiennych zasad sprawozdawczości finansowej (krajowe lub
międzynarodowe),
obowiązków informacyjnych nałożonych na bank (banki giełdowe muszą
ujawnić więcej informacji),
różnic w metodzie sporządzenia sprawozdania (np. rachunek przepływów
pieniężnych może być sporządzony metodą pośrednią lub bezpośrednią).
14
analiza wstępna
analiza pionowa (statyczna)
analiza pozioma (dynamiczna)
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.1)
Powiązanie wyników analizy pionowej i poziomej pozwala na identyfikację przyczyn i konsekwencji zmian
jakie miały miejsce w analizowanym przedziale czasowym
dotyczy jednego okresu
obejmuje ocenę relacji poszczególnych
elementów sprawozdania np.:
•
udział majątku trwałego lub należności
w sumie aktywów
•
udział kapitału lub zobowiązań w sumie
pasywów
•
udział poszczególnych źródeł
przychodów i kosztów w wyniku
finansowym
analiza zmian w czasie
obejmuje ocenę zmiany tego
samego elementu sprawozdania
na przestrzeni kilku miesięcy,
kwartałów lub lat
wyniki mogą być prezentowane
w ujęciu wartościowym lub
procentowym
wyniki mogą być prezentowane w ujęciu procentowym
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
15
Stwierdzone w analizie pionowej
Stwierdzone w analizie poziomej
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.1)
Co może wskazywać na złą lub pogarszającą się sytuację banku?
(nie dotyczy banków rozpoczynających działalność)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
występowanie straty (wysoka relacja
straty do kapitałów własnych banku)
wysoki udział kosztów w wyniku
finansowym
niski udział kapitałów własnych w sumie
bilansowej
ujemne przepływy środków pieniężnych
z działalności operacyjnej
dodatnie przepływy środków pieniężnych
z działalności inwestycyjnej
obniżanie się kwoty kapitałów własnych
obniżanie się kwoty przychodów
wzrost kwoty kosztów
obniżanie się kwoty wyniku finansowego
wzrost kwoty należności zagrożonych
gwałtowne zmiany kwoty depozytów
gwałtowne obniżanie się kwoty aktywów
trwałych
gwałtowny spadek kwoty zobowiązań
wobec banków
16
analiza wskaźnikowa
stanowi pogłębienie analizy wstępnej
Spojrzenie na bank z punktu widzenia konkretnego obszaru
podstawowe obszary ważne w ocenie banku
wypłacalność
płynność
jakość portfela kredytowego
efektywność działania banku
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
17
Wypłacalność
Ocenie poddawana jest wielkość funduszy własnych jakie posiada bank w relacji do
ponoszonego przez niego ryzyka
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Minimalna wysokość funduszy własnych wynosi:
równowartość 5 mln euro w banku komercyjnym (państwowym lub w formie spółki akcyjnej)
równowartość 1 mln euro w zrzeszonym banku spółdzielczym
18
Wypłacalność
Podstawowy wskaźnik to:
współczynnik wypłacalności
Współczynnik wypłacalności w banku musi przyjmować wartość co najmniej 8%, a w banku
rozpoczynającym działalność operacyjną:
• 15% w pierwszym roku działalności,
• 12% w drugim roku działalności.
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
fundusze własne + kapitał krótkoterminowy
=
x 100%
12,5 x całkowity wymóg kapitałowy
19
Płynność (1)
Analiza tego obszaru pokazuje czy bank jest w stanie na bieżąco regulować swoje
zobowiązania.
Ocenie poddawany jest bilans pod względem:
dopasowania terminów i kwot spłacanych przez klientów kredytów (aktywa)
i wypłacanych klientom depozytów (pasywa)
relacji w jakiej kapitał i zobowiązania długoterminowe pokrywają aktywa niepłynne banku
(np. środki trwałe)
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
20
Płynność (2)
Podstawowe miary płynności to:
Luka płynności, której wartość minimalna powinna wynosić 0
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Współczynnik płynności krótkoterminowej, którego wartość minimalna powinna
wynosić 1
Współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych funduszami własnymi, którego
wartość minimalna powinna wynosić 1
Luka płynności krótkoterminowej = (suma wartości podstawowej i uzupełniającej rezerwy płynności w dniu
sprawozdawczym) – (wartość środków obcych niestabilnych)
suma wartości podstawowej i uzupełniającej rezerwy płynności
w dniu sprawozdawczym
Współczynnik płynności krótkoterminowej =
wartość środków obcych niestabilnych
21
Jakość portfela kredytowego (należności)
Analiza jakości portfela daje wiedzę na temat relacji kredytów, które nie są prawidłowo
obsługiwane (spłacane) przez klientów do sumy wszystkich kredytów udzielonych
przez bank.
Podstawowe wskaźniki to:
Udział należności zagrożonych w należnościach ogółem
Udział należności z rozpoznaną utratą wartości w należnościach ogółem
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Korzystna jest jak najniższa wartość tych relacji
22
koszty działania
=
wynik z działalności bankowej
Efektywność działania
Analiza tego obszaru daje wiedzę m.in. na temat relacji ponoszonych kosztów działania
do wyniku osiągniętego z działalności banku oraz na temat rentowności banku
rozumianej jako stosunek wyniku finansowego do sumy bilansowej czy kapitałów
własnych banku.
Podstawowe wskaźniki to:
ROA (wskaźnik zwrotu z aktywów)
– jaki procent majątku pokrywa wynik finansowy z danego okresu
ROE (wskaźnik zwrotu z kapitału własnego)
– jaki procent kapitału własnego pokrywa wynik finansowy z danego okresu
obciążenie wyniku z działalności bankowej kosztami działania
– wskaźnik < 100% oznacza koszty niższe od wyniku,
im mniejsza wartość tego wskaźnika tym lepiej dla banku
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Korzystna jest jak najwyższa wartość tych relacji
wynik finansowy
=
aktywa ogółem
wynik finansowy
=
fundusze własne
23
Jak prawidłowo ocenić wskaźniki banku?
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
W ocenie wskaźników z obszaru wypłacalności i płynności pomocne są normy jakie
banki muszą przestrzegać zgodnie z wymogami prawa (ustawą Prawo bankowe,
uchwałami nadzoru finansowego)
Wskaźniki z obszaru jakości należności i efektywności można ocenić porównując ich
wielkość np. do średnich wielkości w sektorze banków komercyjnych i spółdzielczych –
stosowanych odpowiednio w zależności od tego z jakiego sektora jest oceniany bank
Średnie wartości wskaźników wykorzystywanych przy ocenie banków podawane są np.
w opracowaniach KNF i BFG publikowanych na stronach internetowych tych instytucji,
ważne jest, aby wykorzystywać do porównań jak najaktualniejsze średnie
24
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.2)
współczynnik wypłacalności niespełniający wymogów prawa
miary płynności niespełniające wymogów prawa
ujemne lub bliskie zera wskaźniki rentowności (np. ROA, ROE)
przekraczające 100% lub bliskie tej wartości wskaźniki obciążenia (np. C/I)
gorsze niż średnie w sektorze wskaźniki jakości należności
pogarszanie się relacji straty skumulowanej do kapitałów własnych banku
obserwowane pogarszanie się wskaźników w analizowanym przedziale czasowym
Co może wskazywać na złą lub pogarszającą się sytuację banku?
(nie dotyczy banków rozpoczynających działalność)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Stwierdzone w analizie wskaźnikowej
25
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Przykład:
w zaprezentowanym przykładzie kolumna „struktura” to przykład analizy pionowej, a kolumna „zmiana” poziomej,
po połączeniu wyników analizy poziomej i pionowej możemy m.in. stwierdzić, że w 2006 r.:
• o 12 260 tys. zł wzrosła kwota kredytów i pożyczek, przy wzroście sumy bilansowej o 6 796 tys. zł
• przyrost kwoty kredytów nie wynikał wyłącznie z pozyskania przez bank nowych środków (depozyty klientów wzrosły
o 7 122 tys. zł), ale był też wynikiem zmiany sposobu inwestowania środków dotychczas posiadanych
• nastąpiła zmiana struktury aktywów, bank sprzedał część posiadanych papierów wartościowych i zainwestował
otrzymane środki w kredyty (udział papierów wartościowych w sumie bilansowej zmniejszył się z 16,35% w 2005 r. do
3,42% w 2006 r.)
• wzrosły fundusze własne (bank przekazał na zwiększenie funduszy cały zysk z 2005 r., a dodatkowo pozyskał nowych
udziałowców)
zm iana
zm iana
A
B
B/A
B-A
w tys. zł
Kasa, środki w Banku Centralnym
1 017
903
1,90%
1,50%
-11,21%
-114,00
Należności od Banków
16 500
15 751
30,80%
26,09%
-4,54%
-749,00
Kredyty i pożyczki
23 312
35 572
43,52%
58,93%
52,59%
12 260,00
Papiery w artościow e
8 761
2 064
16,35%
3,42%
-76,44%
-6 697,00
Wartości niematerialne i praw ne
393
314
0,73%
0,52%
-20,10%
-79,00
Rzeczow e aktyw a trw ałe
3 588
5 763
6,70%
9,55%
60,62%
2 175,00
Aktyw a razem
53 571
60 367
100,00%
100,00%
12,69%
6 796,00
Zobow iązania w obec Banku Centralnego
0
0
0,00%
0,00%
-
0,00
Zobow iązania w obec Banków
1 984
112
3,70%
0,19%
-94,35%
-1 872,00
Zobow iązania w obec klientów
43 667
50 789
81,51%
84,13%
16,31%
7 122,00
Kapitał zakładow y / Fundusz udziałow y
1 200
1 340
2,24%
2,22%
11,67%
140,00
Pozostałe kapitały
5 542
6 720
10,35%
11,13%
21,26%
1 178,00
Wynik finansow y
1 178
1 406
2,20%
2,33%
19,35%
228,00
Pasyw a razem
53 571
60 367
100,00%
100,00%
12,69%
6 796,00
w tys. zł
w %
s truk tura
A =
31.12.2005 r.
B =
31.12.2006 r.
P
A
S
Y
W
A
Wys zcze gólnie nie
A
K
T
Y
W
A
26
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
A teraz spróbujmy ocenić wpływ zmian widocznych w bilansie na wyniki banku
widoczny jest wzrost wyniku z tytułu
odsetek oraz z tytułu prowizji
wyniki te mają duży wpływ na wynik
działalności bankowej więc i ten
rośnie
rosną także koszty działania (np.
wynagrodzenia pracowników), ale
stopień tego wzrostu ocenimy
w analizie wskaźnikowej
zmianie ulega pozycja „różnica
rezerw i aktualizacji”, jej dodatni
znak w 2007 r. świadczy
o przewadze rezerw utworzonych
nad rozwiązanymi
wzrost wyników był skutkiem zmiany strategii banku z ostrożniejszej, ale przynoszącej mniejsze zyski na bardziej
ryzykowną, lecz również bardzie zyskowną
kredyty i pożyczki są obarczone większym ryzykiem niż papiery wartościowe Skarbu Państwa np. obligacje (zakładamy, że
takie bank posiadał)
ceną jaką bank ponosi za dodatkowe ryzyko jest m.in. wzrost rezerw celowych na należności niespłacane przez klientów
(dodatnia „różnica rezerw i aktualizacji” przyczynia się do zmniejszenia wyniku finansowego o 198 tys. zł)
wynik finansowy banku rośnie, więc na podstawie dotychczasowej analizy zmianę strategii można ocenić jako korzystną
31.12.2005 r. 31.12.2006 r.
zm iana
w %
Wynik z tytułu odsetek
2 833
3 707
30,85%
Wynik z tytułu prow izji
1 765
1 856
5,16%
Wynik z operacji finansow ych i pozycji w ymiany
96
30
-68,75%
Wynik działalności bank ow e j
4 694
5 593
19,15%
Pozostałe przychody operacyjne
301
330
9,63%
Pozostałe koszty operacyjne
114
132
15,79%
Kos zty działania bank u
3 296
3 510
6,49%
Amortyzacja
280
347
23,93%
Różnica re ze rw i ak tualizacji
-149
198
-
Wynik finansow y brutto
1 454
1 736
19,39%
Podatek dochodow y
276
330
19,00%
Wynik finans ow y netto
1 178
1 406
19,35%
R
ac
h
u
n
ek
z
ys
kó
w
i
st
ra
t
Wys zcze gólnienie
w tys. zł
27
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Zobaczmy jak bank działał w kolejnym roku…
w 2007 r. kontynuowana była strategia zapoczątkowana w 2006 r.
kwota kredytów i pożyczek wzrosła o 12 677 tys. zł, a jej udział w sumie bilansowej na koniec 2007 r. wyniósł 78,14%
aby umożliwić wzrost kwoty kredytów bank zlikwidował swoje lokaty w innych bankach (aktywa - należności od banków) oraz
pozyskał środki pieniężne w postaci pożyczek od banków (pasywa - zobowiązania wobec banków)
rozwijając działalność kredytową bank zaniedbał klientów zakładających lokaty (w 2007 r. nastąpiło zmniejszenie
zobowiązań wobec klientów o 4 626 tys. zł, tj. o 9,50%)
niepokojący jest brak wzrostu funduszy własnych banku – cały zysk za 2006 r. bank wypłacił w postaci dywidendy
zm iana
zm iana
B
C
C/B
C-B
w tys. zł
Kasa, środki w Banku Centralnym
903
754
1,50%
1,22%
-16,50%
-149,00
Należności od Banków
15 751
3 426
26,09%
5,55%
-78,25%
-12 325,00
Kredyty i pożyczki
35 572
48 249
58,93%
78,14%
35,64%
12 677,00
Papiery w artościow e
2 064
3 235
3,42%
5,24%
56,73%
1 171,00
Wartości niematerialne i praw ne
314
423
0,52%
0,69%
34,71%
109,00
Rzeczow e aktyw a trw ałe
5 763
5 659
9,55%
9,16%
-1,80%
-104,00
Aktyw a razem
60 367
61 746
100,00%
100,00%
2,28%
1 379,00
Zobow iązania w obec Banku Centralnego
0
0
0,00%
0,00%
-
0,00
Zobow iązania w obec Banków
112
7 056
0,19%
11,43%
6200,00%
6 944,00
Zobow iązania w obec klientów
50 789
45 963
84,13%
74,44%
-9,50%
-4 826,00
Kapitał zakładow y / Fundusz udziałow y
1 340
1 286
2,22%
2,08%
-4,03%
-54,00
Pozostałe kapitały
6 720
6 720
11,13%
10,88%
0,00%
0,00
Wynik finansow y
1 406
721
2,33%
1,17%
-48,72%
-685,00
Pasyw a razem
60 367
61 746
100,00%
100,00%
2,28%
1 379,00
P
A
S
Y
W
A
Wys zcze gólnie nie
A
K
T
Y
W
A
w tys. zł
w %
s truk tura
B =
31.12.2006 r.
C =
31.12.2007 r.
28
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
…oraz jak zmieniły się jego wyniki:
nadal utrzymuje się wzrost :
• wyniku z tytułu odsetek
• wyniku z tytułu prowizji
• wyniku działalności bankowej
natomiast jednoczesny szybszy`
wzrost:
• kosztów działania
• różnicy rezerw i aktualizacji
przyczynia się do zmniejszenia
wyniku finansowego
w 2007 r. tempo wzrostu wyniku działalności bankowej było niższe niż w 2006 r., ponieważ bank pozyskiwał środki
finansowe na udzielanie kredytów z droższych źródeł niż rok wcześniej,
koszty działania banku rosły w szybszym tempie niż wynik działalności bankowej
zmiana profilu działalności na bardziej ryzykowny doprowadziła do pogorszenia jakości należności banku, o czym świadczy
gwałtowny wzrost pozycji „różnica rezerw i aktualizacji” (przewaga rezerw utworzonych nad rozwiązanymi
przyczyniła się do zmniejszenia wyniku finansowego o 966 tys. zł)
na skutek wzrostu kosztów działania, zwiększenia rezerw oraz zmniejszenia tempa wzrostu wyników z poszczególnych
segmentów działalności, wynik finansowy banku był w 2007 r. niższy od wyniku osiąganego w dwóch poprzednich latach
na podstawie dotychczasowej analizy można stwierdzić, że rozwijanie w 2007 r. ryzykownej strategii przestało być dla banku
korzystne – ryzyko prowadzonej działalności wzrosło, a wyniki finansowe są niższe niż w 2005 r. i 2006 r.
31.12.2006 r.
31.12.2007 r.
zm iana
w %
Wynik z tytułu odsetek
3 707
3 991
7,66%
Wynik z tytułu prow izji
1 856
1 912
3,02%
Wynik z operacji finansow ych i pozycji w ymiany
30
26
-13,33%
Wynik działalnoś ci bank ow e j
5 593
5 929
6,01%
Pozostałe przychody operacyjne
330
345
4,55%
Pozostałe koszty operacyjne
132
169
28,03%
Kos zty działania bank u
3 510
3 899
11,08%
Amortyzacja
347
350
0,86%
Różnica re ze rw i ak tualizacji
198
966
387,88%
Wynik finansow y brutto
1 736
890
-48,73%
Podatek dochodow y
330
169
19,00%
Wynik finans ow y ne tto
1 406
721
-48,73%
R
a
c
h
u
n
e
k
z
y
s
k
ó
w
i
s
tr
a
t
Wys zcze gólnie nie
w tys. zł
29
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Teraz policzmy i zinterpretujmy wybrane wskaźniki
w 2006 r. wskaźnik zwrotu z aktywów ROA netto rośnie (poprawia się), a następnie w 2007 r. obniża się do poziomu niższego niż
w 2005 r. – oznacza to, że w 2006 r. wzrost sumy bilansowej przyczynia się do wzrostu zysku, ale w 2007 r. dalszy rozwój
działalności powoduje szybsze tempo wzrostu kosztów niż przychodów i efektywność działalności ulega obniżeniu
w 2006 r. także obciążenie wyniku działalności bankowej kosztami działania uległo poprawie (zmniejszyło się), lecz
w kolejnym roku realizacji ryzykownej strategii ponownie wzrosło
z powodu udzielenia kredytów nierzetelnym klientom bank musiał utworzyć rezerwy, które zarówno w 2006 r., jak i 2007 r.
obniżyły wyniki finansowe banku
zmiana strategii na bardziej ryzykowną widoczna jest także w sukcesywnym zmniejszaniu wartości współczynnika wypłacalności
ROA netto = wynik finansowy netto/suma bilansowa
Obciążenie wyniku działalności bankowej kosztami działania = koszty działania / wynik działalności bankowej
Obciążenie wyniku działalności bankowej różnicą rezerw i aktualizacji = różnica rezerw i aktualizacji / wynik działaln.
bankowej
* wyliczony współczynnik wypłacalności podawany jest przez banki w sprawozdaniach
31.12.2005 r.
31.12.2006 r.
31.12.2007 r.
Wynik działalności bankow ej
4 694
5 593
5 929
Koszty działania banku
3 296
3 510
3 899
Różnica rezerw i aktualizacji
-149
198
966
Wynik finansow y netto
1 178
1 406
721
Suma bilansow a
53571
60 367
61 746
ROA netto
2,20%
2,33%
1,17%
Obciążenie w dzb. kosztami działania
70,22%
62,76%
65,76%
Obciążenie w dzb.różnicą rezerw i aktualizacji
-3,17%
3,54%
16,29%
w spółczynnik w ypłacalności *
20,33%
15,73%
10,77%
w
ty
s
.
z
ł
w
%
Wys zcze gólnienie
30
Analiza sprawozdań finansowych (2.1.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
na podstawie analizy pionowej i poziomej możliwe było zaobserwowanie zmiany strategii banku z ostrożnej na bardziej ryzykowną
oraz ocena wpływu tej zmiany na wyniki banku
dodanie analizy wskaźnikowej umożliwiło porównanie banku w czasie (m.in. ocenę czy wzrost sumy bilansowej skutkuje
proporcjonalnym wzrostem wyników oraz czy koszty i przychody rosną w tym samym tempie)
Podsumowanie:
Kolejnym krokiem jest sprawdzenie jak kształtują się wskaźniki banku na tle innych banków z
tego samego sektora:
- lepiej niż średnia lub wymóg ustawowy
- gorzej niż średnia lub wymóg ustawowy
po porównaniu ze średnimi
wartościami widoczne jest, że
w 2005 r. i 2006 r. większość
wskaźników banku kształtuje się
korzystnie na tle sektora, natomiast
w 2007 r. następuje pogorszenie
wyniki i wskaźniki banku w 2007 r.
nadal nie są złe, ale dalsze rozwijanie
ryzykownej strategii może przyczynić
się do pogorszenia sytuacji banku w
kolejnych latach
dalsze przeznaczanie zysku na
dywidendę przy dynamicznym
rozwoju akcji kredytowej może
prowadzić do problemów
z wypłacalnością
Wys zcze gólnie nie
31.12.2005 r.
31.12.2006 r.
31.12.2007 r.
ROA netto
2,20%
2,33%
1,17%
Obciążenie w dzb. kosztami działania
70,22%
62,76%
65,76%
Obciążenie w dzb.różnicą rezerw i aktualizacji
-3,17%
3,54%
16,29%
w spółczynnik w ypłacalności
20,33%
15,73%
10,77%
ROA netto
1,51%
1,20%
1,40%
Obciążenie w dzb. kosztami działania
66,65%
67,69%
64,60%
Obciążenie w dzb.różnicą rezerw i aktualizacji
2,63%
3,02%
2,52%
w spółczynnik w ypłacalności
8,00%
8,00%
8,00%
M inim alny w ym óg us taw ow y
Bank
Śre dnie w artoś ci w s e k torze
31
Analiza uzupełniająca
Analiza informacji pozasprawozdawczych
Analiza elementów niefinansowych sprawozdawczości
jest to np. analiza sprawozdania z działalności zarządu banku, w którym zamieszczane
są informacje stanowiące uzupełnienie do sprawozdania finansowego oraz informacje
na temat planów czy strategii działania w kolejnych okresach
Analiza dodatkowych informacji (2.2)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
32
Analiza dodatkowych informacji (2.2)
niekorzystne komentarze ekspertów dotyczące funkcjonowania banku
zmiana strategii działania banku w kierunku bardziej agresywnej – narażonej na
większe ryzyko
oprocentowanie lokat znacząco wyższe niż oferowane przez inne banki – może
oznaczać kłopoty z płynnością
wykluczenie z Krajowej Izby Rozliczeniowej SA - oznacza kłopoty z płynnością
zmiany organizacyjne – restrukturyzacja
zmiana właściciela – może skutkować zmianą strategii, reorganizacją
pogorszenie oceny nadanej bankowi lub jego właścicielowi przez uznane agencje
ratingowe (np. Moody’s, Fitch Ratings, Standard & Poor’s)
kryzys na rynku krajowym lub światowym – szczególnie w sektorze finansowym
Co może wpłynąć na ocenę banku dziś i w przyszłości?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
zmiana strategii, reorganizacja czy zmiana właściciela nie muszą mieć negatywnego
wpływu na bank, jednak zawsze powinny podlegać szczególnej analizie i ocenie
Uwaga:
Stwierdzone w analizie uzupełniającej
33
Interpretacja wyników analizy (3)
Wyniki analizy są:
Różnorodne
Nieporównywalne?
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Pozornie nieporównywalne wyniki analizy można zestawić i wyciągnąć
na ich podstawie wnioski
34
Interpretacja wyników analizy (3)
Podstawowym problemem jest równoczesna ocena:
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Czynników mierzalnych
wyrażanych liczbowo lub procentowo
dotyczących różnych obszarów ważnych w ocenie banku
Czynników niemierzalnych
wyrażonych opisowo
dotyczących różnych wydarzeń mogących mieć pośredni lub
bezpośredni wpływ na sytuację banku
35
Interpretacja wyników profesjonalnej analizy (3.1)
Czynniki mierzalne i niemierzalne mogą zostać uporządkowane w ramach:
Systemu wczesnego ostrzegania (SWO)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Systemy wczesnego ostrzegania tworzone są przez ekspertów
Pozwalają w jednolity sposób ocenić podmioty działające w danej branży
Ich zadaniem jest wytypowanie banków w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej
Wykorzystywane są powszechnie w różnych sektorach
Końcowa ocena jest prosta, zrozumiała i porównywalna w czasie
36
Podstawowe cele systemu wczesnego ostrzegania:
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Identyfikacja obszarów, w których bank działa nieprawidłowo
Ocena wpływu tych obszarów na funkcjonowanie całego banku
Zestawienie poszczególnych elementów analizy w postaci zapewniającej
połączenie cząstkowych wyników
Wnioski i ocena sytuacji bieżącej oraz perspektyw dalszego rozwoju banku
Porównanie ocen nadanych poszczególnym bankom i wnioski na temat kondycji
całego sektora
Interpretacja wyników profesjonalnej analizy (3.1)
37
Samodzielna interpretacja wyników analizy (3.2)
Przy braku możliwości skorzystania z wyników dostarczanych przez systemy
wczesnego ostrzegania wnioskowanie polega na:
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Sprawdzeniu czy występują symptomy mogące wskazywać na złą lub
pogarszającą się sytuację ekonomiczno-finansową banku
Określeniu czy w wynikach analizy przeważają pozytywne czy negatywne
informacje na temat sytuacji banku
Określeniu znaczenia negatywnych informacji w ocenie banku
38
Samodzielna interpretacja wyników analizy (3.3)
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
Ważne informacje
Z dotychczasowych doświadczeń BFG wynika, że:
upadają banki w bardzo trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej, gdzie większość
symptomów, o których mowa w prezentacji jest spełniona,
banki o dobrej i stabilnej sytuacji ekonomiczno-finansowej prezentują informacje
sprawozdawcze w sposób przejrzysty, natomiast banki, w których sytuacja zaczyna
się pogarszać często ukrywają niekorzystne informacje,
istnieje grupa banków ważnych systemowo, których upadłość mogłaby zachwiać
stabilnością sektora bankowego. Banki te określane są mianem „zbyt duży by upaść”
lub „zbyt ważny by upaść” i w przypadku problemów w tych bankach, uruchamiane są
specjalne działania instytucji tworzących sieć bezpieczeństwa. Przykłady takich
banków, jak również wspomnianych działań pojawiają się praktycznie w każdym
poważnym kryzysie bankowym.