background image

1. Omówić sposób projektowania układów kombinacyjnych z zastosowaniem multipleksera i 

demultipleksera. Uwzględnić przypadek wyjść prostych i zanegowanych.

Multiplekser to układ służący do przekazywania informacji z wybranego adresem jednego z wielu 
wejść na jedno wyjście. Jest to rodzaj komutatora.

Multiplekser można zbudować z dekodera o 
takiej   liczbie   wejść,   ile   wejść   adresowych 
posiada   dany   multiplekser   oraz   bramek 
AND.   Do   jednego   wejścia   każdej   bramki 
AND należy podłączyć odpowiednie wyjście 
dekodera,  do  drugiego  - odpowiednia  linię 
wejściową.   Wyjścia   wszystkich   bramek 
AND należy podłączyć do wejść bramki OR.

 

s - dodatkowe wejście odblokowujące

                                                                        

    W technologii TTL wykonanie bramek NAND jest 

                                                                             łatwiejsze niż AND, zatem układ wygląda 

                    następująco:

background image

Demultiplekser to układ służący do przekazywania informacji z wybranego adresem jednego z 
wielu wejść na wiele wyjść (jedno wejście x, wiele wejść adresowych). Jest to rodzaj komutatora.

Jego   działanie   polega   na   połączeniu   wejścia  x  do 
jednego z wyjść y

i

. Numer wyjścia jest określany przez 

podanie jego numeru na linie adresowe  a

0

... a

n-1

. Na 

pozostałych wyjściach panuje stan zera  logicznego. W 
praktyce   spotykane   są   jedynie   demultipleksery   w 
wyjściach  zanegowanych, czyli na wybranym wyjściu 
jest stan ~x a na wszystkich pozostałych 1 logiczna. 

W technologii  TTL  wykonanie  bramek   NAND   jest  łatwiejsze   niż  AND,  zatem  układ   wygląda 
następująco:

background image

2. Przedstawić   tabele   przejść   przerzutników   R-S,   D,   T   i   J-K.   Omówić   zasadę   działania 

przerzutnika J-K master slave

Tabele przejść przerzutników

Przerzutnik synchroniczny JK-MS (Master-Slave) jest zbudowany z dwóch przerzutników 

JK połączonych kaskadowo. Jeden - nadrzędny (master) - pełni funkcję bufora wejściowego, drugi - 
podrzędny (slave) - bufora wyjściowego. Informacja do przerzutnika jest wpisywana po pełnym 
cyklu zegarowym: przy zboczu narastającym informacja jest wpisywana do przerzutnika master, 
zaś przerzutnik slave (wyjściowy) wciąż pamięta informację wpisaną wcześniej. Przy zboczu 
opadającym informacja pamiętana przez przerzutnik master jest przepisywana do przerzutnika 
wyjściowego slave. Jesto to synchronizacja zboczem.

1. Odciecie wejsc stopnia Slave (AS2)
2. Otwarcie wejsc stopnia Master (AS1) i wpisanie informacji wejsciowej
3. Odciecie wejsc stopnia Master (AS1)
4. Otwarcie wejsc stopnia Slave (AS2), przepisanie informacji ze stopnia Master
do stopnia Slave, przekazanie jej na wyjscie przerzutnika

background image

3. Omówić zasadę działania liczników asynchronicznych i synchronicznych. Zaproponować 

schemat asynchronicznego licznika modulo 3.

Licznik – układ sekwencyjny służący do zliczania i pamiętania liczby impulsów.

Liczniki ze względu na sposób zmiany stanu licznika dziela się na synchroniczne - równoległe i 
asynchroniczne-szeregowe.W liczniku asynchronicznym (ang. asynchronous counter) przerzutniki 
są sterowane wyjściami przerzutników poprzedzających. Powoduje to, iż stan licznika nie ustala się 
od razu, lecz kolejno na poszczególnych przerzutnikach z opóźnieniem równym czasowi propagacji 
sygnału w przerzutniku. Jeśli impulsy zegarowe mają dużą częstotliwość i ich okres jest 
porównywalny z czasem propagacji przerzutnika, to sygnały wyjściowe licznika mogą podawać złe 
wartości zliczonych impulsów - sygnał wyjściowy nie ma czasu na odpowiednie ustalenie się. Z 
tego powodu zaprojektowano liczniki synchroniczne (ang. synchronous counter) , w których 
przerzutniki zmieniają swój stan jednocześnie z taktem zegarowym. Licznik synchroniczny posiada 
sieć logiczną, która steruje odpowiednio wejściami przerzutników na podstawie stanów ich wyjść. 
Sygnał zegarowy doprowadzany jest do każdego przerzutnika, zatem zmiana stanów będzie 
odbywała się wg napływających taktów zegarowych. 

Licznik modulo 3

Licznik asynchroniczny modulo 3 jest realizowany przez projekt 

'Liczniki' po podaniu wartości "01" na port 'wybierz'. Działanie jego 

polega na zliczaniu imulsów wejściowych do trzech, tzn. wynikiem 

zliczania jest wartość 0, 1 lub 2 zapisana w postaci bitowej (0 = 

"00", 1 = "01", 2 = "10") na portach wyjściowych.