Koszty podstawowej 

działalno

ś

ci operacyjnej

2

KLASYFIKACJA KOSZTÓW

Koszty stałe 

Koszty zmienne

IV.

Kryterium reagowania kosztów 
na zmiany rozmiarów 
prowadzonej działalno

ś

ci 

gospodarczej

Koszty bezpo

ś

rednie

Koszty po

ś

rednie

III.

Kryterium rachunkowego 
sposobu odnoszenia kosztów na 
wytwarzane produkty (wyroby)

Koszty proste

Koszty zło

ż

one

II.

Kryterium wewn

ę

trznej 

struktury kosztów

Koszy amortyzacji

Koszty materiałowe

Koszty osobowe

Koszty usług obcych

Pozostałe koszty

I.

Kryterium rodzajowe

3

WARIANTY EWIDENCJI KOSZTÓW DZIA

DZIA

DZIA

DZIA

Ł

ALNO

ALNO

ALNO

ALNOŚCI 

CI 

CI 

CI 

PODSTAWOWEJ

Ewidencja kosztów jednocze

ś

nie w układzie 

rodzajowym 

i funkcjonalnym (na kontach zespołu 4 i 5) 

III.

Ewidencja kosztów tylko w układzie 

funkcjonalnym 

(na kontach zespołu 5) 

II.

Ewidencja tylko w układzie rodzajowym 

(na kontach zespołu 4) 

I.

EWIDENCJA I ROZLICZENIE KOSZTÓW

WARIANT

4

Układy ewidencyjne kosztów podstawowej działalno

ś

ci 

operacyjnej

1.

Koszty działalno

ś

ci 

podstawowej

2.

Koszty wydziałowe

3.

Koszty działalno

ś

ci 

pomocniczej

4.

Koszty ogólnego zarz

ą

du

5.

Koszty sprzeda

ż

y

6.

Koszty zakupu

1.

Amortyzacja

2.

Zu

ż

ycie materiałów i energii

3.

Usługi obce

4.

Podatki i opłaty

5.

Wynagrodzenia

6.

Ubezpieczenia społeczne 
i

ś

wiadczenia na rzecz 

pracowników

7.

Pozostałe koszty rodzajowe

UKŁAD FUNKCJONALNY 

KOSZTÓW

UKŁAD RODZAJOWY KOSZTÓW

5

Amortyzacja

Ewidencja planowanych odpisów zmniejszaj

ą

cych warto

ść

pocz

ą

tkow

ą ś

rodków trwałych oraz warto

ś

ci niematerialnych 

i prawnych.

6

Zu

ż

ycie materiałów i energii

Ewidencja zu

ż

ycia nabytych surowców, paliw, materiałów biurowych 

i gospodarczych, koszty zu

ż

ycia energii elektrycznej, wody, gazu, 

koszty zakupu ksi

ąż

ek, czasopism

, cz

ęś

ci zapasowych maszyn 

i urz

ą

dze

ń

itp.

7

Us

ł

ugi obce

Ewidencja ró

ż

nych usług wykonywanych przez dostawców 

zewn

ę

trznych np.: obróbka obca, usługi transportowe, remontowe, 

napraw i konserwacji, wynajem pomieszcze

ń

inne usługi obce 

(opłaty pocztowe, telekomunikacyjne, informatyczne, biurowe, inne).

8

Podatki i op

ł

aty

Ewidencja podatków i opłat, które stanowi

ą

koszt zwykłej działalno

ś

ci 

operacyjnej np.: podatek od nieruchomo

ś

ci, podatek od 

ś

rodków 

transportu, podatek akcyzowy, opłaty skarbowe, notarialne, 

licencyjne, s

ą

dowe, opłata za wieczyste u

ż

ytkowanie gruntów 

itp.

9

Wynagrodzenia

Ewidencja ogółu wynagrodze

ń

za prac

ę

, pieni

ęż

nych i w naturze 

(deputaty bran

ż

owe) przysługuj

ą

cych pracownikom danej jednostki 

i osobom zatrudnionym na podstawie umowy.

10

Ubezpieczenia spo

ł

eczne i inne świadczenia na rzecz 

pracowników

Ewidencja składek z tyt. ubezpieczenia społecznego, na FP, FG

Ś

P, 

odpisy na ZF

Ś

S, koszty zwi

ą

zane z bezpiecze

ń

stwem 

i higien

ą

pracy, w zakresie ochrony zdrowia, zwi

ą

zane ze 

szkoleniem pracowników cz

ęś

ci pokrywanej przez zakład pracy.

11

Pozosta

ł

e koszty rodzajowe

Ewidencja kosztów nieewidencjonowanych na omówionych powy

ż

ej 

kontach min: koszty reprezentacji, reklamy, składki z tyt. 

ubezpiecze

ń

maj

ą

tkowych, koszty podró

ż

y słu

ż

bowych.

12

Ewidencja kosztów w uk

ł

adzie 

rodzajowo- funkcjonalnym

13

ROZLICZENIA MI

Ę

DZYOKRESOWE

14

Rozliczenia mi

ę

dzyokresowe kosztów czynne

15

Rozwi

ą

zanie

16

Rozliczenia mi

ę

dzyokresowe bierne

3.

17

Rozwi

ą

zanie

18

Rozliczenia mi

ę

dzyokresowe przychodów

19

Przyk

ł

ad

Jednostka pobrała z góry od kontrahenta za 

ś

wiadczenie usług, których 

wykonanie nast

ą

pi w kolejnym okresie sprawozdawczym. Warto

ść

usług 

jest oszacowana na 16 000 zł. Kwota jest traktowana jako przychody 

przyszłych okresów.