WĘGLOWODORY NASYCONE 

ALKANY I CYKLOALKANY 

Szereg homologiczny alkanów 

Izomeria szkieletowa 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

WŁAŚCIWOŚCI FIZYKO-CHEMICZNE ALKANÓW 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 

BUDOWA ALKANÓW; nazwy grup funkcyjnych 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

KONFORMACJE 

Definicja konformacji 

Konformacje etanu 

Projekcja Newmana 

 
 

 

 
 

Konformery 

Konformacja naprzemianległa (trwała) i naprzeciwległa (nietrwała) 

 

 

Opozycja wiązań 

NapręŜenie torsyjne (napręŜenie Pitzera) 

 
 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 

 
 
 

KONFORMACJE CYKLOALKANÓW 

 
 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

Analiza konfirmacyjna cykloheksanu 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

Izomery, konformacje: rozróŜnienie 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

NAZEWNICTWO SYSTEMATYCZNE ALKANÓW I ICH POCHODNYCH 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

IZOMERIA ZWIĄZKÓW ORGANICZNYCH 

 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
Izomeria konfiguracyjna 
 
 
 

 

 

 
 
 
 

Podstawowa klasyfikacja izomerów 

Izomerami nazywamy związki posiadające ten sam wzór sumaryczny, lecz inną strukturę 

cząsteczek; nie jest moŜliwe przekształcenie z jednej formy w drugą na skutek obrotu wokół 

wiązań pojedynczych. 

Izomery konstytucyjne: 

Związki róŜnią się sposobem lub kolejnością połączenia atomów 

---izomery funkcyjne (metamery); róŜny rodzaj grupy funkcyjnej 

---izomery szkieletowe; róŜny kształt łańcucha węglowego 

---izomery połoŜeniowe; identyczny szkielet; róŜne połoŜenie podstawnika 

 

Izomery konfiguracyjne (stereoizomery, izomery przestrzenne): 

Związki mają identyczną kolejność kolejność sposób połączenia atomów, ale róŜnią 

się ułoŜeniem atomów w przestrzeni 

---izomery cis-trans 

---izomery Z-E 

---diastereoizomery 

---enancjomery 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 

REAKCJE CHEMICZNE ALKANÓW 

 
 

Spalanie węglowodorów węglowodorów obecności tlenu: 

 

 
 
 
 

Reakcje alkanów z chlorem 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Mechanizm wolnorodnikowego chlorowania metanu 

 

 

 
 

Wolnorodnikowe fluorowcowanie alkanów – selektywność reakcji 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

TRWAŁOŚĆ WOLNYCH RODNIKÓW 

 

 

 
 
 

Mechanizm wolnorodnikowego bromowania izobutanu 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

METODY OTRZYMYWANIA ALKANÓW W LABORATORIUM 

 

Otrzymywanie metanu:    Al

4

C

3

  +  12 H

2

O   =   4 Al(OH)

3

   +   3 CH

4 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

ALKANY W PRZYRODZIE 

 

Przemysłowe znaczenie alkanów; ropa naftowa i gaz ziemny 

 

 
 
 
 

Gaz syntezowy 

Metoda Fischera-Tropscha