background image

Cechy życia i poziomy jego organizacji 

 
z gr. bios – życie, logos – nauka, słowa. 
 

1.  Czynności życiowe organizmów żywych: 

- odżywianie, 
- oddychanie i wymiana gazowa, 
- wydalanie, 
- rozmnażanie, 
- wzrost i rozwój, 
- reagowanie na bodźce (pobudliwość), 
- poruszanie się. 
 

2.  Cechy specyficzne istot żywych: 

- własny metabolizm (procesy przemiany materii i energii); 
- budowa komórkowa; 
- zbudowane z podobnych pierwiastków chemicznych i związków organicznych, m.in. 
białek, kwasów nukleinowych; 
- dziedziczenie cech (umożliwia to DNA, które jest nośnikiem informacji 
genetycznej); 
- utrzymywanie homeostazy: HOMEOSTAZA – stałość środowiska wewnętrznego 
organizmu; zdolność do utrzymywania stanu równowagi dynamicznej środowiska, w 
którym zachodzą procesy biologiczne; równowaga płynów wewnątrz- i 
zewnątrzkomórkowych (temperatura ciała, pH krwi i płynów ustrojowych, ciśnienie 
krwi). 
 

3.  Poziomy organizacji materii żywej: 

a)  komórkowy – obejmuje struktury komórkowe = organelle (np. jądro komórkowe) i 

komórki. 

b)  organizmalny: 

 
tkanka  

narząd (organy)  

układy (systemy)  

organizm 

np. mięśniowa            np. serce; u roślin – organy               np. układ krwionośny;  
                                                                                              u roślin – systemy 
 

c)  ponadorganizmalny: 

 
populacja  

biocenoza 

ekosystem 

biosfera 

 

4.  Niektóre nauki biologiczne: 

 

poziom komórkowy: 
- cytologia; 
- biochemia; 
- biologia molekularna. 

  poziom organizmalny: 

background image

- embriologia (rozwój zarodkowy); 
- fizjologia (czynności życiowe); 
- anatomia (budowa wewnętrzna); 
- histologia (tkanki); 
- morfologia (budowa zewnętrzna). 

  poziom ponadorganizmalny: 

- ekologia (zależności między organizmami a środowiskiem); 
- biogeografia (rozmieszczenie na kuli ziemskiej); 
- systematyka.