POLITECHNIKA RZESZOWSKA   Katedra  Podstaw  Elektroniki

  

INSTRUKCJA NR1   F1,  2006/2007 semestr letni 

 

PRZYRZĄDY  POMIAROWE W LABORATORIUM ELEKTRONICZNYM 

 

Cel ćwiczenia: 

Poznanie podstawowych przyrządów pomiarowych dostępnych w laboratorium. 
Wykonanie wybranych pomiarów elektronicznych. 

 
A. 

 Zadania do samodzielnego poznania przed zajęciami: 

Zapoznanie się z treścią poniższej instrukcji, wstępne zapoznanie się z instrukcjami obsługi przyrządów 
wykorzystywanych w Laboratorium, przygotowanie schematów i przemyślenie zasadności stosowania 
układów poprawnie mierzonego prądu i napięcia. 
 
B. 

Podstawowe przyrządy pomiarowe  - wprowadzenie 

Do podstawowych przyrządów pomiarowych, niezbędnych w laboratorium elektronicznym należą: 

  -zasilacze 

stabilizowane 

-multimetry cyfrowe  

-generatory funkcyjne i oscyloskopy. 

 

1)Zasilacze stabilizowane 

Każdy element i układ elektroniczny wymaga odpowiedniego zasilania energią elektryczną. 
Najczęściej potrzebne jest napięcie stałe o określonej wartości i właściwej dla danego elementu 
polaryzacji. Urządzeniem które takie zasilanie umożliwia jest zasilacz stabilizowany napięcia, 
najczęściej regulowany. Przez stabilizację należy rozumieć utrzymywanie stałej wartości 
napięcia, przy zmieniającej się wartości prądu pobieranego z zasilacza, temperatury otoczenia 
itp. Regulacja umożliwia zaś wybranie określonej wartości napięcia z danego zakresu, które jest 
następnie stabilizowane. Dodatkowo w wielu zasilaczach  jest możliwość ustawienia określonego 
ograniczenia prądowego. Zabezpiecza to często  elementy lub urządzenia przed uszkodzeniem.  
  

2)Multimetry cyfrowe 

Multimetry są to przyrządy, które poprzez odpowiedni wybór funkcji  pomiarowej umożliwiają  
pomiar wielu wielkości elektrycznych. Obecnie większość multimetrów produkowanych jest 
jako mierniki cyfrowe. Umożliwia to bezpośredni odczyt danej wartości na wyświetlaczu. Jeśli 
jednostki nie są automatycznie wyświetlane  to należy je ustalić na podstawie położeń 
właściwych  przełączników 
. 

3)Generatory funkcyjne 

Podczas pomiarów elektronicznych często zachodzi konieczność stosowania różnych sygnałów 
(przebiegów), zarówno okresowych jak i nieokresowych. Takie sygnały można uzyskać z 
generatorów. Możliwości regulacyjne umożliwiają wybór zarówno rodzaju sygnału jak i jego 
parametrów np. częstotliwości , amplitudy, składowej stałej. 
 

4)Oscyloskopy 

Są to jedne z najbardziej uniwersalnych przyrządów  pomiarowych. Pozwalają na wizualizację 
jednego lub wielu sygnałów. W przypadku sygnałów okresowych dzięki specyficznej 
synchronizacji  wykorzystującej wewnętrzny generator podstawy czasu następuje pozorne 
zatrzymanie sygnału na ekranie lampy oscyloskopowej (oscyloskopy analogowe). Dzięki 
skalibrowanemu wzmocnieniu możliwe jest określenie zarówno parametrów czasowych jak i 
napięciowych mierzonych sygnałów. Oscyloskopy cyfrowe to najnowsza generacja 
oscyloskopów. Zastosowanie  techniki cyfrowej umożliwia obserwację, rejestrację, 
zaawansowaną obróbkę matematyczną zarówno sygnałów periodycznych jak i aperiodycznych 
na podstawie próbek pobieranych z pierwotnego sygnału. Wbudowanie  odpowiednich 
interfejsów umożliwia bezpośrednią współpracę z systemami komputerowymi. 

 

1

 
C WYKONANIE 

POMIARÓW. 

 
UWAGA:  PODCZAS POMIARÓW NALEŻY BEZWZGLĘDNIE PRZESTRZEGAĆ 

BEZPIECZNYCH WARUNKÓW POMIARÓW, UWZGLĘDNIAJĄC PARAMETRY 
DOPUSZCZALNE POSZCZEGÓLNYCH MIERNIKÓW ORAZ  ELEMENTÓW! 

 
 

1. 

Na podstawie wyglądu paneli czołowych określić możliwości pomiarowe i regulacyjne 
wybranych urządzeń. Zwrócić uwagę na: opis słowny, znaki graficzne, symbole, kolorystykę; 
zastosowane do wyrażenia istotnych informacji o możliwościach pomiarowych i regulacyjnych  
danego  urządzenia. 

2.  

Zapoznać się z dokumentacją techniczną, instrukcją obsługi lub innymi materiałami  opisującymi 

dane urządzenie. Zwrócić uwagę na parametry techniczne, a szczególnie na parametry 
dopuszczalne (krytyczne). Na tej podstawie uzupełnić i porównać informacje o przyrządzie 
uzyskane w pkt.C1. 

3. Wykorzystując dostępne w laboratorium przyrządy pomiarowe dokonać pomiaru:  

a) rezystancji 5-u rezystorów; 
b) pojemności 5-u kondensatorów; 

c) charakterystyk U=f(I) dwóch różnych rezystorów. 

 
4. Odczytać i zanotować oznaczenia i kody na rezystorach i kondensatorach.  
5. Stosując multimetr, oscyloskop i częstotliwościomierz dokonać porównawczych pomiarów: 

częstotliwości, napięcia międzyszczytowego, napięcia skutecznego i  amplitudy, dla kilku 
sygnałów uzyskanych z generatora. 

6. 

Uzyskany z generatora sygnał sinusoidalny lub prostokątny o ustalonej amplitudzie dołączyć do 
wejścia jednego z kanałów oscyloskopu. Zmierzyć amplitudę tego sygnału przy zmianie 
częstotliwości w dopuszczalnym przez generator zakresie.  

 
D        OPRACOWANIE  I  ANALIZA WYNIKÓW 
 
1. Sporządzić pełną dokumentację z przeprowadzonych pomiarów i badań. 
2. Charakterystykę częstotliwościową zmierzoną w pkt. C6 narysować w skali logarytmicznej. 
3. Narysować zmierzone w pkt. C3c charakterystyki U=f(I), wyznaczyć rezystancję statyczną i 

dynamiczną obu rezystorów w funkcji prądu. 

4. 

Jakie zasady i  kody, w tym kody barwne, są stosowane do oznaczania wartości rezystorów i 
kondensatorów. Uwzględnić i porównać wyniki z pkt. C3 i C4 

5. Skomentować rezultaty pomiarów z pkt. C5 co do dokładności odczytu mierzonych wielkości za 

pomocą oscyloskopu i miernika. Jakim przyrządem można mierzyć poprawnie sygnały 
niesinusoidalne? 

6. 

Do opracowania dołączyć własne wnioski i spostrzeżenia. 

 
Literatura: 
1) „Pracownia elektroniczna cz1”. Augustyn Chwaleba, Bogdan Moeschke, WSiP 1996. 
2) „Metrologia elektryczna i elektroniczna”, Jan Dyszyński Oficyna Wydawnicza, PRz 1996. 
3) „Pomiary przrządów półprzewodnikowych”, J.Kołodziejski, L.Spiralski, E.Stolarsk,i WkiŁ 1990. 
4)”Oscyloskop elektroniczny”  

J.Rydzewski, WkiŁ. 

5)internet 

 

2