plik

E l e k t r o n i k a d l a W s z y s t k i c h

Kit Velleman K4601 to bezprzewodowy, niewielkiej mocy
nadajnik  TV.  Przedstawione  poniżej  urządzenie,  które
można  nabyć  w sieci  handlowej  AVT,  ma  konstrukcję
i parametry zbliżone do innych układów typu video sen−
der, występujących w handlu jak KT50 czy UT 66.
Urządzenia te wyposażone w krótką antenę prętową (te−
leskopową)  umożliwiają  wytworzenie  zespolonego  sy−
gnału telewizyjnego i przesyłanie go z pominięciem ka−
bla  antenowego  do  telewizora.  Odbiornik  telewizyjny
wyposażony  w pokojową  antenę  teleskopową  może
znajdować się w drugim pomieszczeniu (pokoju, kuchni,
sypialni na piętrze...), umożliwiając poprawny odbiór TV
na niezbyt dużą odległość.
Mimo prostoty video sender może w wielu podobnych
przypadkach  wyeliminować  problemy  związane  z ka−
blami połączeniowymi umożliwiając odtwarzanie obra−
zów  nagranych  na  magnetowidzie  (programów  telewi−
zyjnych poprzez tuner magnetowidu) lub programu te−
lewizji  satelitarnej  na  jednym  lub  kilku  odbiornikach
OTV, praktycznie w obrębie niewielkiego bloku czy do−
mku jednorodzinnego na maksymalną odległość około
20m.

Warto  przypomnieć,  że  sygnał  telewizyjny,  niezależnie
od  standardu,  zawiera  dwie  informacje  przesyłane  jed−
nocześnie:  obraz  i dźwięk,  a więc  mamy  do  czynienia
z dwoma składowymi:
− nośnej wizji modulowanej amplitudowo (AM) sygnałem
obrazu  i niezbędnymi  dodatkowymi  sygnałami  umożli−
wiającymi synchroniczne odtworzenie obrazu w OTV
− nośnej fonii zmodulowanej częstotliwościowo (FM) sy−
gnałem dźwięku.
Uproszczony schemat blokowy video sendera pokazano
na rysunku 1.

W skład układu, zbudowanego z wykorzystaniem tranzy−
storów,  wchodzi  generator  fonii  modulowany  częstotli−
wościowo sygnałem akustycznym, generator nośnej TV
oraz  dwuwejściowy  modulator  nośnej  TV.  Na  wyjściu
antenowym mininadajnika TV uzyskuje się uformowany
sygnał  telewizyjny  na  częstotliwości  UHF  450...500MHz
(w pobliżu 21 kanału TV).
Dzięki  formowaniu  oprócz  sygnału  wizji  równocześnie
sygnału  fonii,  istnieje  możliwość  innego  zastosowania
układu  np.  w magnetowidach,  grach  telewizyjnych,  od−
twarzaczach płyt wizyjnych...

Schemat elektryczny kitu K4601 przedstawiony został na
rysunku 2.

Na tranzystorze T1 pracuje generator fonii modulowa−
ny  częstotliwościowo  poprzez  doprowadzenie  do  ob−
wodu  bazy  sygnału  AUDIO.  Częstotliwość  wyjściową
można zmieniać w zakresie 5...7MHz za pośrednictwem
rdzenia w cewce L4. Tranzystor T2 pracuje w układzie
generatora  fali  nośnej,  zaś  T3  pełni  funkcję  separato−
ra/wzmacniacza sygnału generatora. Tranzystor T4 peł−
ni  funkcję  modulatora  TV.  Sygnały  z obydwu  tych  ge−
neratorów  doprowadzane  są  do  obwodu  bazy  tranzy−
stora T4, zaś do obwodu emitera sygnał WIDEO. Kom−
pletny  sygnał  TV  z obwodu  kolektora  (obwodu
rezonansowego  L3  C4)  doprowadzony  jest  do  anteny
prętowej.

Zmontowanie kitu jest bardzo proste i wiąże się z wluto−
waniem elementów na płytce (rysunek 2).
Cewki L1, L2 i L5 to cewki powietrzne, które należy na−
winąć własnoręcznie na średnicy 3,5mm (np. na wiertle
lub gwoździu) według rysunku 4. Kawałek drutu do wyko−
nania cewek oraz anteny jest załączony do kitu.
Oczywiście można samemu wykonać płytkę i uzbroić ją
w posiadane elementy. Przy odwzorowaniu układu jako
obwód L4 można zastosować filtr p.cz. typu 7x7 przysto−
sowany do zakresu 5,5 lub 6,5 MHz np. 403 (C11=24pF).
Można także na korpusie 7x7 nawinąć własnoręcznie
uzwojenia drutem DNE 0,1 (pierwotne − 25 zwojów, a na−
stępnie wtórne − 10 zwojów).

K4601 VIDEO TV MODULATOR

Belgijska firma Velleman jest światowym liderem w produkcji kitów elektronicznych

Rys. 1

Rys. 2

Strojenie urządzenia jest proste i sprowadza się w pierw−
szej  kolejności  do  ustawienia  fali  nośnej  poprzez  pokrę−
cenie  rotorem  trymera  CV1  lub  niewielkim  rozgięciu  czy
dogięciu uzwojeń cewki L1. Do tej czynności najlepiej jest
użyć  miernik  częstotliwości  o maksymalnej  wartości  po−
miarowej 500MHz choć można wykorzystać odbiornik te−
lewizyjny. Do gniazda zasilającego należy dołączyć stabi−
lizowany  zasilacz  12V.  Po  podłaczeniu  anteny  w postaci
kawałka drutu (około 10cm np. DNE 1) należy jeszcze tyl−
ko  dostroić  odbiornik  telewizyjny  do  odpowiedniego  ka−
nału  na  zakresie  UHF.  Na  OTV  oddalonym  o około
4m ustawiamy  wolną  częstotliwość  w zakresie  20−35  ka−
nału. Jeżeli już uzyskamy zaciemnienie ekranu, to można
dołączyć  sygnały  wizji  i fonii  przy  wstępnym  ustawieniu
RV1 i RV2 na maksymalną wartość (suwaki do “góry”).
Źródłem  sygnału  może  być  np  kamera  wideo,  z której
można  oglądać  programy  nagrane  lub  “na  żywo”.  Warto
pamiętać, że sygnał wizyjny jest zakodowany w modulacji
negatywowej sygnału nośnej w.cz. a informacja o kolorze
może  być  zakodowana  zarówno  w systemie  PAL jak  i

SECAM (fonia jest przesyłana poprzez modulacje FM sy−

gnału podnośnej 6,5MHz).

Przy podłączeniu zmontowanego kitu i wstępnie zestrojo−
nego należy połączyć kablem AV wyjście “video−out” ma−
gnetowidu  (względnie  kamery  lub  tunera  satelitarnego)
z wejściem VIDEO IN, a “audio−out” z wejściem AUDIO IN.
W przypadku  współpracy  z urządzeniami  wyposażonymi
w podwójne we−wy (np. dwa gniazda EURO−SCART) moż−
na nadajnik podłączyć do jednego z nich, a drugie wyko−
rzystać jako wejście AV.
W tej  chwili  można  dostroić  trymer  CV1  (do  dokładnej
częstotliwości  wyjściowej  generatora  UHF)  oraz  ustawić
potencjometr  RV2  w taki  sposób,  aby  uzyskać  dobry
obraz  bez  niepożądanych  interferencji  wynikających  np.
z faktu pracy urządzenia na takiej samej częstotliwości co
pobliska stacja nadawcza TV.

Strojenie

fonii

przeprowadzamy
za pomocą rdze−
nia w cewce L4
oraz potencjome−
trem

montażo−

wym RV1.
Podczas  testowa−
nia kitu z odległo−
ści  około  5m ja−
kość transmisji
wizji  i fonii  była
p o r ó w n y w a l n a
z połączeniem  ka−
blowym, czyli uzy−
skano

czysty

obraz kolorowy ze znacznym nasyceniem kolorów.
Z odległości około 20m już dało się zauważyć nieznaczne
śnieżenie toru chrominancji (jakość fonii nie uległa pogor−
szeniu). Przy odległości 20−30m był możliwy odbiór czarno−
biały (z szumami na fonii) przy dobranym położeniu anten.

Andrzej Janeczek

Parametry urządzenia K4601:

− częstotliwość nośna regulowana w zakresie:
450−500MHz (21 kanał)
− napięcie zasilające:
12−15V/100mA (zasilacz
stabilizowany)
− impedancja anteny: 50

Ω

− amplituda sygnału video: 1Vpp
− wielkość sygnału audio:
0,5Vrms
− wymiary: 70x30x105mm

Opis gniazd i elementów
regulacji:

J1 (AUDIO IN) − wejście
sygnału fonii
J2 (VIDEO IN) − wejście
sygnału wizji
J3 (RF OUT) − wyjście antenowe
J4 − gniazdo zasilania 12V DC
SW1 − wyłącznik zasilania
LD1 − dioda świecąca
sygnalizująca włączenie
urządzenia
RV1 − regulacja amplitudy
sygnału fonii
RV2 − regulacja amplitudy
sygnału wizji
L4− dostrojenie częstotliwości
podnośnej fonii
CV1− trymer dostrojenia częstotli−
wości częstotliwości fali nośnej

Różne

E l e k t r o n i k a d l a W s z y s t k i c h

Zestaw  K2650  w  cenie  75zł
i zasilacz ZAS12V/250 mA
w  cenie  19zł    można  zamówić
w Dziale Handlowym AVT.
Do  podanych  cen  należy  doliczyć
22%  VAT i  koszty  przesyłki.
Szczegóły na stronie 105.

Rezystory

Ω

100

Ω

560

Ω

R4, R5, R6

Ω

10k

Ω

R8, R9, R10

1,5k

Ω

R11, R12, R13

2,7k

Ω

R14

5,6k

Ω

R15

270k

Ω

RV1

47k

Ω

RV2

Ω

Kondensatory

C1, C2, C3, C5

3p3

1pF

10pF

15pF

22pF

33pF

C10

56pF

C11

24....100pF

C12

100pF

C13

180pF

C14

470pF

C15, C16, C17, C18, C19

1nF

C20, C21

µµ

C22, C23

µµ

C24: 220uF
CV1

5pF

Półprzewodniki

BC547

T2, T3

MPSH10

BFR90 (BFR 91)

LD1

Led 3mm

ZD1

11V

ZD2

6V2

Indukcyjności

L1, L2, L3 nawinięte drutem DNE
0,6 wg rysunku
L4 filtr Vellemana ew. 7x7 np 403
lub wg opisu
L5

µµ

H (dławik)

Inne

SW1

wyłącznik (TS−8)

J1, J2

CINCH

Płytka drukowana P4601

Wartości elementów

Rys. 3

Rys. 4