background image

 

KOLOKWIUM Z GRAMATYKI JĘZYKA STARO

-

CERKIEWNO

-

SŁOWIAŃSKIEGO

 

Oto tekst zapisany w języku staro-cerkiewno-słowiańskim: 
 
pоимъ  єпископъ  клирикy  и  м2ж1  в7рьнy  и  пришєдъ  ста  на  бр7з7  р7кy  |  и  сє 
просвьт7ш1  с1  кости  св1тyихъ  вь  вод7  акъі  и  св7тильници  |  и  аштє  кдє 
оставьєна  бyваашє  кость  св7томъ  јавyашє  с1  |  и  тако  събъравъшє  кости 
св1тъіихъ  м2чєникъ  положиш1  1  въ  ракахъ  |  и  сицє  пострадавъшє  в7ньчани 
бъіш1  |  и  сија4тъ  јако  и  зв7здy  вь  вьсємь  мир7  богu  в7ровавъшє  христа 
испов7давьшє  св1тааго  дuха  нє  отъврьгъшє  с1  прославь9ни  бъівъшє  о  христ7  | 
пам1ть вь житии сємь оставиш1 на съпасєни9 вьс9мъ в7рu4штиімъ въ отьцъ и 
съінъ  и  св1тyи  дuхъ  |  1ти  жє  бyш1  св1тии  м2чєници  на  м2чєни9  о  христ7 
пр7ждє чєтъірь каландъ марта цир'чь въ кѕ фє

ѵроара 

 
Zadanie 1.  Który zapis  w transkrypcji półfonetycznej  tekstu oznaczonego szarym tłem 
można uznać za prawidłowy i znormalizowany? 
 
a) 

sijajǫtъ bogu věrovavъše xrista ispovědavьše svętaago duva ne otъvrьgъše sę 

 

b) 

sijajǫtъ bogu věrovavъše xrista ispovědavъše svętajago duva ne otъvrьgъše sę

 

 

c) 

sijajǫtъ bogou věrovavъše xrista ispovědavьše svętaago douva ne otъvrьgъše sę

 

 

d) 

sijajętъ bogou věrovavъše xrista ispovědavьše svętaago douva ne otъvrьgъše sǫ

 

 

 
Zadanie  2.  Po  uważnym  przeczytaniu  tekstu  ze  zwróceniem  uwagi  na  wartości  fleksyjne 
zawartych  w  nim  form  wyrazowych  etc.  proszę  zakreślić  prawidłową  odpowiedź  (litera  P 
oznacza prawdę, F – fałsz): 
 

a)  Biskup wziąwszy kleryków i mężów świętych stanął na brzegu. 

b)  Kości świętych jaśniały w wodzie jak pochodnia. 

c)  Oni zabrawszy kości, włożyli je do trumny. 

d)  Zostawili pamięć o tym życiu na zbawienie wszystkich wierzącym. 

e)  Cztery dni przed Kalendami marca to 24 luty. 

 
Zadanie  3.  W  podanym  wyżej  tekście  znajdują  się  m.in.  wyrazy  бр7з7,  зв7здy, 
пр7ждє,  których  postać  scs.  jest  wynikiem  najrozmaitszych  procesów  fonetycznych. 
Proszę  alfabetem  półfonetycznym  zrekonstruować  wczesnoprasłowiańską  postać  tych 
wyrazów  i  nazwać  procesy,  które  doprowadziły  do  ich  powstania  (dla  ułatwienia  do 
rekonstrukcji zostały podane formy podstawowe i znormalizowane). 
 
br7g]  

 *bergъ, wykazany proces to: pdsłow. realizacja metatezy 

зв7здa  

 *gvězda, wykazany proces to: 

II palatalizacja w grupie nagłosowej *gvě

2

 

пр7ждє 

  *perdje  wykazane  procesy  to:  pdsłow.  realizacja  metatezy  i  płdsłow. 

realizacja palatalizacji przez j spółgłoski d 

 

 
 

IMIĘ I NAZWISKO

 

NR INDEKSU

 

GRUPA

 

 

background image

 

KOLOKWIUM Z GRAMATYKI JĘZYKA STARO

-

CERKIEWNO

-

SŁOWIAŃSKIEGO

 

Zadanie 4. Proszę dokonać analizy fleksyjnej odmiennych wyrażeń w zdaniu кости sihъ 
св1тъіихъ  м2чєникъ  авьјаh2  с1  въ  вьseji  вод7.  Dla  ułatwienia  zanalizowano  już 
jedną z form. 
 
Słowniczek: 
(j)aviti sę, -vl’jǫ, -viši – pokazać się 
 

ANALIZOWANA 

FORMA

 

(w

 

transkrypcji) 

TEMAT 

FLEKSYJNY 

(w 

transkrypcji) 

KOŃCÓWKA 

FLEKSYJNA 

(w 

transkrypcji) 

WARTOŚCI 

KATEGORII 

GRAMATYCZNYCH

 

CZĘŚĆ MOWY

 

DAWNY 

(

PIE

.)

 

MORFEM 

TEMATYCZNY

 

mǫčenikъ 

mǫčenik- 

-ъ 

m. Gen. pl. (r. 
m., D. l. mn.) 

rzeczownik 

-o- 

kosti 

kost- 

-i 

f. Nom. pl. 

rzeczownik 

-i- 

sixъ 

s- 

-ixъ 

m. Gen. pl 

zaimek 
wskazujący 

miękkotematowa 
–jo- 

svętyjixъ 

svęt- 

-yjixъ 

m. Gen. pl. 
(złożona) 

przymiotnik 

-o- 

javьjaxǫ sę 

javьj- 

-ax-ǫ sę 

3. pl. 
imperfectum 

czasownik 

-i- 

vьseji 

vь- 

-seji 

f. Loc. sg. 

zaimek 
nieokreślony 

miękkotematowa 
–ja- 

vodě 

vod- 

-ě 

f. Loc. sg 

rzeczownik 

-a- 

 
Zadanie  5.  W  tekście  występują  różne  imiesłowy.  Proszę  zaznaczyć  prawidłową 
odpowiedź. 
 
a) 

běnьčani  to  imiesłów  bierny  czasu  przeszłego  rodzaju  męskiego  w  mianowniku 

liczby pojedynczej w odmianie zaimkowej 

 

b)  věrujǫštijimъ  to  imiesłów  czynny  czasu  teraźniejszego  r

odzaju  męskiego  w 

celowniku liczby mnogiej w odmianie zaimkowej

 

 

 
Zadanie  6.  Proszę  oznaczyć  szereg,  w  którym  umieszczono  wyłącznie  wyrażenia 
południowosłowiańskie. Wszystkie wyrazy zapisano alfabetem łacińskim. 
 

a.  lakomý, dřevo, ovošč, pletla, vižu 

 

 

 

 

 

 

 

b.  dъrvo, lakom, viždam, plela, ovoški 

 

 

 

 

 

 

 

c.  vidím, ovoce, derevo, plela, łakomyj