08-zasady i kodeksy etyczne

Przegl

d zasad i kodeksów etycznych

Ogólnoludzkie zasady etyczne obowi

zuj

dego człowieka bez

wzgl

du na stan, wiek, zawód, pozycj

, stanowisko i

rodowisko społeczne, w

jakim si

znajduje.

3 złote reguły etycznego post

powania w biznesie

1) b

uczciwy,

2) nie kłam,

3) b

odpowiedzialny (rzetelny, terminowy, punktualny).

Bardziej szczegółowe zasady etyczne s

formułowane dla okre

lonych

rodzajów:

1) działalno

ci (reklama, marketing)

2) organizacji (przedsi

biorstwo, zakład, firma)

3) grup zawodowych (prawnicy

→

dzia, prokurator, adwokat)

Dyskusja nad zasadami i kodeksami etycznymi

Kodeks etyczny danej organizacji, zwany kodeksem post

powania etycznego =

tre

ść

norm i zobowi

wymaganych od członków danej organizacji, która jest

uło

ona w uporz

dkowany logicznie zespół wytycznych Stosowane s

tak

e w

praktyce

nazwy:

kodeks

post

powania/wytyczne

post

powania/zasady

post

powania etycznego

Przykładowa tre

ść

kodeksu etycznego firmy

●

Preambuła/przyrzeczenie

●

Zasady ogólne

●

Relacje firma – klient (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – klient (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje firma – pracownik (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – pracownik (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje firma – mened

erowie/kierownictwo, przeło

eni (i przykładowe za-

chowania nieetyczne)

●

Relacje firma – kontrahenci/współpracownicy zewn

trzni (i przykładowe za-

chowania nieetyczne)

●

Relacje firma – konkurencja/reklama, promocja (i przykładowe zachowania

nieetyczne)

●

Relacje firma –

rodowisko naturalne (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje firma – społeczno

ść

lokalna (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje firma – otoczenie (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Kary i sankcje

●

Inne informacje

●

Postanowienia ko

cowe

Przykładowa tre

ść

kodeksu etycznego zawodu

●

Preambuła / przyrzeczenie

●

Zasady ogólne

●

Relacje pracownik – klient (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – pracownik (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – pracodawca (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – przeło

eni (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – kontrahenci (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – konkurencja (i przykładowe zachowania nieetyczne)

●

Relacje pracownik – społeczno

ść

lokalna (i przykładowe zachowania nie-

etyczne)

●

Relacje pracownik –

rodowisko naturalne (i przykładowe zachowania

nieetyczne)

●

Kary i sankcje

●

Inne informacje

●

Postanowienia ko

cowe

Przykładowe zawody wymagaj

ce opracowania zasad etycznych

●

Mened

er/kadra zarz

dzaj

ca w górnictwie

●

Mened

er jako

ci/specjalista ds. jako

●

Auditor systemu zarz

dzania jako

●

Auditor zintegrowanego systemu zarz

dzania

Przykładowe grupy zawodowe, dla których zaproponowano zasady i

kodeksy etyczne

1) In

ynier i technik

→

wytycznymi s

„Ogólne zasady etycznego

post

powania in

ynierów i techników, przyj

te przez Federacj

Stowarzysze

Naukowo - Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej

2) In

ynier i technik mechanik

→

wytycznymi s

Zasady Etyki Zawodowej

ynierów i Techników Mechaników, zaproponowane przez Stowarzyszenie

ynierów i Techników Mechaników Polskich

3) Konsultant/doradca

→

kompetencje i zasady etyczne okre

laj

kodeksy

etyki zawodowej stowarzysze

i towarzystw doradczych i konsultingowych, np.

Wytyczne

lubowania

konsultantów,

przyj

przez

Stowarzyszenie

Konsultantów Rozwoju Organizacyjnego oraz Kodeks Etyczny Niezale

nego

Konsultanta, zaproponowany przez Stowarzyszenie In

ynierów Doradców i

Rzeczoznawców

4) Mened

er/kierownik

→

kompetencje i zasady etyczne okre

laj

kodeksy

etyki zawodowej stowarzysze

i towarzystw kadry zarz

dzaj

cej, np. Kodeks

Etyki Mened

era, zaproponowany przez Stowarzyszenie Mened

erów w Polsce

5) Auditor systemu zarz

dzania

→

kompetencje i zasady etyczne okre

polska norma PN-EN ISO 19011 Wytyczne dotycz

ce auditowania systemów

zarz

dzania jako

i/lub zarz

dzania

rodowiskowego, przyj

ta przez Polski

Komitet Normalizacyjny

6) Inspektor/specjalista bezpiecze

stwa i higieny pracy

→

kompetencje i

zasady etyczne okre

laj

kodeksy etyki zawodowej stowarzysze

i towarzystw

skupiaj

cych instytucje i osoby zajmuj

ce si

ochron

zdrowia pracuj

cych, np.

Kodeks etyki specjalisty bezpiecze

stwa i higieny pracy, zaproponowany przez

M. Krause

Ad 1)

Ogólne zasady etyczne in

ynierów i techników

1) Ogólne zasady etyczne dla wszystkich in

ynierów i techników wskazuje

Federacja Stowarzysze

Naukowo - Technicznych Naczelnej Organizacji

Technicznej (FSNT-NOT). Poszczególne stowarzyszenia naukowo -

techniczne mog

rozwin

ąć

i ewentualnie u

poszczególne zasady

etyczne, stosownie do specyfiki swojego zawodu, np. posiada

własne

kodeksy szczegółowe – bran

owe kodeksy etyczne.

2) Nale

y tak

e zapewni

ochron

członków, którzy znale

liby si

w kłopotach

z racji przestrzegania zasad etyki, a ochron

powinny zapewni

stowarzyszenia w oparciu o autorytet Federacji FSNT-NOT jako Organizacji

szej U

yteczno

3) W kodeksach zawodowych mo

na uło

konkretn

list

zakresu

odpowiedzialno

ci specjalistów z zakresu rozmaitych technologii, a

zwłaszcza wynikaj

cej z roli projektantów (autorów nowych rozwi

którzy odpowiadaj

dzy innymi za:

a) zapewnienie bezpiecze

stwa oferowanych dzieł techniki

b) przewidywanie mo

liwych skutków ubocznych proponowanych rozwi

c) przejawianie dostatecznej troski o

ledzenie skutków ubocznych rozwi

zrealizowanych oraz konsekwencji stosowania tych rozwi

na szersz

skal

d) bezpo

rednie, osobiste i autentyczne anga

owanie si

we wszystkie stadia

realizacji przedsi

wzi

ęć

technicznych

e) rzetelne informowanie o zagro

eniach

f) stałe uwzgl

dnianie eksperymentalnego charakteru ka

dego przedsi

wzi

cia

g) uwzgl

dnianie przyzwolenia społecznego na tworzenie, wytwarzanie i

rozpowszechnianie rozwi

technicznych

h) gotowo

ść

do ponoszenia odpowiedzialno

ci za wyniki podejmowanych

przedsi

wzi

ęć

Według ustale

podj

tych w 1987 r. na XXI Kongresie Techników Polskich

Federacja

FSNT-NOT

zaproponowała

Ogólne

zasady

etycznego

post

powania in

ynierów i techników, według których in

ynier i technik

powinien kierowa

24 poni

szymi zasadami etycznymi, zgrupowanymi

w 5 nast

puj

cych rozdziałach:

I. In

ynier i technik zawsze musi by

wiadom,

a) praca zawodowa na ka

dym stanowisku powinna by

słu

społeczn

dla

wspólnego dobra – jednostki, rodziny,

rodowiska, Ojczyzny.

b) tworz

c dobra materialne i rozwijaj

c nauk

, pami

ta zawsze o współudziale

w rozwoju kultury i warto

ci, daj

cych dobrobyt, szcz

ęś

cie i post

II. In

ynier i technik w swej pracy:

a) jest uczciwy, pracowity, odpowiedzialny i kieruje si

twórcz

i zdrow

ambicj

zawodow

b) daje swym post

powaniem przykład wysokiej, moralnej i społecznej rangi

zawodu, przeciwstawiaj

c si

naruszaniu porz

dku prawnego i społecznego

c) przeciwstawia si

dost

pnymi

rodkami wadliwym koncepcjom oraz realizacji

złych rozwi

technicznych i bł

dnych decyzji gospodarczych

d) swym rzetelnym działaniem stara si

o zapewnienie najwy

szej jako

produktów i usług, spełniaj

c oczekiwania odbiorcy i u

ytkownika oraz

wprowadzaj

c szeroko poj

te innowacje

e) nie uchyla si

od decyzji trudnych i niepopularnych

f) sw

godno

ść

osobist

i zawodow

ceni wy

ej, ni

korzy

ci materialne,

przyjmuj

c wynagrodzenie tylko za faktycznie wykonan

prac

podnosz

stale

swe

kwalifikacje

zawodowe,

podejmuje

prace

odpowiadaj

ce jego wiedzy fachowej, do

wiadczeniu oraz mo

liwo

ciom

h) działa zawsze na podstawie rzetelnego rozpoznania technicznego

i) dba o rozwój kultury technicznej i humanizacji pracy

III. In

ynier i technik w odniesieniu do współpracowników:

a) jest rzecznikiem otwartej postawy w stosunkach kole

skich oraz na

płaszczy

nie zwierzchnik – podwładny

b) szanuje osobowo

ść

swych współpracowników, niezale

nie od ich przekona

lub pozycji społecznej oraz stara si

w swym zespole o wytworzenie szczerej,

kole

skiej współpracy

c) jest

wiadom odpowiedzialno

ci za styl i efekty pracy zarówno własnej, jak

swych kolegów i wymaga rzetelnej pracy

d) dba o sprawiedliw

ocen

pracy, zwłaszcza swych kolegów i podwładnych,

nie wywy

szaj

c si

i nie przypisuj

c sobie cudzych osi

gni

ęć

i zasług

stwarza

liwo

kieruje

rozwojem

zawodowym

swych

współpracowników, słu

żą

c im rad

i do

wiadczeniem

IV. In

ynier i technik w swoim

rodowisku:

a) zachowuje umiar i rzeczowo

ść

, przeciwstawiaj

c si

rutynie i działaniom

pozornym

b) dba w swym działaniu o zapewnienie bezpiecze

stwa i zdrowia obywateli

oraz o zachowanie

rodowiska naturalnego, nie dopuszczaj

c do jego

degradacji

V. In

ynier i technik w pracy społecznej:

a) bierze udział w miar

swych mo

liwo

ci i zainteresowa

w pracy społecznej,

szczególnie w swym stowarzyszeniu

b) podejmuj

c si

funkcji społecznej stara si

liwie najlepiej wywi

przyj

tych obowi

zków.

c) działa na rzecz popularyzacji techniki i jej osi

gni

ęć

d) pami

ta zawsze,

e prezentuj

c pogl

dy własnej organizacji lub jej ogniwa,

reprezentuje wspólne stanowisko, a nie swoje indywidualne zdanie. Stosuje w

pracy społecznej ogólne zasady etyczne.

Podsumowuj

1) In

ynierowie i technicy swoj

prac

wpływaj

na jako

ść

ycia i zaspokajania

rosn

cych potrzeb społecze

stwa.

2) Konieczne jest etyczne post

powanie, zasługuj

ce na zaufanie i szacunek

kolegów, podwładnych i przeło

onych, przy podtrzymywaniu chlubnych

tradycji zawodowych i przyczynianiu si

do wszechstronnego rozwoju

Ojczyzny.

3) Nauka, wiedza i praktyka powinny słu

dobru, zdrowiu i szcz

ęś

ciu

dego człowieka. Wszelkie planowanie, działanie i tworzenie powoduj

zgub

ludzk

, zagład

, cierpienie fizyczne i moralne jest działalno

nieetyczn

, zasługuj

na bezwzgl

dne i powszechne pot

pienie.

4) In

ynier powinien utrzymywa

swoje kwalifikacje na najwy

szym poziomie

maj

c na wzgl

dzie zapewnienie doskonało

ci zgodnie z tym, co jest

uwa

ane za dobr

praktyk

w zawodzie i szacunek dla prawa kraju, w

którym pracuje. Jego zawodowa rzetelno

ść

i intelektualna uczciwo

ść

powinny by

gwarancj

bezstronno

ci sporz

dzanych analiz, ocen i

wynikaj

cych z nich decyzji.

Zasady etyczne in

ynierów i techników mechaników

Przykładem bran

owego kodeksu etycznego s

Zasady Etyki Zawodowej

ynierów i Techników Mechaników, przyj

te w 1985 r. przez Stowarzyszenie

ynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP), jeszcze przed kodeksem

opracowanym przez FSNT-NOT.

1) Zadaniem zawodowym in

yniera i technika mechanika jest, przy współpracy

z innymi lud

mi opanowywa

i przekształca

najbli

sze otoczenie dla

potrzeb społecznych.

2) Obowi

zki zawodowe nie mog

jednak przysłoni

konieczno

ci rozwoju jego

osobowo

ci jako członka rodziny, obywatela, człowieka

3) Realizuj

swoje

zadania,

wymagaj

nieraz

wielkiego

wysiłku

intelektualnego, powinien zna

i ocenia

yteczno

ść

owoców swojej pracy

dla jednostek oraz dla społecze

stwa, powinien zna

, kultywowa

oraz

pomna

szlachetne i cenne tradycje SIMP, a tak

e wnosi

te warto

ci do

rozwoju kulturalnego, gospodarczego i społecznego narodu polskiego i kraju

– dzi

i w przyszło

ci.

●

ynier i technik mechanik powinien z przekonania post

powa

zgodnie z nast

puj

cymi 14 zasadami etycznymi:

a) słu

swoj

prac

Ojczy

nie i odnosi

z nale

ytym szacunkiem do

spu

cizny historycznej,

wiadcz

cej o kulturze narodu

b) dba

o wysoki poziom zawodowej etyki i osobistej moralno

c) w pracy zawodowej zawsze przyjmowa

jako podstaw

działania dobro

człowieka i społecze

stwa oraz naturalnego

rodowiska

d) d

ąż

do uzyskania najbardziej ekonomicznych i najnowocze

niejszych

rozwi

technicznych, technologicznych i organizacyjnych, a przez to

wyników dobrej pracy

e) budzi

zaufanie załóg pracowniczych rzeteln

prac

zawodow

i postaw

obywatelsk

f) współdziała

w popularyzowaniu, zwłaszcza w

ród młodzie

y, dobrych

tradycji zawodu, jego roli i perspektyw rozwoju

g) w stosunku do przeło

onych i podwładnych, przy wszelkiego rodzaju

orzeczeniach,

wiadczeniach

opiniach,

posługiwa

zawsze

obiektywizmem i prawd

h) podejmowa

przemy

lane,

miałe i słuszne decyzje w zakresie swoich

obowi

zków tak, aby przyczyni

do:

- zabezpieczenia gospodarno

ci i sprawno

ci zarz

dzania

- zapewnienia wykorzystania polskiej my

li technicznej

- podniesienia konkurencyjno

ci własnych wyrobów i twórczej pracy

- stosowania racjonalnej gospodarki kadrami technicznymi

- zabezpieczenia moralnej i materialnej motywacji pracy

i) by

yczliwym, uczciwym, sprawiedliwym, wiarygodnym i odpowiedzialnym,

co przy wysokich kwalifikacjach zawodowych, zapewnia wysoki autorytet

osobisty.

j) respektowa

opini

społeczn

i krytyk

, a

eby móc rzetelnie i

odpowiedzialnie wykonywa

swoje obowi

zki zawodowe, stale doskonali

swoj

fachowo

ść

, ceni

c swój zawód i efekty wykonywanej pracy

k) podejmowa

działania zgodne ze swoimi przekonaniami zawodowymi i

wyst

powa

przeciw temu, co mo

e przynie

ść

szkody społeczne

l) czerpa

korzy

ci tylko prawnie uznane i nale

ne, jako wynagrodzenie za

rzeczywi

cie wykonan

prac

i swoj

twórczo

ść

i bez zazdro

ci ceni

zasługi

innych osób, a sobie przypisywa

tylko własne osi

gni

cia

ł) szanowa

swoich kolegów i nigdy nie obni

warto

ci ich pracy, uznawa

ich

uprawnienia zawodowe i dba

o utrzymanie ich godno

ci osobistej

m) współpraca, solidarno

ść

, kole

stwo – to podstawy, które powinny

cechowa

stosunek in

yniera i technika mechanika do wszystkich

współpracowników. Powinna go przy tym cechowa

lojalno

ść

wobec

przeło

onych i sprawiedliwo

ść

wobec podwładnych.

●

dy członek SIMP post

puj

cy zgodnie z powy

szymi zasadami etyki musi

mie

zapewnion

wszechstronn

, pełn

i skuteczn

ochron

, pomoc i opiek

przypadku, gdy z powodu stosowania tych zasad znajdzie si

w trudno

ciach

osobistych lub społecznych, w konflikcie ze

rodowiskiem pracy albo z

władzami administracyjnymi i pa

stwowymi. Tak

opiek

, ochron

i pomoc

musi zapewni

SIMP, przy wszechstronnej współpracy z FSNT-NOT.

●

Wszelkie nieprawidłowo

ci i naruszenia powy

szych zasad etyki nale

rozwi

zywa

w najbli

szym otoczeniu kole

skim, a je

li to nie jest mo

liwe, to

załatwia

przez prawomocne orzeczenie S

du Kole

skiego SIMP. Sprawy

takie powinny by

rozpatrywane zgodnie z regulaminem S

dów Kole

skich

SIMP i podporz

dkowane dobru członków i

rodowiska.

Ad 3)

Kompetencje i zasady etyczne konsultanta (doradcy)

3 złote reguły etycznego post

powania w biznesie:

- b

uczciwy

- nie kłam

- b

odpowiedzialny (rzetelny, terminowy, punktualny)

kszo

ść

kodeksów post

powania obejmuje 3 podstawowe obszary działania

konsultanta, obejmuj

ce:

- pełnione role i postawy

- stosunki ze zleceniodawc

, sposób zbierania danych, formułowania opinii

- wykonywanie ekspertyz i projektów.

●

Odmian

popularnych usług doradczych

→

tzw. konsulting wewn

trzny, w

którym jednostka konsultingowa nale

y do struktury organizacyjno - prawnej

podmiotu zlecaj

cego, co powoduje stosunek zale

ci, a czasami nawet

podporz

dkowania konsultanta. Dlatego w tym przypadku nie jest cz

sto

spełniona reguła pełnej niezale

ci, która stanowi jedn

z podstawowych

zasad etycznych dotycz

cych konsultingu.

●

Etyczne reguły prowadzenia usług doradczych obliguj

jednostk

konsultingow

do prezentowania podmiotowi zlecaj

cemu pełnych i pewnych

wyników jej bada

i ocen. Podstawow

zasad

i obowi

zkiem jednostki

konsultingowej jest zachowanie tajemnicy oraz nie ujawnianie

adnych

informacji uzyskanych od klienta i zdobytych podczas prowadzenia zleconych

bada

, analiz i wniosków.

●

Podstawowe sytuacje nieetyczne w pracy konsultanta:

- nierzetelno

ść

i nielojalno

ść

wobec zleceniodawcy

- niedyskrecja w odniesieniu do informacji

- brak obiektywizmu w ocenie zjawisk i sytuacji

●

Konsultant powinien przestrzega

3 elementarnych reguł etycznych:

- nie mo

e by

pracownikiem firmy klienta zlecaj

cego usług

- nie mo

e by

w jakikolwiek sposób uzale

niony od klienta

- musi zachowa

bezstronno

ść

swoich opinii i wniosków

Podstawowe zasady etyczne dla konsultanta

1) Konsultant w swoim działaniu powinien absolutnie przestrzega

naczelnej

zasady: interes klienta przede wszystkim

2) Na etapie nawi

zywania współpracy z klientem wymaga si

od konsultanta

zachowania realizmu i obiektywizmu w przedstawianiu swojej wiedzy i

liwo

3) Konsultant nie powinien przyj

ąć

zlecenia, je

li nie ma specjalistycznej wiedzy

niezb

dnej do jego wykonania i je

li nie ma pewno

ci, co do terminowej

realizacji zlecenia

4) W interesie klienta konsultant przedstawia mu jak najbardziej aktualny i

obiektywny, a nie po

żą

dany przez niego obraz sytuacji.

5) Konsultant jest zobowi

zany zachowa

niezale

ść

opinii i powinien

zapewni

sobie mo

liwo

ść

odst

pienia od umowy, je

li zaistniałyby wa

powody utrudniaj

ce mu zachowanie niezale

ci.

6) Konsultant jest zobowi

zany zachowa

poufno

ść

wszelkich informacji. Nie

e ich w

adnym przypadku wykorzystywa

we własnym interesie bez zgody

klienta.

Niezale

ny in

ynier konsultant = wysoko wykwalifikowany in

ynier prowadz

prywatn

praktyk

, sam lub z innymi in

ynierami, zatrudniaj

c personel do

pomocy w wykonywaniu jego obowi

zków. Działa na własny rachunek i własn

odpowiedzialno

ść

, a nie jest zwi

zany z działalno

handlow

lub

wykonawcz

i nie jest zatrudniony w instytucjach pa

stwowych lub innych,

dotowanych z bud

etu pa

stwa albo gminy.

Niezale

ny in

ynier konsultant przestrzega zasad kodeksu etycznego,

obejmuj

cego wskazówki dotycz

ce etyki zawodowej, niezale

ci i

kompetencji.

●

kszo

ść

renomowanych stowarzysze

konsultingowych (doradczych)

opracowała własny projekt kodeksu post

powania dostosowanego do specyfiki

pracy, ró

cy si

swoim zakresem i szczegółowo

●

Przykładem zawodowego kodeksu konsultantów jest Kodeks Etyczny

Niezale

nego

Konsultanta,

przyj

przez

Stowarzyszenie

ynierów

Doradców i Rzeczoznawców (SIDiR), zgodnie z którymi konsultant (doradca)

powinien kierowa

16 poni

szymi zasadami etycznymi, zgrupowanymi w 6

nast

puj

cych rozdziałach:

I. Odpowiedzialno

ść

wobec społecze

stwa i zawodu konsultanta:

a) traktowa

zawód in

yniera z pełn

odpowiedzialno

b) poszukiwa

rozwi

zgodnych z zasadami zrównowa

onego rozwoju

c) zawsze podtrzymywa

godno

ść

, pozycj

i reputacj

swojego zawodu

II. Kompetencje:

a) utrzymywa

swoj

wiedz

i umiej

tno

ci na poziomie odpowiadaj

cym

aktualnemu stanowi w dziedzinie techniki, prawa i zarz

dzania oraz stosowa

nale

yte umiej

tno

ci, trosk

i pilno

ść

w wykonywaniu swoich usług dla

klientów

b) powstrzymywa

od wykonywania jakichkolwiek usług, je

eli nie jest do ich

wykonywania kompetentny

III. Prawo

ść

- zawsze działa

w legalnym interesie swojego klienta i wykonywa

swoje usługi

zawodowe w pełni i z oddaniem

IV. Bezstronno

ść

a) by

bezstronnym, wydaj

c swoj

zawodow

porad

, os

d czy decyzj

b) informowa

swojego klienta o ka

dym konflikcie, który mógłby zaistnie

przy

pełnieniu jego misji

c) nie akceptowa

wynagrodzenia, które wpływa ujemnie na jego niezale

V. Uczciwo

ść

wobec innych in

ynierów konsultantów:

a) popiera

ide

wyboru konsultanta według kwalifikacji

b) ani przez niedbalstwo, ani celowo nie robi

niczego, co mogłoby naruszy

reputacj

lub interes innych.

c) ani po

rednio, ani bezpo

rednio nie usiłowa

zaj

ąć

miejsca innego in

yniera

konsultanta, który został ju

zaanga

owany do wykonania okre

lonej pracy.

d) nie przejmowa

pracy innego in

yniera konsultanta przed uprzedzeniem go i

nie b

c poinformowany przez klienta na pi

mie o zako

czeniu

poprzedniego anga

u do tej pracy.

e) b

c poproszony o przejrzenie pracy innego in

yniera konsultanta

post

powa

zgodnie z wła

ciwym zawodowym zachowaniem si

i kurtuazj

VI. Korupcja:

a) ani nie oferowa

, ani nie akceptowa

jakiegokolwiek rodzaju zapłaty, której,

w postrzeganiu innych lub faktycznie, jest celem:

- wpłyn

ąć

na proces wyboru lub wynagrodzenie in

ynierów konsultantów i/lub

ich klientów

- oddziaływa

na niezale

ny os

d in

yniera konsultanta

b) w pełni współpracowa

z ka

dym legalnie utworzonym ciałem

ledczym,

które bada administracj

jakiegokolwiek kontraktu na usługi lub budow

●

Inny przykład zasad etycznych dotycz

cych konsultingu

→

opracowane w

USA Wytyczne

lubowania konsultantów, przyj

te przez Stowarzyszenie

Konsultantów Rozwoju Organizacyjnego), zgodnie z którymi konsultant

(doradca) powinien kierowa

17 poni

szymi zasadami etycznymi,

zgrupowanymi w 5 osobnych rozdziałach.

Jako profesjonalny konsultant zobowi

zuj

do post

powania zgodnie z

wytycznymi etyki zawodowej konsultanta i jestem

wiadomy,

e swoim

post

powaniem ponosz

I. Odpowiedzialno

ść

za:

a) działania zgodne z prawd

i szczero

wobec samego siebie

b) doskonalenie własnej wiedzy i umiej

tno

c) poszukiwanie rozwi

godz

cych potrzeby własne z potrzebami innych

d) godno

ść

własnych interesów zawodowych z interesami i korzy

ciami

klientów

II. Odpowiedzialno

ść

za rozwój zawodowy:

a) starania, aby wyniki konsultacji były prawidłowe i wła

ciwie wykorzystane dla

poprawy istniej

cej sytuacji klienta.

wiadczenie usług w granicach posiadanych kompetencji, kultury i

wiadczenia.

c) konsultowanie si

z lud

mi znaj

cymi tajniki kultury i

rodowiska, w którym

konsultant podj

ł działania.

III. Odpowiedzialno

ść

wobec klientów:

a) działania na rzecz korzy

ci długoterminowych i rozwoju systemów organizacji

klienta nawet wówczas, je

eli praca ma charakter krótkoterminowy

b) zawieranie kontraktów i opracowywanie programów prac na zasadach pełnej

odpowiedzialno

ci i szczero

c) konstruktywne rozwi

zywanie konfliktów, unikaj

c przy tym tworzenia

konfliktów interesów

d) zachowywanie poufno

ci kontraktów oraz zwi

zanych z nimi informacji

e) przestrzeganie zgodno

ci tre

ci wyst

pie

publicznych konsultanta z tym, co

głosi w ofertach i promocji firmy.

IV. Odpowiedzialno

ść

zawodowa:

a) przyczynia

do stałego rozwoju zawodu konsultanta, z korzy

dla

siebie i innych profesjonalistów

b) współpracowa

z innymi konsultantami, aby było wiadome,

e pracujemy

wspólnie zgodnie z naszymi ideami

c) aktywnie pracowa

i przestrzega

zasad etyki zawodu konsultanta, a

obserwowane działania negatywne eliminowa

i minimalizowa

V. Odpowiedzialno

ść

społeczna:

a) by

wiadomym,

e działalno

ść

konsultanta mo

e wpływa

na zmian

sposobu

ycia osób b

cych w obszarze jego wpływów

b) szanowa

cudze pogl

dy i warto

ci kulturowe pami

taj

e jest to system

wzajemnie si

uzupełniaj

Kompetencje i zasady etyczne mened

era/kierownika

Przykładem kodeksu etyczno-zawodowego w

rodowisku kadry zarz

dzaj

cej

jest Kodeks Etyki Mened

era, przyj

ty w 2002 r. przez Stowarzyszenie

Mened

erów w Polsce, zgodnie z którym mened

er (kierownik) powinien

kierowa

18 poni

szymi zasadami etycznymi, zgrupowanymi w 4

nast

puj

cych rozdziałach:

Zasady ogólne

1) Mened

er w swojej działalno

ci zawodowej d

ąż

y do osi

gania mo

liwie

najlepszych rezultatów, pozostaj

c w zgodzie z obowi

zuj

cymi normami

prawnymi, etycznymi i obyczajowymi

2) Działania mened

era cechuje poszanowanie praw i interesów klientów oraz

adresatów swoich działa

3) Mened

er zachowuje równowag

pomi

dzy

yciem zawodowym i osobistym

- własnym oraz kierowanego przez niego zespołu pracowników

4) Działania mened

era pozostaj

w zgodzie z zasadami zrównowa

onego

rozwoju oraz uwzgl

dniaj

interesy

rodowiska, w którym funkcjonuje firma

5) Post

powaniem mened

era w codziennym spełnianiu funkcji zarz

dczych

kieruj

nast

puj

ce zasady:

a) oparcie funkcjonowania organizacji na najlepszej dost

pnej wiedzy

b) rzetelno

ść

i uczciwo

ść

w wykonywaniu powierzonych zada

c) obiektywizm w relacjach pracowniczych

d) konsekwencja w definiowaniu i rozliczaniu zada

powierzonych podległym

pracownikom/komórkom organizacyjnym, zachowanie poufno

6) W swojej działalno

ci mened

er rozdziela sfer

aktywno

ci zawodowej od

publicznej i politycznej

Relacje wewn

trz organizacji

1) Mened

er dobiera i ocenia współpracowników zgodnie z obiektywnymi

kryteriami opartymi na kompetencjach

2) Mened

er jasno definiuje cele i zadania oraz konsekwentnie rozlicza z ich

realizacji podległy mu zespół

3) Mened

er jest zorientowany na stały i harmonijny rozwój własnej osobowo

oraz kierowanych przez siebie współpracowników

4) Mened

er dba o to, aby jego codzienna postawa była dla współpracowników

wzorem do na

ladowania.

5) Mened

era cechuje lojalno

ść

i rzetelno

ść

w stosunkach z przeło

onymi oraz

konsekwentne d

ąż

enie do realizacji wytyczonych celów

6) Wszelkie sytuacje rodz

ce w

tpliwo

ci lub ró

nice zda

mened

er wyja

nia i

rozstrzyga w sposób konstruktywny, unikaj

c zb

dnych konfliktów

Relacje z otoczeniem zewn

trznym

1) Przestrzeganie prawa stanowi najwy

szy priorytet w post

powaniu

mened

era

2) Mened

er zapewnia najwy

szy poziom obsługi klientów

3) Maj

c na uwadze dobro klienta mened

er dba o respektowanie jego praw i

interesów.

4) Mened

er przestrzega zasad etyczno - zawodowych okre

lonych w

niniejszym kodeksie, pami

taj

e zawsze reprezentuje swoje

rodowisko

zawodowe

Zasady uczciwej konkurencji

1) W swojej działalno

ci zawodowej mened

er kieruje si

zasadami uczciwej

konkurencji, przestrzega obowi

zuj

cych norm i dobrych obyczajów

2) Za nieetyczne uwa

a si

wykorzystywanie wpływów wynikaj

cych z

działalno

ci publicznej na rzecz prowadzonej działalno

ci gospodarczej

Kompetencje i zasady etyczne audytora systemu zarz

dzania

Auditing = system rewizji gospodarczej i doradztwa ekonomicznego,

realizowany przez wyspecjalizowanych ekspertów, zwanych audytorami. Ten

system jest realizowany zgodnie z okre

lonymi wzorcami, zaleceniami i

standardami. Polega na rewizji ksi

g rachunkowych i innych dokumentów.

Cel auditingu

→

sprawdzenie, czy dokumenty daj

prawdziwy i jasny obraz

sytuacji finansowej danego podmiotu gospodarczego i jego zysków/strat oraz

wykazanie okre

lonych niedoci

gni

ęć

Podstawowe

wymagania dotycz

ce audytów i audytorów systemów

zarz

dzania zostały zawarte w polskiej normie PN-EN ISO 19011:2003

Wytyczne dotycz

ce audytowania systemów zarz

dzania jako

i/lub

zarz

dzania

rodowiskowego.

3 podstawowe zasady dotycz

ce kompetencji audytorów:

●

post

powanie etyczne

●

rzetelna prezentacja

●

nale

yta staranno

ść

zawodowa, obejmuj

ca:

a) post

powanie etyczne

→

zaufanie, rzetelno

ść

, poufno

ść

i rozwaga s

istotne

dla audytowania oraz stanowi

podstaw

etyczn

profesjonalizmu

b) rzetelna prezentacja

→

obowi

zek przedstawiania spraw dokładnie i zgodnie

z prawd

c) nale

yta staranno

ść

zawodowa

→

odpowiednia do wa

ci zada

zaufania klienta

d) niezale

ść

→

postawa bezstronno

ci audytu i obiektywno

ci wniosków z

audytu

e) podej

cie oparte na dowodach

→

zastosowanie racjonalnych metod

umo

liwia uzyskiwanie wiarygodnych i odtwarzalnych wniosków z audytu

Podstawowa zasada audytowania

→

wymaganie, aby audytorzy mieli

odpowiednie kompetencje. Powinni wykazywa

staranno

ść

odpowiedni

ci zada

, jakie wykonuj

oraz zaufania, jakie maj

do nich klienci audytu

i inne zainteresowane strony.

ny wymóg

→

kryterium, aby audytorzy byli niezale

ni od działalno

poddanej audytowi oraz wolni od uprzedze

i konfliktu interesów. Audytorzy

zachowuj

obiektywizm podczas całego procesu audytu, aby zapewni

ustalenia i wnioski z audytu s

oparte wył

cznie na dowodach z niego.

●

Zaufanie do procesu auditu i jego wiarygodno

ść

zale

żą

w du

ej mierze od

kompetencji auditorów, które dotycz

głównie wiedzy i umiej

tno

ci oraz cech

osobowo

ci. Auditorzy uzyskuj

wymagany poziom wiedzy i umiej

tno

ci dzi

odpowiedniemu wykształceniu, do

wiadczeniu w pracy, szkoleniu audytorskim i

wiadczeniu w audytowaniu.

●

Audytorzy powinni utrzymywa

i doskonali

swoje kompetencje poprzez

gły rozwój zawodowy i regularne uczestnictwo w Judytach. Mo

na to

osi

ąć

głównie dzi

ki dodatkowemu do

wiadczeniu w pracy, szkoleniu,

indywidualnemu dokształcaniu si

, prowadzeniu szkole

, udziałowi w

spotkaniach, seminariach i konferencjach.

Rodzaje audytorów systemów zarz

dzania

1) audytor wewn

trzny (lub w skrócie audytor) = osoba posiadaj

ca upraw-

nienia do oceny funkcjonowania systemu zarz

dzania w okre

lonym zakładzie

pracy

2) audytor zewn

trzny = osoba posiadaj

ca uprawnienia do oceny funkcjono-

wania systemu zarz

dzania w okre

lonej lub dowolnej bran

3) audytor wiod

cy = osoba o wysokich kwalifikacjach zawodowych, maj

uprawnienia audytora wewn

trznego lub zewn

trznego, która pełni kluczow

rol

w systemie zarz

dzania, mi

dzy innymi przewodniczy pracom zespołu au-

dytuj

cego

4) audytor szkol

cy si

= osoba przygotowuj

ca si

do funkcji audytora, mi

dzy innymi przez specjalistyczne szkolenie i obserwacje pracy zespołu audytu-

cego. Mo

e by

jednoosobowy lub obejmowa

audytorów wewn

trznych i

zewn

trznych, z których jeden pełni funkcj

audytora wiod

cego oraz dodatko-

wo audytorów szkol

cych si

i w razie potrzeby ekspertów technicznych.

●

eli audytorzy zespołu audytuj

cego nie w pełni maj

niezb

wiedz

umiej

tno

ci, mog

uzupełniani przez wł

czenie ekspertów technicznych,

którzy powinni działa

pod kierunkiem audytora.

Ekspert techniczny = osoba słu

żą

ca zespołowi audytuj

cemu specjalistyczn

wiedz

i umiej

tno

ciami, które odnosz

na przykład do specyfiki

organizacji, procesu lub działalno

ci podlegaj

cej audytowi.

●

Zaleca si

, aby audytor wiod

cy, dokonuj

c okre

lenia zakresu

odpowiedzialno

ci dla ka

dego członka zespołu audytuj

cego, wzi

ł pod uwag

potrzeb

zachowania niezale

ci i kompetencji audytorów oraz skutecznego

wykorzystania zasobów, jak równie

zró

nicowanej roli i odpowiedzialno

audytorów i ekspertów technicznych.

●

Ocena audytora stanowi wa

ne narz

dzie utrzymywania i doskonalenia

kompetencji, mo

e ona dotyczy

ró

nych etapów działalno

ci zawodowej,

przykładowo:

- wst

pna ocena osób, które chc

zosta

audytorami

- ocena kwalifikacji osób podczas egzaminu na audytora wewn

trznego lub

wiod

cego

- systematyczna ocena dokona

audytorów w celu okre

lania potrzeb w zakre-

sie utrzymania i doskonalenia wiedzy i umiej

tno

ci.

Cechy osobowo

→

wspólne dla audytorów i audytorów wiod

cych, a

wymagania zalecaj

, aby audytor był mi

dzy innymi:

a) etyczny = prawy, prawdomówny, szczery, uczciwy, rozwa

b) otwarty = ch

tny do rozwa

enia alternatywnych pomysłów lub punktów wi-

dzenia

c) dyplomatyczny = taktowny w post

powaniu z lud

d) spostrzegawczy = aktywnie u

wiadamiaj

cy sobie fizyczne warunki otocze-

nia i działania

e) percepcyjny = z natury

wiadomy sytuacji i zdolny do jej zrozumienia

f) elastyczny = przystosowuj

cy si

łatwo do ró

nych sytuacji

g) wytrwały = ci

gle ukierunkowany na osi

ganie celów

h) zdecydowany – wyci

gaj

cy w por

wnioski logicznie uzasadnione i oparte

na analizie

i) niezale

ny = działaj

cy i funkcjonuj

cy bezstronnie, a jednocze

nie skutecz-

nie współdziałaj

cy z innymi

Wiedza i umiej

tno

→

dotycz

zró

nicowania w zakresie ogólnej wiedzy i

umiej

tno

ci oraz specyficznej wiedzy i umiej

tno

ci w odniesieniu do

audytorów systemu zarz

dzania bezpiecze

stwem i higien

pracy oraz

systemu zarz

dzania jako

i/lub systemu zarz

dzania

rodowiskowego

●

Audytorzy powinni posiada

wiedz

i umiej

tno

ci mi

dzy innymi w

nast

puj

cych obszarach:

−

zasady, procedury i techniki audytowania

−

system zarz

dzania i dokumenty odniesienia

−

sytuacje zwi

zane z organizacj

−

wymagania dotycz

ce okre

lonej dziedziny

−

prawo, przepisy i inne wymagania maj

ce zastosowanie w danej sytuacji

●

Wytyczne zalecaj

, aby audytor potrafił mi

dzy innymi:

−

stosowa

zasady, procedury i techniki audytowania

−

skutecznie planowa

i organizowa

prac

−

prowadzi

audit w ustalonym czasie

−

dokonywa

wyboru priorytetów i skupia

na sprawach istotnych

−

zbiera

informacje w wyniku rozmów, słuchania, obserwowania, przegl

dokumentów, zapisów i danych

−

weryfikowa

dokładno

ść

zebranych informacji

−

potwierdza

dowody i przygotowa

raporty z audytu

●

Ogólna wiedza i umiej

tno

ci audytorów wiod

cych w kierowaniu audytem

maj

umo

liwi

przeprowadzenie audytu w sposób skuteczny i efektywny.

Zaleca si

c, aby audytor wiod

cy potrafił:

−

planowa

audyt i skutecznie wykorzystywa

zasoby podczas audytu

−

reprezentowa

zespół audytuj

cy w kontaktach z klientem i audytowanym

−

organizowa

i kierowa

zespołem audytuj

cym

−

przekazywa

wskazówki i wytyczne audytorom szkol

cym si

−

kierowa

zespołem audytuj

cym tak, aby doprowadzi

do sformułowania

wniosków z audytu

−

zapobiega

konfliktom i rozwi

zywa

−

przygotowa

i sporz

dza

raport z audytu

●

Specyficzna wiedza i umiej

tno

ci audytorów wiod

cych dotycz

rodzaju

audytowanej działalno

ci w zakresie:

−

wymaga

prawnych oraz zasad bezpiecze

stwa i higieny pracy, a tak

ergonomii

−

terminologii z zakresu bezpiecze

stwa i higieny pracy

−

czynników szkodliwych, niebezpiecznych i uci

ąż

liwych

−

identyfikacji zagro

oraz oceny ryzyka zawodowego i zasad jego

ograniczania poprzez stosowanie

rodków technicznych i organizacyjnych

−

analizy przyczyn wypadków przy pracy, zdarze

potencjalnie wypadkowych i

chorób zawodowych oraz zasad ich dokumentowania.

Propozycja kodeksu etyki specjalisty bezpiecze

stwa i higieny pracy

(bhp)

Przykład kodeksu etyczno-zawodowego w

rodowisku instytucji i osób

zajmuj

cych si

ochron

zdrowia pracuj

cych

→

Kodeks etyki specjalisty

bezpiecze

stwa i higieny pracy, zaproponowany przez M. Krause, mi

dzy

innymi na łamach czasopisma Praca Zdrowie Bezpiecze

stwo (ZG SITPH) oraz

poradnika Zarz

dzanie bezpiecze

stwem pracy – ocena ryzyka zawodowego

(Wyd. FORUM).

●

Specjalista bezpiecze

stwa i higieny pracy powinien kierowa

poni

szymi

zasadami etycznymi, zgrupowanymi w 4 nast

puj

cych rozdziałach:

1) Główne cele:

a) integracja

rodowiska specjalistów bhp

b) odnoszenie rangi zawodu specjalisty bhp

c) punkt odniesienia w sytuacjach trudnych i konfliktowych

d) popularyzacja standardów etyczno-zawodowych specjalisty bhp

e) narz

dzie samokontroli post

powania zawodowego specjalisty bhp

f) pomoc w przygotowaniu do certyfikacji i akredytacji specjalisty bhp

2) Główni adresaci:

a) pracownicy słu

by bezpiecze

stwa i higieny pracy i słu

by medycyny pracy

b) ergonomi

ci (na przykład lekarze, in

ynierowie)

c) higieni

ci przemysłowi i pracy

d) konsultanci i doradcy, nauczyciele akademiccy oraz wykładowcy i instrukto-

rzy w zakresie bhp

e) specjali

ci w zakresie bada

i pomiarów

rodowiska pracy

f) specjali

ci w zakresie zarz

dzania bhp (na przykład audytorzy)

g) biegli s

dowi (na przykład ds. prawa pracy, ds. po

arnictwa)

h) rzeczoznawcy (na przykład ds. bhp, ds. sanitarnohigienicznych)

i) reprezentanci pa

stwowego nadzoru

j) reprezentanci społecznego nadzoru

3) Potencjalni promotorzy:

●

Bezpo

redni promotorzy kodeksu etyki specjalisty bhp:

- pracownicy słu

by bhp, medycyny pracy

- ergonomi

- konsultanci i doradcy w zakresie bhp

- nauczyciele i wykładowcy w zakresie bhp.

●

Organizacje mog

ce promowa

standardy etyczno - zawodowe specjalisty

bhp to:

- Instytucje pa

stwowe i centralne (Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej,

Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Nauki i

Szkolnictwa Wy

szego, Rada Ochrony Pracy, Pa

stwowa Inspekcja Pracy,

stwowa Inspekcja Sanitarna, Wy

szy Urz

d Górniczy, O

rodek Szkolenia

stwowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu)

●

Specjalistyczne wydawnictwa i czasopisma z zakresu bhp (Atest – Ochrona

Pracy, Bezpiecze

stwo Pracy – Nauka i Praktyka, Bezpiecze

stwo Pracy i

Ochrona

rodowiska w Górnictwie, BHP w Budownictwie, Gospodarce

Komunalnej i Przemy

le, Ergonomia, Informator Ochrony Pracy, Inspektor

Pracy, Medycyna Pracy, Medycyna

rodowiskowa, Praca i Zdrowie, Praca

Zdrowie Bezpiecze

stwo, Promotor – Bezpiecze

stwo Komfort Praca,

Przyjaciel przy Pracy, Zastosowania Ergonomii)

●

Stowarzyszenia skupiaj

ce pracowników słu

by bhp, ergonomistów, lekarzy

medycyny pracy, higienistów przemysłowych i pracy, in

ynierów i techników,

konsultantów i doradców (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Pracowników Słu

Bezpiecze

stwa i Higieny Pracy, Polskie Stowarzyszenie Pracowników Słu

Bezpiecze

stwa i Higieny Pracy, Krajowy Zwi

zek In

ynierów i Techników

Bezpiecze

stwa i Higieny Pracy, Stowarzyszenie Absolwentów Studiów

Podyplomowych

CIOP,

Polskie

Towarzystwo

Ergonomiczne,

Polskie

Towarzystwo

Medycyny

Pracy,

Polskie

Towarzystwo

Higienistów

Przemysłowych, Stowarzyszenie Higienistów Pracy, Stowarzyszenie Ochrony

Pracy)

●

Szkoły wy

sze i ich jednostki organizacyjne (Wy

sza Szkoła Zarz

dzania

Ochron

Pracy w Katowicach, Wy

sza In

ynierska Szkoła Bezpiecze

stwa i

Organizacji Pracy w Radomiu, Wy

sza Szkoła Bezpiecze

stwa w Poznaniu,

Politechnika

ska, Politechnika Białostocka, Politechnika Łódzka, Politechnika

Pozna

ska, Politechnika Warszawska)

●

Jednostki naukowo - badawcze i badawczo – rozwojowe (Centralny Instytut

Ochrony Pracy, Pa

stwowy Instytut Badawczy w Warszawie, Instytut Medycyny

Pracy w Łodzi, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia

rodowiskowego w

Sosnowcu, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie, Główny Instytut Górnictwa w

Katowicach)

●

Firmy i jednostki konsultingowe i doradcze oraz firmy i o

rodki szkoleniowe,

(jednostki organizacyjne, które poddały si

dobrowolnej akredytacji przez

kuratoria o

wiaty lub posiadaj

tytuł honorowy PARTNER OSPIP we

Wrocławiu)

Uwagi wst

pne

1) Zaproponowany kodeks etyki specjalisty bhp dotyczy w pierwszej kolejno

osób o odpowiednich kwalifikacjach i do

wiadczeniu zawodowym, zajmuj

cych

szeroko poj

problematyk

ochrony człowieka w

rodowisku pracy

2) Autorytet specjalisty bhp zale

y nie tylko od posiadanych kwalifikacji i do-

wiadczenia zawodowego (na przykład ilo

ci lat sta

u pracy, pełnionej funkcji,

zajmowanego stanowiska, tytułu lub stopnia naukowego), ale tak

e w du

mierze od jego zachowania, na przykład w czasie kontroli i doradztwa, podczas

wykładów i szkole

, w stosunkach słu

bowych.

3) Podstawowym punktem odniesienia dotycz

cym obowi

zków i uprawnie

specjalisty bhp, który jest zatrudniony w słu

bie bhp lub wykonuje zadania tej

słu

by, stanowi aktualne rozporz

dzenie w sprawie słu

by bezpiecze

stwa i hi-

gieny pracy (Dz. U. z 1997r. nr 109 poz. 704, z pó

n. zm.)

4) Szczegółowe standardy etyczno - zawodowe dla okre

lonych grup zawodów,

w ramach których działa zawodowo specjalista bhp, reguluj

odr

bne wymaga-

nia i wytyczne, na przykład:

a) in

ynier i technik

→

Ogólne zasady etycznego post

powania in

ynierów i

techników (XXI Kongres Techników Polskich, Gda

sk 1987)

b) lekarz medycyny pracy

→

Kodeks Etyki Lekarskiej (Naczelna Izba Lekarska i

Polskie Towarzystwo Lekarskie,

http://www.nil.org.pl

)

c) nauczyciel akademicki i wykładowca

→

Dobre obyczaje w nauce – zbiór za-

sad i wytycznych (Komitet Etyki w Nauce Polskiej Akademii Nauk, Warszawa

2001)

d) inspektor pracy

→

Etyka Inspektora Pracy (Zaj

c E., „Inspektor Pracy”, nr 1,

nr 7-8, nr 9, Główny Inspektorat Pracy, Warszawa 1996)

e) konsultant i doradca

→

Kodeks Etyczny Niezale

nego Konsultanta (Stowa-

rzyszenie In

ynierów Doradców i Rzeczoznawców,

http://www.sidir.pl

)

f) kierownik i mened

→

Kodeks Etyki Mened

era (Stowarzyszenie Mened

rów w Polsce,

http://www.smwp.org/

)

g) audytor systemu zarz

dzania to polska norma PN-EN ISO 19011 Wytyczne

dotycz

ce auditowania systemów zarz

dzania jako

i/lub zarz

dzania

ro-

dowiskowego (Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa 2003).

Zasady ogólne

1) Nadrz

dna warto

ść

specjalisty bhp

→

ycie i zdrowie zatrudnionych. Aktual-

na sytuacja ekonomiczna i społeczna oraz naciski pracodawcy i innych osób z

zakładu pracy nie zwalniaj

z przestrzegania tej zasady.

2) Specjalista bhp jest obowi

zany stale podnosi

swoje kwalifikacje zawodo-

we, na przykład poprzez systematyczne samokształcenie kierowane oraz okre-

sowy udział w szkoleniach, kursach, seminariach i konferencjach

3) Nie mo

na usprawiedliwia

post

powania zawodowego specjalisty bhp bra-

kiem czasu na zapoznanie si

aktualnymi aktami prawnymi i literatur

fachow

oraz aktualnym stanem warunków pracy w zakładzie pracy, na przykład maj

szczególnie na uwadze zaniedbania dotycz

ce przeprowadzania przegl

du do-

kumentacji, wizji lokalnej i obserwacji pracy.

4) Najwy

szy priorytet w post

powaniu zawodowym specjalisty bhp:

a) przestrzeganie prawa (a w szczególno

ci prawa pracy i przepisów bhp)

b) zachowanie obiektywizmu i niezale

c) działanie w granicach własnych kwalifikacji i kompetencji

5) Podstawowe obowi

zki specjalisty bhp to w pierwszej kolejno

ci kontrola wa-

runków pracy i analiza stanu bhp, które obejmuj

dzy innymi analiz

wypad-

ków przy pracy i chorób zawodowych oraz ocen

ryzyka zawodowego zwi

za-

nego z wykonywan

prac

6) Podstawowym zadaniem specjalisty bhp jest bie

żą

ce informowanie zaintere-

sowanych (np. pracodawców, osób kieruj

cych pracownikami, pracowników i

ich przedstawicieli) o zagro

eniach i ryzyku zawodowym oraz o działaniach

profilaktycznych obejmuj

cych

rodki techniczne i organizacyjne,

rodki

ochrony zbiorowej i ochrony indywidualnej.

Etyka dotycz

ca kontroli

W czasie przeprowadzania kontroli warunków pracy (np. inspekcji, przegl

dów,

auditów) specjalista bhp powinien:

1) Identyfikowa

problemy i niezgodno

ci (np. zwi

zane z wymaganiami zawar-

tymi w aktach prawnych ogólnych i bran

owych oraz w polskich normach), a nie

szuka

osób winnych i odpowiedzialnych za bł

dy i zaniedbania.

2) Przestrzega

tajemnicy pa

stwowej i słu

bowej, tajemnic technologicznych i

handlowych oraz przepisów dotycz

cych ochrony danych osobowych zawar-

tych w dokumentacji zakładu pracy.

3) Nie przyjmowa

bezpo

rednich lub po

rednich korzy

ci materialnych w za-

mian za wpływ na wyniki kontroli.

4) Nie traktowa

osób kontrolowanych przedmiotowo, ale jako podmiot, który

posiada swoj

godno

ść

i prawa.

5) Zachowywa

szczególny takt i wyczucie wobec osób niepełnosprawnych,

starszych, młodocianych i kobiet w ci

ąż

6) Wykazywa

żą

pow

gliwo

ść

i umiar w swoim zachowaniu oraz w wy-

powiedziach w mowie i pi

mie wobec osób kontrolowanych.

●

Przykładowe post

powanie nieetyczne specjalisty bhp:

- przyjmowanie korzy

ci materialnych w zwi

zku z czynno

ciami kontrolnymi

- u

ywanie ironicznych poucze

i uszczypliwych rad wobec osób kontrolowa-

nych

- traktowanie osób kontrolowanych bez poszanowania ich godno

ci i prawa do

obrony

Etyka dotycz

ca doradztwa

W trakcie doradztwa w zakresie ochrony pracy (zwanego tak

e usługami do-

radczymi, konsultingiem lub usługami konsultingowymi) specjalista bhp powi-

nien:

1) Przestrzega

w swoim post

powaniu zawodowym podstawowej zasady inte-

res klienta liczy si

przede wszystkim

2) Przedstawia

klientowi jak najbardziej aktualny i obiektywny, a niepo

żą

dany

przez niego obraz sytuacji w zakładzie pracy

3) Zachowywa

realizm w prezentacji swoich kwalifikacji zawodowych obejmu-

cych specjalistyczn

wiedz

i do

wiadczenie

4) Wykazywa

niezale

ść

i obiektywizm w ocenie analizowanych zjawisk i sy-

tuacji w zakładzie pracy oraz w formułowaniu na ich podstawie opinii i wniosków

5) Nie przyjmowa

zlecenia, je

li nie ma odpowiednich kwalifikacji i kompetencji

do jego wykonania oraz nie ma pewno

ci, co do terminowej realizacji zlecenia

6) Zachowywa

poufno

ść

wszelkich informacji uzyskanych bezpo

rednio od

klienta oraz zdobytych po

rednio w czasie prowadzenia zleconych bada

i ana-

liz

●

Przykładowe post

powanie nieetyczne specjalisty bhp:

- przejmowanie pracy innego konsultanta przed zako

czeniem zlecenia

- przyjmowanie zlecenia w zakresie przekraczaj

cym posiadane kwalifikacje

- wykorzystywanie we własnym interesie informacji o kliencie bez jego zgody

Etyka dotycz

ca edukacji

●

Podczas edukacji w zakresie bezpiecze

stwa i higieny pracy (np. kształcenia,

szkolenia, instrukta

y) specjalista bhp powinien:

1) Posiada

specjalistyczne kwalifikacje i do

wiadczenie oraz przygotowanie

dydaktyczne odpowiednie do realizowanego przedmiotu i programu nauczania

oraz poziomu i rodzaju nauczania (na przykład szkoła

rednia lub wy

sza,

studia in

ynierskie lub podyplomowe)

2) Udost

pnia

słuchaczom wszelkie dost

pne

ródła danych i informacji, ale

maj

c na uwadze zastrze

enie dotycz

ce przestrzegania przepisów prawa

autorskiego

3) Przygotowywa

sumiennie do zaj

ęć

dydaktycznych oraz opracowywa

uaktualnia

swoje materiały dydaktyczne

4) Dba

o ustawiczne doskonalenie jako

ci nauczania, na przykład poprzez

regularn

samokontrol

wyników pracy dydaktycznej

5) Rozwija

ród słuchaczy zdolno

ść

do samodzielnego i twórczego my

lenia,

na przykład poprzez wprowadzanie metod aktywizuj

cych

6) Wykazywa

w stosunku do słuchaczy (niezale

nie od rodzaju zaj

ęć

stosunku pracy) odpowiedni

powag

, cierpliwo

ść

yczliwo

ść

●

Przykładowe post

powanie nieetyczne specjalisty bhp:

- prowadzenie zaj

ęć

w zakresie nie uprawianej specjalno

ci zawodowej lub dy-

daktycznej

- przejmowanie prowadzenia zaj

ęć

bez odpowiedniego przygotowania dydak-

tycznego

- przywłaszczenie sobie cudzych materiałów dydaktycznych lub dorobku na-

ukowego

Etyka dotycz

ca stosunków słu

bowych

●

W stosunkach słu

bowych specjalista bhp powinien:

1) Pomaga

w adaptacji zawodowej młodym i mało do

wiadczonym

pracownikom oraz w zaj

ciach praktycznych uczniom i studentom

2) Stwarza

z jednej strony atmosfer

szczerej i kole

skiej współpracy, a z

drugiej strony warunki uczciwej i zdrowej rywalizacji w podnoszeniu jako

wiadczonych usług

3) Wyja

nia

i rozstrzyga

w sposób konstruktywny wszelkie ró

nice zda

staraj

ogranicza

niepotrzebne

napi

cia

konflikty

ród

współpracowników i podwładnych

4) Dobiera

i ocenia

współpracowników i podwładnych zgodnie z

obiektywnymi i jawnymi kryteriami opartymi na kwalifikacjach i kompetencjach.

Stwarza

liwo

podnoszenia

kwalifikacji

zawodowych

przez

współpracowników i podwładnych, słu

żą

c im rad

i do

wiadczeniem

5) Zach

współpracowników i podwładnych do przygotowania i realizacji

prac naukowo-badawczych, słu

żą

c im opiek

merytoryczn

●

Przykładowe post

powanie nieetyczne specjalisty bhp: