Obiektywne

miał  się  dopełnić  do  określonego  momentu.
O  czym  mówią  i  podkreślają  następne
wersety.

  39. Wersety 22,23 czytamy: „A w pierwszym
roku  Cyrusa,  króla  Persji,  aby  się  spełniło
słowo

Jehowy

wypowiedziane

ustami

Jeremiasza.  Jehowa  pobudził  ducha  Cyrusa,
króla  Persji,  by  po  całym  swym  królestwie
kazał  ogłosić,  i  to  również  na  piśmie,  co
następuje:  "Oto,  co  powiedział  Cyrus,  król
Persji:  'Wszystkie  królestwa  ziemi  dał  mi
Jehowa, Bóg niebios, i to on mi polecił, abym
mu  zbudował  dom  w  Jerozolimie,  która  jest
w  Judzie.  Ktokolwiek  z  całego  jego  ludu  jest
wśród was, niech Jehowa, jego Bóg, będzie z
nim. Niech więc wyrusza' ".”

  40.  Podobnie  jest  z  wypowiedzią  Daniela.
Daniela  9:1,2:  „W  pierwszym  roku  Dariusza,
syna  Aswerusa  z  potomstwa  Medów,  który
został  ustanowiony  królem  nad  królestwem
Chaldejczyków  w  pierwszym  roku  jego
panowania  ja,  Daniel,  rozpoznałem  na
podstawie ksiąg liczbę lat co do których słowo
Jehowy  doszło  do  proroka  Jeremiasza  na
dopełnienie

się

spustoszeń

Jerozolimy,

mianowicie  lat  siedemdziesiąt.”  Daniel  w
tych  słowach  odkrył,  że  ten  okres  (  okres
spustoszeń,  gdyż  w  języku  hebrajskim  mamy
tutaj  do  czynienia  z  liczbą  mnogą  słowa
‘spustoszenia’  )  minął,  że  teraz  jest  sytuacja
aby  prosić  w  modlitwie  Boga  o  wypełnienie
słów

obiecanych

przez

niego

pośrednictwem Jeremiasza co też niniejszym
czyni

(Daniela

9:3-19).

odpowiedzi

otrzymuje  natychmiastową  odpowiedz  za
pośrednictwem anioła Gabriela (Daniela 9:20-
27).

41. Jaki więc płynie wniosek przedstawionych
argumentów?  Z  sumowania  lat  panowania
królów

nowobabilońskich,

rozważenia

dowodów  historycznych  nawiązujących  do
przybycia  Żydów  z  Babilonu  do  Jerozolimy,  z
rozważenia  księgi  Jeremiasza  rozdziały  25  i
29, księgi 2 Kronik  rozdział 36,  księgi Daniela
rozdział  9?  Otóż  wniosek  taki  że  zarówno
Biblia  jak  i  źródła  poza  biblijne  (  a  nie  są  to
wszystkie  możliwe  do  wymieniania)  wyraźnie
wskazują

że

rokiem

panowania

Nebucadneccara  jest  rok  587  p.n.e.  Tym
samym  zburzenie  Jerozolimy  miało  miejsce
nie w 607 roku p.n.e., ale właśnie w 587 roku
p.n.e.

  42.  Z  tego  całego  opracowania  wynika  też
fakt, że data jaką propagują między innymi SJ
nie  jest  faktyczną  datą  wspomnianego
wydarzenia. A co za tym idzie całe wyliczenia

oparte  na  tej  niesłusznej  dacie  są  błędne.
Powoduje  to  poddanie  w  wątpliwość  szereg
podstawowych  doktryn  SJ,  jak  i  legitymizacji
Ciała

Kierowniczego

SJ,

jako

organu

pośredniczącego  między  Bogiem  a  ludźmi.  To
co  pragniemy  jeszcze  na  koniec  potwierdzić
to fakt, że dużą pomyłką jest twierdzenie, że
rok  587  p.n.e.  jako  rok  zburzenia  Jerozolimy
jest niezgodny z Biblią. Przekonaliśmy się, że
ta data stoi w sposób zdumiewający w zgodzie
z  70  letnim  okresie  dominacji  Babilonu  nad
Judą  i  okolicznymi  narodami.  Natomiast
dodając  na  koniec  możemy  nadmienić  że
samo  zniszczenie  świątyni  i  okres  gdy  ona
leżała nie odbudowana też trwał lat 70. Był to
okres  od  587  roku  p.n.e.  do  516  roku  p.n.e.
gdy  Zerubbabel  kończy  budowę  drugiej
świątyni (SJ podają datę 515 rok p.n.e. co nie
stoi w sprzeczności z okresem 70 lat).

  43.  Opracowanie  jest  oczywiście  tylko
zwięzłym

omówieniem

tego

tematu,

nastawionym  na  zachęcenie  aby  każdy  SJ
zbadał  podstawy  nauczania  dotyczące  tej
kluczowej  dla  organizacji  SJ  daty.  Bo  tak  jak
każdy  szczery  chrześcijanin  nie  chcemy
budować  na  piasku,  ale  na  Skale,  którą  jest
Pan Jezus Chrystus, a nie żaden człowiek, ani
grupa.  Do  tego  zachęcamy  aby  badać,
sprawdzać  i  trzymać  się  jedynej  Prawdy,
Drogi,  Życia.  Oby  Bóg  wszystkich  błogosławił
tobie  drogi  czytelniku  i  nam  w  podążaniu  za
tym Jedynym Światłem, Synem Boga.

Stella

Więcej informacji na:

www.straznica.pol.pl

Opracował: Quster

CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O

CHRONOLOGII BIBLIJNEJ

Obiektywne podejście

Obiektywne podejście do roku zburzenia Jerozolimy

w 18 roku panowania króla babilońskiego Nebucadneccara

„Ci zaś byli szlachetniej usposobieni niż tamci w Tesalonice, bo przyjęli słowo z największą

gotowością umysłu, każdego dnia starannie badając Pisma, czy tak się rzeczy mają”

Dzieje Apostolskie 17:11 NW

  1.  Rok  607  p.n.e.  jest  przedstawiany  w
literaturze Świadków Jehowy ( dalej: SJ ) jako
data  kluczowa  dla  chronologicznych  założeń
SJ.  Jest  to  rok  prowadzący  według  ich
wyliczeń do znamiennego roku 1914 n.e. i jak
nauczają

początku

niewidzialnego

panowania  Jezusa  Chrystusa,  a  co  za  tym
idzie  powierzenia  Jego  „mienia”  organizacji
SJ, a ściśle mówiąc „niewolnikowi wiernemu i
roztropnemu”  wszystkich  Bożych  spraw  na
ziemi. Na podstawie tej  nauki  SJ dowodzą  że
ich

Ciało

Kierownicze

jest

„kanałem”

łączności  Boga  z  ludzkością,  że  po  przez  ten
„kanał” jest objawiana prawda Boża.

  2. Z tego powodu zapewne zgodzimy się, że
omawiany  temat  jest  warty  rzetelnego
przebadania.  Badania  zarówno  i  w  pierwszej
kolejności  pod  kątem  zgodności  z  Biblią,  ale
też danymi historycznymi. Tego chcemy tutaj
dokonać  i  to  rozważyć.  Jak  wobec  tego
wygląda obiektywne spojrzenie bez pomijania
wszystkich  dostępnych  źródeł?  Bo  tego  na
pewno  nie  chcielibyśmy  uczynić.  Rozważymy
ten temat.

  3.  Całe  chronologiczne  założenie  SJ  opiera
się  między  innymi  na  jednej  podstawowej
dacie: 539 p.n.e. jako roku zdobycia Babilonu
przez  Medo-Persów  i  Cyrusa.  Skąd  wiemy,
skąd  wiedzą  SJ,  że  jest  to  rok  539?  Tej  daty
nie  ma  w  Biblii,  nawet  nie  możemy  jej
wyprowadzić  biblijnie  od  Chrystusa  licząc
wstecz.

Cyrus

4. Data ta jest jak to określają historycy
‘datą względną’ gdyż uzyskujemy ją z
odliczenia

lat

panowania

syna

Cyrusa,

Kambysesa. Ale żeby wiedzieć ile lat odliczyć
i od kiedy, potrzebne są dwie informacje,
pierwsza ile lat panował Kambyses i Cyrus i
druga

informacja,

ustalenie

roku

panowania

Kambysesa

według

naszego

kalendarza. Założenie powyższe jest zgodne z
tym czego nauczają SJ (Wnikliwe poznawanie
Pism tom 1 str. 354-355) Przyjrzyjmy się więc
tym faktom historycznym.

5. Zacznijmy od drugiego punktu Tabliczka
„Strm.Kambys400”

podaje

obserwacje

astronomiczne z 7 roku panowania Kambysesa
dzięki  temu  odczytaniu  przez  astronomów
wiemy, że 7 rok Kambysesa to rok 522 p.n.e.
Odliczając 7 lat wstecz dowiadujemy się że 1
rok  Kamysesa  to  529  p.n.e.  Następnie  z
tekstów  klinowych  wiemy,  że  Cyrus  ojciec
Kambysesa

panował

przez

lat

nad

Babilonem. A więc    pierwszy rok panowania
Cyrusa  wypada  w  538  roku  p.n.e.  a  rok
wstąpienia  na  tron i  upadek Babilonu  rok  539
p.n.e.  !  Z  takim  wnioskowaniem  jak  już
nadmieniliśmy  zgadza  się  literatura  SJ  jak  i
historia świecka.

6. Jaka jest konsekwencja tych informacji?
Otóż taka, że chcąc ustalić tą kluczową datę
należy

posłużyć

się

dziennikami

astronomicznymi

dostępnymi

danymi

archeologicznymi tylko te źródła umożliwiają
ustalenie

wspomnianej

daty.

Bez

tych

„narzędzi”  nie  jesteśmy  w  stanie  tego
uczynić. To prowadzi do logicznego wniosku i
konkluzji,  że  Biblia  nie  daje  sama  w  sobie
podstaw do ustalenia tej daty. Ale biorąc pod
uwagę  ten  fakt,  dochodzimy  do  innego
logicznego wniosku. Jakiego ?

  7.  Otóż chodzi o zadanie sobie pytania: Czy
te  same  metody  ustalania  dat  historycznych
można  raz  akceptować,  a  innym  razem
odrzucić?  Nie  chcielibyśmy  być  nierzetelni  i
popadać  w  sprzeczność.  O  jaką  sprzeczność
chodzi?  Otóż  skoro  data  539  p.n.e.  jako  data
zdobycia  Babilonu  jest  ustalona  tymi  samymi
metodami  jakimi  historycy  ustalają  datę
zburzenia  Jerozolimy  w  18  roku  panowania

Sedekiasza (Jeremiasza 28:1) na 7 lat przed
zburzeniem Jerozolimy. Gdzie stwierdza, że
‘jarzmo

Nebukadreccara’

jest

nad

okolicznymi    narodami.  Co  jest  wyraźnym
nawiązaniem  do  70  lat  panowania  Babilonu
nad narodami.

  34.  Z  przedstawionych  obliczeń  wynika
ponad  wszelką  wątpliwość  że  proroctwo
Jeremiasza  odnosi  się  do  panowania  Babilonu
nad narodami i to nad tym mocarstwem miało
przeminąć 70 lat. Czyli od roku 609 p.n.e. do
roku 539 p.n.e., 70 lat !

  35.    Pozostałe  dwa  fragmenty  biblijne  z
księgi 2 Kronik i księgi Daniela są nawiązaniem
do  proroctwa  z  księgi  Jeremiasza,  o  czym
powiedzieliśmy  wcześniej.  Zobaczmy  więc:
Księga  2  Kronik  36:  5-23  zaczynając  od
wersetów 5-8 podają:   ”Jehojakim

miał

dwadzieścia  pięć  lat,  gdy  zaczął  panować,  a
panował w Jerozolimie jedenaście lat; i czynił
to,  co  złe  w  oczach  Jehowy,  jego  Boga.
Przeciwko  niemu  wyruszył  Nebukadneccar,
król  Babilonu,  żeby  mu  nałożyć  miedziane
okowy i uprowadzić go do Babilonu. I niektóre
sprzęty

domu

Jehowy

sprowadził

Nebukadneccar do Babilonu, po czym umieścił
je  w  swym  pałacu  w  Babilonie.  Pozostałe  zaś
sprawy  Jehojakima  oraz  obrzydliwości,  które
czynił,  jak  również  to,  co  znaleziono
przeciwko  niemu,  opisano  w  Księdze  Królów
Izraela  i  Judy;  a  w  jego  miejsce  zaczął
panować  Jehojachin,  jego  syn."  W  tych
słowach  opisana  jest    pierwsza  deportacja  i
początek spustoszeń.

  36.  Wersety 9 i 10 mówią: "Jehojachin miał
osiemnaście  lat,  gdy  zaczął  panować,  a
panował  w  Jerozolimie  trzy  miesiące  i
dziesięć  dni;  i  czynił  to  co  złe  w  oczach
Jehowy.

początkiem

roku

król

Nebukadneccar,  posławszy,  sprowadził  go  do
Babilonu  razem  z  cennymi  przedmiotami  z
domu  Jehowy.  Ponadto  królem  nad  Judą  i
Jerozolimą  uczynił  Sedekiasza,  brata  jego
ojca."

Druga

deportacja

ponowne

zniszczenia.

  37.    Wersety  11-16  kontynuują:  "Sedekiasz
miał  dwadzieścia  jeden  lat,  gdy  zaczął
panować, a panował w Jerozolimie jedenaście
lat. I czynił to, co złe w oczach Jehowy, jego
Boga.  Nie  ukorzył  się  przed  prorokiem
Jeremiaszem

mimo

rozkazu

Jehowy.

Zbuntował  się  nawet  przeciwko  królowi
Nebukadneccarowi,  który  go  zaprzysiągł  na
Boga;  dalej  też  usztywniał  swój  kark  i
zatwardzał  serce,  by  ni  wrócić  do  Jehowy,
Boga  Izraela.  Również  wszyscy  przełożeni
kapłanów,  a  także  lud,  na  wielką  skalę
dopuszczali

się

niewierności

według

wszystkich obrzydliwości narodów, tak iż

skalali  dom  Jehowy,  który  On
uświęcił  w  Jerozolimie.  A
Jehowa,  Bóg  ich  praojców,
ciągle  posyłał  im  ostrzeżenia
za

pośrednictwem

swych

posłańców,  posyłając  raz  po
raz, żywił bowiem współczucie
dla  swego  ludu  i  dla  swego
mieszkania.  Lecz  oni  wciąż
naśmiewali  się  z  posłańców
prawdziwego  Boga  i  gardzili

jego  słowami,  i  drwili  z  jego  proroków,  aż
wezbrała  złość  Jehowy  na  jego  lud,  aż  nie
było  już  uleczenia."  Opis  sytuacji  za
panowania  króla  Sedekiasza,  nawiązanie  też
do

wcześniejszych

słów

Jeremiasza,

ukazujących że nadal nie słuchają słów
ostrzeżeń, co sprowadza kolejny najazd.

  38.  Wersety 17-21 mówią: „Sprowadził więc
przeciwko  nim  króla  Chaldejczyków,  który
pozabijał  ich  młodzieńców  mieczem  w  domu
ich  sanktuarium,  nie  okazując  współczucia
młodzieńcom  ani  dziewicom,  starym  ani
zniedołężniałym.  Wszystko  wydał  On  w  jego
rękę.  I  wszystkie  sprzęty,  wielkie  i  małe,  z
domu  prawdziwego  Boga  i  skarby  domu
Jehowy  oraz  skarby  króla  i  jego  książąt,
wszystko  to  sprowadził  do  Babilonu.  I  spalił
dom  prawdziwego  Boga,  i  zburzył  mur
Jerozolimy;  również  wszystkie  jej  wieże
mieszkalne spalono ogniem, a także wszystkie
jej  cenne  przedmioty,  by  spowodować
zniszczenie.  Tych  zaś,  którzy  ocaleli  od
miecza,  uprowadził  do  niewoli  do  Babilonu  i
zostali  oni  sługami  jego  i  jego  synów,  dopóki
nie  zaczęło  panować  królestwo  Persji  by  się
spełniło  słowo  Jehowy  wypowiedziane  ustami
Jeremiasza,  aż  ziemia  spłaciła  swe  sabaty.
Przez  wszystkie  dni  swego  spustoszenia
obchodziła

sabat,

się

dopełniło

siedemdziesiąt  lat.”  Słowa  przypominają  że
niewola  będzie  trwać  „dopóki  nie  zaczęło
panować  królestwo  Persji  (…)  by  się
dopełniło  siedemdziesiąt  lat.”  A  więc  okres
który trwał, w trakcie zburzenia Jerozolimy

położony w 2 roku od przybycia i w 2 miesiącu
czyli  rok  i  jeden  miesiąc  od  przybycia  to
okaże  się,  że  rok  w  którym  Żydzi  przybyli  do
Jerozolimy  to  rok  538  p.n.e.  !    Bo  tylko  tą
datę można pogodzić z informacją Flawiusza z
księgą  Ezdrasza  3:6-10.  Dlaczego?  Bo  gdyby
powrót  połączyć  z  rokiem  537  p.n.e.  i  m-c
Tiszri kiedy to biegł już 2 rok Cyrusa okaże się
że  fundament  położono  rok  i  m-c  później  co
daje  3  rok  Cyrusa  co  stoi  w  sprzeczności  z
relacją  Flawiusza  mówiącą  że  fundamenty
położono  w  2  roku  Cyrusa.  Jeżeli  teraz
zawierzymy  rzetelności  Flawiusza  to  okaże
się,  że  rok  w  którym  zgodnie  z  księgą
Ezdrasza 3:1 Żydzi powrócili do Jerozolimy to
rok  538  i  miesiąc  Tiszri.  A  ta  data  nie  pasuje
do  roku  607  p.n.e.  bo  to  nie  jest  70  lat  lecz
69  lat  ewentualnej  niewoli,  gdyby  tak
oczywiście  interpretować  ten  okres  70  lat.

  15.  Podsumowując  te  dwa  omówienia
stwierdzamy,  że  rok  607  p.n.e.  jest  datą  nie
popartą żadnymi argumentami. Natomiast rok
587  p.n.e.  jest  potwierdzony  historycznie,
archeologicznie,  astronomicznie.  Oczywiście
istnieje  wiele  linii  dowodzenia,  że  rok  587
p.n.e.

jest

zgodny

zarówno

danymi

pozabiblijnymi jak i z samą Biblią!

  16.  Tutaj  ponownie  rodzi  się  pytanie:  Co  z
proroctwem  o  70  latach?  Przecież  nie  mogło
to  być  ok.  50  lat,  jakie  upłynęły  od  roku  587
p.n.e.  do  roku  539  p.n.e.  Przede  wszystkim
zauważmy, że wypowiedz o 70 latach nie musi
oznaczać  pełnych  70  lat  poświadcza  to
wypowiedz  z  księgi  Izajasza  23:15,16  (sama
literatura  SJ  w  „Proroctwo  Izajasza  cz.I”
str.253  to  przyznaje).  Ale  nie  ma  potrzeby
uciekać  się  do  takiej  interpretacji.  Gdyż,
jeżeli  przyjrzymy  się  wersetom,  w  których
jest  mowa  o  70  latach  to  zauważymy,  że  to
proroctwo  jest  w  zdumiewający  sposób
zgodne

zbadaną

historią

jak

wypowiedziami biblijnymi.

17. Oczywiście chodzi przede wszystkim o
wersety z księgi Jeremiasza 25:11 inne są

nawiązaniem do tego
proroctwa,

czyli

Księga

Jeremiasza

29:10;  Księga  2Kronik
36:21;  Księga  Daniela
9:2.  Przyjrzyjmy  się
tym

wypowiedziom

pokrótce.

Będziemy

korzystać z Przekładu
Nowego Świata.

18. Przejdziemy więc do tej pierwszej
wypowiedzi Jeremiasza 25:11 mówi: „I cała ta

ziemia  stanie  się  miejscem  spustoszonym,
dziwowiskiem,  a  narody  te  będą  musiały
służyć  królowi  Babilonu  przez  siedemdziesiąt
lat"  Aby  zrozumieć,  o  co  chodzi  w  tej
wypowiedzi  i  czego  dotyczy  proroctwo
przyjrzyjmy się kontekstowi tego wersetu.

  19.  Wersety 1-3 mówi: „Słowo, które doszło
do Jeremiasza w związku z całym ludem Judy
w  czwartym  roku  Jehojakima,  syna  Jozjasza,
króla

Judy,

czyli

pierwszym

roku

Nebukadreccara,  króla  Babilonu,  a  które
prorok  Jeremiasz  wypowiedział  w  związku  z
całym  ludem  Judy  i  w  związku  ze  wszystkimi
mieszkańcami

Jerozolimy,

mówiąc:

trzynastego roku Jozjasza, syna Amona, króla
Judy, i aż po dziś dzień, przez te dwadzieścia
trzy  lata  dochodziło  do  mnie  słowo  Jehowy  i
wciąż  do  was  mówiłem,  wstając  wcześnie  i
mówiąc,  lecz  wyście  nie  słuchali.”.  Wersety
te  mówią,  że  słowo  doszło  Jeremiasza  w  4
roku  Jehojakima  króla  Judy.  I  dalej  że  od  13
roku  Jozjasza  syna  Amona  króla  Judy  do  4
roku  Jehojakima  dochodziło  słowo  Boga  do
Jeremiasza  czyli  23  lata.  Zobaczmy  dalej.

  20.  Werset 4-7 mówią: „I Jehowa posyłał do
was wszystkich swych sług, proroków, wstając
wcześnie  i  posyłając  ich,  lecz  wyście  nie
słuchali ani nie nakłonili ucha, by słuchać, gdy
oni mówili: 'Zawróćcie, proszę, każdy ze swej
złej drogi i od niegodziwości swych postępków
i mieszkajcie na ziemi, którą Jehowa dał wam
i waszym praojcom dawno temu i na długo. A
nie chodźcie za innymi bogami, by im służyć i
się  im  kłaniać,  żebyście  mnie  nie  obrażali
dziełem swoich rąk i żebym nie sprowadził na
was  nieszczęścia'."  'Lecz  wyście  mnie  nie
słuchali  brzmi  wypowiedź  Jehowy    po  to,  by
mnie  obrażać  dziełem  swoich  rąk,  na  swoje
nieszczęście'”

Orędzie

głoszone

przez

Jeremiasza nawoływało do nawrócenia, ale
oni nie słuchali.

  21.    Dalej  w  wersetach  8-11  czytamy:
„Dlatego  tak  rzekł  Jehowa  Zastępów:  '
"Ponieważ  nie

byliście

posłuszni

moim

słowom,  oto  ja  posyłam  i  wezmę  wszystkie
rodziny  północy  brzmi  wypowiedź  Jehowy
tak,  posyłam  do  Nebukadreccara,  króla
Babilonu,  mego  sługi,  i  sprowadzę  ich
przeciwko

tej

ziemi

przeciwko

jej

mieszkańcom,  i  przeciwko  wszystkim  tym
okolicznym  narodom;  i  przeznaczę  ich  na
zagładę, i uczynię z nich dziwowisko oraz coś,
nad  czym  się  gwiżdże,  a  także  miejsca
spustoszone  po  czas  nic  zmierzony.  I  usunę
spośród  nich  dźwięk  radosnego  uniesienia  i
dźwięk  radości,  głos  oblubieńca  i  głos
oblubienicy,  odgłos  żaren  i  światło  lampy.  I

cała

ziemia

stanie

się

miejscem

spustoszonym,  dziwowiskiem,  a  narody  te
będą  musiały  służyć  królowi  Babilonu  przez
siedemdziesiąt  lat”  Słowa  te  zawierają
zapowiedz

spustoszenia

przez

króla

babilońskiego  Nebucadneccara  zarówno  tej
ziemi  (Judy)  jak  i  okolicznych  narodów,  a
werset  11  konkluduje  że:  „narody  te  będą
musiały  służyć  królowi  Babilonu  przez
siedemdziesiąt lat”

  22.  Wersety12-16 podkreślają i zapewniają:
„  'A  gdy  się  dopełni  siedemdziesiąt  lat,
rozliczę  się  za  przewinienie  z  królem
Babilonu i z owym narodem  brzmi wypowiedź
Jehowy ? z ziemią Chaldejczyków, i uczynię z
niej

bezludne

pustkowia

czas

niezmierzony.  I  sprowadzę  na  ową  ziemię
wszystkie  moje  słowa,  które  wypowiedziałem
przeciwko  niej  wszystko,  co  jest  zapisane  w
tej  księdze,  a  co  Jeremiasz  prorokował
przeciwko  wszystkim  narodom.  Bo  nawet  oni
sami,  wiele  narodów  i  wielcy  królowie,
wykorzystywali  ich  jako  sług;  i  odpłacę  im
stosownie  do  ich  działania  i  stosownie  do
dzieła ich rąk' ". Bo tak rzekł do mnie Jehowa,
Bóg  Izraela:  "Weź  z  mojej  ręki  ten  kielich
wina  złości  i  każ  pić  z  niego  wszystkim
narodom, do których cię posyłam. I będą pić,
i  chwiać  się,  i  postępować  jak  szaleni  z
powodu  miecza,  który  posyłam  między  nie”

23. Natomiast wersety 17-26 wyliczają
dokładnie o jakie narody chodzi:

„I

wziąłem  kielich  z  ręki  Jehowy,  i  dałem  do
picia  wszystkim  narodom,  do  których  Jehowa
mnie posłał: Jerozolimie i miastom Judy oraz
jej  królom,  jej  książętom,  by  uczynić  z  nich
spustoszone  miejsce,  dziwowisko,  coś,  nad
czym się gwiżdże, i przekleństwo, jak to jest
po  dziś  dzień;  faraonowi,  królowi  Egiptu,  i
jego  sługom,  i  jego  książętom  oraz  całemu
jego  ludowi; i  całej  mieszanej  społeczności, i
wszystkim  królom  ziemi  Uc,  i  wszystkim
królom  ziemi  Filistynów,  i  Aszkelonowi,  i
Gazie,  i  Ekronowi,  i  ostatkowi  Aszdodu;
Edomowi  i  Moabowi,  i  synom  Ammona;  i
wszystkim  królom  Tyru,  i  wszystkim  królom
Sydonu, i królom wyspy, która jest w regionie
nadmorskim;) i Dedanowi, i Temie, i  Buzowi,
i  wszystkim  z  włosami  przystrzyżonymi  na
skroniach;  i  wszystkim  królom  Arabów,  i
wszystkim  królom  mieszanej  społeczności,
która  mieszka  na  pustkowiu;  i  wszystkim
królom  z  Zimri,  i  wszystkim  królom  Elamu,  i
wszystkim królom Medów; i wszystkim królom
północy, którzy są blisko i daleko, jednemu za
drugim, i wszystkim innym królestwom ziemi,
które  są  na  powierzchni  ziemi;  a  król
Szeszaku wypije po nich.”

  24.  Spójrzmy  jeszcze  raz  po  odczytaniu
kontekstu  na  werset  księgi  Jeremiasza  25:11:
„I  cała  ta  ziemia  stanie  się  miejscem
spustoszonym,  dziwowiskiem,  a  narody  te
będą musiały służyć królowi Babilonu przez
siedemdziesiąt lat” Postawmy tutaj pytanie:
Kto  będzie  służył  i  komu,  co  będzie
spustoszone? Otóż spustoszone będą wszystkie
narody  z  tego  rejonu  geograficznego  i
wszystkie

narody

będą

służyć.

Komu?

Babilonowi.  Ile  będą  służyć?  70  lat.  Po  tych
latach  Babilon  zostanie  ukarany.  Czy  to
proroctwo  wypełniło  się  ?  Oczywiście,  o  tym
powiemy dalej.

  25.  Przyjrzyjmy  się  teraz  rozdziałowi  29
księgi  Jeremiasza.  Prorok  wypowiedział  te
słowa  8  lat  po  pierwszym  ogłoszeniu  z
rozdziału 25 księgi Jeremiasza, czyli na 11 lat
przed  zburzeniem  Jerozolimy  w  18  roku
panowania

Nebucadneccara.

Prześledźmy

podobnie  cały  rozdział  gdyż  wydarzenia
opisane  w  25  rozdziale  są  już  w  toku,  taka
myśl przebija z rozdziału 29.

  26.  Wersety 1-10 zawierają spójną część, a
ostatni  werset  10  jest  konkluzją  myśli
wyrażonych

poprzednich

wersetach.

Wersety 1-9 mówią: „A oto słowa listu, który
prorok  Jeremiasz  wysłał  z  Jerozolimy  do
reszty  starszych  spośród  wygnańców  i  do
kapłanów,  i  do  proroków,  i  do  całego  ludu,
uprowadzonych  przez  Nebukadreccara  na
wygnanie  z  Jerozolimy  do  Babilonu,  gdy  król
Jechoniasz

oraz pani i dworzanie, książęta

Judy

Jerozolimy,

rzemieślnicy,

budowniczowie  wałów  obronnych  wyruszyli  z
Jerozolimy.  Został  on  przekazany  ręką  Elasy,
syna  Szafana,  i  Gemariasza,  syna  Chilkiasza,
których  Sedekiasz,  król  Judy,  posłał  do
Babilonu, do Nebukadreccara, króla Babilonu,
i  brzmiał:  "Oto,  co  Jehowa  Zastępów,  Bóg
Izraela,  rzekł  do  wszystkich  wygnańców,
których  posłałem  na  wygnanie  z  Jerozolimy
do  Babilonu:  'Budujcie  domy  i  mieszkajcie  w
nich,  i  zakładajcie  sady,  i  spożywajcie  ich
owoc.  Bierzcie  sobie  żony  i  miejcie  synów
oraz córki; i bierzcie żony dla swych synów, a
swe  córki  wydawajcie  za  maż,  żeby  rodziły
synów i córki; i tam się mnóżcie, i niech was
nie ubywa. Zabiegajcie też o pokój miasta, do
którego was posłałem na wygnanie, i módlcie
się  za  nie  do  Jehowy,  bo  w  jego  pokoju
będzie  pokój  dla  was.  Oto  bowiem,  co  rzekł
Jehowa Zastępów, Bóg Izraela: "Niech was nie

Różnica między imieniem Jehoniasz (Jer.29:2) a

Jehojahin ( 2Krol 24:8 ) nie jest istotna bo zapewne
chodzi o tego samego króla, co potwierdza odnośnik NW
tego fragmentu odsyłający do tego właśnie drugiego.

zwodzą wasi prorocy, którzy są pośród was, i
wasi wróżbiarze, nie słuchajcie też  ich  snów,
które oni śnią. Bo 'fałszywie wam prorokują w
moim  imieniu.  Nie  posłałem  ich'  brzmi
wypowiedź Jehowy" ' "

  27.    Jeremiasz  z  Jerozolimy  wysyła  list  do
wygnańców  którzy  zostali  uprowadzeni  przez
Nebucadneccara

razem

Jehoniaszem

(2Królów

24:8-17

Jehojahin)

list

jest

przekazany wygnańcom przez posłańców króla
Sedekiasza,  który  w  tym  czasie  (wysłania
listu)  jeszcze  panował  na  tronie  Judy.  Dalsze
słowa od 4 do 9 wersetu zawierają rady jak ci
wygnańcy  z  I  deportacji  powinni  postępować
w Babilonie.

  28.    Po  tych  radach  następuje  wypowiedz
Jeremiasza  nawiązująca  do  proroctwa  z  25
rozdziału  dodając  otuchę  tym  wygnańcom.
W  wersecie  10  czytamy:  „Tak  bowiem  rzekł
Jehowa: 'Gdy się dopełni siedemdziesiąt lat w
Babilonie, zwrócę na was uwagę i potwierdzę
wobec  was  swoje  dobre  słowo,  sprowadzając
was  z  powrotem  na  to  miejsce'.”  Wiele
przekładów  Biblii  w  tym  miejscu  tłumaczy
„dla  Babilonu”,  a  nie  tak  jak  NW  „w
Babilonie”,  ale  jak  weźmiemy  pod  uwagę
kontekst  dalszy  i  bliższy  okazuje  się  że
kwestia  tłumaczenia  staje  się  drugorzędna….

  29.    Słowa  „gdy  się  dopełni  70  lat” są  tutaj
w  kontekście  wersetów  1-9  najważniejsze,
gdyż z nich wynika, że okres 70 lat już trwał,
a  jak  wspomnieliśmy  wcześniej  Jeremiasz
pisał  te  słowa  jeszcze  w  trakcie  panowania
Sedekiasza  czyli  przed  Jego  buntem  i
zniszczeniem Jerozolimy w 18 roku panowania
króla babilońskiego. Wniosek narzuca się sam,
że  rozpoczęcie  okresu  70  lat,  o  którym  mówi
Jeremiasza  29:10  nawiązuje  do  wypowiedzi  z
Jeremiasza  25:11  nie  mógł  się  rozpocząć
dopiero  za  kilka  lat,  w  roku  607  p.n.e.  jak
chcą SJ, czy nawet w 587 roku p.n.e. - on już
trwał !

  30.    Jak mogliśmy  więc zauważyć  Jeremiasz
nawiązał  do  proroctwa,  które  wypowiedział
ostrzegając  wcześniej  Żydów  przed  tym  co
miało  nadejść.  W  25  rozdziale  ogłasza,  że
narody  będą  w  niewoli  Babilonu  70  lat.
Natomiast  w  29  rozdziale  Jeremiasz  zwraca
się  do  osób  przebywających  już  w  Babilonie
(kiedy  to  zapowiedz  z  25  rozdziału  wypełniła
się  )  dla  których  nadzieją  było  to,  że  jak  się
dopełni  70  lat,  czyli  okresu  już  trwającego,
czeka  ich  wyzwolenie.  List  Jeremiasza  jest
najwyraźniej

listem

dodającym

otuchy

wzywającym do cierpliwości do prawego
postępowania,

zgodnie

zamierzeniem

Bożym, mówiącym, że narody będą w niewoli
70  lat.  Jeremiasz  przypomina,  więc,  że  ten
okres  musi  się  dopełnić  zgodnie  z  jego
wcześniejszą  zapowiedzią  i  jakiekolwiek
postępowanie

wbrew

temu

proroctwu

sprowadzałoby

niepotrzebne

zagrożenie.

31. Naturalnie rodzi się teraz pytanie, kiedy
Babilon narzucił swoje jarzmo na narody?
Historia

potwierdza,

że

przełomowym

wydarzeniem  zarówno  punktu  widzenia  Biblii
jak  i  historii  jest  moment  kiedy  zgodnie  z
innymi proroctwami Babilon pokonuje Asyrię i
staje  się  w  jej  miejsce  kolejną  potęgą
światową  przepowiedzianą  i  mającą  ujarzmić
narody  okoliczne  w  tym  Judę.  Kiedy  miało to
miejsce?  Dowody  historyczne,  archeologiczne
i  astronomiczne  odpowiadają,  że  był  to  rok
609  p.n.e.  W  tym  roku  Asyria  została
ostatecznie pokonana i nie pomogła jej nawet
pomoc  Egiptu.  Od  tego  roku  rozpoczyna  się
podbój  i  ujarzmianie  narodów.  Ten  okres
kończy  się  w  605  roku  p.n.e.,  sławną  bitwą
pod  Karkemisz,  gdy  Babilończycy  ostatecznie
podkreślają  swoją  dominację.  O  której
wspomina Biblia (Jeremiasza 46:2).

  32.  Teraz,  gdy  znamy
ten  krótko  przedstawiony
zarys  sytuacji  w  tamtym
czasie

możemy

sobie

odpowiedzieć na pytanie,
kiedy rozpoczęła się i
kiedy

zakończył

okres

wspomniany

przez

Jeremiasza.

Otóż

jak

mogliśmy się zauważyć
data 609 rok p.n.e. jest
datą

rozpoczęcia

dominacji i trwającego od
tego

czasu

okresu

spustoszeń  przepowiedzianych  zarówno  dla
okolicznych  narodów  jak  i  przede  wszystkim
dla  Judy.  Natomiast  okres  kończy  się  w
momencie,  kiedy  Cyrus,  wykonawca  wyroków
Bożych,  zdobywa  Babilon  w  roku  539  p.n.e.
Jest  to  dokładnie  70  lat  niewoli  narodów,  70
lat dla Babilonu.

  33.    Dodatkowym  dowodem  na  to,  że  król
babiloński  panował  nad  narodami  jeszcze
przed  zburzeniem  Jerozolimy  w  587  roku
p.n.e.  jest  wypowiedz  z  księgi  Jeremiasza
28:11  werset  ten  mówi:  „I  przemówił
Chananiasz  na  oczach  całego  ludu:  "Oto,  co
rzekł Jehowa: 'Właśnie tak  za  pełne  dwa lata
złamię

jarzmo

Nebukadreccara,

króla

Babilonu, zrzucając je z karku wszystkich
narodów'”.

Chananiasz

wypowiedział

fałszywe proroctwo w 4 roku panowania

Nebucadneccara, a tak jest w rzeczywistości,
to nie możemy jednej daty odrzucać, a drugą
przyjmować. Albo odrzucamy  dwie, albo  obie
akceptujemy.  Inne  podejście  jest  nielogiczne
i  nierozsądne.  I  to  co  chcemy  podkreśli,  a  co
zostanie  wykazane  później,  przyjęcie  tych
obu dat stoi w zgodzie z Biblia.

  8.  Stosując  obliczenia  na  podstawie  źródeł
pochodzących  prawie  z  tego  samego  okresu  i
posługującymi  się  takimi  samymi  metodami
ustalania dat, czyli chodzi o zapisy obserwacji
astronomicznych  księżyca  lub  planet  z
podaniem  w  tych  dziennikach  dnia  i  roku
panowania  danego  króla  możemy  dojść  do
wniosku  zgodnego  z  tymi  historycznymi,
astronomicznymi  i  archeologicznymi.  Wniosku
odnoście  umieszczenia  w  czasie  18  roku
panowania  króla  babilońskiego  i  zniszczenia
Jerozolimy.

9. W zrozumieniu wspomnianego wniosku
pomoże nam uwzględnienie jednej sprawy.
Prześledzimy

teraz

okres

poprzedzający

panowanie Cyrusa nad Babilonem. Chodzi o
panowania

królów

nowobabilońskich

Nebucadneccara do ostatniego króla w trakcie
którego  został  zdobyty  Babilon.  Byli  to
Nebucednesar, który panował 43 lata, po nim
Ewil-Merodach  2  lata,  Neriglissar  4  lata,
Labaszi-Merduk  2-9  m-c  (jego  panowanie
zawiera się w 4 roku panowania Neriglissara),
Nabonid  17  lat  (od  3  roku  panowania
Nabonida,  panował  on  razem  z  Belsacarem,
swoim  synem).  Informacje  co  do  długości
panowania  potwierdza  literatura  SJ  w  takich
pozycjach  jak  ksiązka  „Proroctwa  Daniela”,

„Wnikliwe  poznawanie  Pism”  wyd.  ang.  Pod
hasłem  Nabonidus,  „Całe  Pismo  natchnione”
str.139, Strażnica 8/1966 s.8-9.

  10.  Wspomniane  lata  panowania  są  też
potwierdzone  tysiącami  dowodów  chodzi  o
tabliczki  z  pismem  klinowym,  tabliczki
handlowe,

dzienniki

astronomiczne,

inskrypcje, stalle i inne. Wiele z nich można
obejrzeć w muzeach na całym świecie. Jaki to
ma związek z datą zburzenia Jerozolimy? Gdy
dodamy lata tych wspomnianych królów i
odliczymy te lata od daty zdobycia Babilonu w
539

p.n.e.

otrzymamy

datę

roku

Nebucadneccara.

  11.  Uczynimy  więc  to  pamiętając  że  od  43
letniego  panowania  Nebucadneccara  musimy
odliczyć 18 lat co daje nam (43-18=25) 25 lat
dodajmy  lata  panowania  pozostałych  królów
do tej liczby. Więc 25+2+4+0+17=48 lata jako
lata  łącznie.  Wystarczy  teraz  odjąć  tą  liczbę
od roku zdobycia Babilonu w 539 p.n.e. czyli (
539-48 ) otrzymujemy rok 587 p.n.e., jako rok
zburzenia  Jerozolimy  i  18  rok  panowania
Nebucadneccara.

  12.

Powtórzmy

stwierdziliśmy

wcześniej. Skoro data 539 p.n.e. jest ustalona
metodami takimi samymi jak data zburzenia
Jerozolimy

roku

panowania

Nebucadneccara  nie  możemy  jednej  daty
odrzucać,  a  drugą  przyjmować.  Tłumaczenie,
że ta data 587 p.n.e. jest niezgodna z Biblią (
jak  to  tłumaczą  SJ)  mija  się  z  prawdą,  co
również  zostanie  wykazane  później.  Czyli
analizując  już  te  dowody  widzimy,  że  18  rok
Nebucadneccara  to  rok  587  p.n.e.,  a  nie  607
p.n.e. i to właśnie w roku 587 p.n.e. ten król
babiloński zdobył i zburzył Jerozolimę.

  13.    Inny  problem  związany  z  domniemaną
datą  roku  607  p.n.e.  to  sprawa  związana  z
rokiem  537  p.n.e..  Czytając  literaturę  SJ
dowiemy się, że tego roku kończy się 70 letnia
niewola  i  w  tym  roku  Żydzi  powrócili  z
Babilonu  zgodnie  dekretem  wydanym  przez
Cyrusa.  Problem  polega  na  tym,  że  Biblia  nie
mówi  kiedy  Żydzi  powrócili  po  wydaniu
dekretu.  Jedynie  księga  Ezdrasza  3:1  mówi,
że było to 7 Tiszri (październik) i że było to za
panowania Cyrusa.

  14.    A  gdybyśmy  wzięli  pod  uwagę
wypowiedz  Flawiusza  (Przeciw  Apionowi  I,
XXI, 154; Wojna Żydowska VI, IV, 8, 270) który
mówi  że:  „  w  drugim  roku  rządów  Cyrusa
położono  fundamenty  świątyni”  i  to  wszystko
połączyli z informacją biblijną z Ezdrasza 3:6-
10,  która  potwierdza,  że  fundament  był

Pytania do akapitów:

Jak ważna jest nauka o roku 607 pne dla SJ ?

Pod jakim kątem zechcemy omówić temat?

Jak data jest kluczowa dla naszych rozważań ?

Jakie dwie informacje pozwalają ustalić rok zdobycia Babilonu przez Cyrusa?

Jakie są lata panowania Cyrusa i jego syna Kambysesa i skąd o tym wiemy ?

Jakie narzędzi są więc potrzebne do ustalenia daty 539 rok p.n.e. ?

Jak historycy ustalili 18 rok panowania Nebucednaccara ?

Do jakiego wniosku możemy dojść biorąc pod uwagę dane historyczne?

Jacy królowie panowali po Nebucadneccarze i ile lat ?

10.

Co otrzymamy po zsumowaniu lat panowania wspomnianych królów ?

11.

Ile lat należy zsumować i jaki rok otrzymamy ?

12.

Co nie jest zgodne z prawdą i co zostanie później udowodnione ?

13.

Jaki inny problem powstaje z domniemaną datą 607 roku p.n.e. i czego Biblia nie mówi
dokładnie ?

14.

Jeżeli weźmiemy pod uwagę relację Flawiusza to który rok jest rokiem powrotu Żydów z
niewoli ?

15.

Jaki rok jest poparty dowodami historycznymi i biblijnymi ?

16.

Jaki problem pozorny powstaje z data roku 587 p.n.e. ?

17.

Jakie wersety teraz omówimy ?

18.

Co mówi Jeremiasza 25:11 ?

19.

Ile lat Jeremiasz już ostrzegał Judę ?

20.

Jak była postawa Judy na orędzie Jeremiasza ?

21.

Kto miał służyć Babilonowi 70 lat ?

22.

Przeciw komu Jeremiasz prorokował ?

23.

Czy chodziło tylko o narody, plemiona Żydowskie ?

24.

Co podkreśla Jeremiasza 25:11 ?

25.

Ile lat przed zburzeniem Jerozolimy Jeremiasz wysyła list, o którym mówi Jeremiasza 29:1 ?

26.

Do kogo skierował Jeremiasz wspomniany list ?

27.

Kto przekazał omawiany list ?

28.

Co miało się stać z 70 latami według Jeremiasza 29:10 ?

29.

Co oznaczają słowa „Gdy się dopełni 70 lat” ?

30.

czego dotyczą rozdziały 25 i 29 Jeremiasza ?

31.

W którym roku Babilon narzucił swoje jarzmo na narody ?

32.

W jakim przedziale czasowym umieścimy 70 lat panowania ‘dla Babilonu’?

33.

Jaki mamy dodatkowy dowód że jarzmo Babilonu było narzucone już przed zburzeniem
Jerozolimy ?

34.

Czego dotyczyło proroctwo Jeremiasza ?

35.

O czym wspomina Księga 2 Kronik 36:5-8 ?

36.

O czy mówią wersety 9 i 10 wspomnianej księgi ?

37.

Jaka była postawa Sedekiasza ?

38.

Kiedy miał się dopełnić okres 70 lat panowania Babilońskiego ?

39.

W związku z jakimi słowami Bóg pobudził Cyrusa ?

40.

Co odkrył Daniel ?

41.

Jaki wniosek możemy wyciągnąć z omówienia danych historycznych i biblijnych ?

42.

Jakie konsekwencję powoduje poddanie w wątpliwość nauki SJ o roku 607 p.n.e. ?

43.

Do czego jest zachęcany każdy ?