Połączenia:●rozłączne –nitowe –spawane –zgrzewane –lutowane   -

klejone ●nierozłączne – śrubowe(gwintowe) –kształtowe(kolkowe) 
sworzniowe,wpustowe,klinowe,wypustowe,wielowypustowe,wieloboczne) 

–sprężyste –rurowe –wciskowe (skurczowe i wtłaczane) w zależności od 

technologii montażu i postaci konstrukcyjnej KLEJENIE-łączenie 
elementów za pomocą cienkiej warstwy zestalającej się substancji. 

Materiały łączone:metale,tworzywa sztuczne,papier,tkaniny,drewno, 
s 

zkło itp. KLEJE: ●na bazie żywic fenolowych-do części z metali, odporne 
na działanie wilgoci,wielu kwasów,benzyny,olejów,temper 

●epoksydowe utwardzanie na:zimno(części nie zmieniają swoich 
własności i nie ulegają zwichrowaniu) i na gorąco(100-200stC,do części z 

mosiądzu,aluminium i jego stopów,stali,wyrobów ceramicz) 

●kauczukowe-do części z gumy oraz gumowych tkanin z drewnem i skórą 
połączenia klejone:1)zakładkowe zwykłe2)z zakładką gubioną3)z 

zakładką elastyczną4)z odciążeniem5)nakładkowe jednostronne 

Optymalna grubość spoiny(skleiny):0,05-0,2mm 
Obliczenia:z warunku na ścinanie 

 

   

       

  

   

 

 

 

  

 

 

   

  |  

 

 

  
  

 |      

 
 

 

 

     

 

 

     

 

 

b-szerokość skleiny   a-grubość skleiny   l-długość skleiny 

G – moduł sprężystości poprzecznej skleiny   E

1

 i E

2

 – moduły łączonych 

części o grubości g

1

 i g

2

   R

t

 – wytrzymałość(doraźna) kleju(tab)   x

t

 – 

wsp.bezpieczenstwa jak dla rozciąganych cz. łączonych

  

   

     

 

  

   

 

 |  

  

 

 

   

 |  

 

 

 

 

 

 

 

     

 
 

   

 

 

 

   

 

 

 

 

 

   

 

  

 

Współczynnik spiętrzania naprężeń: 

 

 

POŁĄCZENIA NITOWE łącznikiem nity 

 

NITY: 

a)z łbem kulistym: 

 

           

           

 

 
b) rurkowy z łbem płaskim 

 

           

           

c)drążony z łbem stożkowym 

 

 

          

           

Nity: 
●wykonane z materiałów o dużej plastyczności ●materiał taki,jak części 

łączonych,tzn.nit stalowy łączy części stalowe,nit Aluminiowy łączy 
części aluminiowe i ze stopów aluminium. 

●mogą być zamykane: » na zimno(nity z metali nieżelaznych i 
niewielkich wymiarów stalowe) » na gorąco(nity stalowe o średnicy 

większej niż 9mm, temp podgrzana ok.1300K)  
●poprawne zamknięcie: » nit powinien przylegać swym łbem i zakuwką 

do powierzchni łączonych części » całkowicie wypełniać otwór przejścio 

» dawać możliwie dużą siłę docisku 
 

ZAMYKANIE NITÓW: a)drążonych b) i c) rurkowych

 

ZAMYKANIE NITÓW: rurkowych z wciąganym rdzeniem 

 
 

 

wybuchowych

 

 

Przenoszenie obciążeń:a)przez tarcie; b)przez tarcie i kształt 

 

Połączenia nitowe: 

●mocne:duże obciążenia,konstrukcje stalowe,np. mosty,maszty 
●mocno-szczelne:naczynia ciśnieniowe 

●szczelne:zbiorniki na płyny i gazy – nieduże obciążenia 
●specjalne: drobne mechanizmy,połączenia materiałów plastycznych z 

kruchymi (stal-szkło),materiałów miękkich(pasy skórzane)z metalowymi 
Połączenia nitowe(rodzaje): ●zakładkowe 1 rzędowe●zakładkowe ze 

szwem 2-rzędowym●nakładkowe jednostronne ze szwem 1-rzędowym 

 

●nakładkowe dwustronne symetryczne ze szwem 2rzędowym niepełnym 

●nakładkowe dwustronne niesymetryczne 

 

Średnica nitu: d

n

≈2*g   g-grubość łączonych części 

Średnica otworu: ●nity zamykane na gorąco: d=d

n

+1[mm]  

●nity zamykane na zimno: d=d

n

+(0,2÷0,5)[mm] 

Długość nitu: L=k*∑g

1

+Lo≤4*d

n

    k-współczynnik uwzględniający 

spęcznienie nitu: k=1 – zamykane na zimno  k=(1,05÷1,2) – 
zamykane na gorąco(odpowiednio większe÷mniejsze średnice)  

Lo=(1.3÷1.8)*d – naddatek na ukształtowanie zakuwki 

OBLICZENIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE: Zniszcz poł nitowych przez:  
1)Ścięcie nitów-założenie: przy rozciąganiu-wszystkie nity w 

połączeniu jednakowo obciążone: 

   

 

  

    

 

   

 

 

m-liczba przekrojów nitowych ścinanych w połączeniu   d-średnica nitu 
kn = k

t

’ – dopuszczalne naprężenie ścinające w nitach 

2) trwałe odkształcenie bocznych ścianek otworów nitowych 

   

 

         

   

 

 

n-liczba nitów w połączeniu   g-grubość łączonego elementu(np. blachy) 
k

o

=k

d

’ – dopuszczalne naciski powierzchniowe 

 

3) Rozerwanie łączonych elementów, np. blach 
● najbardziej obciążony przekrój każdego z elementów łączonych – dla 

pierwszego rzędu nitów (A-A) ●występuje największa siła rozrywająca 

 

 

 

 

         

 

       

   

 

 

 
b – szerokość łączonego elementu(np. blachy)dla rzędu n’ nitów

 

n’ – liczba nitów w rzędzie   k

t

 – dopuszczalne naprężenie rozciągające 

dla łączonego elementu (np. blachy) 
● dla złącza z nakładkami – przekrój (C-C) dla rzędu nitów najbliżej 

środka złącza – nakładki obciążone najbardziej np. dla złącza nakładko- 
wego 2-stronnego 

 

 

 

 

          

 

   

  

       

 

 

   

 

 

n’’-liczba nitów w najbliższym środka złącza rzędzie nakładki 

g

n

 – grubość nakładki 

 

Obciążenie mimośrodową siłą poprzeczną: 
●nity są obciążone jednakowo ●układ sprowadza się do równoważnego 

układu w środku ciężkości wszystkich nitów 

 

 
Zginanie blach w złączach 

 

 

ZADANIE!!! 

 

Określić nośność zakładkowego połączenia nitowego wykonanego z 

dwóch pasów blach o kr=150 [MPa] i czterech nitów zakuwanych na 
gorąco. Obliczenia wykonać przy założeniu,że w złącze nie dopuszcza 

się poślizgu pasów przy obciążeniu siłą wzdłużną. 
 

 

 

WYKŁADOWE: 

Dane pasy blach: k

r

=150[MPa]   g=8[mm]   b=80[mm]  

nit: d

n

=16[mm]   k

t

 = 150[MPa]   k

o

=300[MPa] 

d=d

n

+1=17[mm] – średnica otwóru    m=4 – liczba przekrojów nitów 

ścinanych 

   

 

 

    

 

  

   

 

  =>  

 

   

 

 

 

   

 

 

       

n=4 – liczba nitów 

 

   

 

 

     

   

 

  =>   

 

   

 

            

 

Wytrzymałość pasa blachy      n’=1 

 

 

 

 

 

     

 

    

   

 

  =>  

 

   

 

              

Nośność połączenia: