background image

INNE CHOROBY PRZENOSZONE DROGĄ PŁCIOWĄ 

 

GRZYBY 
 
KANDYDOZA BŁON ŚLUZOWYCH (CANDIDOSIS MUCOSAE) 

- najczęstsze umiejscowienie: srom i pochwa 
- zakażenie może wystąpić w każdym wieku, najczęściej u K w ciąży, w 

cukrzycy (I objaw cukrzycy) 

- wygląd: białawe plamy o charakterze ściętego mleka, mogą się zlewać 

zajmując duże powierzchnie błon śluzowych, ból, pieczenie 

- różnicujemy z zapaleniem na tle zakażenia bakteriami: Chlamydia, rzęsistek 

pochwowy 

 
PASOŻYTY 
 
WSZAWICA ŁONOWA (PEDICULOSIS PUBIS) 

- wesz 

łonowa – przytwierdza się do włosa tuż przy skórze  

- zakażenie drogą bezpośrednią – kontakt płciowy, przez przedmioty 
- lokalizacja: 

okolica 

łonowa, okolice krocz, ud, brzucha, pachwin 

-  charakterystyczna cecha – ŚWIĄD 
- mogą wystąpić tzw. plamy błękitne w miejscu ukąszenia na udach – hemoliza 

krwinek 

- rozpoznanie: 

obecność wszy, gnid 

- leczenie: 

 

•  1% Lindau – emulsja – preparat pozostawia się na 12-24 h, zmywa się 

szampon+5 % kwas octowy, leczenie ponawia się po 3-5 dniach 

• maść rtęciowa szara – 33% Hg metalicznej 

•  ocet sabadylowy z sublimatem 
 
ŚWIERZB (SCABIES) 
-  głównie na skórze prącia i żołędzi u M 
-  dzieci – między palcami, twarz 
-  świąd – nasila się w nocy, gdy ciało rozgrzane samice składają jaja 
- charakterystyczne 

nory 

świerzbowe – wyżłobione przez samicę świerzbowca 

w warstwach rogowych 

- zakażenie: bezpośredni kontakt, przedmioty (pościel) 
- czynnik 

sprzyjający zakażeniu to spadek odporności, wyniszczenie fizyczne 

-  drapanie – wtórne zakażenie + przeczosy, zmiany typu wyprysk 
- rozpoznanie: 

 

• korytarze 

•  świąd 

•  osutka grudkowo – pęcherzowa 

• obecność pasożytów w badaniu mikroskopowym 
- leczenie 

•  Lindau – emulsja, żel, maść, wcierać 3 dni, kąpiel po 12-24h, nie 

stosujemy gdy nadżerki 

•  Novoscabin – 30% ester benzylowy kwasu benzoesowego w oleju 

parafinowym 2x 

• Maść Willinsona – 15% S i 15% dziegciu – 10 dni 

background image

•  Krotamitou 10% - kilka-kilkanaście dni 

 
WIRUSY 
 
HERPES SIMPLEX ( OPRYSZCZKA ZWYKŁA) 
- narządy płciowe i pośladki 
- zmiany 

drobnopęcherzykowe 

- skłonność do nawrotów 
 
Etiopatogeneza 
-  herpes simplex typ II – kofaktor w powstawaniu raków narządów płciowych 
 
Wykrywanie 
-  badanie negatyw w mikroskopie elektronowym 
-  badanie cytolog – obecność kom balonowatych 
-  badanie immunofluorescencyjne – z użyciem p-ciał monoklonalnych 
- przeszczep 

materiału chorobowego na rogówkę królika (!!!) lub błonę 

omoczniową jaj kurzych 

- badanie 

serologiczne 

– wykorzystuje p-ciała neutralizujące 

- często infekcja utajona – objawy prowokowane chorobami gorączkowymi, 

zakaźnymi (przegrzanie, oziębienie ciała) 

 
Lokalizacja 
-  M – dotyczy żołędzi, napletka 
-  K – wargi sromowe 
-  wykwity – drobne pęcherzyki wypełnione treścią surowiczą – potem ropną a  

później tworzą strup 

- lekkie 

pieczenie 

- duża skłonność do nawrotów – głównie K w okresie miesiączki 

 
Leczenie 

- lek 

działający wybiórczo na DNA wirusa – Acyklowir (Zowirax) – zmniejsza 

syntezę DNA wirusa 200 mg 5x dziennie/5 dni 

-  kroplówki i.v. 5 mg/kg m.c. co 8 h/5 dni 
- immunosupresja 

dożylnie lub osobno 

-  witamina B1, B12 

 
MIĘCZAK ZAKAŹNY (MOLLUSCUM CONTAGIOSUM) 

-  wirus z grupy ospy (Poxvirus) 
- podatne 

są dzieci, osoby ze zmniejszoną odpornością 

- twarde, 

półprzezroczyste guzki barwy masy perłowej + zagłębienie w części 

środkowej, przy ucisku wydobywa się kaszakowata treść 

- duża zakaźność 
- skóra 

narządów płciowych, twarzy, rąk 

- badanie: 

biopsja 

- leczenie: 

elektrokoagulacja, 

łyżeczkowanie, wyciskanie + nalewka jodowa po 

zabiegach 

 
KŁYKCINY KOŃCZYSTE (CONDYLOMATA ACUMINATA) 
-  wirus HPV 6 i 11 

www.lek2002.prv.pl 

2

background image

- czynniki 

sprzyjające 

• maceracja 

błon śluzowych 

• drażnienie 

•  wydzielina z pochwy, cewki moczowej 

• ciąża 

• spadek 

odporności 

-  objawy - wykwity o charakterze przerosłych brodawek – zlewając się tworzą 

kalafiorowate twory 

-  lokalizacja: wargi sromowe, wewn powierzchnia napletka, okolice odbytu 
-  nie cofa się samoistnie 
- powikłania 

•  stulejka – nie można odprowadzić napletka 

• załupek – nie można naprowadzić napletka 

•  zapalenie szyjki macicy 

•  dysplazje – carcinoma in situ 
- różnicowanie 

•  rak – nacieczona podstawa, skłonność do rozpadu, zajęcie w.chł. 

•  kłykciny kiłowe – szeroka, płaska podstawa, wygładzona pow, obecność 

krętków 

- leczenie 

•  20-25% roztwór alkoholowy Podofiliny – działanie cytostatyczne, 1-2h w 

odstępach tyg 

• Podofilotoksyna 

0,5% 

roztwór lub krem, 3 tyg 

• zamrażanie płynnym azotem 

•  łyżeczkowanie 

•  laser – zmiany bardzo rozległe 
 
BOWENOID PAPULOSIS 
-  jest nowotworem in situ, może przechodzić w inwazyjnego raka 

kolczystokomórkowego 

-  wirus HPV 16 lub 18 
- objawy 

•  M – płaskie grudki na żołędzi, napletku, skórze prącia 

•  K – płaskie lub przerosłe, przebarwione grudki – wargi sromowe, okolice 

odbytu 

-  powolny przebieg 
-  u M cofa się samoistnie 
-  u K mogą trwać wiele lat lub transformacja nowotworowa np. rak szyjki macicy 
-  rozpoznanie – obraz histologiczny 
- różnicowanie – kłykciny, liszaj płaski u M 
- leczenie: 

płynny azot, laser – usuwanie 

 

PIERWOTNIAKI 

 
PIERWOTNIAKOWE ZAPALENIE BŁONY ŚLUZOWEJ NARZĄDÓW PŁCIOWYCH 
– RZĘSISTEK POCHWOWY (TRICHONOMAS VAGINALIS) 

- u 

• często powoduje ostre/przewlekłe zapalenie błon śluzowych pochwy – 

przebiega z pienistymi upławami 

www.lek2002.prv.pl 

3

background image

• zakażenie za pośrednictwem – ręczników, gąbek, kontaktów płciowych 
- u 

•  przez kontakty płciowe 

•  objawy mniej nasilone, podobne do przewlekłej rzeżączki w fazie zaostrzenia 

• powikłania – rzęsistkowe zapalenie gruczołu krokowego ( w wydzielinie mogą 

być obecne rzęsistki) 

- leczenie 

•  obydwu chorych partnerów, wstrzymanie współżycia aż do wyleczenia 

•  ogólnie/miejscowo Metronidazol: K – dopochwowo, p.o., M – p.o. 10 dni 

•  gdy nawrót to leczymy ponownie ale min 14 dni od zakończenia ostatniego 

leczenia 

 

CHOROBY WIRUSOWE BŁON ŚLUZOWYCH I SKÓRY 

 
OPRYSZCZA ZWYKŁA (HERPES SIMPLEX) TYP I 

-  zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej, wargach, twarzy, tułowiu, kończynach 
- zakażenie drogą kontaktową 
- wykwitami 

są drobne pęcherzyki wielkości kilku mm, usadowione na 

podstawie rumieniowej, wykazują tendencję do grupowania się 

- początkowo – wypełnione treścią surowiczą, potem ropną 
-  niewielki ból i pieczenie 
- w 

obrębie błony śluzowej – po pierwotnych pęcherzykach tworzą się bolesne 

nadżerki 

-  zmiany na rogówce – często utrata wzroku 
- krótkotrwały przebieg (6-10 dni) – skłonność do nawrotów 
- rozpoznanie 

• zgrupowane 

pęcherzyki na podłożu zapalnym 

• pieczenie, 

świąd 

• szybki 

przebieg 

• skłonność do nawrotów 

•  na granicy skóry i błony śluzowej 
- różnicowanie 

• półpasiec – większa bolesność, umiejscowiony po 1 stronie 

• liszajec 

pęcherzowy – obecność bakterii w pierwotnym wykwicie 

•  pęcherzyca błon śluzowych – mniejsza bolesność, rozstrzyga badanie 

cytologiczne 

•  afty – nie ma pęcherzyków 
- badanie 

•  skriningowe badanie cytologiczne na obecność komórek balonowatych 

•  badanie immunofluorescencyjne prz użyciu monoklonalnych p-ciał dla HSV 1 

•  hodowla na błonie omoczniowej jaj kurzych 

•  badanie negatywowe w mikroskopie elektronowym 
- leczenie 

• miejscowe 

osuszające + odkażające (pasty cynkowe, aerozole + antybiotyki0 

•  Zovirax – acyklowir 

•  Isoprinosine – zmniejsza nawroty 

•  wit B – B1, B12 i.m. 

•  Heviran – leczenie ogólne, gdy nawroty 

www.lek2002.prv.pl 

4

background image

KŁYKCINY KOŃCZYSTE 

- HPV 

6,11 

-  osoby aktywne płciowo 
-  zazwyczaj liczne, małe, różowe, brudnoszare 
-  powierzchnia ziarnista, kalafiorowata lub gładka 
-  szeroka podstawa zmiany 
-  błona śluzowa jamy ustnej lub warg 
- może sporadycznie występować transformacja nowotworowa 
- leczenie 

•  25% alkoholowy roztwór podofiliny (izolacja skóry otaczającej pastą cynku) na 

1-2 h co tydzień 

•  podofilotoksyna – krem 0,5 % roztwór 2x tydz 

•  płynny azot 

•  łyżeczkowanie 

• laseroterapia 

• chirurgiczne 

usuwanie 

 
PIERWOTNE OPRYSZCZKOWE ZAPALENIE DZIĄSEŁ 

- HSV 

1,2 

- dzieci 

powyżej 10 r.ż. (15-25 r.ż.) 

-  inkubacja 3-10 dni 
- obrzęk, krwawienie dziąseł 
- szybko 

powstają wykwity pęcherzykowe, nadżerki, owrzodzenia 

- ból 

gardła 

- powiększone w.chł. 

 
PÓŁPASIEC 

- wzdłuż gałęzi żuchwowej n. V 
-  wirus ospy (Herpes Zoster) 
-  pierwotne zmiany skórne – rumieniowo – obrzękowe 
- wypełnione treścią surowiczą 
- mają tendencję do zlewania się 
-  pęcherzyki, owrzodzenia + komponenta krwotoczna 
- wzdłuż gałęzi żuchwowej jednostronnie: wargi, język, błona śluzowa policzka 
- 2 

gał n. V – jednostronne owrzodzenie podniebienia 

- leczenie 

•  Acyklowir i.v. lub p.o. – gdy pęcherzyki nie pękły 

•  Amizepin – p-bólowe 

•  Antybiotyk o szerokim spektrum – gdy wtórne zakażenie 

•  wit B1, B12 

•  leczenie miejscowe: aerozole, płyny + leki odkażające + antybiotyki, pasty, 

kremy odkażające (Viosept, Pimafucin) 

• późniejszy okres – sterydy: Pimafucort, Oxycort 
-  2 postacie!! 

•  krwotoczna – w pęcherzykach gromadzi się krew 

•  zgorzelinowa 

 
OSPA WIETRZNA (VARICELLA) 

- Herpes 

varicellae 

www.lek2002.prv.pl 

5

background image

- początek – zmiany o charakterze grudkowo – rumieniowym, pęcherzyki, 

wykwity krostkowe zagłębione w części środkowej – po kilku dniach strup 

-  jama ustna – plamki Fiłatowa – Koplika – białe na czerwonym podłożu 
-  lokalizacja: skóra twarzy, skóra owłosiona głowy, tułów, kończyny, błona 

śluzowa 

- powikłania – mogą wystąpić blizny 
-  inkubacja 14 dni 
-  czas trwania – 2-4 tyg 
- leczenie 

•  ogólne – antybiotyk w celu zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym, ciężkie 

przypadki – Acyklowir 

•  zewn – aerozole z antybiotykami 
 
BRODAWCZAK 
- wirus 

HPV 

6,11 

- pochodzenie 

nabłonkowe 

- małe różowobiałe egzofityczne grudki do 1 cm 
-  gładka powierzchnia, małe palczaste wypustki 
- uszypułowana, dobrze odgraniczona zmiana 
-  powolny wzrost – po 35 r.ż 
-  głównie M 

 
BRODAWKI POSPOLITE (VERRUCAE VULGARES) 

- wirus 

brodawczaka 

-  rzadko – jama ustna, palce rąk, wały paznokciowe, pod paznokciami grudka o 

średnicy kilka-kilkanaście mm 

-  szorstka powierzchnia, białawe, palczaste wypustki lub szarobrunatne na 

skórze niezmienionej 

-  skóra – granica części wargowej, błony śluzowej warg, policzków, język, 

dziąsło właściwe 

- przebieg 

może być przewlekły, wielomiesięczny lub wieloletni 

-  nowe wykwity pojawiają się w otoczeniu zmiany macierzystej lub w miejscach 

odległych – w wyniku samoprzemieszczenia się wirusa 

- mogą ustępować samoistnie co jest prawdopodobne po usunięciu 1 lub kilku z 

nich 

- leczenie 

• zamrażanie płynnym N 

•  łyżeczkowanie 

• elektrokoagulacja 

•  kwas salicylowy – działa keratolitycznie 

• Verrumal 

 
CHOROBA HECKA (HYPERPLASIA EPITHELIALIS MUCOSAE ORIS) 

-  grudkowe zmiany w obrębie błony śluzowej jamy ustnej 
-  wirus HPV 13, 32 
- duże, niezapalne, płasko – wyrosłe grudki zajmujące błonę śluzową warg, 

policzków, języka – bez objawów podmiotowych 

- przebieg 

przewlekły, wieloletni 

- zmiany 

mogą ustępować samoistnie 

-  rozpoznanie – obraz kliniczny, histologiczny, badanie wirusologiczne 

www.lek2002.prv.pl 

6

background image

- leczenie 

chirurgiczne 

- różnicowanie – kłykciny kończyste, brodawki zwykłe 

 
GUZKI DOJAREK (NODULI MULGENTINUM) 

-  wirus grupy ospy Paravaccinia 
- zbliżony do krowianki 
- wylęganie 5-7 dni 
-  wykwity typu twardych, kopulastych guzków wielkości 1-2 cm, sinoczerwone 
- zagłębione w części środkowej 
- w 

późniejszym okresie – pokryte strupem 

-  rozpoznanie – twarde pęcherze na rękach ( w miejscu kontaktu z zakażonym 

wymionem), wywiad, badanie mikroskopem elektronowym 

-  leczenie - zbędne 
 
PRYSZCZYCA (ZARAZA PYSKA, RACIC) 
- zmiany 

pęcherzowe, nadżerkowe w jamie ustnej o ostrym przebiegu 

-  wirus z grupy Pikornawirusów 
- zakaźność dotyczy bydła (krów, świń, owiec) 
-  u ludzi zakażenie występuje przez przetwory mleczne lub bezpośrednio od 

zwierząt 

-  inkubacja 2-4 dni 
-  wykwit pierwotny – pęcherz surowiczo – ropny, usadowiony na zapalnej 

podstawie 

-  bolesność, ślinotok, wzrost T 
-  głównie w jamie ustnej, na dłoniach i stopach 
- trwa 

kilkanaście dni 

- różnicowanie 

•  afty – nie ma objawów ogólnych, pęcherzy 

• rumień wielopostaciowy – nie ma ślinotoku 
- leczenie 

•  miejscowe – odkażające: 10% boraks w glicerynie, 2% zawiesina Natarycyny, 

roztwory KMnO4 

•  ogólne – antybiotyki, sulfonamidy, wit gr B 

 
ECZEMA HERPETICUM 
ERUPTIO VARICELLIFORMIS KAPOSI 

- najczęściej wirus opryszczki – noworodki należy chronić przed osobami 

chorymi na Herpes simplex 

- wylęganie: kilka-kilkanaście dni 
-  pęcherzowo-ropne wykwity z pępkowatym zagłębieniem w części środkowej 
- zmiany 

mogą się grupować 

- nagły początek 
- przebieg 

ciężki, gorączkowy (głównie u dzieci) 

- dorośli – charakter nawrotowy bez objawów ogólnych 
- leczenie 

 

• miejscowe, 

p-zakaźne – aerozole, kremy + antybiotyki lub środki odkażające 

•  ogólne – Acyklowir i.v., antybiotyki o szerokim spektrum, wit B, C 
 

www.lek2002.prv.pl 

7


Document Outline