Analiza ekonomiczna - teoria (26 strony)

PODSTAWY METODYCZNE W ANALIZIE

EKONOMICZNEJ

ISTOTA ANALIZY I JEJ MIEJSCE W SYSTEMIE ANALIZ 2

MIEJSCE ANALIZY W SYSTEMIE 2

ZAKRES ANALIZY EKONOMICZNEJ W PRZEDSIĘBIORSTWIE 4

RODZAJE ANALIZ SPORZĄDZANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE 5

KLASYFIKACJA ANALIZ EKONOMICZNYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE 7

RODZAJE ANALIZ, TECHNIKI I ETAPY ANALIZ 8

RODZAJE PORÓWNAŃ 11

METODY RACHUNKOWE W ANALIZACH 13

FORMY PREZENTACJI WYNIKÓW 13

PODSTAWOWE SPRAWOZDANIA FINANSOWE 14

BILANS I JEGO WSTĘPNA ANALIZA 15

UKŁAD BILANSU 15

ANALIZA BILANSU 18

STRUKTURA MAJĄTKU I KAPITAŁÓW 19

STRUKTURA KAPITAŁOWO – MAJĄTKOWA 19

Poziomy kapitału obrotowego 19

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 20

POZIOMY TWORZENIA Rzis 20

WSTĘPNA ANALIZA Rzis 22

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 23

PODSTAWOWE GRUPY MAJATKU I ŹRÓDEŁ ICH FINANSOWANIA 24

ISTOTA ANALIZY I JEJ MIEJSCE W SYSTEMIE ANALIZ

ISTOTA ANALIZY
A

NALIZA

to metoda poznania obiektów i zjawisk złożonych przez ich podział

na elementy proste i zbadanie relacji między nimi (związki przyczynowo-
skutkowe).

ANALIZA EKONOMICZNA

– analiza stanów i procesów ekonomicznych w przed-

siębiorstwie.  Jest  instrumentem  służącym  poznaniu  rzeczywistości  gospo-
darczej  (dyscyplina  naukowa  dotycząca  zespołu  metod  umożliwiających
stawianie diagnoz gospodarczych w jednostkach organizacyjnych). Wyko-
rzystuje  dorobek  statystyki,  ekonometrii  i  matematyki,  ekonomiki  przed-
siębiorstw, finansów, rachunkowości i marketingu.
Przez  analizę  rozumie  się  też  opracowanie  diagnostyczne  (dokument)
lub czynności zmierzające do postawienia diagnozy gospodarczej.
Nie  należy  utożsamiać  a.e.  z  rachunkowością.  Różnica  między  mini  doty-
czy  podejmowania  decyzji.  Księgowy  dostarcza  danych  nt  przeszłych,
obecnych  i  przyszłych  zdarzeń  gospodarczych,  które  przetworzone  w  ko-
mórce analizy ekonomicznej wraz z materiałami uzupełniającymi, służą do
podejmowania decyzji.
Cechą  charakterystyczną  a.e.  w  gospodarce  rynkowej  jest  bezpośrednie
wykorzystanie  jej  w  procesie  zarządzania  (planowanie,  organizowanie,
motywowanie i kontrola). A.e to spójnik między funkcjami planowania i
kontroli.  Istota

KONTROLI GOSPODARCZEJ

polega na porównaniu dwóch sta-

nów tych samych zjawisk gospodarczych – stanu faktycznego ze stanem
pożądanym – w celu ustalenia odchyleń oraz wyjaśnienia przyczyn i skut-
ków występujących różnic.
Wyniki a.e. stanowią podstawę do weryfikacji słuszności decyzji podjętych
w przeszłości oraz ustalenia punktu wyjścia zamierzeń bieżących i przy-
szłych. W bieżącej działalności przedsiębiorstwa dostarcza informacji o za-
kłóceniach w tej działalności w stosunku do standardów, norm, planów. W
fazie oceny okresów przeszłych jest źródłem informacji o efektywności go-
spodarowania oraz pozycji przedsiębiorstwa w branży i na rynku. Pozwala
dobrze przygotować strategię rozwoju przedsiębiorstwa, w oparciu o którą
będzie realizowana przyszła działalność firmy.

MIEJSCE ANALIZY W SYSTEMIE

Analiza działalności przedsiębiorstwa w gospodarce rynkowej powinna
obejmować:
analizę otoczenia p.,
analizę ekonomiczną.

ANALIZA OTOCZENIA

dotyczy bieżących i przyszłych warunków funkcjonowa-

nia p. Ma na celu rozpoznanie szans i zagrożeń wynikających z otoczenia

oraz  określenie  na  tej  podstawie  silnych  i  słabych  jego  punktów.  W  jej
skład wchodzą:
a. rynku,
a. konkurencji,
ocena warunków społecznych i prawnych.
Analiza rynku to:
badanie  popytu  na  dobra,  sposób  ich  dostaw  na  rynek,  dystrybucja  pro-
duktów,
ocena  segmentacji  rynku  (charakterystyka  demograficzna,  geograficzna,
psychologiczna),
określenie  wymagań  rynku,  przewidywanych  trendów  i  zmian  w  rozmia-
rach popytu, dystrybucji, tworzenia nowych segmentów,
prognozy w zakresie cen, sposobów sprzedaży, kanałów dystrybucji, pro-
mocji wyrobów i usług.
Analiza konkurencji :
identyfikacja  głównych  konkurentów  (rozmiary  ich  sprzedaży,  wskaźniki
wzrostu, stopień integracji, silne i słabe strony),
ustalenie, w jakich grupach klientów konkurent ma lepsze, gorsze lub jed-
nakowe powodzenie i dlaczego,
reakcje konkurentów na wprowadzenie nowego wyrobu na rynek, zmiany
cen i środków reklamy.

ANALIZA EKONOMICZNA

to zasadnicza część analizy działalności p. Obejmuje

dwa działy: a. finansową , stanowiącą punkt wyjścia podstawowy zakres
analizy, która zajmuje się:
wstępną i rozwiniętą analizą bilansu, rachunku zysków i strat,
określeniem źródeł przychodów i kierunków rozchodów,
analizą wyniku finansowego i czynników go kształtujących,
analizą sytuacji finansowej badanej jednostki.
Analiza techniczno – ekonomiczna koncentruje się na ocenie poszcze-
gólnych odcinków dg przedsiębiorstwa:
ilości i asortymencie produkcji, metodach jej wytwarzania,
wyposażeniu technicznym,
zaopatrzeniu materiałowym i stopniu wykorzystania materiałów,
zatrudnieniu,
płacach,
wydajności pracy.
Ocenę  stopnia  wykorzystania  poszczególnych  czynników  produkcji  prze-
prowadza  się  z  punktu  widzenia  ich  wpływu  na  wyniki  ekonomiczno-
finansowe p.
A.  finansowa  i  ekonomiczna  są  ze  sobą  powiązane.  Zadaniem  a.  f  jest
ocena finansowej strony działalności p. w stosunku do okresów ubiegłych,
założeń planowych i wielkości osiągniętych przez inne firmy oraz na wyty-
czenie  kierunków  dalszych  badań  w  zakresie  czynników  kształtujących
wyniki  finansowe  p.  Wartość  praktyczna  analizy  zależy  od  wyników  uzy-
skanych w a. techniczno-ekonomicznej.

ZAKRES ANALIZY EKONOMICZNEJ W
PRZEDSIĘBIORSTWIE

ANALIZA EKONOMICZNA

Analiza finansowa

Analiza techniczno-ekonomiczna

Wstępna analiza bilansu.

Analiza rachunku zysków i
strat.

Ustalenie i cena przepły-
wów pieniężnych.

Analiza kondycji finanso-
wej przedsiębiorstwa.

Czynnikowa  analiza  wyni-
ku  finansowego  (przycho-
dów  ze  sprzedaży  i  kosz-
tów).

Analiza produkcji.

Analiza zatrudnienia, płac
i wydajności.

Analiza

wyposażenia

przedsiębiorstwa w środki
trwałe.

Analiza gospodarki mate-
riałowej.

Analiza postępu technicz-
nego i nowych uruchomień.

RODZAJE ANALIZ SPORZĄDZANYCH W
PRZEDSIĘBIORSTWIE

KLASYFIKACJA

ANALIZ

EKONOMICZNYCH

PRZEDSIĘBIORSTWIE

Do kryteriów wyodrębnienia analiz zalicza się:
Przeznaczenie analiz
a. zewnętrzna,
Określana  jako  sprawozdanie  roczne. Przeznaczona  dla  akcjonariuszy,  in-
westorów,  udziałowców,  banków,  kooperantów,  klientów.  Właściwą  funk-
cją  sprawozdania  jest  informowanie  o  pozycji  i  rozwoju  p.  w  minionym
okresie (najczęściej roku). Prezentuje ono całe p., jego wielkość, cele, po-
litykę i osoby nim kierujące. Informuje o oferowanych dobrach,  systemie
sprzedaży,  filiach  i  inn.  Raport  roczny  obejmuje  bilans  i  sprawozdanie  o
stanie  p.  (funkcjonowanie,  stan  majątkowy,  stan  finansów  i  dochodów).
Niektóre p. wykorzystują sprawozdania do kreowania wizerunku firmy.
a. wewnętrzna
Uwzględnia  potrzeby  decyzyjne  kierownictwa  i  innych  szczebli  zarządza-
nia. Jest określana jako ”system sterownia wynikiem” lub „ substytut sys-
temu  zarządzania”.  Zawiera  a.  podstawowych  sprawozdań  finansowych,
ocenę  kondycji  finansowej  i  jej  determinantów.  Szczególne  znaczenie  ma
a. wyniku w aspekcie efektywności gospodarowania.
Czas, którego dotyczą
a. retrospektywna
Ocen  wyników  działań  podejmowanych  w  przeszłości,  punkt  wyjścia  dla
zamierzeń bieżących i przyszłych.
a. bieżąca (operatywna)
Bieżąca  ocena  przebiegu  podjętych  zadań,  sygnalizowanie  zakłóceń  w  ich
realizacji i negatywnych skutkach zdarzeń gospodarczych.
a. prospektywna
Ustalenie  i  ocena  różnych  wariantów  rozwiązań  przed  podjęciem  decyzji
przy  zastosowaniu  rachunku  ekonomicznego.  Służy  wytyczaniu  celów  i
określaniu środków ich realizacji.
Zastosowane metody badawcze
a. funkcjonalna
polega na badaniu oddzielnych zjawisk przez osoby za nie odpowiedzialne
(np.  a.  kosztów  własnych,  dochodów  ze  sprzedaży,  topień  wykorzystania
maszyn  i  urządzeń).  Wadą  tak  przeprowadzonych  badań  jest  subiekty-
wizm  i  tendencyjność  badacza  oraz  brak  powiązań  między    zjawiskami  i
procesami  zachodzącymi  w  przedsiębiorstwie.  Analiza  mało  przydatna  w
bieżącym zarządzaniu, istotna w ex post.
a. kompleksowa

Przeprowadzenie  oceny  dg  i  stanu  ekonomicznego  z  punktu  widzenia  po-
wiązań i zależności występujących między zj. gospodarczymi. Zawiera ca-
łościowe spojrzenie na dg. Dostarcza uporządkowanych obserwacji zjawisk
wyrażonych  we  wskaźnikach,  ze  wskazaniem  zależności  przyczynowo-
skutkowych.
a. decyzyjna
Badania  wycinkowe,  grupujące  zjawiska  gospodarcze  wokół  zamierzonej
lub  zrealizowanej  decyzji.  Dla  określenia  zależności  między  zjawiskami  w
obrębie  danej  decyzji  tworzy  się  ich  ciągi  w  układzie  przyczynowo-
skutkowym  i  chronologicznym  (od  uzyskanych  rezultatów  do  przyczyn
pierwotnych).

Szczegółowość opracowania badań
a. ogólna
Obejmuje całokształt działalności p. Oparta  na wąskiej grupie odpowied-
nio dobranych wskaźników syntetycznych. Brak w niej badań wzajemnych
zależności występujących między zjawiskami gospodarczymi.
a. szczegółowa
Badanie  określonego  odcinka  działalności  lub  problemu.  Oparte  na  szero-
kim  zakresie  informacji  i  wskaźników  umożliwiających  uchwycenie  zależ-
ności przyczynowo-skutkowych.

KLASYFIKACJA ANALIZ EKONOMICZNYCH W
PRZEDSIĘBIORSTWIE

PRZEZNACZENIE

ANALIZ

Analiza zewnętrzna

Analiza wewnętrzna

CZAS, KTÓREGO

DOTYCZĄ

ANALIZY

Analiza retrospektywna

Analiza bieżąca

Analiza prospektywna

RODZAJE ANALIZ, TECHNIKI I ETAPY ANALIZ

TECHNIKI PRAC ANALITYCZNYCH
Najczęściej  wyodrębnia  się  dwa  sposoby  badania  zjawisk  gospodarczych:
indukcję  i  dedukcję.  W  praktyce  stosuje  uzasadnione  jest  indukcyjno-
dedukcyjne  rozpatrywanie  zjawisk.  Sposób  powyższy  określa  się  mianem
redukcji lub weryfikacji.

METODA

to świadomie i konsekwentnie stosowany sposób postępowania dla

osiągnięcia określonego celu.

TECHNIKA

–

celowy i racjonalny sposób wykonywania prac w jakiejś dziedzi-

nie.

1. Indukcja (scalanie)
Metoda „od szczegółu do ogółu”
(od przyczyn do skutków, od czynników do wyników, na które te czynniki
oddziaływały).
Analiza rozpoczyna się od badania wykorzystania poszczególnych czynni-
ków produkcji. Następnie ustalany jest wpływ gospodarowania nimi na
wyniki finansowe p. niezbędna jest tu badanie wszystkich zjawisk szczegó-
łowych, niezależnie od ich wpływa na ostateczne wyniki dg podmiotu.

ZASTOSOWANE

METODY

BADAWCZE

Analiza funkcjonalna

Analiza kompleksowa

Analiza decyzyjna

SZCZEGÓŁO-

WOŚĆ

OPRACOWANIA

Analiza ogólna

Analiza szczegółowa

Ma zastosowanie w analizach krótko – średniookresowych, odcinkowych i
problemowych, które nie koniecznie muszą kończyć się syntezą dotyczącą
wyników pracy dla całego p. Ze wzgl. na pracochłonność rzadko stosowa-
na w przygotowaniu raportów rocznych.
Zalety indukcji:
wszechstronność, dokładność i wnikliwość badań,
analityk jest obiektywny z uwagi na nieznajomość ostatecznych wyników
aż do momentu poznania wszystkich zjawisk.

Schemat badania:

2. Dedukcja
Metoda „ od ogółu do szczegółu”
(od skutków do przyczyn, od wyników do czynników, które na nie wpłynę-
ły).
W badaniach przyjmuje się odwrotny kierunek niż w indukcji. W pierwszej
kolejności  określa  się  wyniki  finansowe,  a  dalej  czynniki  kształtujące  ich
wielkość  i  stopień  zmian.  Można  analizować  tylko  parametry  mające  za-
sadnicze  znaczenie  dla  końcowych  rezultatów  (szczególnie  negatywnie
wpływające).
Metoda ma zastosowanie w a. rocznych i wieloletnich. Trudniejsza niż in-
dukcja –analityk musi na podstawie ogólnych informacji o badanym zjawi-
sku oraz merytorycznej jego znajomości, prawidłowo sformułować syntezę
dotyczącą wyników badań.

Schemat dedukcji:

ANALIZA

ZJAWISK

SYNTEZA

WYNIKÓW

SYNTEZA

WYNIKÓW

ANALIZA

ZJAWISK

Redukcja (weryfikacja)
Obejmuje trzy kroki na drodze dojścia do celu:
sformułowanie wstępnej syntezy charakteryzującej badane zjawisko,
zweryfikowanie prawidłowości tez i wniosków w toku prac analitycznych,
podsumowanie ustaleń dokonanych w części drugiej i sformułowanie syn-
tezy.
Ma ona szerokie zastosowanie, najmniej pracochłonna, pozwala na szybkie
uzyskanie wiarygodnych wyników badań.

Schemat ilustrujący postępowanie w metodzie redukcji:

ETAPY ANALIZY
W praktyce badania analityczne dzieli się na cztery etapy. Są to:
1. Analiza wstępna
Sprowadza  się  do  określenia  przedmiotu,  zakresu  i  celu  badań.  Ustalane
są rodzaje i źródła informacji, metody badań i podstawy porównań, formy
ilustracji  wyników  analizy.  Określa  się  odbiorców  wyników.  Zajmuje  ona
ok. 10% czasu przeznaczonego na analizę.
Ogólna poznanie przedmiotu badań
Wymaga zebrania, usystematyzowania i zweryfikowania materiałów o ba-
danym  zjawisku.  Pozwalają  na  postawienie  wstępnej  diagnozy.  Przygoto-
wanie tych materiałów zajmuje 40% ogółu czasu.
Badania szczegółowe
Rozłożenie przedmiotu badań na elementy składowe i przeprowadzeniu ich
badań  w  czasie  i  przestrzeni.  Zbierane  są  informacje  o  czynnikach  wpły-
wających  na  badane  zjawisko,  ich  kierunku  i  sile  oddziaływania.  Ponadto

SYNTEZA

WSTĘPNA

ANALIZA

ZJAWISK

SYNTEZA

OGÓLNA

bada się wpływ i skutki oddziaływania danego zjawiska na pozostałe. Zaj-
muje ok. 30% czasu.
Ostateczna diagnoza zjawiska i sformułowanie wniosków
Służą one przygotowaniu projektu decyzji w zakresie usprawnienia funk-
cjonowania p. Pochłania ok. 20% czasu.

RODZAJE PORÓWNAŃ

Wartościowanie zjawisk gospodarczych, ocena kierunków ich zmian wy-
maga przyjęcia określonej

BAZY PORÓWNAŃ

. Pozwala to ustalić odchylenia

stanowiące  podstawę  do  oceny  pozytywnej  lub  negatywnej.  W  metodzie
porównań ocenia się przynajmniej dwie wielkości ekonomiczne. Jedna jest
wielkością  ocenianą  (rzeczywiście  osiągniętą),  druga-  stanowi  podstawę
porównań, tzw. bazę odniesienia.
Porównujemy  wielkości  wyrażające  tę  samą  treść  lub  o  różnej  treści,  ale
powiązane ze sobą i od siebie zależne. Porównując większą zbiorowość, za
wynik przyjmuje się średnią arytmetyczną, medianę lub dominantę.
W  sytuacji,  gdy  nie  można  doprowadzić  do  bezpośredniego  porównania
danych, należy wyeliminować w ich obrębie zmiany:
1. Metodologiczne
Wynikają  z  różnic  w  treści  i  sposobie  liczenia  różnych  wielkości  ekono-
micznych.
2. Finansowe
Powstają  w  wyniku  zmian  cen  sprzedaży  wyrobów,  robót  i  usług  lub  cen
zakupu  surowców,  materiałów  i  usług.  W  celu  doprowadzenia  do  porów-
nywalności  danych  z  tytułu  zmian  cen,  stawek,  taryf  i  opłat,  należy  dane
roku  poprzedniego  przeliczyć  wg  cen  roku  bieżącego.  W  przeliczeniach
można posłużyć się średnimi wzrostami cen w roku badanym w relacji do
roku poprzedniego.
3. Organizacyjne
Są wynikiem restrukturyzacji p., ich podziału, tworzenia nowych pg., wy-
łączania z p. spółek usługowych. Porównywalność w tym przypadku polega
na przeliczeniu danych okresu ubiegłego na warunki organizacyjne wystę-
pujące w końcu okresu bieżącego.
4. Przedmiotowe
Dotyczą przedmiotu działalności jednostki gospodarczej zmieniającej się w
czasie ze względu na dopasowanie do potrzeb rynku, doskonalenia proce-
su  wytwarzania,  zmian  konstrukcyjnych  i  technologicznych.  Im  dłuższy
upływ czasu, tym trudniej porównywać asortyment. Zmiany w przedmiocie
działalności  traktuje  się  jako  czynniki  kształtujące  badane  wielkości
ekonomiczne.

Poprawność wyników w metodzie porównań zapewnia przyjęcie odpowied-
niej bazy odniesienia tych wielkości. Porównania można podzielić na:
Wewnętrzne

W ich obrębie porównuje się wielkości analizowane z postulowanymi oraz z
wielkościami  roku  poprzedniego.  Wielkości  postulowane  to  dane  w  pla-
nach,  wstępnych  kalkulacjach,  kosztorysach,  warunkach  umów  z  klienta-
mi.
Porównania  w  czasie  służą  ocenie  dynamiki  zjawisk,  rozmiarów  i  tempa
tych zmian w badanym okresie, w relacji do okresów ubiegłych lub okresu
przyszłego. W ramach porównań w czasie można wyróżnić:
p.  przy  wykorzystaniu  stałej  bazy  odniesienia  (wielkości  z  tego  samego
okresu)  –  ustalenie  wskaźników  dynamiki  zjawiska  i  określenie  jego  ten-
dencji rozwojowej,
p. przy wykorzystaniu podstawy zmiennej (porównania łańcuchowe) – od-
niesienie  wielkości    osiągniętych  każdorazowo  z  wielkościami  okresu  po-
przedniego.

Zewnętrzne
Dostarczają informacji o pozycji ocenianego podmiotu  w stosunku do in-
nych  jednostek  gospodarczych.  Nie  zastępują  one  porównań  wewnętrz-
nych, ale stanowią ich uzupełnienie.
Porównania między podmiotami należy ograniczyć do relacji ekonomicz-
nej  (rentowność  sprzedaży)  lub  do  poszczególnych  odcinków  działal-
ności gospodarczej . Prawidłowe przeprowadzenie porównań wymaga:
porównywalności danych liczbowych,
metodycznej porównywalności przedmiotu porównań.
Ważne jest uwzględnienie takiego samego okresu. Porównania przeprowa-
dza  się  w  układzie  branżowym.  Dane  badanego  podmiotu  można  po-
równać z:
wielkościami  firmy  najbardziej  zbliżonej  wielkością  (rozmiar,  asortyment,
technologia wytwarzania),
wielkościami kilku p. w branży – porównywanie z wartościami ekstremal-
nymi,
wielkościami średniobranżowymi opracowanymi przez firmy auditingowe.

W gospodarce rynkowej podstawą porównań są także standardy (wielko-
ści  wskaźnika  płynności  finansowej,  zadłużenia,  itp.).  Analizy  porównaw-
cze powinny obejmować swym zakresem od 3 do 5, a nawet 10 lat.

Porównanie  wielkości  ekonomicznej  z  bazą  odniesienia  pozwala  ustalić

ODCHYLENIA

. Wyróżnia się:

1. Odchylenia bezwzględne
Stanowią różnice między cechami tych samych zjawisk, ustalonych przez
porównanie z wzorcami, w czasie lub przestrzeni.

∆ S = S

– S

– badane zjawisko w okresie sprawozdawczym,

– badane zjawisko wg bazy odniesienia.

2. Odchylenia względne
To różnice występujące przy porównaniu cech dwóch różnych zjawisk.
tempo rozwoju jednego z nich określa tempo drugiego.

∆ S’ = S

– (S

* B)

lub

∆ S’ = S

* (A - B)

A – wskaźnik  dynamiki (wykonania planu ) zjawiska badanego,
B -  wskaźnik  dynamiki (wykonania planu ) zjawiska podstawowego.

METODY RACHUNKOWE W ANALIZACH

Metody  rachunkowe  stosowane  w  analizach  stanowią  techniczne  sposoby
rozliczania  wpływu  kilku  czynników  na  pewną  wielkość,  w  warunkach  za-
leżności  przyczynowo-skutkowych  zachodzących  między  nimi.  Wykorzy-
stywane są w badaniach retrospektywnych i bieżących. stosowane dotych-
czas  metody  pozwalają  odpowiedzieć  na  pytanie  ,  co  jest  przyczyną  od-
chyleń  badanego  zjawiska  od  przyjętego  wzorca  oraz  jaki  jest  kierunek  i
sił oddziaływania poszczególnych czynników na to zjawisko. Do metod ra-
chunkowych należą:
Podstawień łańcuchowych.
Reszty.
Różnic cząstkowych.
Wskaźnikowa.
Funkcyjna.
Podstawień krzyżowych.

Dotychczas  nie  opracowano  metody  pozwalającej  na  całkowicie  dokładne
odchyleń  cząstkowych  od  bazy  odniesienia.  Obliczone  odchylenia  nie  sta-
nowią  przesłanki  do  podejmowania    decyzji,  nie  niosą  skutków  finanso-
wych dla p. Wyrażają różnice spowodowane przyczynami wtórnymi, które
powinny stanowić punkt wyjścia do wytyczania badań szczegółowych.

FORMY PREZENTACJI WYNIKÓW

Wyniki badań analitycznych mogą być zestawione w formie:
Liczbowej
Znajduje ona zastosowanie w odniesieniu do zjawisk w pełni mierzalnych
(charakterystyka , określenie wzajemnych związków i zależności za pomo-
cą liczb). Liczby prezentuje się w postaci szeregów czasowych i tablic.
Graficznej

Zmiany  w  badanym  zjawisku  i  wzajemne  zależności  różnych  zjawisk
przedstawiane  za  pomocą  wykresów.  Dobór  rodzaju  wykresu  zależy  od
charakteru prezentowanych danych. Forma graficzna jest bardzo czytelna.
Umożliwia  syntetyczne  przedstawienie  tendencji  rozwojowej  kilku  bada-
nych zjawisk gospodarczych.
Opisowej
Stanowi uzupełnienie powyższych form. Służy:
prezentacji danych nieliczbowych,
wyrażaniu ocen i opinii o zjawiskach zilustrowanych danymi liczbowymi,
sformułowania  diagnoz,  wniosków  i  propozycji  dotyczących  decyzji
usprawniających badane zjawisko.
Powinna  się  odznaczać  zwięzłością  sformułowań,  udokumentowaniem,
konkretnością stwierdzeń, ocen, wniosków i propozycji wraz z określeniem
ich skutków dla działalności i wyników finansowych podmiotu.

PODSTAWOWE SPRAWOZDANIA FINANSOWE

ŹRÓDŁA INFORMACJI

Przygotowanie i przetworzenie informacji o działalności, wynikach i sytua-
cji ekonomiczno-finansowej p., stanowiących podstawę podejmowania de-
cyzji to cel analizy finansowej. o wynikach a.f. decydują materiały źródło-
we. Można je podzielić na grupy:
Materiały wewnętrzne, zawierające dane o p.
Dane o p. mogą mieć charakter:
ewidencyjny
dane  te  wynikają  z  prowadzonej  w  p.  ewidencji  (księgowość,  kalkulacja,
sprawozdawczość finansowa i rzeczowa, poprzednie analizy ekonomiczne,
plany, dokumentacja konstrukcyjno-technologiczna),
pozaewidencyjny
Zalicza  się  do  nich:  protokoły  z  zebrań  w  p.,  sprawozdania  z  posiedzeń
zarządu i rady nadzorczej, protokoły pokontrolne.

Podstawowym  źródłem  informacji  są  :

BILANSE

RCHUNKI ZYSKÓW I STRAT

RACHUNKI PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Sporządzane w formie standardowej,

uregulowanej przepisami prawnymi (wyjątek –cash flow).
B. i RZS umożliwiają statyczną i dynamiczną ocenę stanu i wyników finan-
sowych p. Na ich podstawie sporządzany jest CF. Daje on obraz przepływu
środków pieniężnych w p. oraz kierunkach ich zagospodarowania.
Poza  sprawozdaniami  przygotowanymi  wg  wzorów,  podmioty  publikują  w
prospektach  emisyjnych  B.  i  RZS  w  formie  uproszczonej.  Zawierają  one
dane  za  okres  3  lat,  co  ułatwia  ocenę  sytuacji  majątkowej  i  finansowej
partnerów współpracujących z podmiotem.

Istotne znaczenie mają

NOTY UZUPEŁNIAJĄCE

dotyczące kształtowania się

ważniejszych pozycji bilansu i rach. zis. Wyjaśniają bliżej ich treść za po-
mocą liczb i opisowo. Noty do B. mogą dotyczyć:
środków trwałych ,  ich struktury, stopnia umorzenia, przyrostu, likwidacji
w okresie sprawozdawczym, wartości księgowej,
zapasów i ich struktury w układzie rzeczowym i czasowym,
należności u ważniejszych dłużników, wielkości należności przeterminowa-
nych,
zobowiązań  długoterminowych,  struktury  zadłużenia,  struktury  czasowej
zobowiązań, średniej wielkości oprocentowania,
zobowiązań krótkoterminowych wobec instytucji finansowych, dostawców.
W notach do RZS zawarte są informacje o:
sprzedaży, z uwzględnieniem rynków i rodzajów produktów,
kosztach w układzie rodzajowym,
kosztach osobowych,
zysku i jego strukturze.

Dodatkowe  źródło  danych  do  analiz  stanowią

RAPORT AUDYTORÓW

będące

orzeczeniami biegłych księgowych.

Materiały zewnętrzne, informujące o otoczeniu p.
Dane dotyczące najważniejszych konkurentów, branż, regionów. Umożli-
wiają porównywanie pozycji finansowej danego p. z otoczeniem. Informa-
cje te są publikowane przez same podmioty lub wyspecjalizowane firmy.

BILANS I JEGO WSTĘPNA ANALIZA

TREŚĆ BILANSU
B.  to  podstawowe  sprawozdanie  prezentujące  stan  majątku  i  źródła  jego
finansowania na dany moment (obraz statyczny).
Aktywa – ogół składników majątkowych w ujęciu wartościowym. Są środ-
kami  gospodarczymi  będącymi  własnością  podmiotu,  wykorzystywanymi
przy  realizacji  operacji  gospodarczych  związanych  z  jego  działalnością.
Mogą  mieć  charakter  majątku  trwałego  lub  obrotowego.  Część  A.  wystę-
puje w formie rzeczowej (środki trwałe, materiały, wyroby gotowe), część
tylko wartościowo (gotówka, należności, papiery wartościowe).
Pasywa – źródła finansowania majątku. Mają tylko postać wartościową.
aktywa  p.  muszą  znajdować  odzwierciedlenie  w  pasywach,  stąd  globalne
sumy aktywów i pasywów muszą być równe.
Cechą  charakterystyczną  B.  jest  fakt,  iż  stan  końcowy  to  równocześnie
stan początkowy w bilansie otwarcia następnego okresu obrachunkowego.
B.  to  rachunek  statyczny,  stąd  nie  wykazuje  strumieni  wartości  towarzy-
szących  prowadzonym  przez  podmiot  operacjom,  ale  ujmuje  ich  skutki,
widoczne w zmienionych wartościach A i P.

UKŁAD BILANSU

W Polsce uregulowany jest rozporządzeniem Ministra Finansów. Umożliwia
to  jednoznaczną  ocenę  jego  prawidłowości.  Pozwala  na  porównanie  da-
nych  bilansowych  różnych  firm  ze  względu  na  jednorodną  pod  względem
ekonomicznym treść poszczególnych pozycji A i P.

A. i P. ujęte są w określonej, logicznej kolejności, łączone w grupy o zbli-
żonej treści ekonomicznej.
Po stronie A. składniki majątkowe uszeregowane są wg zwiększającego
się stopnia płynności, tzn. łatwości zamiany na gotówkę (uwzględniając
cykliczność operacji)- majątek trwały- cykl dłuższy niż rok, majątek obro-
towy- od zapasów, przez należności do gotówki.
W urzędowym wzorze bilansu pozycje A. ujęte są w cztery grupy od A do
D:
A – aktywa zmniejszające kapitały własne
Stanowią zadeklarowane, a nie wniesione do spółki, kapitały własne. Wy-
stępują, gdy przy emisji akcji gotówkowych ograniczono się do częściowe-
go  zainkasowania  kwot  subskrybowanych  przez  akcjonariuszy.  Nie  jest
możliwe takie rozwiązanie w przypadku sp. z o.o.. Nie wniesione kapitały
pomniejszają  kapitały własne, jakimi p. dysponuje, stąd w rachunku ren-
towności bierze się pod uwagę kapitał faktyczny, nie zadeklarowany.
B – stan majątku trwałego
Wykazuje stan majątku wg wartości netto. Obejmuje:
majątek rzeczowy:
nabyte grunty i tereny,
budynki i budowle,
maszyny i urządzenia,
środki  transportu,  których  wartość  przekracza  10  mln  PNL,  a  okres  użyt-
kowania –1 rok,
wyposażenie,
inwestycje w toku,
wartości niematerialne i prawne (podlegające amortyzacji):
nabyte  prawa  majątkowe,  szczególnie:  wynalazki,  patenty,  znaki  towaro-
we, prawa autorskie, wzory, modele, know-how,
wniesiona  przez  wspólników  skapitalizowana  równowartość  najmu  lub
dzierżawy środków trwałych pozostawionych do dyspozycji sp,
nabyte oprogramowanie komputerów,
wartość firmy, koszty organizacji i zgromadzenia kapitału założycielskiego,
finansowe składniki majątku:
pożyczki,
papiery  wartościowe  gwarantujące  ich  nabywcom  wyłącznie  dochody  za
korzystanie z zainwestowanego kapitału.
C – majątek obrotowy
Majątek  uszeregowany  wg  rosnącej  płynności  finansowej.  W  skład  MO
wchodzą:
zapasy:
wartość surowców i materiałów w magazynach,
wartość produkcji w toku,
wartość zapasów wyrobów gotowych,

wartość zapasów towarów w magazynach,
wartość  zapłaconych  zaliczek  na  poczet  przyszłych  dostaw  materiałów  i
towarów nie rozliczonych do końca roku bilansowego,
należności krajowe i zagraniczne z tytułu:
dostaw, robót i usług,
opłat oraz innych rozrachunków publiczno-prawnych,
wynagrodzeń za pracę,
od pracowników, os. fizycznych, prawnych, instytucji, organizacji,
roszczenia sporne, wykazane wg wartości w chwili ich powstania,
środki pieniężne:
gotówka w kasie i na rachunkach bankowych,
wartość weksli i czeków obcych,
środki pieniężne w drodze,
krótkoterminowe papiery wartościowe zakupione w celu odsprzedaży; mo-
gą być substytutami środków pieniężnych,
nie rozliczone zaliczki na poczet dostaw zapasów w przyszłych okresach.
D – inne aktywa
środki wydzielone podległym jednostkom,
nieobligatoryjne odpisy z wyniku finansowego.

Po  stronie  P.  wykazuje  się  pozycje  wg  stopnia  pilności  ich  zwrotu.  W
pierwszej kolejności podaje się kapitały własne, dalej zobowiązania długo-
terminowe (kredyty i pożyczki) z terminem płatności przekraczającym rok,
następnie zobowiązania krótkoterminowe.

Strona P zawiera 5 grup źródeł finansowania:
A -  Kapitały własne
Obejmują:
k.  pierwotne  powstające  z  wkładów  właściciela,  wspólników,  wpłat  udzia-
łów, wpłat dokonanych przez akcjonariuszy,
k. powstałe na podstawie przepisów zobowiązujących do ich utworzenia,
tworzone  przez  jg  z  zysku  po  opodatkowaniu  rezerwy  lub  fundusze  celo-
we,
zyski nie rozliczone w latach poprzednich i zatrzymane z roku bieżącego.

W zależności od formy organizacyjno-prawnej KW są:
fundusz założycielski, f. p. oraz f. specjalne w p.p.,
k: zakładowy, zapasowy, rezerwowe w spółkach kapitałowych,
fundusze: udziałowy, zasobowy i specjalne w spółdzielniach.

W  spółce  z  o.o.  kapitał  zakładowy  dzieli  się  na  udziały.  Podczas  trwania
sp. nie wolno zwracać udziałów wspólnikom. W sp. akcyjnej kapitał zakła-
dowy dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej. KW w sp.a. obej-
muje:
k. akcyjny uprzywilejowany,
k akcyjny zwykły,

zakumulowane zyski, które powstają , gdy p. nie wypłaca w formie dywi-
dend  dla  akcjonariuszy  osiągniętego  w  poszczególnych  latach  zysku  lecz
przeznacza go na uzupełnienie KW.
B – Zobowiązania z tytułu wykorzystanych kredytów bankowych i
innych źródeł
P. może zaciągać kredyty i pożyczki podlegające zwrotowi w okresie prze-
kraczającym rok (do 3 lat- średnioterminowe, powyżej- długoterminowe).
W ostatniej pozycji wykazuje się kredyty i pożyczki nie spłacone w termi-
nie. Wielkość tej pozycji świadczy o płynności finansowej podmiotu.
C – Zobowiązania
Na stan zobowiązań składają się:
z. z tytułu dostaw, robót i usług,
z. wynikające z wydanych weksli,
z. z tytułu podatków, opłat oraz innych rozrachunków publiczno-prawnych,
z.  z  tytułu  wynagrodzeń  za  pracę  według  wartości  ustalonej  przy  ich  po-
wstaniu.
D – Fundusze specjalnego przeznaczenia
Bez względu na formę prawną, w B. ujmuje się wysokość pobranych przy-
chodów, dotyczących przyszłych okresów po roku obrachunkowym i wyso-
kość  rezerw  na  koszty  przyszłych  okresów  przypadające  na  bieżący  rok
sprawozdawczy.
Źródłem finansowania majątku mogą być rezerwy tworzone w ciężar strat
nadzwyczajnych. Są one przeznaczone na pokrycie strat wynikających z
należności od dłużników, postawionych w stan upadłości.
E – Wynik finansowy wykazany w rachunku zysków i strat

ANALIZA BILANSU

Obejmuje dwa etapy:
Wstępną analizę bilansu
Koncentruje się na badaniu:
struktury majątkowej na podstawie wskaźników struktury A.,
struktury kapitałowej, poprzez ustalenie wskaźników struktury P.,
struktury kapitałowo-majątkowej.
Analiza  może  być  przeprowadzona  w  ujęciu  statycznym  i  dynamicznym.
Analiza statyczna dotyczy struktury majątku p. i źródeł jego finansowa-
nia w wybranym momencie. Ujęcie dynamiczne pozwala ocenić kierunki
zmian tej struktury oraz dynamikę poszczególnych elementów A. i P. przez
porównanie  danych  z  kilku  kolejnych  lat.  Przeprowadzenie  dynamicznej
wstępnej analizy wymaga wykorzystania:
wskaźników dynamiki, określających kierunek i stopień zmian poszczegól-
nych el. B, w porównaniu do ich poziomu w B. wcześniejszych,
wskaźników  struktury,  wskazujących  na  udział  poszczególnych  pozycji
majątku i źródeł ich finansowania w ogólnych ich wielkościach.
Wskaźnikową analizę bilansu
Stanowi rozwiniecie analizy wstępnej. Oparta na badaniu wzajemnych re-
lacji zachodzących między poszczególnymi elementami A. i P.

STRUKTURA MAJĄTKU I KAPITAŁÓW

TRUKTURA MAJĄTKOWA

informuje o sposobie zaangażowania k. podmiotu. W

jej  badaniu  podstawowe  znaczenie  mają  wskaźniki  wyposażenia  p.  w
określone środki gospodarcze. Najistotniejsze z nich to wskaźniki wyposa-
żenia  w  środki  trwałe  i  obrotowe.  Udział  trwałych  składników  jest  bezpo-
średnio  związany  z  kwotą  osiąganych  przez  p.  przychodów.  Im  większy
udział, tym mniejsza zdolność do wypracowania przychodu.

W badaniu

STRUKTURY KAPITAŁÓW

podstawowe znaczenie mają wskaźniki:

wyposażenia p. w KW,
obciążenia p. zobowiązaniami długoterminowymi,
wyposażenia p. w KS,
obciążenia p. kredytami krótkoterminowymi,
obciążenia p. zobowiązaniami bieżącymi.

Posługując się 1 i 2 wskaźnikiem można ustalić pionową strukturę kapita-
łów finansujących majątek.

STRUKTURA KAPITAŁOWO – MAJĄTKOWA

Za  punkt  wyjścia  w  tej  części  analizy  uznaje  się  ustalenie  udziału  KW  w
finansowaniu majątku  trwałego. Jeśli MT jest w pełni pokryty KW, to za-
chowana zostaje złota reguła bilansowania. Zgodnie z nią MT powinien
być  finansowany  z  KW,  bo  oba  składniki  są  w  dyspozycji  p.  przez  długi
okres czasu.

Przy prawidłowo prowadzonej polityce finansowej kwota KS powinna prze-
kraczać wartość MT o bardzo niskim stopniu płynności , zapewniając pew-
ne  pokrycie  tymi  kapitałami  środków  obrotowych.  W  przeciwnym  razie
podmiot straci bieżącą zdolność regulowania zobowiązań płatniczych.
Pozostałe środki obrotowe finansowane są kapitałami krótkoterminowymi.
Gdy KK w pełni pokrywa MO, to zachowana jest złota reguła bilansowa w
odniesieniu di MO.
W praktyce część MO finansowana jest KS (nosi on miano kapitału obro-
towego lub pracującego ). Jego zadane to zmniejszenie ryzyka wynika-
jącego  z  unieruchomienia  części  środków  obrotowych  (zapasów,  należno-
ści), bądź wynikającego ze strat związanych z tymi środkami (trudność ze
sprzedażą  wytworzonych  dóbr).  Ułatwia  zachowanie  płynności  finansowej
firmy.

Poziomy kapitału obrotowego

Dodatni

Dodatnia różnica między KS a MT oznacza, że część środków obrotowych
jest  finansowana  kapitałami  długoterminowymi  i  stąd  pozostaje  w  ciągłej
dyspozycji podmiotu. KD, stanowiący KO, może być:
w pełni KW,
sumą KW i ZD,
tylko kapitałem obcym pochodzącym z pożyczek lub kredytów.
Za korzystanie z kapitału obcego p. płaci odsetki. Angażowanie tych kapi-
tałów w dg jest korzystne, gdy średni wskaźnik KS przekracza wyso-
kość obowiązującej stopy procentowej.
Zerowy
Jest to przypadek teoretyczny i może występować okresowo.
Ujemny
Część środków trwałych, wiążących na długi okres środki pieniężne, finan-
sowana jest ZK. Dotyczy to firm handlowych wydłużających terminy płat-
ności zobowiązań za dostarczone towary, a otrzymujących na bieżąco go-
tówkę w momencie ich sprzedaży. Mają krótsze terminy realizacji należno-
ści  niż  terminy  płatności  zobowiązań.  Powoduje  to  powstawanie  wolnych
środków pieniężnych, z których można sfinansować MT.
Badanie struktury majątkowo-kapitałowej przy wykorzystaniu KO sprowa-
dza  się  do  ustalenia  relacji  między  KO  a  majątkiem  p.  ogółem  lub  tylko
MO.

RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

KONSTRUKCJA RZiS
Rachunek  ZiS  to  rodzaj  „filmu”,  który  w  miarę  upływu  czasu  i  trwania
działalności  eksploatacyjnej  rejestruje  tworzenie  się  wyniku  finansowego.
Operując wielkościami strumieniowymi, grupuje:
wszystkie przychody uzyskiwane ze sprzedaży wyprodukowanych dóbr,
przychody ze sprzedaży w ramach działalności handlowej,
przychody z operacji finansowych,
odpowiadające tym rodzajom działalności koszty i straty.

PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY NETTO

wyrażają przychody skorygowane o VAT.

Przychody ze sprzedaży wyrobów, usług, towarów pomniejszone o koszty
ich wytworzenia bądź wartość towarów w cenie ich nabycia pozwalają na
obliczenie

ZYSKU BRUTTO

pomniejszony o koszty operacyjne (k. zarządu

+ k. amortyzacji + k. sprzedaży) daje

ZYSK

STRATĘ OPERACYJNĄ

. Jest to wy-

nik na podstawowej działalności przedsiębiorstwa.
Dalsza część rachunku przedstawia dochody i koszty na pozostałej działal-
ności.

POZIOMY TWORZENIA Rzis

W konstrukcji można wyróżnić kilka poziomów. Najważniejsze z nich to:
Eksploatacyjny
Finansowy
Nadzwyczajny

Suma wyniku finansowego z działalności eksploatacyjnej i finansowej sta-
nowi  wynik  z  bieżącej  działalności  podmiotu.  Po  skorygowaniu  go  o
podatek obrotowy, dotacje przedmiotowe i inne obciążenia oraz zwiększe-
nia przychodów ze sprzedaży otrzymuje się wynik finansowy z działal-
ności gospodarczej. Dalsza korekta dotyczy zysków i strat nadzwyczaj-
nych, po uwzględnieniu których uzyskuje się wynik brutto, będący pod-
stawą opodatkowania podatkiem dochodowym.

W  podmiotach,  w  których  wynikiem  finansowym  jest  strata,  w  RZiS  nie
występują elementy podziału wyników, a w sprawozdaniach należy przed-
stawić źródła pokrycia strat.

W  Polsce  dopuszcza  się  dwa  warianty  rachunków.  Różnią  się  one  sposo-
bem ujęcia w nich kosztów:
Kalkulacyjny
Umożliwia  wykazanie  związku  kosztów  z  celem,  dla  osiągnięcia  którego
zostały  poniesione.  Uwzględnia  przy  rozliczeniu  kosztów  produkcji  nieza-
kończonej oraz wydzielenie kosztów kolejnych etapów produkcji i kosztów
funkcji związanych z przedmiotem działalności.
Rodzajowy
Ogólna  suma  kosztów  zostaje  skorygowana  o  różnicę  stanu  produktów  i
rozliczeń międzyokresowych na początek i koniec roku.

Podstawową  grupę  elementów  składowych  wyniku  finansowego  stanowią
przychody  ze  sprzedaży  produktów.  W  rachunku  możliwe  jest  ich  wyspe-
cyfikowanie wg rodzajów wytwarzanych dóbr, geograficzno-gospodarczych
kierunków sprzedaży, określonych rodzajów odbiorców.
Koszty odpowiadające przychodom ze sprzedaży (ujęte w rachunku kalku-
lacyjnym) obejmują:
techniczny koszt wytworzenia
materiały bezpośrednie,
płace bezpośrednie z narzutami,
koszty wydziałowe,
koszty zarządu, związane z utrzymaniem komórek organizacyjnie zalicza-
nych do zarządu i działających na rzecz całości,
koszty  sprzedaży,  obejmujące  wszystkie  koszty  związane  z  realizacją  tej
funkcji w p.,
koszty handlowe.

Druga grupa przychodów dotyczy sprzedaży towarów. Pomniejszone o ich
wartość w cenie nabycia, dają wynik na sprzedaży.
Kolejna grupa przychodów to te z operacji finansowych. Należą do nich:
przychody ze sprzedaży papierów wartościowych,
przychody z udziału w spółkach,
dywidendy i odsetki od udzielonych kredytów i pożyczek,
dyskonto uzyskane przy zakupie weksli, czeków obcych i papierów warto-
ściowych,

dodatnie różnice kursowe.
Wynik na działalności finansowej jest różnicą między przychodami a kosz-
tami operacji finansowych. Wśród tych drugich wyróżnia się:
wartość nabycia sprzedanych papierów wartościowych,
odsetki od obligacji,
odsetki i prowizje od kredytów i pożyczek,
dyskonto zapłacone przy sprzedaży weksli, czeków obcych i papierów war-
tościowych,
ujemne różnice kursowe.

Pozostałe  przychody  pochodzą  ze  sprzedaży  materiałów  i  likwidowanego
majątku. Przychodom tym odpowiadają pozostałe koszty ich uzyskania, w
tym:
wartość w cenach nabycia sprzedanych materiałów,
wartość  początkowa  sprzedanych  lub  zlikwidowanych  środków  trwałych  i
wyposażenia umniejszona o ich umorzenie,
koszt nabycia sprzedanych, przekazanych nieodpłatnie lub  odpisanych in-
westycji rozpoczętych.

W rachunku ZiS uwzględnia się także:
Podatek obrotowy, dotacje przedmiotowe i inne o podobnym charak-
terze zwiększające lub zmniejszające wynik na sprzedaży.
Dotacje przedmiotowe z budżetu wyrównują przychody ze sprzedaży w p.,
w których koszty wytworzenia są wyższe niż ich ceny.
Straty i zyski nadzwyczajne jako pieniężne skutki zdarzeń losowych, po
uwzględnieniu  kosztów  usuwania  szkód  oraz  przyznanych  odszkodowań  i
wynikające z dg podmiotu szkody, niedobory, koszty, które nie mogą być
wliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Podatek  dochodowy,  od  wzrostu  wynagrodzeń  i  inne  obciążenia  zy-
sku.

WSTĘPNA ANALIZA Rzis

Obejmuje:
Ustalenie i ocenę zmian w wielkościach strumieni pieniężnych reprezentu-
jących przychody ze sprzedaży, koszty, wynik finansowy i inne wielkości
ekonomiczne, w kolejnych latach badanego okresu.
Badanie relacji zachodzących między poszczególnymi wielkościami eko-
nomicznymi w rachunku.

Zmiany wielkości ekonomicznych mogą być wyrażone w kwotach absolut-
nych lub w procentach w stosunku do poprzedniego okresu. To drugie po-
dejście ułatwia sporządzanie analiz prospektywnych.

SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

TREŚĆ
Cash  flow  obrazuje  wpływy  i  wydatki  środków  pieniężnych  w  toku  dg
podmiotu. Sporządzany na podstawie B i RZiS oraz informacji  uzupełnia-
jących do nich. Wzory cash flow nie są ściśle określone przepisami, jedy-
nie  te  zamieszczane  w  prospektach  emisyjnych  reguluje  rozporządzenie
RM.

Przepływy  środków  pieniężnych  to  rezultat  transformacji  środków  w  MT  i
MO. Znajdują one odbicie w zmianach struktury A i P w roku obrachunko-
wym  i zmianach poszczególnych pozycji RZiS.

Punktem wyjścia przy sporządzaniu CF jest ustalenie nadwyżki finansowej,
jaką  podmiot  wygospodarował  w  okresie  bilansowym.  Składa  się  na  nią
zysk  po  opodatkowaniu  (zysk  netto),  amortyzacja  środków  trwałych,  wy-
posażenia  oraz  wartości  niematerialnych  i  prawnych.  Uwzględnienie  odpi-
sów  amortyzacyjnych  jest  uzasadnione  faktem,  iż  kwoty  zaliczane  do
kosztów    z  tytułu  amortyzacji  są  odzyskiwane  w  wyniku  przychodów  ze
sprzedaży, ale nie wymagają w danym okresie zrównoważenia wydatkami
pieniężnymi, stąd mogą być wykorzystywane na określone cele.

Innymi źródłami przychodów są:
Długoterminowe
nowe akcje lub udziały do funduszu założycielskiego, zwiększające KW,
zaciągane kredyty i pożyczki.
Krótkoterminowe
zwiększanie  zobowiązań  (wobec  dostawców,  instytucji  publiczno-
prawnych),
zmniejszanie stanu środków obrotowych (zapasów, należności), w których
zamrożone są środki pieniężne.

RODZAJE
Wyróżnia się:
Pozwalające ustalić zmiany w stanie środków pieniężnych.
Do  ustalenia  zmian    w  stanie  środków  pieniężnych    można  wykorzystać
zestawienie źródeł i zastosowań przychodów. Sprawozdanie pokazu-
je  z  jakich  źródeł  zgromadzono  zasoby  finansowe  i  na  jakie  cele  zostały
wykorzystane.  Można  więc  odczytać  wielkość  odpływów  i  ich  przeznacze-
nie.  W  tego  rodzaju  sprawozdaniu  zmiany  w  stanie  środków  pieniężnych
mogą być umieszczone w części dotyczącej źródeł przychodów, gdy odno-
towano  ich  spadek  lub    w  sposobach  wykorzystania,  gdy  stan  zwiększył

się. Zmiany można wykazać w odrębnej części – są wtedy różnicą między
sumą przychodów a sumą wydatków.
Cash  flow  podaje  zbilansowane  zapotrzebowanie  na  kapitał  ze  źródłami
jego pozyskania.
Powalające określić zmiany w kapitale obrotowym.
Ten rodzaj sprawozdania odpowiada wersji sprawozdań zamieszczanych w
prospektach emisyjnych  akcji wprowadzanych do publicznego obrotu.
W pierwszej części umieszcza się źródła przychodów:
wewnętrzne – zysk netto, amortyzacja, inne przychody,
zewnętrzne  –  sprzedaż  akcji  i  obligacji,  kredyty  i  pożyczki  długotermino-
we.
Część  druga  to  sposoby  zagospodarowania  tych  przychodów.  Przeznacza
się  je  na  inwestycje,  spłatę  kredytów  i  pożyczek,  na  dywidendy,  wykup
obligacji i odsetki od nich.
Różnica  między  łącznymi  przychodami  a  ich  wykorzystaniem  obrazuje
zmianę stanu KO. Składają się na nią:
zmiany  MO  –  zapasów,  należności,  środków  pieniężnych,  krótkotermino-
wych papierów wartościowych,
zmiany  zobowiązań  bieżących  –  kredyty  krótkoterminowe  i  przetermino-
wane(wobec banków), wobec pracowników, dostawców,
różnice stanu rozliczeń międzyokresowych.

PODSTAWOWE GRUPY MAJATKU I ŹRÓDEŁ ICH
FINANSOWANIA

AKTYWA

PASYWA

Aktywa zmniejszające kapitały wła-
sne
I Należne wpłaty na poczet kapitału
Majątek trwały

I Rzeczowe i zrównane z
nimi składniki
II Wartości niematerial-
ne i prawne

Kapitały własne

I Kapitały
II  Kapitał  ze  sprzedaży
akcji  własnych  powyżej
nominału
III Fundusze
IV  Zmiany  kapitałów  w

III Finansowe składniki
majątku

Majątek obrotowy
I Zapasy

II  Należności  i  roszcze-
nia
III Środki pieniężne
IV  Krótkoterminowe  pa-
piery wartościowe
V  Rozliczenia  międzyok-
resowe
Inne aktywa

skutek  przeszacowania
A lub P
V Nie rozliczony wynik z
lat ubiegłych
VI  Wieloletnie  rezerwy
celowe
Kredyty  bankowe  i
pożyczki
I Długoterminowe
II  Pozostałe  kredyty  i
pożyczki
III  Kredyty  bankowe  i
pożyczki

przetermino-

wane
Zobowiązania, fundu-
sze specjalne i rozli-
czenie

międzyokre-

sowe
I Zobowiązania
II Fundusze specjalne
III Rozliczenia międzyo-
kresowe
Rezerwy i inne pasy-
wa
I Rezerwy
II Inne pasywa
Wyniki

finansowy

netto
zysk (+)
strata (-)

AKTYWA OGÓŁEM

PASYWA OGÓŁEM