Kształcenie ustawiczne osób dorosłych

Kształcenie ustawiczne osób dorosłych

Idea kształcenia ustawicznego i jej rola w rozwoju zawodowym człowieka.

ycie we współczesnym społecze

stwie pełnym dynamicznych przemian

wymaga stałego aktualizowania wiedzy i informacji. Szybkie tempo

ycia, zmiany

w systemach kształcenia i na rynku pracy, a tak

e ró

ne modele

ycia i style pracy,

wpływaj

na konieczno

ść

stałego przystosowywania si

jednostki do zmian

zachodz

cych w

rodowisku. Edukacja ustawiczna (uczenie si

od przedszkola a

do staro

ci) jest jednym z najlepszych sposobów, by sprosta

wyzwaniom

wywołanym przez gwałtowny rozwój technologiczny, globalizacj

czy przeobra

enia

społeczne

ekonomiczne.

Rada

Europejska

posiedzeniu

w Lizbonie, które odbyło si

w marcu 2000 roku, przyznała,

e udanemu przej

ciu do

gospodarki i społecze

stw opartych na wiedzy musi towarzyszy

zwi

kszony nacisk

na kształcenie ustawiczne. Strategia Lizbo

ska wyra

nie kładzie akcent na

wzmocnienie konkurencyjno

ci gospodarczej Europy i popraw

zatrudnienia,

a głównym motorem rozwoju jest edukacja. Edukacja ustawiczna jest warunkiem

rozwoju jednostki i dobrobytu całego społecze

stwa europejskiego oraz jest

niezb

dna do zapewnienia integracji społecznej i wyrównywania szans

yciowych dla

wielu

ludzi

tak

zmniejszania

problemu

marginalizacji.

W zwi

zku z tym, idea uczenia si

przez całe

ycie (Lifelong Learning

)

jest

traktowana priorytetowo w polityce o

wiatowej wszystkich krajów europejskich.

W gospodarce opartej na wiedzy, w której edukacja szkolna nie jest ju

wystarczaj

ca, najbardziej liczy si

otwarto

ść

, aktywno

ść

i zdolno

ść

człowieka do

efektywnego korzystania z wiedzy i informacji w obliczu ci

głych zmian. Aby

nad

ąŜ

za tempem nieustannych przemian i utrzyma

na współczesnym rynku

pracy, koniecznym staje si

stałe i bie

Ŝą

ce aktualizowanie wiedzy i doskonalenie

kompetencji oraz nabywanie nowych umiej

tno

ci zawodowych i społecznych

formie

kształcenia

formalnego,

nieformalnego

nieoficjalnego.

Oprócz solidnych podstaw, jakie daje kształcenie formalne, odbywaj

ce si

w placówkach szkolnych i o

rodkach szkoleniowych, które ko

czy si

uzyskaniem

uznawanych dyplomów i

wiadectw, istnieje równolegle kształcenie nieformalne,

w postaci zaj

ęć

czy usług organizowanych przez ró

ne o

rodki czy organizacje

obywatelskie (np.: organizacje młodzie

owe, zwi

zki zawodowe czy partie

polityczne). Niezale

nie od tych dwóch form kształcenia, do rozwoju wiedzy

umiej

tno

człowieka

przyczynia

równie

sto

w sposób nie

wiadomy kształcenie nieoficjalne, czyli informacje i umiej

tno

pochodz

ce z ró

nych

ródeł (w rodzinie, w przedsi

biorstwie, na drodze

samokształcenia).

Idea

kształcenia

ustawicznego

zakłada

wła

nie

komplementarno

ść

tych trzech form uczenia si

, zwracaj

c uwag

na to,

e powinien

to by

proces cało

yciowy, trwaj

cy od wczesnego dzieci

stwa (faza przedszkolna)

staro

(faza

emerytalna),

dost

pny

dla

wszystkich

obywateli w równym stopniu.

Oczekiwania odno

nie kwalifikacji pracowników na współczesnym

rynku pracy.

W gospodarce opartej na wiedzy, utrzymanie przewagi konkurencyjnej zale

głównie od rozwoju i pełnego wykorzystania zasobów ludzkich. Oczekiwania

pracodawców

wobec

pracowników

coraz

ksze,

znalezienie

satysfakcjonuj

cego zatrudnienia na współczesnym rynku pracy zale

y od

posiadania przez potencjalnych pracowników aktualnej wiedzy merytorycznej

i kompetencji. Brak odpowiednich kwalifikacji zwi

ksza ryzyko bezrobocia oraz

wpływa na długo

ść

czasu poszukiwania pracy. Poniewa

pracodawcy poszukuj

wysoko wykwalifikowanej kadry a konkurencja na rynku pracy jest ogromna, coraz

kszy te

staje si

popyt na nauk

potwierdzon

oficjalnym

wiadectwem,

dyplomem czy certyfikatem. Nie bez znaczenia s

równie

umiej

tno

ci „mi

kkie”

oraz

zdolno

poszukiwania

utrzymania

pracy.

W zwi

zku z powy

szym, bez nastawienia na rozwój i stałe podwy

szanie

kwalifikacji oraz doskonalenia i nabywania nowych umiej

tno

ci zawodowych

i społecznych, ci

ęŜ

ko b

dzie sprosta

ostrej rywalizacji na dzisiejszym rynku pracy.

Istotny staje si

tu nie tylko dost

p do nowoczesnych technologii informacyjnych

i telekomunikacyjnych oraz umiej

tno

ci zwi

zane z obsług

komputera i Internetu,

ale tak

e dyspozycyjno

ść

i mobilno

ść

, oznaczaj

ca gotowo

ść

do przemieszczania

w poszukiwaniu zatrudnienia.

Obecnie, najbardziej poszukiwani kandydaci to ci, którzy oprócz wiedzy

merytorycznej i biegłej znajomo

ci j

zyków obcych posiadaj

ponadto umiej

tno

kkie, jak na przykład wysokie umiej

tno

ci komunikacyjne, samodzielno

ść

umiej

tno

ść

organizacji pracy czy umiej

tno

ść

współpracy w zespole. Sukces

odnios

ci pracownicy, którzy nastawieni s

na podnoszenie kwalifikacji, wykazuj

inicjatyw

, determinacj

w d

ąŜ

eniu do celu, aktywno

i kreatywno

w poszukiwaniu zatrudnienia. Osoby, które priorytetowo traktuj

swój własny rozwój

zawodowy i inwestuj

w swoj

przyszło

ść

, niezale

nie od wieku, poradz

sobie

w sytuacji ogromnej konkurencyjno

ci na dzisiejszym rynku pracy. Dla wielu

pracodawców liczy si

przede wszystkim potencjał danego kandydata, jego zapał do

nauki i pracy, zorientowanie na zdobywanie nowej wiedzy, oraz elastyczno

ść

czyli,

umiej

tno

ść

adaptacji

stale

zmieniaj

cych

warunków

i wymaga

, jakie stawia rynek pracy, a co za tym idzie umiej

tno

ść

przekwalifikowania si

w razie potrzeby. Wiedza, informacje szybko si

jednak dzi

dezaktualizuj

, dlatego współczesny pracownik, niezale

nie od zajmowanego

stanowiska i specjalno

ci zawodowej, czy jest wła

cicielem firmy czy te

pracuje na

etacie,

musi

otwarty

wyzwania

i zmiany, z jakimi musz

zmierzy

firmy czy organizacje w gospodarce rynkowej.

Jak wida

umiej

tno

ść

szybkiego uczenia si

i zastosowanie zdobytej wiedzy

w praktyce s

potrzebne, aby osi

dobre rezultaty w pracy i utrzyma

konkurencyjno

ść

na rynku pracy. Dbanie o rozwój intelektualny, przykładanie du

wagi do kwestii ustawicznego kształcenia i uzupełniania kwalifikacji jest najlepszym

sposobem na planowanie i samodzielne decydowanie o rozwoju własnej

cie

kariery zawodowej.

Uczenie si

osób dorosłych.

dy etap

ycia człowieka, od wczesnego dzieci

stwa poprzez dorosło

ść

, a

do pó

nej staro

ci, niesie ze sob

wiele mo

liwo

ci rozwoju i zdobywania nowej

wiedzy. Wiele zale

y od nas samych, od naszej gotowo

ci do nauki, potrzeb

i aspiracji, motywacji wewn

trznej, ale tak

e od wcze

niejszych do

wiadcze

szkolnych i od

rodowiska społeczno - zawodowego, w którym funkcjonujemy. Nie

bez znaczenia jest wpływ otoczenia społecznego, szczególnie zawodowego, które

e nas mobilizowa

do nieustannego rozwoju, doskonalenia i podnoszenia

kwalifikacji. Chc

c sprosta

oczekiwaniom społecznym i nie zosta

wykluczonym

ycia

zawodowego

warto

dba

własny

rozwój

zawodowy.

Kształcenie si

w wieku dorosłym ma swoj

specyfik

i jest istotn

ęś

wdra

ania

ycie zało

idei kształcenia ustawicznego. Aby osoby dorosłe chciały si

uczy

musi by

spełnionych szereg warunków. Przede wszystkim, ucz

cy si

musz

widzie

realne i praktyczne korzy

ci z nauki w swoim

yciu prywatnym i zawodowym,

sam proces kształcenia powinien mie

atrakcyjn

form

, ró

norodne metody

rodki dydaktyczne oraz odbywa

w dogodnych warunkach. Osoby dorosłe ucz

wtedy kiedy naprawd

tego chc

i potrzebuj

, s

wra

liwe na krytyk

i niech

tnie

poddaj

ocenie. Podstaw

efektywnego uczenia si

musi by

relacja oparta na

partnerstwie mi

dzy uczniem a nauczycielem, oraz aktywno

ść

i zaanga

owanie si

w cały proces uczenia si

ze strony dorosłej osoby ucz

cej si

. Najcz

stsze

problemy, z jakimi mog

zetkn

ąć

osoby dorosłe na drodze kształcenia to m.in.:

negatywne wcze

niejsze do

wiadczenia szkolne, opór wobec zmian, strach przed

pora

, brak wiary w siebie, brak motywacji, brak potrzeby rozwoju i doskonalenia

, wysoki koszt szkole

, etc.

10 zasad ucz

cej si

osoby dorosłej

1. Ucz

dla zrozumienia otaczaj

cego

wiata.

2. Ucz

, aby funkcjonowa

jako obywatel.

3. Ucz

gotowym do wyzwa

i zmian.

4. Ucz

, aby by

mobilnym na rynku pracy.

5. Ucz

, bo chc

zdoby

prac

, utrzyma

i awansowa

6. Ucz

, aby doskonali

posiadane umiej

tno

ci i rozwija

zainteresowania.

7. Ucz

, aby realizowa

swoje marzenia i cele.

8. Ucz

dla samej przyjemno

ci poznawania i rozwoju.

9. Pomagam innym w uczeniu si

, rozwoju i samorealizacji.

10. Ucz

, bo chc

, potrzebuj

i dostrzegam tak

powinno

ść

Badania wykazuj

e Polska na tle innych krajów Unii Europejskiej ma jeden

z najni

szych wska

ników je

li chodzi o kształcenie ustawiczne

. Wynika

to mo

z faktu, i

osoby dorosłe w naszym kraju jeszcze nie do ko

ca doceniaj

korzy

płyn

ce ze stałego uzupełniania wykształcenia i szkole

. Tymczasem, starzej

ce si

społecze

stwo w sytuacji ni

u demograficznego, potrzebuje stałego podnoszenia

kwalifikacji. Ju

teraz mo

na zaobserwowa

rozbie

ść

pomi

dzy poziomem

wykształcenia i umiej

tno

ciami w

ród młodszych i starszych osób dorosłych, co

powa

nie ogranicza mo

liwo

ci pozostania na rynku pracy starszych pracowników.

Dzi

nie sposób efektywnie zarz

dza

swoj

karier

zawodow

bez uwzgl

dniania

konieczno

ci kształcenia ustawicznego. Uczenie si

przez całe

ycie, w tym tak

rozwijanie osobistych zainteresowa

, uzdolnie

i talentów jest ju

zatem nie tylko

konieczno

, aby utrzyma

na konkurencyjnym rynku pracy, ale ma te

wpływ

na jako

ść

ycia osób, niezale

nie od wieku czy etapu

ycia zawodowego.

Opracowała: Małgorzata Sinior

http://www.dniuczeniasiedoroslych.pl/strona/10-zasad-uczacej-sie-osoby-doroslej.html

http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=505

Kształcenie ustawiczne w Polsce na tle innych krajów – na

podstawie badania TRAL