Debata oksfordzka
1. Debata oksfordzka jest rodzajem sformalizowanej dyskusji, w której biorą udział:
a. dwa zespoły uczestników broniących/zwalczających jasno określoną i kontrowersyjną tezę
b. marszałek kierujący przebiegiem debaty
c. sekretarz prowadzący listę zapisanych do głosu.
2. Celem debaty jest naświetlenie wybranego tematu w drodze kontrowersyjnej i ściśle uporządkowanej we-
dług ustalonego schematu wymiany poglądów i przekonanie zgromadzonej publiczności do swoich racji.
3. Konkurujące strony, z których jedna broni określonej tezy, a druga ją zwalcza, bronią do końca swojego punk-
tu widzenia. (Ich zadaniem nie jest przekonanie wzajemne, lecz przekonanie publiczności.).
4. Zabieranie głosu przez mówców stron odbywa się naprzemiennie.
5. Debatę zaczyna wystąpienie pierwszego mówcy strony, która broni określonej tezy.
6. Zazwyczaj w każdej drużynie występuje 3-4 uczestników. W razie potrzeby można ustalić większa ich liczbę.
7. Zadaniem pierwszego mówcy jest przedstawienie tezy i ogólnego zarysu argumentacji; drugi (i ewentualnie
trzeci) mówca rozwija wątki szczegółowe zarysowane przez pierwszego. Rola trzeciego (ewentualnie czwar-
tego) mówcy jest najtrudniejsza. Ma ona za zadanie śledzić przebieg wymiany poglądów i starać się zbić ar-
gumentację strony przeciwnej, wychwytując słabe punkty (błędy rzeczowe, błędy formalne, np.: sprzeczności
logiczne).
8. Czas wystąpień jest limitowany i z góry ustalony na początku debaty. Ostatnim mówcom stron przysługuje czas
nieco dłuższy niż poprzednikom.
9. Można ustalić dopuszczenie zadawania pytań mówcom przez przedstawicieli konkurencyjnej drużyny
lub przez publiczność. Zgłoszenie następuje przez „położenie ręki na głowie”. Głosu udziela marszałek. Mówca,
do którego kierowane jest pytanie, może nie dopuścić do jego zadania przez użycie zwrotu „dziękuję”. Przy wza-
jemnym zwracaniu się do siebie obowiązują formy grzecznościowe: np. mówienie na Pan, Pani.
10. Kulminacyjnym momentem debaty jest głosowanie, które zarządza marszałek. Odbywa się ono przez zajęcie
miejsc przez publiczność po stronie popieranej drużyny lub przejście na określoną stronę sali.
Dyskusja seminaryjna
Dyskusja seminaryjna (rzeczowa) jest rodzajem zbiorowej, nieskrępowanej, kontrowersyjnej i uporządkowanej
wymiany myśli. Jej celem jest wyjaśnienie jakiegoś teoretycznego zagadnienia lub znalezienia rozwiązania prob-
lemu praktycznego. Dyskutanci zmierzają więc do wzajemnego przekonania się i przybliżenia do ustalenia
prawdy (albo znalezienia optymalnej metody działania). Warunkiem prowadzenia dyskusji jest przyjęcie przez
uczestników następujących założeń:
– sporności omawianego zagadnienia,
– gotowości do słuchania i analizowania argumentów przeciwnika,
– dopuszczenie możliwości przekonania się do tezy odmiennej niż ta, z którą przystępowali do wymiany my-
śli.
W dyskusji mogą brać udział wszyscy lub część uczniów klasy. Podział ról wśród dyskutantów w klasie należy
do nauczyciela lub zespołu uczestników.
Dyskusję prowadzi przewodniczący zebrania. Do jego zadań należy:
– udzielanie głosu dyskutantom (w kolejności zgłoszeń),
– pilnowanie przebiegu dyskusji (zwracanie uwagi dyskutantom w razie odchodzenia od tematu, wdawania się
w zbędne dygresje),
– podsumowywanie cząstkowych wyników dyskusji (np. rozstrzygnięcie jakiejś kwestii, jeśli grozi zbędny powrót
do punktu wyjścia).
W razie potrzeby można powołać też sekretarza, który obok listy mówców prowadzi protokół.
Dyskusję inicjuje referent. Funkcję referenta powierza się osobie, która gromadzi dostateczną wiedzę o temacie
w określonym czasie, jest w stanie jasno sformułować problem i naszkicować argumentację. Na referenta należy
wybrać osobę, która potrafi nawiązać kontakt z uczestnikami, jest w stanie panować nad zebranym materiałem
Procedury dydaktyczne
