background image

Prace tymczasowe 
i rozbiórkowe

1.  Prace tymczasowe dotyczą w szczególności 

robót związanych z realizacją:
•  systemów szalunkowych do ścian i płyt
•  systemów szalunkowych do 

wykonywania konstrukcji betonowych 
na miejscu wbudowania

•  systemów wsporczych do ścian 

głębokich wykopów

•  systemów wsporczych konstrukcji 

mostów, wiaduktów i innych obiektów 
inżynierskich

•  platform roboczych do ciężkich maszyn 

samojezdnych, w tym żurawi i wiertnic 
do palowania

• systemów 

rusztowaniowych

•  systemów do bliskiego transportu 

pionowego, wykonywanego z pomocą 
montowanych na budowach 
i eksploatowanych okresowo żurawi, 
dźwigów budowlanych, wind 
towarowych i osobowo-towarowych.

2.  Prace tymczasowe, rozbiórkowe 

i demontaże ze względu na charakter 
zagrożeń należą do szczególnie 
niebezpiecznych.

3.  Prace rozbiórkowe są zazwyczaj 

prowadzone metodami ręcznymi przez 
obalanie lub wyburzanie.

4.  Podczas demontażu należy zachować 

takie same warunki bezpieczeństwa jak 
przy montażu, ale w kolejności odwrotnej, 
ustalonej w programie robót.

5.  Rozbiórkom lub demontażom mogą także 

podlegać części obiektów realizowanych 
w trybie nowego zadania, a powstałe 
w wyniku błędnych działań lub zmian 
projektowych.

6.  Wszelkie prace tymczasowe, rozbiórkowe 

lub demontażowe należy planować od 
strony bezpieczeństwa pracy.

7.  Plan Bezpieczeństwa, Ochrony Zdrowia 

i Środowiska (Plan BOZiŚ) powinien 
zawierać wykaz prac tymczasowych, 
rozbiórkowych oraz demontażowych 
przewidzianych do realizacji w ramach 
planowanego zadania budowlanego.

8.  Oferta na wykonanie prac tymczasowych 

powinna zawierać szczegółowe 
harmonogramy ich prowadzenia oraz 
ustalenia odnośnie wykonawcy tych prac.

9.  Dla wszystkich prac tymczasowych, 

rozbiórkowych i demontażowych należy 
zidentyfi kować zagrożenia i ocenić 
ryzyka oraz przyjąć i wdrożyć środki 
do ich likwidacji lub ograniczenia do 
akceptowalnego poziomu. 

10. Prace tymczasowe, rozbiórkowe 

i demontażowe należy prowadzić w oparciu 
o szczegółową Instrukcję Bezpiecznego 
Wykonywania Robót (IBWR) przygotowaną 
z wykorzystaniem Oceny Ryzyka dla Zadania 
oraz dokumentacji projektowej.

11.  Prace tymczasowe, rozbiórkowe i demontażowe 

mogą być prowadzone wyłącznie w oparciu 
o pozwolenie pisemne, przygotowane w trybie 
ustalonym w Skanska S.A. 

12. Montaż i demontaż elementów systemów 

stosowanych przy pracach tymczasowych 
wyszczególnionych w punkcie 1 można 
wykonywać w trybie pozwoleń jak 
w punkcie 11.

13. Obszary prowadzenia prac tymczasowych 

należy obejmować monitorowaniem stanu 
elementów systemów.

Standard ten zawiera minimum wymagań, jakie należy spełnić dla zapewnienia 
bezpieczeństwa podczas prac tymczasowych, rozbiórkowych i demontażowych. 

Prace tymczasowe są prowadzone na budowach w ramach robót stałych objętych 
określonym zakresem. Ich wykonanie warunkuje realizację zadania zgodnie z przyjętą 
technologią, harmonogramem, sztuką budowlaną i bezpieczeństwem. Do prac 
tymczasowych zaliczamy także czynności zmierzające do usuwania usterek powstałych 
w trakcie robót stałych. Systemy, metody i oprzyrządowanie stosowane podczas prac 
tymczasowych generują wysokie zagrożenia, które są często przyczyną wypadków 
śmiertelnych. 

Standard pracy

16.

W przypadku pytań 
lub wątpliwości skontaktuj 
się z najbliższym specjalistą 
BHP lub wejdź na: 
www.skanska.pl/bhp, 
one.skanska/bhp

Standard ten:

• zawiera 

wymagania 

wynikające z prawa 
i norm polskich 
oraz wewnętrznych 
uregulowań Skanska S.A.

• 

jest obligatoryjny dla 
wszystkich jednostek 
Skanska S.A.

• pomaga 

zapewnić 

bezpieczne i skuteczne 
praktyki podczas prac.

Wersja 1.1

background image

14. Wszystkie osoby wykonujące prace 

tymczasowe, rozbiórkowe lub 
demontażowe powinny posiadać 
wymagane szkolenia BHP i badania 
lekarskie. Muszą być także zapoznane 
z Oceną Ryzyka dla Zadania oraz IBWR.

15. Kierownik budowy powinien ustalić 

przejrzysty system nadzoru BHP nad 
pracami tymczasowymi, rozbiórkowymi 
i demontażami, powierzając go osobom 
z odpowiednimi kwalifi kacjami, 
uprawnieniami i szkoleniami.

16. Osoby nadzorujące prace tymczasowe 

powinny posiadać pełną wiedzę, 
kwalifi kacje, uprawnienia oraz 

doświadczenie w zakresie stosowanych 
technologii, oprzyrządowania oraz 
bezpiecznych metod pracy.

17. W sąsiedztwie prac tymczasowych, 

rozbiórkowych oraz demontażowych należy 
wyznaczyć strefy niebezpieczne.

18. Wszystkich nowo zatrudnionych 

na budowie, niezależnie od szkoleń 
stanowiskowych i okresowych BHP, należy 
poddać szkoleniu informacyjnemu BHP.

19. W Skanska S.A. obowiązują standardy 

szczegó łowe dla każdego z rodzaju 
prac tymczasowych, rozbiórkowych 
i demontażowych.

background image

Prace rozbiórkowe 
i demontaże

A.  Wstęp

1.  Rozbiórka to zgodnie z prawem 

budowlanym rodzaj robót budowlanych, 
polegających na demontażu i usunięciu 
z przestrzeni określonego obiektu 
budowlanego lub jego części. W związku 
z pracami rozbiórkowymi wymagane może 
być prowadzenie „Dziennika rozbiórki”.

2.  „Dziennik rozbiórki” prowadzimy w przypadku 

wykonywania rozbiórki obiektów, gdy 
wymagane jest uzyskanie pozwolenia na 
wykonywanie robót budowlanych.

3.  Prowadzenia „Dziennika rozbiórki” nie 

wymagają roboty rozbiórkowe, w związku 
z którymi nie ma obowiązku uzyskania 
pozwolenia na wykonywanie robót 
budowlanych. Dotyczy to budynków 
niewpisanych do rejestru zabytków 
i nieobjętych ochroną konserwatorską, 
o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość 
od granicy działki jest nie mniejsza niż 
połowa ich wysokości.

 

Rozbiórka tych obiektów wymaga 
uprzedniego zgłoszenia właściwemu 
organowi administracji architektoniczno-
budowlanej, w którym należy określić 
rodzaj, zakres i sposób wykonania tych prac.

4.  Demontaż to proces rozmontowywania 

różnych elementów konstrukcyjnych 
przeważnie w celu ich demontażu lub 
zapewnienia możliwości ich ponownego 
wykorzystania w innym miejscu.

5.  Metody prowadzenia robót rozbiórkowych:

•  tradycyjna – ręcznie lub przy użyciu 

sprzętu mechanicznego

•  wybuchowa – tzw. „robotami 

strzałowymi”.

B.  Działania przed rozpoczęciem robót

1.  Podstawą do podjęcia robót rozbiórkowych 

i demontażowych, niezależnie od ich 
rodzaju, jest dokonanie Oceny Ryzyka 
dla Zadania
 oraz opracowanie Instrukcji 
Bezpiecznego Wykonywania Robót
 (IBWR) 
dla konkretnego zadania.

2.  IBWR należy opracować korzystając 

Planu Bezpieczeństwa, Ochrony Zdrowia 
i Środowiska
 (Plan BOZiŚ),

 

Oceny Ryzyka 

dla Zadania oraz projektu wykonawczego 
i specyfi kacji technicznej dla konkretnego 
rodzaju robót. 

3.  Dokumentem dopuszczającym do 

wykonywania prac rozbiórkowych 
i demontażowych, zakwalifi kowanych do 
robót szczególnie niebezpiecznych jest 
zezwolenie „Protokół zabezpieczenia prac 
szczególnie niebezpiecznych”.

4.  Nad przewidzianymi do przeprowadzenia 

pracami rozbiórkowymi i demontażowymi, 
zaliczonymi do robót szczególnie 
niebezpiecznych, należy zapewnić 
nadzór bezpośredni, odpowiedzialny 
za dopuszczenie pracowników do pracy 
poprzez sprawdzenie aktualności badań 
lekarskich i predyspozycji psychofi zycznych 
oraz zaznajomienia z Oceną Ryzyka dla 
Zadania.

5.  Pracowników zatrudnionych do robót 

rozbiórkowych i demontażowych należy 
zapoznać z:
•  projektem technicznym opracowanym 

dla tych robót

•  dokonaną Oceną Ryzyka dla Zadania 

i IBWR. 

Standard ten zawiera minimum wymagań, jakie należy spełnić dla zapewnienia 
bezpieczeństwa podczas prac rozbiórkowych i demontaży. 

Z pracami rozbiórkowymi i demontażami wiąże się szereg zagrożeń wynikających ze 
sposobu ich wykonania i umiejscowienia. Roboty te tworzy wiele zadań zaliczanych do 
prac szczególnie niebezpiecznych, takich jak:
•  roboty rozbiórkowe wyburzeniowe części lub całości obiektu
•  roboty rozbiórkowe i demontaże wykonywane nad czynnymi drogami kolejowymi
•  roboty rozbiórkowe i demontaże wykonywane na wysokości powyżej 5 m, przy których 

wymagane jest zastosowanie środków ochrony indywidualnej

•  demontaże elementów o masie powyżej 1 tony
•  prace rozbiórkowe i demontaże wykonywane w pobliżu linii energetycznych
•  prace rozbiórkowe i demontaże prowadzone z wody i nad wodą.

Standard pracy

16.1

W przypadku pytań 
lub wątpliwości skontaktuj 
się z najbliższym specjalistą 
BHP lub wejdź na: 
www.skanska.pl/bhp, 
one.skanska/bhp

Standard ten:

• zawiera 

wymagania 

wynikające z prawa 
i norm polskich 
oraz wewnętrznych 
uregulowań Skanska S.A.

• 

jest obligatoryjny dla 
wszystkich jednostek 
Skanska S.A.

• pomaga 

zapewnić 

bezpieczne i skuteczne 
praktyki podczas prac.

Wersja 1.0

Standard 15.1

1

background image

6.   W zależności od planowanego zadania 

w ramach robót rozbiórkowych 
i demontażowych, należy zapewnić 
pracownikom niezbędne środki ochrony 
indywidualnej: głowy, słuchu, oczu, górnych 
dróg oddechowych, rąk oraz zabezpieczające 
przed upadkiem z wysokości.

7.  Teren prowadzenia robót rozbiórkowych 

należy wydzielić i wyraźnie oznaczyć. 
W miejscach niebezpiecznych trzeba 
umieścić znaki informujące o rodzaju 
zagrożenia oraz stosować inne środki 
zabezpieczające przed skutkami zagrożeń, 
takie jak np.: siatki.

8.  Należy ustalić, czy prace rozbiórkowe 

lub demontażowe prowadzone będą 
z wykorzystaniem maszyn i sprzętu, 
do obsługi których wymagane są 
specjalne uprawnienia, w tym rusztowań 
budowlanych podlegających dozorowi 
technicznemu. 

9.  Należy sprawdzić, czy maszyny i sprzęt 

podlegające dozorowi technicznemu 
posiadają aktualne dopuszczenie do 
eksploatacji, wystawione przez właściwą 
jednostkę.

10. Należy sprawdzić, czy operatorzy maszyn 

i sprzętu wykorzystywanych do robót 
rozbiórkowych i demontażowych, do 
obsługi których wymagane są specjalne 
uprawnienia, posiadają odpowiednią 
kategorię uprawnień. 

11. Należy sprawdzić, czy ciężki sprzęt 

budowlany i środki transportu 
wykorzystywane do robót rozbiórkowych 
i demontażowych wyposażone są 
w sprawny dźwiękowy sygnalizator cofania 
oraz świetlny sygnalizator poruszania się 
tzw. „kogut”.

12. W przypadku braku dźwiękowego 

sygnalizatora cofania trzeba wyznaczyć 
pracowników nadzorujących wykonywanie 
manewru cofania, aby zapobiec możliwości 
wejścia innych pracowników w strefę 
niebezpieczną. 

13. Na czas prac rozbiórkowych 

i demontażowych należy wyznaczyć 
i oznakować strefę niebezpieczną 
wynoszącą zasadniczo 1/10 wysokości, 
z której mogą spadać przedmioty lub 
materiały. Nie może być ona jednak 
mniejsza niż 6 m.

14. Na czas obalania elementów 

konstrukcyjnych należy strefę niebezpieczną 
powiększyć do rozmiarów obalanych 
elementów, z uwzględnieniem rozrzutu 
materiałów i elementów konstrukcji (Rys. 1).

15. W przypadku prowadzenia robót 

rozbiórkowych metodą wybuchową 
inwestor zobowiązany jest na 7 dni 
przed planowanym rozpoczęciem robót 
strzałowych zawiadomić pisemnie 
o terminie ich wykonania:
•  powiatowego inspektora nadzoru 

budowlanego 

•  komendanta policji, właściwego dla 

miejsca rozbiórki

•  właścicieli lub zarządców sąsiednich 

nieruchomości

•  komendanta straży pożarnej, 

właściwego dla miejsca rozbiórki

•  komendanta straży miejskiej.

16. W związku z wykonywaniem robót 

rozbiórkowych metodą wybuchową należy 
uwzględnić szkodliwe skutki detonacji 
ładunków wybuchowych, spowodowane 
następującymi zagrożeniami:
• falą 

ciśnienia

• drganiami 

parasejsmicznymi

• rozrzutem 

odłamków

•  bezpośrednim upadkiem rozbieranego 

obiektu budowlanego

• zapyleniem 
• oddziaływaniem 

toksycznym 

i termicznym.

17. Przed przystąpieniem do wykonywania 

strzelania należy powiadomić wszystkie 
osoby znajdujące się w strefi e rozrzutu 
o terminie rozbiórki z zastosowaniem 
materiałów wybuchowych i zapewnić 
opuszczenie strefy przez przebywające tam 
ewentualnie osoby trzecie. 

18. Teren prowadzenia prac rozbiórkowych 

metodą strzałową należy wygrodzić 
i ochraniać w taki sposób, aby istniała ścisła 
kontrola wchodzących i wychodzących 
osób oraz wjeżdżających i wyjeżdżających 
pojazdów.

19. W przypadku prowadzenia prac nad lub 

w bezpośrednim sąsiedztwie akwenów 
wodnych, w widocznym i oznaczonym 
miejscu na stanowiskach pracy należy 
umieścić koła ratunkowe z linkami 
i rzutkami łatwo dostrzegalnymi z miejsca 
wykonywania robót.

20. Na jednym lub obu brzegach akwenu 

wodnego należy zbudować pomosty 
umożliwiające zacumowanie łodzi do 
przewozu pracowników oraz łodzi 
ratunkowej.

21. W celu prowadzenia działań związanych 

z rozbiórką lub demontażem nad wodą 
lub w pobliżu akwenów wodnych należy 
posiłkować się standardem szczegółowym 
„13.5 Roboty na wodzie, z wody oraz 
w kesonach”
.

22. Obiekt przewidziany do rozbiórki należy 

odłączyć od sieci: gazowej, cieplnej, 
elektroenergetycznej, teletechnicznej, 
wodociągowej i kanalizacyjnej. 

 
C.  Działania podczas prowadzenia robót

1.  Roboty rozbiórkowe i demontaże 

z użyciem ciężkiego sprzętu do robót 
ziemnych i załadunkowych, żurawi 
wieżowych i samochodowych oraz montaż 
rusztowań budowlanych w obrębie 
czynnej linii energetycznej nie mogą 
być prowadzone bezpośrednio pod linią 
energetyczną, a liczona w poziomie 
odległość od skrajnych przewodów 
powinna być nie mniejsza niż:
•  3 m – dla linii niskiego napięcia do 1 kV
•  5 m – dla linii wysokiego napięcia 

od 1 do 15 kV

•  10 m – dla linii wysokiego napięcia 
 

od 15 do 30 kV

•  15 m – dla linii wysokiego napięcia 
 

od 30 do 110 kV

2

Rys. 1 Zasada określania stref 
niebezpiecznych podczas 
prac wyburzeniowych 
koparkami

background image

•  30 m – dla linii wysokiego napięcia pow. 

110 kV.

2.   Bezpośrednio pod linią energetyczną 

można prowadzić prace, o których mowa  
powyżej, po jej uprzednim wyłączeniu lub 
uzgodnieniu z jej właścicielem warunków 
bezpiecznej pracy.

3.  W celu prowadzenia pozostałych działań 

związanych z pracą w obrębie linii 
energetycznych należy posiłkować się 
standardem szczegółowym „4.4 Prace 
w sąsiedztwie linii elektroenergetycznych”
.

4.  Wykonując roboty rozbiórkowe metodą 

przewracania przy użyciu lin, długość 
umocowanych lin powinna być trzykrotnie 
większa od wysokości obiektu.

5.  Liny należy każdorazowo sprawdzać przed 

ich ponownym użyciem.

6.  W czasie wykonywania robót rozbiórkowych 

sposobami zmechanizowanymi: przy użyciu 
koparek i koparko-ładowarek z młotem 
wyburzeniowym, kabiny operatorów 
tego sprzętu powinny być dodatkowo 
zabezpieczone metalowym osiatkowaniem 
przed możliwością uderzenia spadającymi 
elementami (Rys. 2).

7.  Wszelkie prace rozbiórkowe i demontaże 

prowadzone na wysokości powinny być 
zabezpieczone barierami ochronnymi 
o wysokości 1,1 m, z deską krawężnikową 
u dołu o wysokości 0,15 m oraz poręczą 
pośrednią, zamocowana w połowie 
wysokości. Przestrzeń pomiędzy poręczą 
górną a deską krawężnikową można 
wypełnić w inny sposób, uniemożliwiający 
wypadnięcie ludzi.

8.  W zależności od specyfi ki robót, miejsce 

prowadzenia prac na wysokości należy 
zabezpieczyć siatkami bezpieczeństwa, 
w oparciu o przygotowany projekt 
zabezpieczenia i montażu.

9.  Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki 

wykonywanej na wysokości pracy nie ma 
możliwości zastosowania balustrad lub gdy 
jako ochronę zbiorową stosujemy siatki 
bezpieczeństwa, należy zaprojektować, 
wskazać lub wykonać punkty kotwiczenia 
indywidualnych środków chroniących przed 
upadkiem z wysokości.

10. Miejsca i sposób kotwiczenia oraz dobór 

i kompletację indywidualnych środków 
ochrony przed upadkiem z wysokości należy 
każdorazowo omówić z pracownikami.

11. Wszelkie prace na wysokości należy 

prowadzić zgodnie ze standardem głównym 
„2. Prace na wysokości” oraz standardami 
szczegółowymi: „2.1 Prace na wysokości 
wymagania ogólne”
, „2.3 Pomosty 
robocze” 
i „2.6 Roboty na dachach”.

12. W przypadku wykonywania robót 

rozbiórkowych z rusztowań należy 
pamiętać, że montaż rusztowań 
budowlanych może być prowadzony 
wyłącznie przez pracowników 
posiadających uprawnienia montażysty 
rusztowań, zgodnie z dokumentacją 
techniczno – ruchową i projektem montażu.

13. Wykonując roboty z rusztowań należy 

posiłkować się standardem szczegółowym 
„2.2 Rusztowania”.

14. Do usuwania gruzu podczas ręcznego 

prowadzenia robót rozbiórkowych należy 
stosować zsuwnice lub rynny spustowe 
(Rys. 3). 

15. Podczas załadunku samochodów 

skrzyniowych materiałem z rozbiórki, 
kierowcy tych samochodów zobowiązani są 
do opuszczenia kabiny pojazdu. 

16. Na zewnątrz pojazdów znajdujących się na 

terenie budowy kierowcy mogą poruszać się 
wyłącznie w kamizelkach ostrzegawczych 
i kaskach ochronnych.

17. Należy pamiętać o systematycznym 

zabezpieczaniu nierozebranych elementów 
obiektu przed samoistnym przewróceniem 
się poprzez ich podparcie zastrzałami.

18. Podczas wykonywania prac związanych 

z demontażem należy zachować takie same 
warunki bezpieczeństwa, jak w trakcie 
montażu, ale w odwrotnej kolejności, 
ustalonej w programie robót.

19. Podczas wykonywania prac związanych 

z demontażem trzeba posiłkować 
się standardem głównym „11. Prace 
montażowe” 
oraz standardami 
szczegółowymi: „11.1 Montaż konstrukcji 
stalowych”
, „11.2 Montaż konstrukcji 
prefabrykowanych”
, „11.3 Żurawie, 
żurawiki, dźwigi, windy, suwnice”
, 
„11.4 Montażowy sprzęt pomocniczy, haki, 
zawiesia, trawersy, stężenia montażowe”
, 
„11.5 Znaki i sygnały bezpieczeństwa. 
Hakowi i sygnaliści”
.

D.  Działania po zakończeniu prac

1.  Środki transportu, maszyny, sprzęt 

i pozostałe urządzenia techniczne 
wykorzystywane przy robotach 
rozbiórkowych i demontażach należy 
zabezpieczyć przed dostępem osób 
niepowołanych.

2.  Pozostałe, nierozebrane elementy 

konstrukcji trzeba zabezpieczyć przed 
dostępem osób niepowołanych oraz 
możliwością samoistnej zmiany położenia.

E.  Zabrania się:

1.  Prowadzenia robót rozbiórkowych 

jeżeli zachodzi możliwość samoistnego 
przewrócenia się części konstrukcji obiektu.

2.  Prowadzenia robót rozbiórkowych 

oraz demontażu elementów 
wielkogabarytowych w przypadku, gdy 
prędkość wiatru przekracza 10 m/s.

3.  Prowadzenia robót rozbiórkowych 

oraz demontażu elementów 
wielkogabarytowych przy złej widoczności, 
o zmierzchu, we mgle i w porze nocnej, 
jeżeli stanowiska pracy nie mają 
wymaganego odrębnymi przepisami 
oświetlenia.

4.  Przewracania ścian lub innych części obiektu 

przez ich podkopywanie i podcinanie. 

5.  Przebywania podczas rozbiórki obiektów 

wielokondygnacyjnych na kondygnacji 
niższej niż rozbierana.

Rys. 2 Konstrukcja 
zabezpieczająca przed 
spadającymi przedmiotami

Rys. 3 Zsyp budowlany

Standard 16.1

3

Wersja 1.0

background image

Prace tymczasowe

A.   Wstęp

1.  Prace tymczasowe dotyczą w szczególności 

robót prowadzonych z wykorzystaniem:
•  rusztowań do wykonywania prac 

na wysokości, utrzymywania ludzi, 
materiałów i sprzętu

•  podestów ruchomych: wiszących, 

przejezdnych i samojezdnych

•  systemów szalunkowych do ścian i płyt
•  systemów szalunkowych do 

wykonywania konstrukcji betonowych 
na miejscu wbudowania

•  systemów wsporczych do ścian 

głębokich wykopów

•  systemów wsporczych konstrukcji 

mostów, wiaduktów i innych obiektów 
inżynierskich

•  platform roboczych dla ciężkich maszyn 

samojezdnych, w tym żurawi i wiertnic 
do palowania

•  systemów do bliskiego transportu 

pionowego, wykonywanego za pomocą 
montowanych na budowach 
i eksploatowanych okresowo żurawi, 
dźwigów budowlanych, wind 
towarowych i osobowo-towarowych

•  systemów do pracy na wodzie lub 

z wody.

B.   Działania przed rozpoczęciem robót

1.   Prace tymczasowe muszą być prowadzone 

pod nadzorem doświadczonych 
i wykwalifi kowanych osób, posiadających 
wiedzę z zakresu BHP.

2.   Należy dokładnie sprawdzać kompetencje 

powyższych osób.

3.   Wszyscy pracownicy zatrudnieni przy 

pracach tymczasowych muszą posiadać 
wymagane kwalifi kacje zawodowe 
i zdrowotne. Powinni być także przeszkoleni 
w dziedzinie BHP adekwatnie do zakresu 
prowadzonych prac oraz zapoznani z Oceną 
Ryzyka dla Zadania
.

4.   Maszyny, urządzenia, narzędzia 

i sprzęt pomocniczy stosowane do prac 
tymczasowych powinny być sprawne 
technicznie oraz posiadać wymagane 
certyfi katy. Osoby je obsługujące muszą 
posiadać wymagane uprawnienia i badania 
lekarskie.

5.   Pracowników zatrudnionych w warunkach 

zagrożeń wynikających z Oceny Ryzyka dla 
Zadania 
należy wyposażyć w odpowiednią 
odzież, obuwie i sprzęt ochronny, 
zgodnie ze standardami szczegółowymi: 
„20.5 Odzież i obuwie” i „20.4 Osobiste – 
sprzęt i ochrony indywidualne”
. Należy ich 
także zapoznać z zasadami ich stosowania.

6.   Roboty szczególnie niebezpieczne należy 

prowadzić w minimum dwuosobowej 
obsadzie. Ponadto, trzeba zadbać o środki 
techniczno – organizacyjne zapewniające 
bezpieczeństwo na stanowiskach pracy 
oraz skuteczną asekurację i ewakuację 
w przypadku wystąpienia takiej potrzeby.

7.   Roboty szczególnie niebezpieczne można 

rozpocząć jedynie po uzyskaniu pisemnego 
zezwolenia wydanego przez kierownika 
budowy.

8.   Prace tymczasowe należy prowadzić na 

podstawie projektu określającego położenie 
instalacji i urządzeń tak podziemnych, jak 
i napowietrznych, które mogą znaleźć się 
w zasięgu prowadzonych robót.

Standard ten zawiera minimum wymagań, jakie należy spełnić dla zapewnienia 
bezpieczeństwa podczas prac tymczasowych. 

Prace tymczasowe są prowadzone na budowach w ramach robót stałych o określonym 
zakresie. Ich wykonanie warunkuje realizację zadania zgodnie z przyjętą technologią, 
harmonogramem, sztuką budowlaną i zasadami bezpieczeństwa. Do prac tymczasowych 
zaliczamy także czynności związane z usuwaniem usterek powstałych w trakcie robót 
stałych. Systemy, metody i oprzyrządowanie stosowane podczas prac tymczasowych 
generują wysokie zagrożenia, które są często przyczyną poważnych wypadków, w tym 
śmiertelnych.

Standard pracy

16.2

W przypadku pytań 
lub wątpliwości skontaktuj 
się z najbliższym specjalistą 
BHP lub wejdź na: 
www.skanska.pl/bhp, 
one.skanska/bhp

Standard ten:

• zawiera 

wymagania 

wynikające z prawa 
i norm polskich 
oraz wewnętrznych 
uregulowań Skanska S.A.

• 

jest obligatoryjny dla 
wszystkich jednostek 
Skanska S.A.

• pomaga 

zapewnić 

bezpieczne i skuteczne 
praktyki podczas prac.

Wersja 1.0

Standard 16.2

1

background image

2

9.   Podstawowym dokumentem w zakresie 

BHP, niezbędnym do rozpoczęcia 
i prowadzenia prac tymczasowych jest 
Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania 
Robót (IBWR) 
dla konkretnego zadania.

10.  IBWR należy opracować korzystając 

Planu Bezpieczeństwa, Ochrony Zdrowia 
i Środowiska (Plan BOZiŚ)
Oceny Ryzyka 
dla Zadania 
oraz projektu wykonawczego 
dla konkretnego rodzaju robót.

11.  Do sporządzenia Oceny Ryzyka dla 

Zadania konieczne jest ustalenie wszystkich 
zagrożeń, jakie mogą wystąpić w procesie 
prowadzenia prac tymczasowych.

12.  Miejsca niebezpieczne należy ogrodzić 

i oznakować poprzez umieszczenie tablic 
z napisami ostrzegawczymi.

13.  Planując pracę w sąsiedztwie linii 

energetycznych należy uwzględnić wymogi 
zawarte w standardzie szczegółowym „4.4 Praca 
w sąsiedztwie linii energetycznych”
.

C.   Działania podczas prowadzenia robót

1.   Podczas prac prowadzonych na wysokości, 

wszędzie tam, gdzie pozwalają na to 
warunki lokalne, należy w pierwszej 
kolejności stosować rusztowania 
robocze zamiast drabin. Ma to na celu 
zapewnienie pracownikom pracy zgodnej 
z zasadami ergonomii i większego poziomu 
bezpieczeństwa.

2.   Montaż lub demontaż rusztowań 

systemowych, gdy wymiary siatki 
konstrukcyjnej są jednoznacznie narzucone 
poprzez wymiary elementów rusztowania, 
należy wykonywać na podstawie 
dokumentacji techniczno-ruchowej.

3.   Montaż lub demontaż rusztowań 

niesystemowych, gdy wymiary siatki 
konstrukcyjnej nie są jednoznacznie 
narzucone przez ściśle powiązane z tymi 
elementami części złączne, należy 
wykonywać na podstawie opracowanego 
projektu montażu lub demontażu.

5.   Prace na rusztowaniach należy planować, 

przygotowywać i prowadzić w oparciu 
o zapisy standardu szczegółowego 
„2.2 Rusztowania” (Rys. 1).

6.   Pomosty robocze jako tymczasowa 

konstrukcja (pomosty robocze deskowań, 
konsole wiszące) muszą być zmontowane 
i eksploatowane na podstawie dokumentacji 
techniczno-ruchowej deskowania.

7.   Pomosty robocze jako tymczasowa 

konstrukcja mogą być użytkowane po 
dokonaniu odbioru przez kompetentną 
osobę, upoważnioną przez kierownika 
budowy. Kopia protokołu powinna być 
wywieszona na pomoście roboczym.

8.   Prace na pomostach roboczych należy 

planować, przygotowywać i prowadzić 
w oparciu o zapisy standardu szczegółowego 
„2.3 Pomosty robocze” (Rys. 2).

9.   Drabiny można stosować jedynie wtedy, gdy 

praca przy ułożeniu ciała w jednej pozycji 
ma trwać nie dłużej niż 30 minut.

10.  Drabiny można używać jedynie do pracy 

lekkiej, kiedy ciężar przenoszony przez 
człowieka nie przekracza 10 kg.

11.  Drabiny stosujemy, gdy możliwe jest 

utrzymanie trzech punktów kontaktu (ręce 
i stopy) w pozycji roboczej.

12.  Prace na drabinach należy planować, 

przygotowywać i prowadzić w oparciu 
o zapisy standardu szczegółowego 
„2.4 Drabiny” (Rys. 3).

Rys. 1 Prace na 
rusztowaniach jezdnych

Rys. 2 Prace na pomostach 
roboczych

13.  Wszystkie podnośniki służące jako 

urządzenia do wykonywania prac 
na wysokości podlegają dozorowi 
technicznemu.

14.  Kosze lub platformy robocze podnośników 

muszą być wyposażone w stabilny, stały 
system zabezpieczeń przed upadkiem 
z wysokości w postaci balustrad.

15.  Prace na ruchomych podestach roboczych 

należy planować, przygotowywać 
i prowadzić w oparciu o zapisy standardu 
szczegółowego „2.5 Podnośniki”.

16.  Prace ziemne w głębokich wykopach 

należy odpowiednio zabezpieczać. Jedną 
z możliwości jest zastosowanie trwałych 
obudów ścian głębokich wykopów, 
zgodnie z parametrami zamieszczonymi 
w dokumentacji technicznej, określającymi 
maksymalne parcie gruntu na ścianę.

17. Prace ziemne w głębokich wykopach 

należy wykonywać w oparciu o standard 
szczegółowy „3.3 Obudowy ścian, szalunki, 
zabezpieczenia”
.

18. Prace przy użyciu żurawi należy wykonywać 

w oparciu o standard szczegółowy 
„11.3 Żurawie, żurawiki, dźwigi, windy, 
suwnice”
.

19.  Stanowiska pracy usytuowane 

w bezpośredniej bliskości wody oraz nad 
tafl ą wody należy wyposażyć w koła 
ratunkowe z linkami i rzutkami, widocznymi 
z miejsca wykonywania robót. Odległość 
między sąsiadującymi kołami ratunkowymi 
nie może być większa niż 50 m.

20.  Prace specjalistyczne wykonywane na 

wodzie lub z wody należy prowadzić 
zgodnie ze standardem szczegółowym 
„13.5 Roboty na wodzie, z wody oraz 
w kesonach”
 (Rys. 4 i 5).

21.  Przez cały czas wykonywania prac 

tymczasowych musimy zapewnić 
stały nadzór osób z odpowiednimi 
uprawnieniami budowlanymi.

Rys. 3 Prace na drabinach

background image

Standard 16.2

3

Wersja 1.0

D.   Zabrania się:

1.   Gromadzenia i pozostawiania na 

rusztowaniach na noc i dłuższe przerwy 
w pracy materiałów lub narzędzi.

2.   Wchodzenia i schodzenia z rusztowań 

w miejscach do tego nieprzeznaczonych.

3.   Użytkowania rusztowań z uszkodzonymi 

elementami konstrukcyjnymi.

4.   Przemieszczania rusztowań przejezdnych, 

gdy przebywają na nich ludzie.

5.   Pracy na rusztowaniu podczas ograniczonej 

widoczności oraz bez dostatecznego 
oświetlenia o zmroku i w nocy, w czasie 
opadów deszczu i śniegu, podczas 

gołoledzi, burzy i wiatru o prędkości 
przekraczającej 10 m/s.

6.   Użytkowania pomostów roboczych 

niezgodnie z przeznaczeniem.

7.   Nadmiernego obciążania pomostów 

roboczych.

8.   Przebywania pracowników na pomoście 

roboczym podczas podnoszenia pomostu za 
pomocą żurawia.

9.   Wykorzystywania drabin jako drogi stałego 

transportu.

10.  Używania drabin rozstawnych jako 

przystawnych.

11.  Eksploatacji podnośników bez ważnego 

dopuszczenia przez Urząd Dozoru 
Technicznego.

12.  Pracy w wychyleniu poza obręb kosza 

podnośnika, bez zabezpieczenia 
indywidualnym sprzętem chroniącym przed 
upadkiem z wysokości.

13. Przeciążania pomostu kosza podnośnika 

ponad dopuszczalne, maksymalne 
obciążenie.

14. Przebywania pracowników 

w niezabezpieczonych głębokich wykopach.

15.  Przebywania pracowników w wykopie 

podczas transportowania do niego 
materiałów lub urządzeń.

16.  Schodzenia do wykopu oraz wychodzenia 

z niego po rozporach lub innych elementach 
obudowy.

17. Zdejmowania kamizelek ratunkowych 

w trakcie wykonywania prac w miejscach 
niezabezpieczonych nad lustrem wody 
oraz w trakcie przebywania na łodzi do 
transportu osób i ładunku.

18.  Przekraczania dopuszczalnego 

maksymalnego obciążenia łodzi do 
transportu osób i ładunku.

Rys. 4 Prace z podnośnika wykonywane nad wodą

Rys. 5 Stałe punkty 
ratownicze przy pracach 
wodnych