Rola państwa w systemie medialnym 

Polski system medialny  

19.03.2013 

 

1. Rola państwa w koncepcji Hallina & Manciniego    
2. Zmiana roli państwa w systemach  
    zachodnioeuropejskich 
3. Poziomy interwencji państwa  w system  
     medialny 
4. Rola państwa w Europie Środkowej i  Polsce  

 

 

1. Rola państwa w koncepcji  

Hallina & Manciniego 

• Państwo jako:  
   

-   właściciel mediów 

    -   regulator mediów 
    -   podmiot finansujący media  

• Interwencjonizm państwowy  
• Prawa obywatelskie 
• Etatyzm 

 

2. 

Zmiana roli państwa w systemach  

    zachodnioeuropejskich 

 

 
 
1) Państwowy monopol telewizja i radio państwowe  

1920-1970 /1980  
2) Dualny  system na rynku mediów elektronicznych  

od lat 70/80.tych  
3) Era konwergencji i rozwój dziennikarstwa 

obywatelskiego  od lat 2000. 
 

 

1) 

  Państwowy monopol - telewizja i radio 

państwowe  1920s-1970 /1980 

 
- wysoki poziom regulacji,  
- upolitycznienie  
- odpowiedzialność mediów (accountability) 
- Brak komercjalizacji   
- Edukacja  społeczna 
- Ochrona kultury narodowej i języka 

- pasywna publiczność   
 

2) Dualny  system na rynku mediów 

elektronicznych  od lat 70/80.tych  

 
- wprowadzenie kanałów prywatnych/ komercyjnych   
    (W. Brytania, Włochy, Finlandia)  
- Luxembourg – europejski wyjątek  
- wzrost konkurencji i jej konsekwencje  
- proces deregulacji  1970-1990  
- Przypadek krajów skandynawskich, Austria, Irlandia  
- Publiczność w roli konsumentów  
- Duży wybór kanałów 

 

3) Era konwergencji i rozwój dziennikarstwa 

obywatelskiego 

 

- konwergencja, nowe platformy medialne  (media jako usługi) 
-  personalizacja, indywidualna komunikacja, 
-  europeizacja polityki medialnej  
- podejście do publiczności jako do  centralnego punktu odniesienia 

 

Państwo ciągle ważne:  

Regulator rynku mediów elektroniczych   

 

Polityka medialna Unii  Europejskiej i Rady Europy 
większe rozumienie dla zróżnicowania mediów  

 

 

3. Poziomy interwencji państwa  w 

system  medialny

 

 

 
Podejście teoretyczne  
 
- Hallin & Mancini: własność , finansowanie, , regulacja 
 
- Brants & Siune: kontrola  finansowa, kontrola programu, 
dostęp do mediów,  kontrola organizacji , prawo medialne   
 
- Blumler & Gurevitch: proces mianowania personelu 
mediów, kontrola finansowa, kontrola zawartości mediów 
 

1) Kontrola organizacji  

 
- dostęp do telewizji 
- własność 
- mianowanie personelu zarządzającego, rad 
nadzorczych mediów  publicznych 
-  rola niezależnych instytucji regulujących  rynek 
medialny 
 

 

2) Kontrola  finansów 

 

 
- problem abonamentu radiowo-telewizyjnego 

(media publiczne ) 
- pomoc/ dotacje  państwa  

- specjalne granty na finansowanie działalności  

mediów publicznych   
 

 

3) Kontrola zawartości mediów 

 

 
- edukacja, kultura, demokracja, równość 

społeczna    

- regulacja  reklamy  
- ochrona mniejszości  

4) Kontrola rozwoju  nowych technologii  

 
- nowe platformy 
- digitalizacja  
- rola Komisji Europejskiej   

 

 

 

4.

 

Rola państwa w Europie Środkowej i  

Polsce 

 

 

 

1) Deregulacja rynku medialnego  po  1989 r.  

 
- Wolność słowa  
- Ustawy o radiofonii i telewizji  
- Czechosłowacja (1991), Rumunia (1992), Polska 

(1992),  Bułgaria (1995, 1997), Węgry (1996) 
 

 

2) Kontrola instytucji medialnych 

 

- TVP , PR   
- KRRiT (model francuski)  
- Zarządy TVP i PR 
 

3) Mechanizmy finansowania mediów  

  
- Kraje Bałtyckie, Czechy (model publiczny)   
- Polska (reklama + abonament radiowo-

telewizyjny ),  

- - Słowacja (referendum w sprawie zniesienia 

abonamentu w 2010 r.) 
 

4) Kontrola zawartości mediów  

   
- Konsensus europejski  
-  Odsunięcie przyjęcia PSM w Słowenii i Polsce   
 

5) Cyfryzacja  

-  Problemy w Polsce 

 
 

4. 

Rola państwa w Europie Środkowej i  

Polsce

 

 

 
 
1) Przyszłość systemów politycznych 
2) Media publiczne  
3) Nowe regulacje  
4) Dyskusja  
   
 
 

 

1) Przyszłość systemów politycznych   

 

 
- Poziom profesjonalizmu dziennikarskiego  
- Kultura polityczna  
- odpowiedzialność państwa (elit politycznych) i 

stopień interwencji w system medialny  w 
państwach Europy Środkowej   
 

2) Public Service Media / PSM 

- Paralelizm systemowy (K. Jakubowicz),  
- PSM model zachodnioeuropejski  
- idea PSM  niezrozumiała i odrzucana  
- Przekonanie, że ci, którzy maja telewizję , maja 

władzę (pozostałość po dawnym systemie),  

- Polityka ponad radiem i telewizją publiczną   
-  wzrost komercjalizmu mediów  

3) Nowe  regulacje  w Polsce i na 

Węgrzech   

 

- proces zaprzestania reform  - repolityzacja 

zamiast  depolityzacji (Węgry)   

- Elity polityczne zainteresowane kontolą 

mediów  w większym stopniu niż 
wprowadzaniem innowacyjnych rozwiązań  

 
 

4) Dyskusja  

- Repolityzacja vs.  użytkownie nowych mediów 

społecznościowych,     

- blogi obywatelskie,   
- nowe instrumenty odpowiedzialności mediów  

online.