1 

 

Etyka w zarządzaniu 25.02.2012r. (Włodzimierz Kaczocha) 

Owidiusz I w p.n.e. 
„Widzę i chwalę lepsze, ale idę za gorszym” 
Ars amandi metamorfozy Oktawian I w. 
 
I Zagadnienia oraz pojęcia teoretyczne 
(imperatyw – nakaz) 
 
II Doktryny etyczne dotyczące działalności gospodarczej 
Etyka min.: 
- hedonistyczna (hedonizm) 
- stoicyzm 
- etyka protestancka 
- utylitaryzm 
- etyka katolicka w ujęciu Jana Pawła II 
- etyka niezależna Tadeusza Kotarbińskiego  

III  Praktyczna  –  zasady  normy  oraz  sposoby  etycznego  postępowania  w 
zarządzaniu. 

Literatura: 
Weber M., Etyka protestancka a duch kapitalizmu 
Mill J.S. Utylitaryzm 
Jan Paweł II Laborem exercens 
Benedykt XVI Caritas in veritate 
Majka J. Etyka życia gospodarczego 
Sternberg E., Czysty biznes 
Kałużny F., Bankowcy i dobre obyczaje 
Etyka biznesu, red. Dietl J., Gasparski W., 
Etyka biznesu, red. Sójka J., Ryan L., 
 
Manifest. Globalna etyka gospodarcza ONZ Nowy Jork, 6.X.2009r. – obowiązkowa 
z tego będzie jedno pytanie na egzaminie. 
 
Etyka jako filozofia praktyczna. 
Zdaniem  Arystotelesa  jest  praktycznym  działem  filozofii  podobnie  jak  filozofia  społeczna 
dlatego,  że  proponuje  ludziom  wartości  jako  cele  życia  społecznego  oraz  w  szczególności 
życia  jednostkowego,  proponuje  określone  cnoty  i  normy  zachowań  wskazujące  jak 
realizować  (spełniać)  przyjęte  wartości.  Arystoteles  min.  sformułował  tzw.  cnoty 
obywatelskie  –  tj.  cnotę  praworządności,  która  wymaga  znajomości  prawa  oraz  jego 
przestrzegania. Sugerował cnotę akceptacji i realizacji dobra wspólnego którym są państwo i 
społeczeństwo  (jako  polis)  albowiem  poza  społeczeństwem  żaden  człowiek  nie  rozwinie 
swojej osobowości (człowiek z natury jest istotą polityczną czyli chce żyć w społeczeństwie);  
Trzecia  cnota  nakazuje  uzgadniania  partykularnych  interesów  jednostkowych  z  dobrem 
wspólnym, ażeby nie zaszkodzić społeczeństwu i państwu. 
Kolejna  cnota  nakazuje  ażeby  każdy  obywatel  dobrowolnie  poświęcał  trochę  czasu 
publicznym działaniom w demokracji bez zapłaty oraz cnota sugeruje dobrowolne chociaż w 
ramach  prawa  płacenie  podatków  na  utrzymanie  demokracji.  Cnoty  te  Arystoteles 
rekomendował w ramach demokracji bez praktykowania których demokracja rozpadnie się.  
Współcześnie  wymienione  cnoty  rekomenduje  się  w  ramach  demokracji  republikańskich  w 
której  akceptowane  jest  dobro  wspólne  i  etycznych  obowiązek  uzgadniania  partykularnych 
celów w tym działań gospodarczych z wartościami dobra wspólnego.