background image

1

Przesłanki zarządzania 

łańcuchem dostaw

Rzeczywista konkurencja, to nie 

współzawodnictwo 
poszczególnych firm ze sobą, 
ale konkurowanie łańcuchów 
dostaw

2

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Co to jest zarządzanie łańcuchem dostaw?

Filozofia integracji zarządzania całym przepływem w kanale dystrybucji 

od dostawcy do ostatecznego klienta

Strategiczna koncepcja polegająca na rozpoznaniu i zarządzaniu 

sekwencją działań dodających wartości do produktów przepływających 

przez ciąg dostawczy od dostawcy do klienta

Zintegrowane zarządzanie sekwencjami przepływu logistycznego, 

przetwarzaniem i czynnościami związanymi z obsługą, od dostawców do 

klientów ostatecznych, niezbędnymi do wytworzenia produktu lub usługi 

w sposób sprawny i efektywny

3

Co to jest łańcuch dostaw?

Dostawca

Producent

Dystrybutor

Detalista

Klient

Fazy łańcucha dostaw

Łańcuch dostaw obejmuje wszystkie fazy i funkcje związane bezpośrednio 

lub pośrednio z zaspokojeniem potrzeb klienta

Łańcuch dostaw obejmuje nie tylko producentów i dostawców, ale takŜe 

transportowców, hurtowników, detalistów i samych klientów

U producenta, łańcuch dostaw obejmuje wszystkie funkcje związane z 

zaspokojeniem potrzeb klienta:

Rozwój nowego produktu, Marketing, Produkcja, Dystrybucja, Finanse, 

Obsługa klienta

4

Łańcuch logistyczny (łańcuch dostaw)

Łańcuch

logistyczny

zewnętrzny

Pośrednicy
dostawców

Pośrednicy
dystrybucji

Rynek

dostawców

Producent

Rynek

odbiorców

Działalność

produkcyjna

(wytwórcza)

Produkcja

elementów

SprzedaŜ

(zbyt)

Zaopatrzenie

MontaŜ

zespołów

MontaŜ

wyrobów

Łańcuch

logistyczny

wewnętrzny

Przepływ materiałów
Przepływ informacji
Przepływ pieniędzy

background image

5

INTEGRACJA PROCESÓW                   

W ŁAŃCUCHU DOSTAW

Dostawcy

Producenci

Hurtownicy

Detaliści

Klienci

Przepływ informacji

Przepływ produktów

Przepływ pieniędzy

Przepływy produktów i ich części mogą takŜe występować               

w kierunku przeciwnym – recykling

6

PROBLEMY ZARZĄDZANIA 

ŁAŃCUCHEM DOSTAW

Przejrzystość

Zadania zarządzania łańcuchem dostaw
Koordynacja działań
Monitorowanie zapasów
Ograniczanie niepewności
Redukcja zapasów bezpieczeństwa
Ograniczanie zakupów na zapas

Zapasy

Koordynacja poziomu zapasów (poziomu 
przepływu) dla ograniczenia kosztów i 
nakładów na zapasy

Wymiana informacji o oczekiwanym popycie, o 
zamówieniach, harmonogramach produkcji itd. 
Ogranicza niepewność i prowadzi do 
zmniejszenia zapasów bezpieczeństwa.

Bariery: opory przedsiębiorstw w 
wymianie strategicznych informacji, 
obawy, Ŝe konkurencja zdobędzie za 
duŜo informacji i zmniejszy się przewaga 
konkurencyjna

Cena produktu wraz z kosztami wyładunku
Stanowi kryterium optymalizacji łańcucha 
dostaw
Łączny koszt faktycznie ponoszony przez klienta 
w miejscu gdzie produkt będzie uŜytkowany 
(konsumowany)
Powszechne podejście:
•koncentracja przedsiębiorstw na wewnętrznych 
kosztach
•brak świadomości, Ŝe relacje z dostawcami lub 
klientami wpływają na ostateczną cenę produktu 
wraz z kosztami wyładunku
•niedostarczanie dostawcom informacji o 
planowanych terminach dostaw
•dopuszczanie (wymuszanie) zakupów klientów 
w duŜych ilościach towaru prowadzące do 
zwiększenia kosztów utrzymania zapasów
•przerzucanie kosztów zapasów na kolejnych 
pośredników i na ostatecznego odbiorcę

7

PROBLEMY ZARZĄDZANIA ŁAŃCUCHEM 

DOSTAW

Podział ryzyka

dzielenie się informacjami kluczowy czynnik sukcesu łańcucha 
dostaw
Bariery: dostawcy i/lub klienci mają do czynienia z konkurentami 
producenta
uczestnictwo w danym łańcuchu dostaw wymaga wspólnego 
ponoszenia ryzyka
koncepcje podziału ryzyka z usługodawcami logistycznymi:
zagwarantowanie im pewnej wielkości obrotów w określonym 
przedziale czasu
wspólne inwestowanie w aktywa przedsiębiorstwa

Projektowanie w łańcuchu dostaw

•rozwijanie strategii JIT prowadzi do wejścia dostawców w 
skład zespołów słuŜących fachową pomocą w fazie rozwojowej 
nowych modeli aut
•klienci biorą udział w internetowych wywiadach grupowych i 
wypełnianiu kwestionariuszy ankietowych
•dealerzy odgrywają większą rolę w projektowaniu i innych 
rozwiązaniach w obsłudze klienta dostarczając niezbędnych 
informacji zwrotnych zadowoleniu klientów

Sojusze

sojusze strategiczne i partnerstwo z 
dostawcami, z przewoźnikami, z 
usługodawcami logistycznymi
w wyniku rozwijania strategii JIT firmy 
zmniejszają liczbę dostawców ale zacieśniają 
współpracę dla osiągania celów w zakresie 
kosztów i jakości
ograniczanie liczby dostawców i 
przewoźników
spedytorzy drastycznie ograniczają liczbę 
przewoźników i przydzielają do przewiezienia 
większe, bardziej regularne i zrównowaŜone 
ładunki

Efekty:

- koszty przewoźników są niŜsze i w efekcie 

moŜe nastąpić obniŜka stawek lub cen za 
przewóz
- przewoźnicy mogą lepiej świadczyć usługi 
(dzięki większej niezawodności i zakupowi 
lepszego sprzętu), co moŜe dać załadowcom 
dodatkowe oszczędności na zapasach

8

ETAPY ROZWOJU ZARZĄDZANIA 

ŁAŃCUCHEM DOSTAW

Etap I: dystrybucja fizyczna (logistyczne systemy dystrybucji)

Etap II: zintegrowane zarządzanie logistyczne

Etap III: zarządzanie łańcuchem dostaw

background image

9

Etap I: dystrybucja fizyczna 

(logistyczne systemy dystrybucji)

Systemowe zarządzanie sekwencją powiązanych działań:

manipulacje materiałami, pakowanie, sterowanie przepływami wyrobów 

gotowych i poziomem zapasów, magazynowanie, dystrybucja, transport,

aby sprawnie dostarczać wyroby gotowe klientom

Przyczyny:

Rozszerzanie asortymentu produkowanych wyrobów

Wzrost stawek przewozowych

Wytwarzanie produktów o wyŜszej wartości

Firmy zaczęły dostrzegać zaleŜność między kosztami zapasów a kosztami 

transportu z systemowego punktu widzenia, czy teŜ z punktu widzenia kosztu 

całkowitego i zaczęły wprowadzać kierowników ds. dystrybucji fizycznej.

DąŜyli oni do obniŜenia całkowitego kosztu dystrybucji fizycznej przez 

zarządzanie systemowymi relacjami trade-off (coś, kosztem innego)

Np. korzystanie z kosztownego transportu lotniczego umoŜliwiłoby dokonanie radykalnych 

oszczędności w zapasach i magazynowaniu przez ograniczenie miejsc składowania. RównieŜ, 

powiązane działalności takich jak gospodarka opakowaniami, manipulacje materiałami oraz obsługa 

klienta oceniano pod kątem potencjalnych oszczędności.

10

Etap II: zintegrowane zarządzanie 

logistyczne

Integracja sfery zaopatrzenia i produkcji ze sferą 

dystrybucji w jeden system logistyczny

Korzyści:

MoŜliwość zarządzania całym procesem od materiałów 

nabywanych, poprzez produkcję w toku do wyrobów gotowych jako 

jedną całością i zastosowanie podejścia systemowego

Efektywniejsze stosowanie takich strategii i metod zarządzania, jak 

just in time (JIT), lean production (odchudzona produkcja), oraz 

kompleksowe zarządzanie jakością (TQM)

11

Etap III: zarządzanie łańcuchem 

dostaw

Rozszerzone podejście do procesów logistycznych uwzględniające wszystkie firmy 

uczestniczące w dostarczaniu ostatecznemu klientowi właściwego produktu, po 

właściwym koszcie, we właściwym czasie, we właściwym stanie i we właściwej ilości

Koncepcja polegająca na ścisłej współpracy lub aliansach między firmami 

produkcyjnymi i ich dostawcami, klientami (kanałami dystrybucji) oraz innymi 

uczestnikami, takimi jak firmy przewozowe, magazyny publiczne (centra logistyczne) i 

hurtownie

Analiza relacji trade off/kosztu całkowitego i analiza łańcucha wartości mogą być 

wykorzystane w łańcuchu dostaw

Cel: realizować optymalną strategię w całym ciągu logistycznym

Problemy: jak podejmować decyzje, aby wszyscy uczestnicy łańcucha dostaw byli 

zadowoleni ze swojej pozycji

Np. 

Zastosowanie ECR (efektywnej obsługi klienta) w przemyśle Ŝywności paczkowanej

Zwiększenie szybkości przepływu produktów Ŝywności paczkowanej począwszy od hurtowników, dystrybutorów 

do ostatecznego klienta

Konieczność wyeliminowania praktyk zakupów na zapas stosowanych przez duŜych hurtowników i detalistów, 

którzy przywykli do promocyjnych rabatów cenowych na koniec kwartału, co zwiększało ich marŜe

12

Filary integracji procesów logistycznych

INFRASTRUKTURA

TECHNICZNA

PROCESÓW

LOGISTYKA



transportowa



magazynowa



manipulacyjna



opakowań

INFRASTRUKTURA

INFORMATYCZNA

PROCESÓW



sprzęt



oprogramowanie



środki orgatechniczne



środki komunikacji

ZARZĄDZANIE ŁAŃCUCHEM DOSTAW

Koncepcja planowania, sterowania i kontroli przepływów materiałowych

obejmującego wszystkie fazy tworzenia i dostarczania wartości logistycznych -

- od miejsca pozyskania surowców, poprzez produkcję do ostatecznego nabywcy

w celu zaoferowania odpowiednich towarów, we właściwej ilości i jakości,

we właściwym miejscu i czasie, przy uzasadnionych kosztach,

z wykorzystaniem nowoczesnej technologii informacyjnej

INFRASTRUKTURA

BIZNESOWA
PROCESÓW

strategie i metody 

skutecznego i efektywnego 

zarządzania przepływem 

materiałowym

TECHNIKA

INFORMATYKA

ZARZĄDZANIE

background image

13

CECHY ŁAŃCUCHA DOSTAW

Cecha

TRADYCYJNY SYSTEM LOGISTYCZNY

ŁAŃCUCH DOSTAW

Zarządzanie zapasami

Lokalne w przedsiębiorstwie

Koordynacja w łańcuchu dostaw

Planowanie

Przepływ materiałów

Stosunkowo wolny, przerywany

Szybki, ciągły/przejrzysty

Informacje

Kontrolowane przez firmę

Wspólne/dzielone

Koszt

Minimalizowany lokalnie w firmie

Koszt całkowity produktu

Relacje między 

przedsiębiorstwami

Zorientowane lokalnie

Przedsiębiorstwo zorientowane na 

minimalizację kosztów

Zgodność kultury

przedsiębiorstw

WaŜna dla podstawowych

związków kooperujących firm

NiewaŜna (nieznaczna)

Ryzyko

Wspólne/dzielone

Skoncentrowane lokalnie

Zorientowane na zasoby łańcucha 

dostaw

Relacje partnerskie zorientowane na 

minimalizację kosztów całkowitych

14

Łańcuch dostaw w ujęciu cykli 
definiuje występujące procesy oraz 
właścicieli kaŜdego procesu

Ujęcie według cykli specyfikuje role 
i odpowiedzialność kaŜdego 
uczestnika łańcucha dostaw 
i wymagany rezultat kaŜdego procesu

Cykl zamówienia 

klienta

Klient

Detalista

Dystrybutor

Producent

Dostawca

Fazy

Cykle

Cykl uzupełnienia 

zapasu

Cykl 

produkcji

Cykl nabycia

Cykle łańcucha dostaw

15

Cykl zamówienia klienta

Przybycie klienta

Przyjęcie 

zamówienia  klienta

Odbiór zamówienia  

przez klienta

Realizacja 

zamówienia klienta

16

Zadaniem cyklu uzupełnienia jest uzupełnienia zapasu u detalisty 

po minimalnym koszcie przy jednoczesnym zapewnieniu 

wymaganego poziomu dostępności produktu dla klienta

Uruchomienie 

zamówienia 

uzupełnienia

Przyjęcie 

zamówienia  

detalisty

Odbiór zamówienia  

u detalisty

Realizacja 

zamówienia detalisty

Cykl uzupełnienia zapasu

background image

17

Cykl nabycia

Zamówienie na 

podstawie harmonogr. 

produkcji producenta

Harmonogramowanie 

produkcji dostawcy

Odbiór zamówienia  

przez producenta

Produkcja składników  

i wysyłka

18

Cykle łańcucha dostaw 

w łańcuchu dostaw producenta na zamówienie 

(Dell Company)

Dostawca

Cykl zamówienia 

klienta

i cykl produkcji

Cykl nabycia

Producent (Dell)

Klient

19

Pchające i ssące procesy łańcucha dostaw

Ssące procesy – wykonanie jest inicjowane w odpowiedzi na 

zamówienie klienta. W momencie wykonania popyt jest znany. 

Procesy reaktywne

Pchające procesy – wykonanie wyprzedzające zamówienia klienta.

W momencie wykonania popyt nie jest znany i musi być 

prognozowany. Procesy spekulatywne

Głębokość penetracji zamówienia klienta w łańcuch dostaw 

wyznacza granicę rozdziału między ssącymi i pchającymi procesami

20

Procesy pchające i ssące w łańcuchu dostaw 

Dell Company

Klient

Procesy
pchające

Procesy
ssące

Nadejście 
zamówienia 
klienta

Cykl zamówienia 

klienta

i cykl produkcji

Cykl nabycia

Producent 

(Dell)

Dostawca

Cykl 
zamówienia 
klienta
i produkcji

Cykl 
nabywania

Rozpoznanie granicy rozdziału procesów ssących i pchających 

(głębokość oddziaływania zamówienia klienta) ma duŜe znaczenie 

przy rozwaŜaniu decyzji strategicznych związanych z 

projektowaniem łańcucha dostaw

background image

21

Pchające i ssące łańcuchy dostaw

Pchający łańcuch dostaw

Prognoza zamówień na podstawie zamówień detalisty

•Mała reaktywność na zmieniające się wzorce popytu

•Przestarzałe zapasy w łańcuchu dostaw gdy znika popyt na dany produkt

Zmienność zamówień od detalistów i hurtowników większa od zmienności 
popytu klienta (efekt bata na byka)

•Nadmierne zapasy spowodowane zapotrzebowaniem na duŜe zapasy 
bezpieczeństwa

•Większe i zmienne partie produkcyjne

•Przestarzałość produktów

Producent

Detalista

Produkt

Popyt 
zewnętrzny

Zamówienia

22

Pchające i ssące łańcuchy dostaw

Ssący łańcuch dostaw

Producent

Detalista

Produkt

Popyt 
zewnętrzny

Informacje o aktualnym popycie

Produkcja zgodna z popytem – koordynacja z aktualnym popytem

Łańcuch dostaw wykorzystuje zintegrowany system transferu informacji o 
popycie klientów (z punktów sprzedaŜy) do zakładów produkcyjnych

Redukcja czasów realizacji poprzez zdolność do lepszego 
wyprzedzania zamówień od detalistów

Redukcja zapasów u detalistów w miarę jak czasy realizacji maleją

Redukcja zmienności w łańcuchu dostaw w szczególności 
zmienności docierającej do producenta, bo czas realizacji maleje

Redukcja zapasów u producenta dzięki redukcji zmienności

23

Decyzje łańcucha dostaw

Poziomy podejmowania decyzji łańcucha dostaw

Decyzje strategiczne – projektowe

Horyzont planowania: kilka lat

Jakie produkty produkować i dostarczać?

Na jaki rodzaj popytu orientować się?

Ile zakładów posiadać i o jakiej zdolności produkcyjnej?

Gdzie lokalizować zakłady, magazyny, hurtownie?

Które funkcje wykonywać w przedsiębiorstwie, a które przekazać na zewnątrz (outsoursing)?

Decyzje planistyczne

Horyzont planowania: kilka miesięcy do roku

Cel: przydział dostępnych zasobów dla najlepszego zaspokojenia 

przyszłego popytu

Co, ile, kiedy i gdzie produkować zagregowane wielkości?

Decyzje operacyjne

Horyzont: od kilku tygodni do czasu rzeczywistego

Cel: realizacja planów i polityk zdefiniowanych na wyŜszych poziomach

Jakie, ile i kiedy produkować oraz dostarczać wyroby?

Jakie, ile i kiedy produkować, dostarczać oraz nabywać materiały?

Opracowanie harmonogramów produkcji i dostaw

Egzekucja transakcji

24

Partnerstwo w łańcuchu dostaw

Etapy rozwoju współpracy

1.Współpraca transakcyjna na poziomie funkcjonalnym – obejmuje 
pojedyncze dziedziny, np. składowanie, przesyłanie zamówień czy 
dystrybucję. Efekt: wzrost zaufania między partnerami

2.Współpraca procesowa na poziomie procesowym – efekt: wzrost 
zaufania między partnerami

3.Współpraca strategiczna na poziomie łańcucha dostaw

4.Współpraca strategiczna na poziomie wspólnej strategii konkurencji
– obejmuje integrację strategii rynkowych obu przedsiębiorstw –
praktycznie relacje o charakterze pełnego joint venture obejmujące 
wszystkie sfery współpracujących przedsiębiorstw

background image

25

Lider w łańcuchu dostaw

•W osiągającym sukcesy łańcuchu dostaw lider jest wyraźnie określony, a 
jego dominująca rola jest uznana przez przyjęcie pozycji zaleŜnej przez 
pozostałych uczestników łańcucha dostaw

•Rola lidera moŜe być przypisana do przedsiębiorstwa inicjującego 
powstanie łańcucha dostaw 

•Atrybuty lidera: wielkość przedsiębiorstwa, trwałe powiązania z klientami, 
rozległa sieć franchisingowa

•Sukces łańcucha dostaw jest warunkowany konstruktywnymi działaniami 
lidera, który jest w stanie stymulować kooperacyjne zachowania 
wszystkich uczestników łańcucha dostaw

•Sednem liderowania w łańcuchu dostaw jest stymulowanie funkcji 
logistycznej integracji łańcucha dostaw u uczestników łańcucha dostaw 
przy jednoczesnym realizowaniu nadrzędnych celów łańcucha dostaw

•Stworzenie wizji potencjalnych korzyści włączenia się w łańcuch dostaw, 
akceptowanych przez jego członków, naleŜy do krytycznych zadań jego 
lidera  

26

NaduŜywanie siły przez liderów lub obawa o takie 
naduŜycie

–DuŜe i potęŜne przedsiębiorstwa w roli liderów w łańcucha dostaw są w 
stanie narzucić własne reguły integracji (często powstrzymują się od 
takich działań ze względu na to, iŜ ich siła wywołuje brak zaufania u 
partnerów)

–Liderzy łańcucha dostaw często groŜą wycofaniem się z zamówień i 
współpracy, mając na celu wymuszenie niŜszych cen

Brak zaufania w przekazywaniu informacji

–Dostarczanie partnerom fałszywych informacji kosztowych

–Prowadzenie podwójnych ksiąg rachunkowych

Lider w łańcuchu dostaw

Bariery rozwoju integracji w łańcuchu dostaw

Osiąganie celów łańcucha dostaw zaleŜy od stworzenia relacji między 

partnerami opartych na pełnym zaufaniu, popartych konsekwentnym 

uczciwym urzeczywistnianiem przyjętych załoŜeń i eliminowaniem 

wzajemnych uprzedzeń

27

Producent wyrobów medycznych – maksymalizacja usatysfakcjonowania klientów i 
zyskowności poprzez stworzenie łańcucha dostaw klasy światowej, który promuje perfekcję 
organizacyjną, stosując technologie informatyczne umoŜliwiające zarządzanie relacjami w 
łańcuchu oraz fizycznym przepływem w produktów w skali światowej
Producent urządzeń – wzajemna wymiana informacji i technologii w w celu zredukowania 
globalnego czasu cyklu łańcucha dostaw oraz jego kosztów, które muszą odpowiadać 
unikalnym wymogom indywidualnych klientów
Producent komputerów - bezpieczna, szybka i uproszczona dostawa wartości oczekiwanych 
przez klientów , tak aby łańcuch uzyskał czołową pozycję konkurencyjną
DuŜy detalista narzędzi – dzielenie się informacjami w celu uzyskania krótkich i 
niezawodnych dostaw oraz wymaganej dostępności produktów. Detalista angaŜuje się w 
rozwijanie długoterminowych relacji partnerskich z dostawcami, którzy chcą wspólnie planować 
operacje handlowe i logistyczne
Przedsiębiorstwo handlujące towarami masowymi – potrzeba wyeliminowania wszelkiego 
marnotrawstwa i dublowania w stosunkach między preferowanymi dostawcami a słuŜbami 
handlowymi i logistycznymi przedsiębiorstwa. Uczestnicy łańcucha bęą w pełni dzieliły się 
informacjami oraz zmodyfikują swe operacje dla poprawy konkurencyjności. Przedsiębiorstwo 
oferuje dzielenie się osiąganymi korzyściami z preferowanymi dostawcami wychodzącymi 
naprzeciw wymogom przedsiębiorstwa  

Lider w łańcuchu dostaw

Przykłady argumentów potencjalnych liderów przy namawianiu innych 

przedsiębiorstw do wejścia do tworzonego łańcucha dostaw

28

Strategia łańcucha dostaw wynika ze strategii konkurencji firmy

S

Strategia konkurencji definiuje zbiór potrzeb klienta, które 

firma zamierza zaspokoić poprzez swoje produkty i usługi

Na przykład: Konkurowanie wysoką dostępnością 

róŜnorodnych produktów o rozsądnej jakości po niskiej cenie 

(Carefour, Tesco)

Dell

Compaq

Budowa na zamówienie

Indywidualizacja

RóŜnorodność

Rozsądna cena

Rozsądne koszty

Czas oczekiwania na produkt:

tydzień

Produkcja na magazyn

i sprzedaŜ przez detalistów

Ograniczona indywidualizacja

i róŜnorodność

Bez oczekiwania